Adhyaya 40

Verse 1

।श्रीसूत उवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि मुनयो लोकपावनम् । गायत्र्या च सरस्वत्या माहात्म्यं मुक्तिदं नृणाम्

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನಿಗಳೇ! ಈಗ ನಾನು ಲೋಕಪಾವನವಾದ, ಮಾನವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 2

शृण्वतां पठतां चैव महापातकनाशनम् । महापुण्यप्रदं पुंसा नरकक्लेशनाशनम्

ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಪಠಿಸುವವರಿಗೂ ಇದು ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿಸಿ ನರಕಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 3

गायत्र्यां च सरस्वत्यां ये स्नांति मनुजा मुदा । न तेषां गर्भवासः स्यात्किं तु मुक्तिर्भवेद्ध्रुवम्

ಗಾಯತ್ರೀ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತೀ (ತೀರ್ಥ)ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭವಾಸವಾಗದು; ಅವರಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 4

सरस्वत्याश्च गायत्र्या गन्धमादनपर्वते । ब्रह्मपत्न्योः सन्निधानात्तन्नाम्ना कथिते इमे

ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತೀ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರೀ—ಬ್ರಹ್ಮಪತ್ನಿಯರು—ಅವರ ಸನ್ನಿಧಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವು (ತೀರ್ಥ/ಸ್ಥಳಗಳು) ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 5

ऋषय ऊचुः । गायत्र्याश्च सरस्वत्या गन्धमादनपर्वते । किमर्थं संनिधानं वै सूताभूत्तद्वदस्व नः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ! ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರೀ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತೀ ಸನ್ನಿಧಾನವು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಯಿತು? ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು.

Verse 6

सूत उवाच । प्रजापतिः पुरा विप्राः स्वां वै दुहितरं मुदा । वाङ्नाम्नीं कामुको भूत्वा स्पृहयामास मोहनः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ ಕಾಮಾತುರನಾಗಿ ‘ವಾಕ್’ ಎಂಬ ತನ್ನದೇ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಬಯಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 7

अथ प्रजापतेः पुत्री स्वस्मिन्वै तस्य कामिताम् । विलोक्य लज्जिता भूत्वा रोहिद्रूप दधार सा

ಆಗ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರಿ, ತನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಅವನ ಕಾಮನೆ ನೆಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಲಜ್ಜಿತಳಾಗಿ ರೋಹಿಣೀ ಮೃಗಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 8

ब्रह्मापि हरिणो भूत्वा तया रन्तुमनास्तदा । गच्छतीमनुयातिस्म हरिणीरूपधारिणीम्

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಗಂಡು ಜಿಂಕೆಯಾಗಿ, ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪಧಾರಿಣಿಯಾದ ಅವಳು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು।

Verse 9

तं दृष्ट्वा देवताः सर्वाः पुत्रीगमनसादरम् । करोत्यकार्यं ब्रह्मायं पुत्रीगमनलक्षणम्

ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯ ಹಿಂದೆ ಅತಿಯಾದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು—‘ಈ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಇದು ಸ್ವಪುತ್ರೀಗಮನದ ಲಕ್ಷಣ.’

Verse 10

इति निन्दंति तं विप्राः स्रष्टारं जगतां पतिम् । निषिद्धकृत्यनिरतं तं दृष्ट्वा परमेष्ठिनम्

ಹೀಗೆ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೂ ಲೋಕಾಧಿಪತಿಯೂ ಆದ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ನಿಷಿದ್ಧ ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಅವನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರು।

Verse 11

हरः पिनाकमादाय व्याधरूपधरः प्रभुः । आकर्णपूर्ण कृष्टेन पिनाकधनुषा शरम्

ಪ್ರಭು ಹರನು ಪಿನಾಕವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ವ್ಯಾಧನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪಿನಾಕ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕಿವಿವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಳೆದು ಬಾಣವನ್ನು ಸಂಧಾನಿಸಿದನು।

Verse 12

संयोज्य वेधसं तेन विव्याध निशितेन सः । त्रिपुरांतक बाणेन विद्धोऽसौ न्यपतद्भुवि

ಅವನು ವೇಧಸ್‌ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನನ್ನು ಗುರಿಮಾಡಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶರದಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು. ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ ಶಿವನ ಬಾಣದಿಂದ ವಿದ್ಧನಾಗಿ ಅವನು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು.

Verse 13

तस्य देहादथोत्थाय महज्ज्योतिर्महाप्रभम् । आकाशे मृगशीर्षाख्यं नक्षत्रमभवत्तदा

ಆಮೇಲೆ ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಹತ್ತಾದ, ಮಹಾಪ್ರಭವಾದ ಜ್ಯೋತಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ‘ಮೃಗಶೀರ್ಷ’ ಎಂಬ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿ ಆಯಿತು.

Verse 14

आर्द्रानक्षत्ररूपी सन्हरोऽप्यनुजगाम तम् । पीडयन्मृगशीर्षाख्यं नक्षत्रं ब्रह्मरूपिणम्

ಹರನು (ಶಿವನು) ಕೂಡ ಆರ್ಧ್ರಾ ನಕ್ಷತ್ರರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು; ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಿಯಾದ ಮೃಗಶೀರ್ಷ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದನು.

Verse 15

अधुनापि मृगव्याधरूपेण त्रिपुरांतकः । अंबरे दृश्यते स्पष्टं मृगशीर्षांतिके द्विजाः

ಓ ದ್ವಿಜರೇ! ಇಂದಿಗೂ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನು ಮೃಗವ್ಯಾಧ (ಬೇಟೆಗಾರ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೃಗಶೀರ್ಷದ ಸಮೀಪ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

एवं विनिहते तस्मिञ्च्छंभुना परमेष्ठिनि । अनंतरं तु गायत्रीसरस्वत्यौ शुचार्पिते

ಶಂಭು (ಶಿವನು) ಪರಮೇಷ್ಠಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿನಿಹತ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ, ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು.

Verse 17

भर्तृहीने मुनिश्रेष्ठा भर्तृजीवनकांक्षया । किं करिष्यावहे ह्यावामित्यन्योयं विचार्य तु

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಪತಿವಿಯೋಗದಿಂದ ದುಃಖಿತೆಯಾಗಿ, ಪತಿಯ ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಯ ಆಶಯದಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ವಿಚಾರಿಸಿ— “ಈಗ ನಾವು ಏನು ಮಾಡೋಣ?” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 18

स्वपतिप्राणसिद्ध्यर्थं गायत्री च सरस्वती । सर्वोत्कृष्टं शिवस्थानं गन्धमादनपर्वतम्

ಸ್ವಪತಿಯ ಪ್ರಾಣಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಶಿವನ ಪರಮೋತ್ತಮ ಧಾಮವಾದ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.

Verse 19

सर्वाभीष्टप्रदं पुंसां तपः कर्तुं समुद्यते । जग्मतुर्नियमोपेतं तपः कर्तुं शिवं प्रति

ಜನರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಅಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವರು ಉದ್ಯತರಾದರು; ನಿಯಮಾನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಹೊರಟರು.

Verse 20

स्नानार्थमात्मनो विप्रा गायत्री च सरस्वती । तीर्थद्वयं स्वनाम्ना वै चक्रतुः पापनाशनम्

ಓ ವಿಪ್ರರೇ! ತಮ್ಮ ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಎರಡು ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು—ಅವು ಪಾಪನಾಶಕಗಳು.

Verse 21

तत्र त्रिषवणस्नानं प्रत्यहं चक्रतुर्मुदा । बहुकालमनाहारे कामक्रोधादिवर्जिते

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ತ್ರಿಷವಣ ಸ್ನಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿರಾಹಾರರಾಗಿದ್ದು ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಾದಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.

Verse 22

अत्युग्रनियमो पेते शिवध्यानपरायणे । पंचाक्षरमहामन्त्रजपैकनियते शुभे

ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಶಿವಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾದಳು. ಶುಭವಾದ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಹಾಮಂತ್ರ ಜಪವೇ ಏಕೈಕ ವ್ರತವೆಂದು ಪಾಲಿಸಿದಳು।

Verse 23

स्वपतेर्जीवनार्थं वै गायत्री च सरस्वती । महादेवं समुद्दिश्य तप एवं प्रचक्रतुः

ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಯ ಜೀವಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು।

Verse 24

तयोरथ तपस्तुष्टो महादेवो महेश्वरः । सन्निधत्ते महामूर्तिस्तपसां फलदित्सया

ಅವರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಮಹಾದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು, ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ತನ್ನ ಮಹಾಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸನ್ನಿಧಾನಗೊಂಡನು।

Verse 25

ततः सन्निहितं शंभुं पार्वतीरमणं शिवम् । गणेशकार्त्तिकेयाभ्यां पार्श्वयोः परिसेवितम

ನಂತರ ಅವರು ಸನ್ನಿಹಿತನಾದ ಶಂಭುವನ್ನು—ಪಾರ್ವತೀರಮಣನಾದ ಶಿವನನ್ನು—ಕಂಡರು; ಅವನ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯರು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು।

Verse 26

दृष्ट्वा संतुष्टचित्ते ते गायत्री च सरस्वती । स्तोत्रैस्तुष्टुवतुः स्तुत्यं महादेवं घृणा निधिम्

ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯರ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಅವರು ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತ್ಯನಾದ, ಕರುಣಾನಿಧಿಯಾದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 27

गायत्रीसरस्वत्यावूचतुः । नमो दुर्वारसंसारध्वांतध्वंसैकहेतवे । ज्वलज्ज्वालावलीभीमकालकूटविषादिने

ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು— ದುರ್ವಾರ ಸಂಸಾರಾಂಧಕಾರವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡುವ ಏಕೈಕ ಕಾರಣಭೂತನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಜ್ವಲಿಸುವ ಜ್ವಾಲಾವಳಿಯಿಂದ ಭೀಕರವಾದ ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷವನ್ನೂ ಪಾನಮಾಡುವ ನಿಮಗೆ ನಮೋ ನಮಃ।

Verse 28

जगन्मोहन पंचास्त्रदेहनाथैकहेतवे । जगदंतकरक्रूर यमांतक नमोऽस्तु ते

ಜಗನ್ಮೋಹನನಾದ ಪಂಚಾಸ್ತ್ರಧಾರಿ ದೇಹನಾಥನ ಏಕೈಕ ಕಾರಣಭೂತನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಯಮಾಂತಕ, ಜಗದಂತಕರಾದ ಕ್ರೂರ ಯಮನಿಗೂ ಅಂತಕನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮೋ ನಮಃ।

Verse 29

गंगातरंगसंपृक्तजटामण्डलधारिणे । नमस्तेस्तु विरूपाक्ष बाल शीतांशुधारिणे

ಗಂಗೆಯ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಜಟಾಮಂಡಲವನ್ನು ಧರಿಸುವ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಬಾಲಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸುವ ನಿಮಗೆ ನಮೋ ನಮಃ।

Verse 30

पिनाकभीमटंकारत्रासितत्रिपुरौकसे । नमस्ते विविधाकारजगत्स्रष्टृशिरश्छिदे

ಪಿನಾಕದ ಭೀಕರ ಟಂಕಾರದಿಂದ ತ್ರಿಪುರವಾಸಿಗಳನ್ನು ಭೀತಿಗೊಳಿಸಿದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳವನೇ, ಜಗತ್ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಛೇದಿಸಿದ ನಿಮಗೆ ನಮೋ ನಮಃ।

Verse 31

शांतामलकृपादृष्टिसंरक्षितमृ कण्डुज । नमस्ते गिरिजानाथ रक्षावां शरणागते

ಹೇ ಮೃಕಂಡುಪುತ್ರನ ರಕ್ಷಕ— ಶಾಂತ, ನಿರ್ಮಲ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದವನೇ— ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಗಿರಿಜಾನಾಥ, ಶರಣಾಗತನಾದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 32

महादेव जगन्नाथ त्रिपुरांतक शंकर । वामदेव महादेव रक्षावां शरणागते

ಓ ಮಹಾದೇವ, ಜಗನ್ನಾಥ, ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ ಶಂಕರ, ವಾಮದೇವ! ಶರಣಾಗತರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು, ಓ ಮಹೇಶ್ವರ, ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 33

इति ताभ्यां स्तुतः शम्भुर्देवदेवो महेश्वरः । अब्रवीत्प्रीतिसंयुक्तो गायत्रीं च सरस्वतीम्

ಹೀಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರ ಶಂಭು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನೂ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನುೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 34

महादेव उवाच । भोः सरस्वति गायत्रि प्रीतोऽस्मि युवयोरहम् । वरं वरयतं मत्तो यद्वा मनसि वर्तते

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸರಸ್ವತಿ, ಓ ಗಾಯತ್ರಿ! ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನಿಂದ ವರವನ್ನು ಬೇಡಿ—ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇನು ಆಗಲಿ.

Verse 35

इत्युक्ते ते तु गायत्रीसरस्वत्यौ हरेण वै । अब्रूतां पार्वतीकांतं महादेवं घृणानिधिम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಹರಿಗೆ—ಪಾರ್ವತೀಕಾಂತ, ಕರುಣಾನಿಧಿ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ—ಇಂತೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು.

Verse 36

गायत्रीसरस्वत्यावूचतुः । भगन्नावयोर्देव भर्त्तारं चतुराननम् । सप्राणं कुरु सर्वेश कृपया करुणाकर

ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್, ಹೇ ದೇವ! ನಮ್ಮ ಪತಿ ಚತುರಾನನ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಪ್ರಾಣನಾಗಿಸು. ಹೇ ಸರ್ವೇಶ, ಕೃಪೆ ಮಾಡು, ಹೇ ಕರುಣಾಕರ!

Verse 37

त्वमावयोः पिता देव तवाप्यावां सुते उभे । रक्षावां पतिदानेन तस्मात्त्वं त्रिपुरांतक

ಹೇ ದೇವಾ! ನೀವೇ ನಮ್ಮ ತಂದೆ; ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ, ನಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ದಯಪಾಲಿಸಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 38

स एवं प्रार्थितः शम्भुस्ताभ्यां ब्राह्मणपुंगवाः । एवमस्त्विति संप्रोच्य गायत्रीं च सरस्वतीम्

ಆ ಇಬ್ಬರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಒಲಿದ ಶಂಭು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಿಧಿಯಿಂದ ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ—ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಗೆ, “ಏವಮಸ್ತು—ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 39

तदेव वेधसः कायं शिरसा योक्तुमुत्सुकः । तत्रैव वेधसः कायं शिरोभिः सहसुव्रताः

ವೇಧಸ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಅದೇ ದೇಹವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ, ಹೇ ಸುವ್ರತಿಗಳೇ, ಅಲ್ಲೀಯೇ ವೇಧಸನ ದೇಹವನ್ನು ಅನೇಕ ಶಿರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 40

भूतैरानाययामास नंदिभृंगिमुखैस्तदा । शिरांसि तान्यनेकानि कायेन सह शंकरः

ಆಗ ಶಂಕರನು ನಂದಿ, ಭೃಂಗಿ ಮೊದಲಾದ ತನ್ನ ಭೂತಗಳಿಂದ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಶಿರಗಳನ್ನು ತರಿಸಿಸಿದನು.

Verse 41

क्षणात्संधारयामास वाणीगायत्रिसंनिधौ । संधितोऽथ हरेणासौ चतुर्वक्त्रो जगत्पतिः

ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಾಣಿ (ಸರಸ್ವತಿ) ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಅವನ್ನು ಸಂಧಾನಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಹರನಿಂದ ಸಂಧಿತನಾಗಿ ಆ ಚತುರ್ಮುಖ ಜಗತ್ಪತಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದನು.

Verse 42

उत्तस्थौ तत्क्षणादेव सुप्तोत्थित इव द्विजाः । ततः प्रजापतिर्दृष्ट्वा शंकरं शशिभूषणम् । तुष्टाव वाग्भिरग्र्याभिर्भार्याभ्यां च समन्वितः

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎದ್ದವನಂತೆ ದ್ವಿಜನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು. ನಂತರ ಚಂದ್ರಭೂಷಣನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 43

ब्रह्मोवाच । नमस्ते देवदेवेश करुणाकर शंकर

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ, ಹೇ ಕರುಣಾಕರ ಶಂಕರ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 44

पाहि मां करुणासिंधो निषिद्धाचरणात्प्रभो । मम त्वत्कृपया शंभो निषिद्धाचरणे क्वचित्

ಹೇ ಪ್ರಭು, ಕರುಣಾಸಿಂಧು! ನಿಷಿದ್ಧಾಚರಣದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಹೇ ಶಂಭೋ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ನಿಷಿದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬೀಳದಿರಲಿ.

Verse 45

मा प्रवृत्तिर्भवेद्भूयो रक्ष मां त्वं तथा सदा । तथैवास्त्विति संप्राह ब्रह्माणं गिरिजापतिः

“ಇಂತಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು” ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು. ಗಿರಿಜಾಪತಿಯು ಉತ್ತರಿಸಿದನು— “ತಥಾಸ್ತು.”

Verse 46

इतः परं प्रमादं त्वं मा कुरुष्व विधे पुनः । उत्पथं प्रतिपन्नानां पुंसां शास्तास्मि सर्वदा

“ಇನ್ನುಮುಂದೆ, ಹೇ ವಿಧಾತಾ, ಮತ್ತೆ ಅಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬೇಡ. ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಪುರುಷರಿಗೆ ನಾನು ಸದಾ ಶಿಕ್ಷಕನೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶകനೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 47

एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रं महादेवो द्विजोत्तमाः । सरस्वतीं च गायत्रीं प्रोवाच प्रीणयन्गिरा

ಹೀಗೆ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದ ಮಹಾದೇವನು, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ಸರಸ್ವತೀ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರೀಗೆ ಕೂಡ ಹೇಳಿದರು।

Verse 48

महादेव उवाच । युवयोर्मत्प्रसादेन हे गायत्रि सरस्वति । अयं भर्ता समायातः सप्राणश्चतुराननः

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಗಾಯತ್ರೀ, ಹೇ ಸರಸ್ವತೀ! ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪತಿ ಆ ಚತುರ್ಮುಖನು ಪ್ರಾಣಸಹಿತ ಇಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ।

Verse 49

सहानेन ब्रह्मलोकं यातं मा भूद्विलंबता । युवयोः संनिधानेन सदा कुंडद्वयेऽत्र वै

ಇವನೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ—ವಿಳಂಬವಾಗದಿರಲಿ. ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಾನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಾಸವಾಗಿರಲಿ।

Verse 50

भविष्यति नृणां मुक्तिः स्नानात्सायुज्यरूपिणी । युष्मन्नाम्ना च गायत्रीसर स्वत्याविति द्वयम्

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ನರರಿಗೆ ಸಾಯುಜ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಮುಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು (ಕುಂಡಗಳು) ನಿಮ್ಮ ನಾಮಗಳಿಂದ ‘ಗಾಯತ್ರೀ’ ಹಾಗೂ ‘ಸರಸ್ವತೀ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವವು।

Verse 51

इदं तीर्थं सर्वलोके ख्यातिं यास्यति शाश्वतीम् । सर्वेषामपि तीर्थानामिदं तीर्थद्वयं सदा

ಈ ತೀರ್ಥವು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ತೀರ್ಥದ್ವಯವು ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 52

शुद्धिप्रदं तथा भूयान्महापातकनाशनम् । महाशांतिकरं पुंसां सर्वाभीष्टप्रदायकम्

ಈ ತೀರ್ಥವು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನರಿಗೆ ಮಹಾಶಾಂತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ॥

Verse 53

मम प्रसादजननं विष्णुप्रीतिकरं तथा । एतत्तीर्थद्वयसमं न भूतं न भविष्यति

ಇದು ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತೀರ್ಥದ್ವಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದುದು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು॥

Verse 54

अत्र स्नानाद्धि सर्वेषां सर्वाभीष्टं भविष्यति । इदं कुंडद्वयं लोके भवतीभ्यां कृतं महत्

ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಈ ಮಹತ್ತಾದ ಕುಂಡದ್ವಯವನ್ನು ನೀವು ಇಬ್ಬರು ದೇವಿಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೀರಿ॥

Verse 55

युष्मन्नाम्ना प्रसिद्धं च भविष्यति विमुक्तिदम् । गायत्र्युपास्तिरहिता वेदाभ्यासविवर्जिताः

ಇದು ನಿಮ್ಮ ನಾಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವದಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಯತ್ರೀ ಉಪಾಸನೆ ಇಲ್ಲದವರು, ವೇದಾಭ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದವರು—

Verse 56

औपासनविहीनाश्च पंचयज्ञविवर्जिताः । युष्मत्कुंडद्वये स्नानात्तत्त त्फलमवाप्नुयुः

ಔಪಾಸನ (ಗೃಹ್ಯಾಗ್ನಿ ನಿತ್ಯಕರ್ಮ) ಇಲ್ಲದವರೂ, ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರೂ—ನಿಮ್ಮ ಕುಂಡದ್ವಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಆ ಆ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು॥

Verse 57

अन्ये च ये पातकिनो नित्यानुष्ठानवर्जिताः । स्नात्वा कुंडद्वये तत्र शुद्धाः स्युर्द्विजसत्तमाः

ಇನ್ನೂ ನಿತ್ಯಾನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಪಾತಕಿಗಳೂ ಸಹ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಎರಡು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 58

सरस्वतीं च गाय त्रीमेवमुक्त्वा महेश्वरः । क्षणादंतरधात्तत्र सर्वेषामेव पश्यताम्

ಈ ರೀತಿ ಸರಸ್ವತೀ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು.

Verse 59

पतिं लब्ध्वाऽथ गायत्रीसरस्वत्यौ मुदान्विते । तेन साकं ब्रह्मलोकं जग्म तुर्द्विजसत्तमाः

ನಂತರ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗಾಯತ್ರೀ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತೀ, ಅವನೊಂದಿಗೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 60

श्रीसूत उवाच । एवं वः कथितं विप्रा गंधमादनपर्वते । संनिधानं सरस्वत्या गायत्र्याश्च सहेतुकम्

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತೀ ಹಾಗೂ ಗಾಯತ್ರಿಯ ಸನ್ನಿಧಾನದ ಕಾರಣಸಹಿತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು.

Verse 61

यः शृणोतीममध्यायं पठते वा सभक्तिकम् । एतत्तीर्थद्वयस्नानफलमाप्नोत्यसंशयः

ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಈ ಎರಡು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.