Adhyaya 4

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भगवन्राक्षसः कोऽसौ सूत पौराणिकोत्तम । विष्णुभक्तं महात्मानं यो गालवमबाधत

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವನ್ ಸೂತ, ಪೌರಾಣಿಕೋತ್ತಮ! ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಲವನಿಗೆ ಯಾರು ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಬಾಧೆ ನೀಡಿದನು?

Verse 2

श्रीसूत उवाच । वक्ष्यामि राक्षसं क्रूरं तं विप्राः शृणुतादरात् । यथा स राक्षसो जातो मुनीनां शापवैभवात्

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಕ್ರೂರ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಆದರದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ—ಮುನಿಗಳ ಶಾಪವೈಭವದಿಂದ ಅವನು ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದನು.

Verse 3

पुरा कैलासशिखरे हालास्ये शिवमंदिरे । चतुर्विशतिसाहस्रा मुनयो ब्रह्मवादिनः

ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸಶಿಖರದ ಹಾಲಾಸ್ಯದ ಶಿವಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಮುನಿಗಳು ಇದ್ದರು.

Verse 4

वसिष्ठात्रिमुखाः सर्वे शिवभक्ता महौजसः । भस्मोद्धूलितसर्वांगास्त्रिपुंड्रांकितमस्तकाः

ವಸಿಷ್ಠ, ಅತ್ರಿ ಮೊದಲಾದವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಶಿವಭಕ್ತರು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳು; ದೇಹವೆಲ್ಲ ಭಸ್ಮಲೇಪಿತ, ನಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

Verse 5

रुद्राक्ष मालाभरणाः पंचाक्षरजपे रताः । हालास्यनाथं भूतेशं चंद्रचूडमुमापतिम्

ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರಜಪದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ ಅವರು ಹಾಲಾಸ್ಯನಾಥ—ಭೂತೇಶ, ಚಂದ್ರಚೂಡ, ಉಮಾಪತಿ ಶಿವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದರು.

Verse 6

उपासांचक्रिरे मुक्त्यै मधुरापुरवासिनः । कदाचित्तत्र गंधर्वो विश्वावसुसुतो बली

ಮಧುರಾಪುರದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾವಸುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ಗಂಧರ್ವನು ಬಂದನು.

Verse 7

दुर्द्दमोनाम विप्रेंद्रा विटगोष्ठीपरायणः । ललनाशतसंयुक्तो विवस्त्रः सलिलाशये

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ, ಅವನ ಹೆಸರು ದುರ್ಧಮ; ಅವನು ವಿಟಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದ. ನೂರಾರು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನು ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಸ್ತ್ರನಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

Verse 8

चिक्रीड स विवस्त्राभिः साकं युवतिभिर्मुदा । हालास्यनाथतीर्थं तद्वसिष्ठो मुनिभिः सह

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿರ್ವಸ್ತ್ರ ಯುವತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸಿದನು, ಆ ಹಾಲಾಸ್ಯನಾಥ ತೀರ್ಥದಲ್ಲೇ. ಆಗ ವಸಿಷ್ಠ ಮುನಿಯು ಇತರ ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.

Verse 9

माध्यंदिनं कर्तुमना ययौ शंकरमंदिरात् । तानृषीनवलोक्याथ रामास्ता भयकातराः

ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕರ್ಮ ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು ಅವನು ಶಂಕರಮಂದಿರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದನು. ಆದರೆ ಆ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಭಯದಿಂದ ಕಾತರರಾದರು.

Verse 10

वासांस्याच्छादयामासुर्दुर्द्दमो न तु साहसी । ततो वसिष्ठः कुपितः शशापैनं गत त्रपम्

ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡರು; ಆದರೆ ನಿರ್ಲಜ್ಜನೂ ಅಸಂಯಮನೂ ಆದ ದುರ್ಧಮನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವನ ಲಜ್ಜಾಭ್ರಂಶವನ್ನು ಕಂಡು ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ವಸಿಷ್ಠನು ಅವನಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತನು.

Verse 11

वसिष्ठ उवाच । यस्माद्दुर्दम गंधर्व दृष्ट्वास्मांल्लज्जया त्वया । वासो नाच्छादितं शीघ्रं याहि राक्षसतां ततः

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ದುರ್ಧಮ ಗಂಧರ್ವಾ! ನಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡರೂ ನೀನು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಕ್ಷಣ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆವರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ರಾಕ್ಷಸತ್ವಕ್ಕೆ ಹೋಗು.

Verse 12

इत्युक्त्वा ता स्त्रियः प्राह वसिष्ठो मुनिपुंगवः । यस्मादाच्छादितं वस्त्रं दृष्ट्वास्मांल्ललनोत्तमाः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮುನಿಪುಂಗವನಾದ ವಸಿಷ್ಠನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರೇ! ನಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡು ನೀವು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರಿ.

Verse 13

ततो न युष्माञ्छपिष्यामि गन्छध्वं त्रिदिवं ततः । एवमुक्ता वसिष्ठेन रामाः प्रांजलयस्तदा

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಶಾಪ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ನೀವು ಇಲ್ಲಿಂದ ತ್ರಿದಿವಕ್ಕೆ (ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ) ಹೋಗಿರಿ. ವಸಿಷ್ಠನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಸುಂದರಿಯರು ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ನಿಂತರು.

Verse 14

प्रणिपत्य वसिष्ठं तं भक्तिनम्रेण चेतसा । मुनिमंडलमध्ये तं वसिष्ठमिदमब्रुवन्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿನಯಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರು ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಮುನಿಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 15

रामा ऊचुः । भगवन्सर्वधर्मज्ञ चतुरानननंदन । दयासिंधोऽवलोक्यास्मान्न कोपं कर्तुमर्हसि

ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಭಗವನ್, ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞ, ಚತುರಾನನ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಂದನ! ಹೇ ದಯಾಸಿಂಧೋ, ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿ ನೀವು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.

Verse 16

पतिरेवहि नारीणां भूषणं परमुच्यते । पतिहीना तु या नारी शतपुत्रापि सा मुने

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪತಿಯೇ ಪರಮ ಭೂಷಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪತಿಹೀನಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ, ನೂರು ಪುತ್ರರಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಹೇ ಮುನೇ, (ಅಪೂರ್ಣಳೇ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ).

Verse 17

विधवेत्युच्यते लोके तत्स्त्रीणां मरणं स्मृतम् । तत्प्रसादं कुरु मुने पत्यावस्माक मादरात्

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವಳು ‘ವಿಧವೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ; ಅದು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಮರಣಸಮಾನವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮುನೇ, ನಮ್ಮ ಪತಿಯ ಮೇಲಿನ ಆದರದಿಂದ ನಮಗೆ ಪ್ರಸಾದ ಮಾಡು.

Verse 19

एकोऽपराधः क्षंतव्यो मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः । क्षमां कुरु दयासिंधो युष्मच्छिष्येऽत्र दुर्दमे

ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ ಮುನಿಗಳು ಒಂದು ಅಪರಾಧವನ್ನಾದರೂ ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು. ಹೇ ದಯಾಸಿಂಧೋ, ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯ ದುರ್ಧಮನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.

Verse 20

न मे स्याद्वचनं मिथ्या कदाचिदपि सुभ्रुवः । उपायं वः प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं श्रद्धया सह

ಹೇ ಸುಭ್ರುವರೇ, ನನ್ನ ವಚನವು ಎಂದಿಗೂ ಮಿಥ್ಯೆಯಾಗದು. ಆದರೂ ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 21

षोडशाब्दावधिः शापो भर्तुर्वो भविता ध्रुवम् । षोडशाब्दावधौ चैष दुर्दमो राक्षसाकृतिः

ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪತಿಯ ಮೇಲೆ ಈ ಶಾಪವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇರುವುದು. ಆ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ದುರ್ಧಮನು ರಾಕ್ಷಸಾಕೃತಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವನು.

Verse 22

यदृच्छयाचक्र तीर्थं गमिष्यति सुरांगनाः । आस्ते तत्र महायोगी गालवो विष्णुतत्परः

ಓ ಸುರಾಂಗನಿಯರೇ, ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಅವನು ಚಕ್ರತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನು. ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಪರಾಯಣ ಮಹಾಯೋಗಿ ಗಾಲವ ಮುನಿಯು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

भक्ष्यार्थं तं मुनिं सोऽयं राक्षसोभिगमिष्यति । ततो गालवरक्षार्थं प्रेरितं चक्रमुत्तमम्

ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲು ಈ ರಾಕ್ಷಸನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವನು. ಆಗ ಗಾಲವನ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಕ್ರವು ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಚಲಿಸುವುದು.

Verse 24

विष्णुनास्य शिरो रामा हरिष्यति न संशयः । ततः स्वरूपमासाद्य शापान्मुक्तः सुदुर्दमः

ಓ ರಾಮೆಯರೇ, ವಿಷ್ಣುವು ಇದರ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹರಿಸುವನು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಸುದುರ್ಧಮನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವನು.

Verse 25

पतिर्वस्त्रिदिवं भूयो गंतास्त्यत्र न संशयः । ततस्त्रिदिवमासाद्य दुर्द्दमोऽयं पतिर्हि वः

ನಿಮ್ಮ ಪತಿಯು ಮತ್ತೆ ತ್ರಿದಿವಕ್ಕೆ (ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ) ಹೋಗುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಈ ದುರ್ಧಮನೇ ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪತಿಯಾಗಿರುವನು.

Verse 26

रमयिष्यति सुन्दर्यो युष्मान्सुन्दरवेषभृत् । श्रीसूत उवाच । इत्युक्त्वा तु वसिष्ठस्ता दुर्दमस्य वरांगनाः

“ಸುಂದರ ವೇಷಧಾರಿಯಾದ ಅವನು, ಓ ಸುಂದರಿಯರೇ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುವನು.” ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ವಸಿಷ್ಠನು ದುರ್ಧಮನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 27

स्वाश्रमं प्रययौ तूर्णं हालास्येश्वरभक्तिमान् । अथ रामास्तमालिंग्य दुर्द्दमं पतिमातुराः

ಹಾಲಾಸ್ಯೇಶ್ವರನ ಭಕ್ತನಾದ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ನಂತರ ವ್ಯಾಕುಲರಾದ ರಾಮಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ದುಃಖದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪತಿ ದುರ್ಧಮನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದರು।

Verse 28

रुरुदुः शोकसंविग्ना दुःखसागरमध्यगाः प्र । पश्यंतीषु तास्वेव दुर्दमो राक्षसोऽभवत्

ಅವರು ಶೋಕದಿಂದ ಕಲುಷಿತರಾಗಿ ಅತ್ತರು, ದುಃಖಸಾಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವರಂತೆ. ಅವರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ದುರ್ಧಮನು ರಾಕ್ಷಸನಾಗಿ ಬದಲಾದನು।

Verse 29

महादंष्ट्रो महाकायो रक्तश्मश्रुशिरोरुहः । तं दृष्ट्वा भयसंविग्ना जग्मू रामास्त्रिविष्टपम्

ಅವನು ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರ, ಮಹಾಕಾಯ, ಕೆಂಪು ಗಡ್ಡಮೂಚೆ ಮತ್ತು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದನು. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿದ ರಾಮಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 30

ततो राक्षसवेषोऽयं दुर्दमो भैरवाकृतिः । भक्षयन्प्राणिनः सर्वान्देशाद्देशं वनाद्वनम्

ನಂತರ ದುರ್ಧಮನು ರಾಕ್ಷಸವೇಷಧಾರಿಯಾಗಿ ಭೈರವಸಮಾನ ಭಯಾನಕಾಕೃತಿಯವನಾದನು. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ, ಕಾಡಿನಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 31

भ्रमन्न निलवेगोऽसौ धर्मतीर्थं ततो ययौ । एवं षोडशवर्षाणि भ्रमतोऽस्य ययुस्तदा

ಹೀಗೆ ಅಶಾಂತವಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನೀಲವೇಗನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಧರ್ಮತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತ ಅವನಿಗೆ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು.

Verse 32

ततस्तु षोडशाब्दांते राक्षसोयं मुनीश्वराः । भक्षितुं गालवमुनिं धर्मतीर्थनिवासिनम्

ನಂತರ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಈ ರಾಕ್ಷಸನು ಧರ್ಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಲವ ಮುನಿಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲು ಹೊರಟನು.

Verse 33

उपाद्रवद्वायुवेगः सचास्तौषीज्जनार्दनम् । गालवेन स्तुतो विष्णुस्तदा चक्रमचोदयत्

ವಾಯುವೇಗನು ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಧಾವಿಸಿ ಬಂದು ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಆಗ ಗಾಲವನು ಸ್ತುತಿಸಿದ ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದನು.

Verse 34

रक्षितुं गाल वमुनिं राक्षसेन प्रपीडितम् । अथागत्य हरेश्चक्रं राक्षसस्य शिरोऽहरत्

ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಗಾಲವ ಮುನಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹರಿಯ ಚಕ್ರವು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ರಾಕ್ಷಸನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿತು.

Verse 35

ततोऽयं राक्षसं देहं त्यक्त्वा दिव्यकलेवरः । विमानवरमारुह्य दुर्दमः पुष्पवर्षितः

ನಂತರ ಅವನು ಆ ರಾಕ್ಷಸ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದಿವ್ಯ ಕಲೆವರವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ದುರ್ಧಮನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸತ್ಕೃತನಾದನು.

Verse 36

प्रांजलिः प्रणतो भूत्वा ववन्दे तं सुदर्शनम् । तुष्टाव श्रुतिरम्याभिर्वाग्भिरग्र्याभिरादरात्

ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನು ಆ ಸುದರ್ಶನನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಶ್ರವಣಮಧುರವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಚನಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 37

दुर्दम उवाच । सुदर्शन नमस्तेऽस्तु विष्णुहस्तैकभूषण । नमस्तेऽसुरसंहर्त्रे सहस्रादित्यतेजसे

ದುರ್ದಮನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಸುದರ್ಶನ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನೀವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹಸ್ತದ ಏಕೈಕ ಭೂಷಣ. ಹೇ ಅಸುರಸಂಹಾರಕ, ಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತೇಜಸ್ವಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 38

कृपालेशेन भवतस्त्यक्त्वाहं राक्षसीं तनुम् । स्वरूपमभजं विष्णोश्चक्रायुध नमोऽस्तु ते

ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯ ಅಲ್ಪಾಂಶದಿಂದಲೇ ನಾನು ರಾಕ್ಷಸದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚಕ್ರಾಯುಧ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 39

अनुजानीहि मां गन्तुं त्रिदिवं विष्णुवल्लभ । भार्या मे परिशोचंति विरहातुरचेतसः

ಹೇ ವಿಷ್ಣುವಲ್ಲಭ, ನನಗೆ ತ್ರಿದಿವಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡು. ವಿರಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಚಿತ್ತರಾದ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯರು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 40

त्वन्मनस्को भविष्यामि यावज्जीवं यथाह्यहम् । तथा कृपां कुरुष्व त्वं मयि चक्र नमोऽस्तु ते

ನಾನು ಜೀವಿಸುವವರೆಗೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಚಕ್ರದೇವ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರಿಸು—ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 41

एवं स्तुतं विष्णुचक्रं दुर्दमेन सभक्तिकम् । अनुजग्राह सहसा तथास्त्विति मुनीश्वराः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದುರ್ಧಮನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ ವಿಷ್ಣುಚಕ್ರವು ತಕ್ಷಣವೇ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ—“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ನುಡಿದಿತು, ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರರೇ।

Verse 42

चक्रायुधाभ्यनुज्ञातो दुर्दमो गालवं मुनिम् । प्रणम्य तेनानुज्ञातो गन्धर्वस्त्रिदिवं ययौ

ಚಕ್ರಾಯುಧನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ದುರ್ಧಮನು ಗಾಲವ ಮುನಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಅವರಿಂದಲೂ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಆ ಗಂಧರ್ವನು ತ್ರಿದಿವ (ಸ್ವರ್ಗ)ಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 43

दुर्दमे तु गते स्वर्गं गालवो मुनिपुंगवः । स चक्रं प्रार्थयामास विष्ण्वायुधमनुत्तमम्

ದುರ್ಧಮನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದ ನಂತರ ಮುನಿಪುಂಗವ ಗಾಲವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುತ್ತಮ ಆಯುಧವಾದ ದಿವ್ಯಚಕ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು।

Verse 44

चक्रायुध नमामि त्वां महासुरविमर्द्दन । देवीपट्टण पर्यंते धर्मतीर्थे ह्यनुत्तमे

ಹೇ ಚಕ್ರಾಯುಧಾ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಹೇ ಮಹಾಸುರವಿಮರ್ದನ. ದೇವೀಪಟ್ಟಣದ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ಈ ಅನುತ್ತಮ ಧರ್ಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀನು ನೆಲೆಸಿರು।

Verse 45

सन्निधानं कुरुष्व त्वं सर्वपापविनाशनम् । त्वत्सन्निधानात्सर्वेषां स्नातानां पापिनामिह

ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು—ಅದು ಸರ್ವಪಾಪವಿನಾಶಕ. ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಾನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಪಾಪಿಗಳ ಪಾಪವೂ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 46

पापनाशं कुरुष्व त्वं मोक्षं च कुरु शाश्वतम् । चक्रतीर्थमिति ख्यातिं लोकस्य परिकल्पय

ನೀನು ಪಾಪನಾಶವನ್ನು ಮಾಡು, ಶಾಶ್ವತ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸು. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಚಕ್ರತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸು.

Verse 47

त्वत्सन्निधानादत्रत्यमुनीनां भयनाशनम् । इतः परं भवत्वार्य चक्रायुध नमोऽस्तु ते

ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಾನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮುನಿಗಳ ಭಯ ನಾಶವಾಗಲಿ. ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ, ಹೇ ಆರ್ಯ ಚಕ್ರಾಯುಧ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 48

भूतप्रेतपिशाचेभ्यो भयं मा भवतु प्रभो । इति संप्रार्थितं चक्रं गालवेन मुनीश्वराः

ಪ್ರಭೋ, ಭೂತ-ಪ್ರೇತ-ಪಿಶಾಚಗಳಿಂದ ಭಯವಾಗದಿರಲಿ—ಎಂದು ಗಾಲವ ಮುನಿಯು ಚಕ್ರವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು, ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ.

Verse 49

तथैवा स्त्विति सम्भाष्य तस्मिंस्तीर्थे तिरोहितम् । श्रीसूत उवाच । एवं वः कथितो विप्रा राक्षसस्स भवो मया

‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅದು ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲೇ ಅಂತರಧಾನವಾಯಿತು. ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಈ ರೀತಿ ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಉದ್ಭವವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು.

Verse 50

माहात्म्यं चक्र तीर्थस्य कथितं च मलापहम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवो भुवि

ಮಲಾಪಹವಾದ ಚಕ್ರತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾನವನು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

ऋषय ऊचुः । व्यासशिष्य महाप्राज्ञ सूत पौराणिकोत्तम । आरभ्य दर्भशयनमादेवीपत्तनावधि

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಸೂತ, ಪೌರಾಣಿಕ ವಕ್ತೃಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ದರ್ಭಶಯನದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ದೇವೀಪತ್ತನದವರೆಗೆ ಇರುವ ಪವಿತ್ರ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು।

Verse 52

बहुव्यायामसंयुक्तं चक्रतीर्थमनुत्तमम् । ययौ विच्छिन्नतां मध्ये कथं कथय सांप्रतम्

ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಆ ಅನುತ್ತಮ ಚಕ್ರತೀರ್ಥವು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಯಿತು? ಅದನ್ನು ಈಗ ನಮಗೆ ಹೇಳು।

Verse 53

एनं मनसि तिष्ठन्तं संशयं छेत्तुमर्हसि । श्रीसूत उवाच । पुरा हि पर्वताः सर्वे जातपक्षा मनोजवाः

ಈ ಸಂಶಯ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದೆ; ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ನಿಮಗೆ ಯುಕ್ತ. ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಮನೋವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 54

पर्यंतपर्वतै सार्द्धं चेरुराकाशमार्गगाः । नगरेषु च राष्ट्रेषु ग्रामेषु च वनेषु च

ಸೀಮಾಂತರ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳೊಡನೆ ಅವರು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರು—ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ, ಗ್ರಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ।

Verse 55

आप्लुत्याप्लुत्य तिष्ठंति पर्वताः सर्वतो भुवि । आक्रम्याक्रम्य तिष्ठंति यत्रयत्र महीधराः

ಮರುಮರು ಜಿಗಿದು ಪರ್ವತಗಳು ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ನಿಂತವು; ಮರುಮರು ಒತ್ತಿ ನೆಲೆಸುತ್ತ, ಆ ಮಹೀಧರರು ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದರೋ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತಂಗಿದರು।

Verse 56

तत्रतत्र नरा गावस्तथान्ये प्राणिसंचयाः । मरणं सहसा प्रापुः पीड्यमाना महीधरैः

ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮಾನವರು, ಹಸುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ನಲುಗಿ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಸಹಸಾ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದವು।

Verse 57

ब्राह्मणादिषु वर्णेषु नष्टेषु समनन्तरम् । यज्ञाद्यभावात्सहसा देवता व्यसनं ययुः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ವರ್ಣಗಳು ನಾಶವಾದ ತಕ್ಷಣ, ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳ ಅಭಾವದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಸಹಸಾ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು।

Verse 58

तत इन्द्रो महाक्रुद्धो वज्रमादाय वेगवान् । चिच्छेद सहसा पक्षान्पर्वतानां तरस्विनाम्

ಆಗ ಮಹಾಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಇಂದ್ರನು ವೇಗದಿಂದ ವಜ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬಲಿಷ್ಠ ಪರ್ವತಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಸಹಸಾ ಕತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 59

छिद्यमानच्छदाः सर्वे वासवेन महीधराः । अनन्यशरणा भूत्वा समुद्रं प्राविशन्भयात्

ವಾಸವನು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳು ಬೇರೆ ಶರಣವಿಲ್ಲದೆ ಭಯದಿಂದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು।

Verse 60

अचलेषु च सर्वेषु पतत्सु लवणार्णवे । निपेतुरर्णवभ्रांत्या चक्रतीर्थेपि केचन

ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳು ಲವಣಾರ್ಣವದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೆಲವರು ಅದನ್ನೇ ಸಮುದ್ರವೆಂದು ಭ್ರಮಿಸಿ ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಬಿದ್ದರು।

Verse 61

पतितैः पर्वतैस्तैस्तु मध्यतः पूरितोदरम् । चक्रतीर्थं महापुण्यं मध्ये विच्छेदमाययौ

ಬಿದ್ದ ಆ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯದ ಗುಹೆ ತುಂಬಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರ ಚಕ್ರತೀರ್ಥದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದ (ಚೀರು) ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 62

यदृच्छया महाशैलाः पार्श्वयोस्तत्र नापतन् । अतो वै दर्भशयने तथा देवीपुरेऽपि च

ಯದೃಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹಾಶಿಲೆಗಳು ಬೀಳಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ದರ್ಭಶಯನದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ದೇವೀಪುರದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಸಂಗತಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ/ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 63

विच्छिन्नमध्यं तद्द्वेधा विभक्तमिव दृश्यते । मध्यतः पतितैः शैलैश्चक्रतीर्थं स्थलीकृतम्

ಮಧ್ಯಭಾಗ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದರಿಂದ ಅದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಶಿಲೆಗಳ ಕಾರಣ ಚಕ್ರತೀರ್ಥವು ಸ್ಥಲಿಯಾಗಿ (ಸ್ಥಲೀಕೃತವಾಗಿ) ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 64

श्रीसूत उवाच । युष्माकमेवं कथितं मुनीन्द्रा यन्मध्यतस्तीर्थमिदं स्थली कृतम् । यथा महीध्राः सहसा बिडौजसा विच्छिन्नपक्षा इह पेतुरुन्नताः

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನೀಂದ್ರರೇ! ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ತೀರ್ಥದ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಸ್ಥಲಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು; ಮಹಾಬಲವಂತ (ಇಂದ್ರ) ಕತ್ತರಿಸಿದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಂತೆಯೇ.