Adhyaya 30

Verse 1

श्रीसूत उवाच । विहिताभिषवो मर्त्यः सर्वतीर्थेऽतिपावने । ब्रह्महत्यादिपापघ्नीं धनुष्कोटिं ततो व्रजेत्

ಶ್ರೀ ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅತಿಪಾವನ ಸರ್ವತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಮನುಷ್ಯನು ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 2

यस्याः स्मरणमात्रेण मुक्तः स्यान्मानवो भुवि । धनुष्कोटिं प्रपश्यंति स्नांति वा कथयंति ये

ಅವಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ಮರಿಸಿದರೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನು ಮುಕ್ತನಾಗಬಹುದು; ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯನ್ನು ನೋಡುವವರು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರು ಅಥವಾ ಅವಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೇಳುವವರು ಕೂಡ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 3

अष्टाविंशतिभेदांस्ते नरकान्नोपभुंजते । तामिस्रमंधतामिस्रं महारौरवरौरवौ

ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ವಿಧದ ನರಕಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ತಾಮಿಸ್ರ, ಅಂಧತಾಮಿಸ್ರ, ಮಹಾರೌರವ ಮತ್ತು ರೌರವ ಮೊದಲಾದವು।

Verse 4

कुम्भीपाकं कालसूत्रमसिपत्रवनं तथा । कृमिभक्षोंऽधकूपश्च संदंशं शाल्मली तथा

ಅವರು ಕುಂಭೀಪಾಕ, ಕಾಲಸೂತ್ರ, ಅಸಿಪತ್ರವನ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಮಿಭಕ್ಷ, ಅಂಧಕೂಪ, ಸಂದಂಶ, ಶಾಲ್ಮಲೀ—ಇವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 5

सूर्मिर्वैतरणी प्राणरोधो विशसनं तथा । लालाभक्षोऽप्यवीचिश्च सारमेयादनं तथा

ಅವರು ಸೂರ್ಮಿ, ವೈತರಣೀ, ಪ್ರಾಣರೋಧ, ವಿಶಸನ; ಹಾಗೆಯೇ ಲಾಲಾಭಕ್ಷ, ಅವೀಚಿ, ಸಾರಮೇಯಾದನ—ಇವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 6

तथैव वज्रकणकं क्षारकर्दमपातनम् । रक्षोगणाशनं चापि शूलप्रोतं वितोदनम्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಜ್ರಕಣಕ, ಕ್ಷಾರಕರ್ಧಮಪಾತನ, ರಕ್ಷೋಗಣಾಶನ, ಹಾಗೆಯೇ ಶೂಲಪ್ರೋತ ಮತ್ತು ವಿತೋದನ—ಇವೂ ನರಕಗಳೇ.

Verse 7

दंदशूकाशनं चापि पर्यावर्तनसंज्ञितम् । तिरोधानाभिधं विप्रास्तथा सूचीमुखाभिधम्

ಮತ್ತು ದಂದಶೂಕಾಶನ, ಪರ್ಯಾವರ್ತನವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು; ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ತಿರೋಧಾನವೆಂಬ ನರಕ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೂಚೀಮುಖವೆಂಬ ನರಕವೂ ಇದೆ.

Verse 8

पूयशोणितभक्षं च विषाग्निपरिपीडनम् । अष्टाविंशतिसंख्याकमेवं नरकसंचयम्

ಮತ್ತು ಪೂಯಶೋಣಿತಭಕ್ಷ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷಾಗ್ನಿಪರಿಪೀಡನ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನರಕಗಳ ಸಂಚಯವು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 9

न याति मनुजो विप्रा धनुष्कोटौ निमज्जनात् । वित्तापत्यकलत्राणां योऽन्येषामपहारकः

ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಇತರರ ಧನ, ಸಂತಾನ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದ (ಪಾಪಫಲದಿಂದ) ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 10

स कालपाशनिर्बद्धो यमदूतैर्भयानकैः । तामिस्रनरके घोरे पात्यते बहुवत्सरम्

ಅವನು ಕಾಲಪಾಶದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ, ಯಮನ ಭಯಾನಕ ದೂತರಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಘೋರ ತಾಮಿಸ್ರ ನರಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಎಸೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते । यो निहत्य तु भर्तारं भुंक्ते तस्य धनादिकान्

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವಳು ಮುಕ್ತಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಗಂಡನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿ ಅವನ ಧನಾದಿಗಳನ್ನು ಭೋಗಿಸುವವಳನ್ನು ಅದೇ ನರಕಕ್ಕೆ ನಿಪಾತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 12

पात्यते सोंऽधतामिस्रे महादुःखसमाकुले । स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते

ಅವನು ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಂಧತಾಮಿಸ್ರ ನರಕಕ್ಕೆ ನಿಪಾತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವಳನ್ನು ಅದೇ ನರಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 13

भूतद्रोहेण यो मर्त्यः पुष्णाति स्वकुटुंबकम् । स तानिह विहायाशु रौरवे पात्यते ध्रुवम्

ಜೀವದ್ರೋಹದಿಂದ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು, ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರೌರವ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 14

विषोल्बणमहासर्पसंकुले यमपूरुषैः । स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते

ವಿಷದಿಂದ ಉಗ್ರವಾದ ಮಹಾಸರ್ಪಗಳೂ ಯಮದೂತರೂ ತುಂಬಿರುವ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ—ಅವಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಪಾತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 15

यः स्वदेहंभरो मर्त्यो भार्यापुत्रादिकं विना । स महारौरवे घोरे पात्यते निजमांसभुक्

ಹೆಂಡತಿ-ಮಕ್ಕಳಾದಿಗಳ ಕಡೆ ಗಮನವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ತನ್ನ ದೇಹಪೋಷಣೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವ ಮನುಷ್ಯನು, ಘೋರ ಮಹಾರೌರವ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನದೇ ಮಾಂಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 16

स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मि न्नासौ निपात्यते । यः पशून्पक्षिणो वापि सप्राणान्निरुणद्धि वै

ಸೇತುವಿನಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸಿನ ತುದಿಮಾತ್ರವೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಪತನದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳನು—ಪ್ರಾಣವಿರುವಾಗಲೇ ಪಶುಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವವನು।

Verse 17

कृपालेशविहीनं तं क्रव्यादैरपि निंदितम् । कुंभीपाके तप्ततैले पात यंति यमानुगाः

ಕರುಣೆಯ ಲೇಶವೂ ಇಲ್ಲದ, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಗಳಿಂದಲೂ ನಿಂದಿತನಾದ ಅವನನ್ನು ಯಮನ ಅನುಚರರು ಕುಂಭೀಪಾಕ ನರಕದಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುವ ತಪ್ತ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 18

स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते । मातरं पितरं विप्रान्यो द्वेष्टि पुरुषाधमः

ಸೇತುವಿನಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸಿನ ತುದಿಮಾತ್ರವೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಪತನದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳನು—ತಾಯಿ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವನು ಪುರುಷಾಧಮನು।

Verse 19

स कालसूत्र नरके विस्तृतायुतयोजने । अधस्तादग्निसंतप्त उपर्यर्कमरीचिभिः

ಅವನನ್ನು ‘ಕಾಲಸೂತ್ರ’ ಎಂಬ ನರಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರ—ಕೆಳಗೆ ಅಗ್ನಿತಾಪದಿಂದ, ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ದಾಹದಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗುವನು।

Verse 20

खले ताम्रमये विप्राः पात्यते क्षुधयार्दितः । स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಅವನನ್ನು ತಾಮ್ರಮಯ ಖಲದ ಮೇಲೆ (ತಾಮ್ರ ತವೆಯ ಮೇಲೆ) ಬೀಳಿಸಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸೇತುವಿನಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸಿನ ತುದಿಮಾತ್ರವೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಪತನದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳನು।

Verse 21

यो वेदमार्गमुल्लंघ्य वर्तते कुपथे नरः । सोऽसिपत्रवने घोरे पात्यते यमकिंकरैः

ವೇದಮಾರ್ಗವನ್ನು ಲಂಘಿಸಿ ಕುಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನರನನ್ನು ಯಮನ ಕಿಂಕರರು ಭಯಂಕರ ಅಸಿಪತ್ರವನದಲ್ಲಿ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 22

स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते । यो राजा राजभृत्यो वा ह्यदंड्ये दंडमाचरेत्

ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಷ್ಟು ಕಾಲವೂ ಸೇತುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳನು—ದಂಡಿಸಬಾರದವನಿಗೆ ರಾಜನಾಗಲಿ ರಾಜಭೃತ್ಯನಾಗಲಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದರೆ.

Verse 23

शरीरदंडं विप्रे वा स शूकरमुखे द्विजाः । पात्यते नरके घोरे इक्षुवद्यंत्रपीडितः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದೇಹದಂಡ ವಿಧಿಸುವವನು ‘ಶೂಕರಮುಖ’ ಎಂಬ ಭಯಂಕರ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ; ಕಬ್ಬನ್ನು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ನುಚ್ಚುವಂತೆ ನುಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 24

स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते । ईश्वराधीनवृत्तीनां हिंसां यः प्राणिनां चरेत्

ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಷ್ಟು ಕಾಲವೂ ಸೇತುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಬೀಳುತ್ತಾನೆ—ಸ್ವಾಮಿಯಾಧೀನ ಜೀವನವಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವವನು.

Verse 25

तैरेव पीड्यमानोऽयं जंतुभिः स्वेन पीडितैः । अंधकूपे महाभीमे पात्यते यमकिंकरैः

ತಾನು ಪೀಡಿಸಿದ ಅದೇ ಜೀವಿಗಳಿಂದಲೇ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಅವನು ಯಮನ ಕಿಂಕರರಿಂದ ಮಹಾಭಯಂಕರ ‘ಅಂಧಕೂಪ’ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

तत्रांधकारबहुले विनिद्रो निर्वृतश्चरेत् । चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते

ಅಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಶಾಂತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ‘ಧನುಷ್ಕೋಟಿ’ ಎಂಬ ಆ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ದುರ್ಗತಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 27

योऽश्नाति पंक्तिभेदेन सस्यसूपादिकं नरः । अकृत्वा पंचयज्ञं वा भुंक्ते मोहेन स द्विजाः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಪಂಕ್ತಿಭೇದ ಮಾಡಿ ಧಾನ್ಯ, ಸೂಪು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಭುಂಜುವವನು, ಅಥವಾ ಪಂಚಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಮೋಹದಿಂದ ಊಟ ಮಾಡುವವನು—ಪಾಪಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

प्रपात्यते यमभटैर्नरके कृमिभोजने । भक्ष्यमाणः कृमिशतैर्भक्षयन्कृमिसंच यान्

ಅವನು ಯಮಭಟರಿಂದ ‘ಕೃಮಿಭೋಜನ’ ಎಂಬ ನರಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹುಳುಗಳಿಂದ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ತಾನೂ ಹುಳುಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 29

स्वयं च कृमिभूतः संस्तिष्ठेद्यावदघक्षयम् । स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते

ಅವನು ತಾನೇ ಹುಳುವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಪಾಪಕ್ಷಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 30

यो हरेद्विप्रवित्तानि स्तेयेन बलतोऽपि वा । अन्येषामपि वित्तानि राजा तत्पुरुषोऽपि वा

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಧನವನ್ನು ಕಳ್ಳತನದಿಂದಾಗಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದಾಗಲಿ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವನು, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರರ ಧನವನ್ನೂ—ಅವನು ರಾಜನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ರಾಜಪುರಷನಾಗಿರಲಿ—ಮಹಾಪಾಪಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

अयस्मयाग्निकुंडेषु संदंशैः सोऽतिपीडितः । संदंशे नरके घोरे पात्यते यमपूरुषैः

ಕಬ್ಬಿಣದ ಚಿಮಟಿಗಳಿಂದ ದಹಿಸುವ ಅಗ್ನಿಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಅತಿಯಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಯಮದೂತರು ಅವನನ್ನು ‘ಸಂದಂಶ’ ಎಂಬ ಘೋರ ನರಕಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 32

स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते । अगम्यां योभिगच्छेत स्त्रियं वै पुरुषाधमः

ಅವನು ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ (ಆ ನರಕದಲ್ಲಿ) ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅಗಮ್ಯಳಾದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಾಮದಿಂದ ಸಮೀಪಿಸುವ ನರಾದಮನು ಮಹಾಪಾಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನು.

Verse 33

अगम्यं पुरुषं योषिदभिगच्छेत वा द्विजाः । तावयस्मयनारीं च पुरुषं चाप्ययस्मयम्

ಓ ದ್ವಿಜರೇ! ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ಅಗಮ್ಯನಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದರೆ, ಆಗ ಇಬ್ಬರೂ—ಕಬ್ಬಿಣದ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪುರುಷ—(ಶಿಕ್ಷಾರ್ಥ) ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 34

तप्तावालिंग्य तिष्ठंतौ यावच्चंद्रदिवाकरौ । सूर्म्याख्ये नरके घोरे पात्येते बहुकंटके

ಸುಡುತ್ತಾ ಪರಸ್ಪರ ಆಲಿಂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರು ಇರುವವರೆಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಅನೇಕ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ‘ಸೂರ್ಮ್ಯಾ’ ಎಂಬ ಘೋರ ನರಕಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 35

स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते । बाधते सर्वजंतून्यो नानो पायैरुपद्रवैः

ಅವನು ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ (ಆ ನರಕದಲ್ಲಿ) ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ನಾನಾ ಕ್ರೂರ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಾಡುವವನು ಘೋರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

शाल्मलीनरके घोरे पात्यते बहुकंटके । स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते

ಅವನು ಅನೇಕ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭಯಂಕರ ಶಾಲ್ಮಲೀ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಸೇತುವಿನ ಧನುಷ್ಕೋಟಿ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಅಲ್ಲೀಗೇ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

राजा वा राजभृत्यो वा यः पाषंडमनुव्रतः । भेदको धर्मसेतूनां वैतरण्यां निपात्यते

ರಾಜನಾಗಲಿ ರಾಜಭೃತ್ಯನಾಗಲಿ—ಪಾಷಂಡಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಧರ್ಮಸೇತುಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವವನು ವೈತರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

स्नानि चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते । वृषलीसंगदुष्टो यः शौचाद्याचारवर्जितः

ಸೇತುವಿನ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಅಲ್ಲೀಗೇ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ—ನೀಚಸಂಗದಿಂದ ದೂಷಿತನಾಗಿ ಶೌಚಾದಿ ಸದಾಚಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು.

Verse 39

त्यक्तलज्जस्त्यक्तवेदः पशुचर्यारत स्तथा । स पूयविष्ठामूत्रासृक्छ्लेष्मपित्तादिपूरिते

ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವೇದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪಶುವಿನಂತೆ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ರತನಾದವನು—ಪುಯ, ಮಲ, ಮೂತ್ರ, ರಕ್ತ, ಶ್ಲೇಷ್ಮ, ಪಿತ್ತ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 40

अतिबीभत्सनरके पात्यते यमकिंकरैः । स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते

ಯಮನ ಕಿಂಕರರು ಅವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಜುಗುಪ್ಸಾಜನಕ ನರಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸೇತುವಿನ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 41

अश्मभिर्मृगयुर्हन्याद्बाणै र्वा बाधते मृगान् । स विध्यमानो बाणौघैः परत्र यमकिंकरैः

ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮೃಗಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ಅಥವಾ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುವವನು—ಅವನು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಮದ ಕಿಂಕರರ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಧ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 42

प्राणरोधाख्यनरके पात्यते यमकिंकरैः । स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते

ಯಮದ ಕಿಂಕರರು ಅವನನ್ನು ‘ಪ್ರಾಣರೋಧ’ ಎಂಬ ನರಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸೇತುವಿನ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಿಪಾತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 43

दांभिको यः पशून्यज्ञे विध्यनुष्ठानवर्जितः । हंत्यसौ परलोकेषु वैशसे नरके द्विजाः

ಓ ದ್ವಿಜರೇ! ವಿಧಿ-ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪಶುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ದಾಂಭಿಕನು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ವೈಶಸ’ ನರಕದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 44

कृन्त्यमानो यमभटैः पात्यते दुःखसंकुले । स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते

ಯಮಭಟರು ಅವನನ್ನು ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ದುಃಖಸಂಕುಲ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸೇತುವಿನ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಅದೇ ಕಡೆ ನಿಪಾತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 45

आत्मभार्यां सवर्णां यो रेतः पाययते तु सः । परत्र रेतःपायी सन्रेतःकुंडे निपात्यते

ತನ್ನ ಸವರ್ಣ ಪತ್ನಿಗೆ ರೇತಸ್ಸನ್ನು ಕುಡಿಸುವವನು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ರೇತಃಪಾಯೀ’ಯಾಗಿ ‘ರೇತಃಕುಂಡ’ ಎಂಬ ಗುಂಡಿಗೆ ನಿಪಾತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 46

स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते । यो दस्युमार्ग माश्रित्य गरदो ग्रामदाहकः

ಯಾರು ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡುವನೋ, ಅವನು ಆ ಪತನದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ದಸ್ಯುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ವಿಷದಾತನೂ ಗ್ರಾಮದಾಹಕನೂ ಆ ಸ್ನಾನಪುಣ್ಯದಿಂದ ಅಧೋಗತಿಗೆ ಬೀಳನು.

Verse 47

वणिग्द्रव्यापहारी च स परत्र द्विजोत्तमाः । वज्रदंष्ट्राहिकाभिख्ये नरके पात्यते चिरम्

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ವಣಿಗನ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವನು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರಾಹಿಕಾ’ ಎಂಬ ನರಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 48

स्नाति चेद्धनुषः कोटौ तस्मिन्नासौ निपात्यते । विद्यंते यानि चान्यानि नरकाणि परत्र वै

ಯಾರು ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡುವನೋ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ (ಆ ಪತನದಲ್ಲಿ) ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇತರ ನರಕಗಳು ಯಾವುವೋ—

Verse 49

तानि नाप्नोति मनुजो धनुष्कोटिनिमज्जनात् । धनुष्कोटौ सकृत्स्ना नादश्वमेधफलं लभेत्

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಜ್ಜನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಆ (ನರಕಗಳನ್ನು) ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 50

आत्मविद्या भवेत्साक्षान्मुक्तिश्चापि चतुर्विधा । न पापे रमते बुद्धिर्न भवेद्दुःखमेव वा

ತಕ್ಷಣವೇ ಆತ್ಮವಿದ್ಯೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ; ಚತುರ್ವಿಧ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಬುದ್ಧಿ ಪಾಪದಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ದುಃಖವೂ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 51

बुद्धेः प्रीति र्भवेत्सम्यग्धनुष्कोटौ निमज्जनात् । तुलापुरुषदानेन यत्फलं लभ्यते नरैः

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಜ್ಜನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಆನಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ತುಲಾಪುರುಷ ದಾನದಿಂದ ಜನರು ಪಡೆಯುವ ಫಲವೇ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 52

तत्फलं लभ्यते पुंभिर्धनुष्कोटौ निमज्जनात् । गोसहस्र प्रदानेन यत्पुण्यं हि भवेन्नृणाम्

ಅದೇ ಫಲವು ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಜ್ಜನದಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿರ ಗೋವುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 53

तत्पुण्यं लभते मर्त्यो धनष्कोटौ निमज्जनात् । धर्मार्थकाममोक्षेषु यंयमिच्छति पूरुषः

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಜ್ಜನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಆ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷನು ಯಾವ ಯಾವದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ,

Verse 54

तंतं सद्यः समाप्नोति धनुष्कोटौ निमज्जनात् । महापातकयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಜ್ಜನ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ಬಯಸಿದ ಫಲವು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ—ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಕಲుషಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಭಾರಿತನಾಗಿದ್ದರೂ.

Verse 55

सद्यः पूतो भवेद्विप्रा धनुष्कोटौ निमज्जनात् । प्रज्ञालक्ष्मीर्यशः संपज्ज्ञानं धर्मो विरक्तता

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಜ್ಜನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ತಕ್ಷಣವೇ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಯಶಸ್ಸು, ಸಂಪತ್ತು, ಜ್ಞಾನ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 56

मनःशुद्धिर्भवेन्नॄणां धनुष्कोटिनिमज्जनात् । ब्रह्महत्यायुतं चापि सुरापानायुतं तथा

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಜ್ಜನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮನಃಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಸಮಾನವಾದ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪಾಪಗಳೂ, ಸುರಾಪಾನಸಮಾನವಾದ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪಾಪಗಳೂ ಸಹ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 57

अयुतं गुरुदाराणां गमनं पापकारणम् । स्तेयायुतं सुवर्णानां तत्संसर्गश्च कोटिशः

ಗುರುಪತ್ನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಗಮಿಸುವುದು ಮಹಾಪಾಪಕಾರಣ; ಅಂಥ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಗಮನಗಳು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸ್ವರ್ಣಸ್ತೇಯಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಥ ಕರ್ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೋಟಿಸಾರಿ ಸಂಗತিও ಮಹಾಪಾತಕವೆಂದು ಎಣೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 58

शीघ्रं विलयमाप्नोति धनुष्कोटौ निमज्जनात् । ब्रह्महत्यासमानानि सुरापानसमानि च

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಜ್ಜನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಸಮಾನ ಹಾಗೂ ಸುರಾಪಾನಸಮಾನ ಕರ್ಮಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 59

गुरुस्त्रीगमनेनापि यानि तुल्यानि चास्तिकाः । सुवर्णस्तेयतुल्यानि तत्संसर्गसमानि च

ಹೇ ಆಸ್ತಿಕರೇ, ಗುರುಪತ್ನೀಗಮನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪಾಪಗಳು, ಸ್ವರ್ಣಸ್ತೇಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪಾಪಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಥ ಕರ್ಮಸಂಸರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪಾಪಗಳು—ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 60

तानि सर्वाणि नश्यंति धनुष्को टि निमज्जनात् । उक्तेष्वेतेषु संदेहो न कर्तव्यः कदाचन

ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಜ್ಜನದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಫಲಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಶಯ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 61

जिह्वाग्रे परशुं तप्तं धारयामि न संशयः । अर्थवादमिमं सर्वं ब्रुवन्वै नारकी भवेत्

ನಾನು ನನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯ ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಪ್ತ ಪರಶುವನ್ನು ಧರಿಸಬಲ್ಲೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಸಮಸ್ತ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅರ್ಥವಾದ (ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ) ಎಂದು ಹೇಳುವವನು ನರಕಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 62

संकरः स हि विज्ञेयः सर्वकर्मबहिष्कृतः । अहो मौर्ख्यमहो मौर्ख्यमहो मौर्ख्यं द्विजोत्तमाः

ಅಂತಹವನನ್ನು ‘ಸಂಕರ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಬಹಿಷ್ಕೃತನು. ಅಹೋ—ಎಷ್ಟು ಮೂರ್ಖತೆ, ಎಷ್ಟು ಮೂರ್ಖತೆ, ಎಷ್ಟು ಮೂರ್ಖತೆ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ!

Verse 63

धनुष्कोट्यभिधे तीर्थे सर्वपातकनाशने । अद्वैतज्ञानदे पुंसां भुक्तिमुक्तिप्रदायिनि

ಧನುಷ್ಕೋಟಿ ಎಂಬ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ—ಅದು ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು—ಅದು ಜನರಿಗೆ ಅದ್ವೈತಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡಿಸಿ ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಎರಡನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುವುದು—

Verse 64

इष्टकाम्यप्रदे नित्यं तथैवाज्ञाननाशने । स्थितेऽपि तद्विहायायं रमतेऽन्यत्र वै जनः

ಅದು ನಿತ್ಯ ಇಷ್ಟ-ಕಾಮ್ಯ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವದು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು—ಅದು ಇದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜನರು ಬೇರೆಡೆ ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 65

अहो मोहस्य माहात्म्यं मया वक्तुं न शक्यते । स्नातस्य धनुषः कोटौ नांतकाद्भयमस्ति वै

ಅಹೋ, ಮೋಹದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಲಾರೆ. ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಅಂತಕ (ಮರಣ)ದಿಂದಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲ.

Verse 66

धनुष्कोटिं प्रपश्यंति तत्र स्नांति च ये नराः । स्तुवंति च प्रशंसंति स्पृशंति च नमंति च । न पिबंति हि ते स्तन्यं मातॄणां द्विजपुंगवाः

ಹೇ ದ್ವಿಜಪುಂಗವ! ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಸ್ತುತಿಸಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು—ಮತ್ತೆ ತಾಯಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯರು; ಅಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ.

Verse 67

ऋषय ऊचुः । धनुष्कोट्याभिधा तस्य कथं सूत समागता

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ! ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ‘ಧನುಷ್ಕೋಟಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು?

Verse 68

तत्सर्वं ब्रूहि तत्त्वेन विस्तरान्मुनिपुंगव । इति पृष्टो नैमिषीयैराह सूतः पुनश्च तान्

ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವ! ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ, ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು. ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಋಷಿಗಳು ಕೇಳಿದಾಗ ಸೂತನು ಮತ್ತೆ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 69

श्रीसूत उवाच । रामेण निहते युद्धे रावणे लोककण्टके । बिभीषणे च लंकायां राजनि स्थापिते ततः

ಶ್ರೀ ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲೋಕಕಂಟಕನಾದ ರಾವಣನನ್ನು ರಾಮನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ…

Verse 70

वैदेहीलक्ष्मणयुतो रामो दशरथा त्मजः । सुग्रीवप्रमुखैर्वीरैर्वानरैरपि संवृतः

ದಶರಥನ ಪುತ್ರನಾದ ರಾಮನು ವೈದೇಹಿ (ಸೀತೆ) ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ, ಸುಗ್ರೀವಪ್ರಮುಖ ವೀರ ವಾನರರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು…

Verse 71

सिद्धचारणगन्धर्वदेवविद्याधरर्षिभिः । अप्सरोभिश्च सततं स्तूयमाननिजाद्भुतः

ಅವನು ಸ್ವಭಾವತಃ ಅತಿಶಯ ಅದ್ಭುತನು; ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು, ಗಂಧರ್ವರು, ದೇವರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಪ್ಸರೆಯರೂ ಸದಾ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 72

लीलाविधृतकोदण्डस्त्रिपुरघ्नो यथा शिवः । सर्वैः परिवृतो रामो गंधमादनमन्वगात्

ಲೀಲೆಯಂತೆ ಕೋದಂಡವನ್ನು ಧರಿಸಿ—ತ್ರಿಪುರಘ್ನ ಶಿವನಂತೆ—ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿದ ರಾಮನು ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದತ್ತ ಹೊರಟನು।

Verse 73

तत्र स्थितं महात्मानं राघवं रावणांतकम् । प्रांजलिः प्रार्थयामास धर्मज्ञोऽथ विभीषणः

ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಘವ—ರಾವಣಾಂತಕನಿಗೆ—ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ವಿಭೀಷಣನು ಅಂಜಲಿ ಹಾಕಿ ವಿನಯದಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು।

Verse 74

सेतुनानेन ते राम राजानः सर्व एव हि । बलोद्रिक्ताः समभ्येत्य पीडयेयुः पुरीं मम

ಹೇ ರಾಮ! ಈ ಸೇತುವಿನ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ—ಬಲದಿಂದ ಮದಗೊಂಡವರು—ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನನ್ನ ನಗರಿಯನ್ನು ಪೀಡಿಸಬಹುದು।

Verse 76

बिभेद धनुषः कोट्या स्वसेतुं रघुनं दनः । अतो द्विजास्ततस्तीर्थं धनुष्कोटिरितिश्रुतम्

ರಘುನಂದನ (ರಾಮ)ನು ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸಿನ ಕೊನೆಯಿಂದ ತನ್ನದೇ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಆ ತೀರ್ಥ ‘ಧನುಷ್ಕೋಟಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು।

Verse 77

श्रीरामधनुषः कोट्या यो रेखां पश्यते कृताम् । अनेकक्लेशसंयुक्तं गर्भवासं न पश्यति

ಶ್ರೀರಾಮನ ಧನುಸ್ಸಿನ ಅಗ್ರಭಾಗದಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ರೇಖೆಯನ್ನು ಯಾರು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗರ್ಭವಾಸವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 78

धनुष्कोट्यां कृता रेखा रामेण लवणांबुधौ । तद्दर्शनाद्भवेन्मुक्तिर्न जाने स्नानजं फलम्

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಲವಣಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಎಳೆದ ರೇಖೆ—ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ದರ್ಶಿಸಿದರೂ ಮುಕ್ತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಸ್ನಾನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವನ್ನು ಹೇಳುವುದೇನು?

Verse 79

अतः सेतुमिमं भिंधि धनुष्कोट्या रघूद्वह । इति संप्रार्थितस्तेन पौलस्त्येन स राघवः

‘ಆದುದರಿಂದ, ಓ ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠಾ, ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಿಂದ ಈ ಸೇತುವನ್ನು ಭೇದಿಸು.’ ಎಂದು ಪೌಲಸ್ತ್ಯನು ಆ ರಾಘವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು।

Verse 80

दानं द्विजाः कुरुक्षेत्रे ब्रह्महत्यादिशोधकम् । तपश्च मरणं दानं धनुष्कोटौ कृतं नरैः

ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ದಾನವು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳನ್ನೂ ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸು, ದೇಹತ್ಯಾಗ (ಮರಣ) ಮತ್ತು ದಾನ ಪರಮ ಶುದ್ಧಿಕಾರಕ।

Verse 81

महापातकनाशाय मुक्त्यै चाभीष्टसिद्धये । भवेत्समर्थं विप्रेंद्रा नात्र कार्या विचारणा

ಮಹಾಪಾತಕನಾಶಕ್ಕೂ, ಮುಕ್ತಿಗೂ, ಅಭೀಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗೂ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಥ, ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ; ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 82

तावत्संपीड्यते जंतुः पातकैश्चोपपा तकैः । यावन्नालोक्यते राम धनुष्कोटिर्विमुक्तिदा

ರಾಮನ ಮೋಕ್ಷದಾಯಕ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯನ್ನು ನೋಡುವವರೆಗೆ ಜೀವನು ಪಾಪಗಳೂ ಉಪಪಾಪಗಳೂಗಳಿಂದ ನಲಿದು ಪೀಡಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 83

भिद्यते हृदयग्रंथिश्छिद्यंते सर्वसंशयाः । क्षीयंते पापकर्माणि धनुष्कोट्यवलो किनः

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವವನ ಹೃದಯಗ್ರಂಥಿ ಭೇದಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲ ಸಂಶಯಗಳು ಛೇದಿತವಾಗುತ್ತವೆ; ಪಾಪಕರ್ಮಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 84

दक्षिणांभोनिधौ सेतौ रामचन्द्रेण निर्मिता । या रेखा धनुषः कोट्या विभीषणहिताय वै

ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರದ ಸೇತುವಿನಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರನು ಧನುಸ್ಸಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಎಳೆದ ಆ ರೇಖೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಭೀಷಣನ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿತ್ತು.

Verse 85

सैव कैलासपदवीं वैकुण्ठब्र ह्मलोकयोः । मार्गः स्वर्गस्य लोकस्य नात्र कार्या विचारणा

ಅದೇ (ರೇಖೆ) ಕೈಲಾಸಪಥ, ವೈಕುಂಠ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗಳ ಮಾರ್ಗ; ಅದು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳ ರಾಜಮಾರ್ಗ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

Verse 86

तुल्यं यज्ञफलैः पुण्यैर्धनुष्कोट्यवगाहनम् । सर्वमंत्राधिकं पुण्यं सर्वदा नफलप्रदम्

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವಗಾಹನ (ಸ್ನಾನ) ಯಜ್ಞಫಲಸಮಾನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಪುಣ್ಯಕರ, ಸದಾ ನಿಷ್ಫಲವಾಗದು.

Verse 87

कायकलेशकरैः पुंसां किं तपोभिः किमध्वरैः । किं वेदैः किमु वा शास्त्रैर्धनुष्कोट्यवलोकिनः

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದವನಿಗೆ ದೇಹಕ್ಲೇಶಕರ ತಪಸ್ಸುಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ವೇದಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು—ಇವೆಲ್ಲದರೇನು ಪ್ರಯೋಜನ?

Verse 88

रामचंद्रधनुष्कोटौ स्नानं चेल्लभ्यते नृणाम् । सितासितसरित्पुण्यवारिभिः किं प्रयोजनम्

ಮಾನವರಿಗೆ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಲಭಿಸಿದರೆ, ಸೀತಾ–ಅಸಿತಾ ನದಿಗಳ ಪುಣ್ಯಜಲಗಳಿಂದ ಇನ್ನೇನು ಪ್ರಯೋಜನ?

Verse 89

रामचंद्रधनुष्कोटिदर्शनं लभ्यते यदि । काश्यां तु मरणान्मुक्तिः प्रार्थ्यते किं वृथा नरैः

ರಾಮಚಂದ್ರನ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯ ದರ್ಶನ ಲಭಿಸಿದರೆ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಬೇಡುವುದನ್ನು ಜನರು ಏಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು?

Verse 90

अनिमज्ज्य धनुष्कोटावनुपोष्य दिनत्रयम् । अदत्त्वा कांचनं गां च दरिद्रः स्यान्न संशयः

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ, ಮೂರು ದಿನ ಉಪವಾಸವಿರದೆ, ಚಿನ್ನವೂ ಗೋವೂ ದಾನ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ—ಅವನು ದರಿದ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 91

धनुष्कोट्य वगाहेन यत्फलं लभते नरः । अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैरिष्ट्वापि बहुदक्षिणैः

ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವಗಾಹನ (ಸ್ನಾನ)ದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುವ ಫಲ, ಬಹು ದಕ್ಷಿಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಸಹ ದೊರೆಯದು.

Verse 92

न तत्फलमवाप्नोति सत्यंसत्यं वदाम्यहम् । धनुष्कोट्यभिधं तीर्थं सर्वतीर्थाधिकं विदुः

ಅವನು ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯನು—ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ‘ಧನುಷ್ಕೋಟಿ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥವು ಸರ್ವ ತೀರ್ಥಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 93

दशकोटिसहस्राणि संति तीर्थानि भूतले । तेषां सान्निध्यमस्त्यत्र धनुष्कोटौ द्विजोत्तमाः

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಶಕೋಟಿ ಸಹಸ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ; ಆದರೆ ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ.

Verse 94

अष्टौ वसव आदित्या रुद्राश्च मरुतस्तथा । साध्याश्च सह गन्धर्वाः सिद्धविद्याधरास्तथा

ಅಷ್ಟ ವಸುಗಳು, ಆದಿತ್ಯರು, ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಮರುತರು; ಸಾಧ್ಯರು ಗಂಧರ್ವರೊಡನೆ, ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಧರರೂ—

Verse 95

एते चान्ये च ये देवाः सान्निध्यं कुर्वते सदा । तीर्थेऽत्र धनुषः कोटौ नित्यमेव पितामहः

ಇವರೂ ಹಾಗೂ ಇತರ ದೇವರೂ ಸದಾ ಇಲ್ಲಿ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಧನುಷ್ಕೋಟಿ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಿತ್ಯವೂ ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 96

सन्निधत्ते शिवो विष्णुरुमा मा च सरस्वती । धनुष्कोटौ तपस्तप्त्वा देवाश्च ऋषयस्तथा

ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವು ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಉಮೆಯೂ ಸರಸ್ವತಿಯೂ ಸಹ. ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ದೇವರೂ ಋಷಿಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 97

विपुलां सिद्धिमगमंस्तत्फलेन मुनीश्वराः । स्नायात्तत्र नरो यस्तु पितृदेवांश्च तर्पयेत्

ಆ ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮದ ಫಲದಿಂದ ಮುನೀಶ್ವರರು ಅಪಾರ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವ ನರನು ಆ ಪುಣ್ಯಫಲಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 98

सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते । अत्रैकं भोजयेद्विप्रं यो नरो भक्तिसंयुतः

ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಒಬ್ಬ ವಿಪ್ರನಿಗೂ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಈ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 99

इह लोके परत्रापि सोनंतसुखमश्नुते । शाकमूलफले वृत्तिं यो न वर्तयते नरः

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಅನಂತ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ—ಯಾವ ನರನು ಕೇವಲ ಸೊಪ್ಪು, ಬೇರು, ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲೇ ಜೀವನವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳದೆ (ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಅತಿತಪಸ್ಸನ್ನೇ ಮಾತ್ರ ಮಾರ್ಗವನ್ನಾಗಿಸದೆ) ಇರುವನೋ.

Verse 100

स नरो धनुषःकोटौ स्नायात्त त्फलसिद्धये । अश्वमेधक्रतुं कर्तुं शक्तिर्यस्य न विद्यते

ಅಶ್ವಮೇಧ ಕ್ರತುವನ್ನು ಮಾಡಲು ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವನು, ಆ ಫಲಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 110

स्नात्वांते शिवरात्रौ च निराहारो जितेंद्रियः । कृत्वा जागरणं रात्रौ प्रतियामं विशेषतः

ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ರಾತ್ರಿ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯಾಮವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 120

तत्र स्नानं द्विजाः पुंसामर्द्धोदयमहोदये । मन्वाद्युक्तं विना सत्यं प्रायश्चित्तं हि पापिनाम्

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಅರ್ಧೋದಯ ಹಾಗೂ ಮಹೋದಯ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಸಂಧಿಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡುವುದು, ಮನ್ವಾದಿ ಮೊದಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಚರಣೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 130

सेतुमूलं धनुष्कोटिं गंधमादनमेव च । ऋणमोक्ष इति ख्यातं त्रिस्थानं देवनिर्मितम्

ಸೇತುಮೂಲ, ಧನುಷ್ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಗಂಧಮಾದನ—ಈ ದೇವನಿರ್ಮಿತ ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳು ‘ಋಣಮೋಕ್ಷ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತ; ಋಣಬಂಧನಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ನೀಡುವ ಪವಿತ್ರ ತ್ರಿಸ್ಥಾನ.

Verse 133

एवं वः कथितं विप्रा धनुष्कोटेस्तु वैभवम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं नृणां सर्वपापनिबर्हणम्

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಧನುಷ್ಕೋಟಿಯ ವೈಭವವನ್ನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು—ಅದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡುತ್ತದೆ.