Adhyaya 28

Verse 1

श्रीसूत उवाच । कोटितीर्थं महापुण्यं सेवित्वा केवलं नरः । स्नातुं जितेंद्रियस्तीर्थं ततः साध्यामृतं व्रजेत्

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಕೋಟಿತೀರ್ಥವನ್ನು ಕೇವಲ ಸೇವಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ನಂತರ ಸಾಧ್ಯಾಮೃತಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 2

साध्यामृतं महातीर्थ महापुण्यफलप्रदम् । महादुःखप्रशमनं गन्धमादनपर्वते

ಸಾಧ್ಯಾಮೃತವು ಮಹಾತೀರ್ಥ; ಅದು ಮಹಾಪುಣ್ಯದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಮಹಾದುಃಖವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು; ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 3

अस्ति पापहरं पुंसां सर्वाभीष्टप्रदायकम् । यत्र स्नात्वा नरो भक्त्या सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ಮನುಷ್ಯರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡಿ, ಸಮಸ್ತ ಅಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 4

तपसा ब्रह्मचर्येण यज्ञैर्दानेन वा पुनः । गतिं तां न लभेन्मर्त्यो यां साध्यामृतमज्जनात्

ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಯಜ್ಞಗಳು ಅಥವಾ ದಾನದಿಂದಲೂ ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯದ ಗತಿ, ಸಾಧ್ಯಾಂಮೃತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದರಿಂದ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 5

स्पृष्टानि येषामंगानि साध्यामृतजलैः शुभैः । तेषां देहगतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

ಯಾರ ಅಂಗಗಳು ಶುಭವಾದ ಸಾಧ್ಯಾಂಮೃತ ಜಲದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೋ, ಅವರ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಪಾಪವು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 6

साध्यामृतजले यस्तु साघमर्षणकृन्नरः । स विधूयेह पापानि विष्णुलोके महीयते

ಸಾಧ್ಯಾಂಮೃತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಅಘಮರ್ಷಣ (ಪಾಪಶಮನ) ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನು, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

पूर्वे वयसि पापानि कृत्वा कर्माणि यो नरः । पश्चात्साध्यामृतं सेवेत्पश्चात्तापसमन्वितः

ಯೌವನದ ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ ಪಾಪಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು, ನಂತರ ಸಾಧ್ಯಾಂಮೃತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಬದುಕಿದರೆ—

Verse 8

अन्ते वयसि मुक्तः स्यात्स नरो नात्र संशयः । साध्यामृते नरः स्नात्वा देहबंधाद्विमुच्यते

ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆ ನರನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಧ್ಯಾಮೃತ ತೀರ್ಥಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ದೇಹಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

साध्यामृतजले स्नाता मनुष्याः पापक र्मिणः । अनेकक्लेशघोराणि नरकाणि न यांति हि

ಸಾಧ್ಯಾಮೃತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳಾದ ಮಾನವರೂ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭಯಾನಕ ನರಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 10

साध्यामृतजले स्नानात्पुंसां या स्याद्गतिर्द्विजाः । न सा गतिर्भवेद्यज्ञैर्न वेदैः पुण्यकर्मभिः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಸಾಧ್ಯಾಮೃತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಪುರುಷರು ಪಡೆಯುವ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ, ವೇದಗಳಿಂದಲೂ (ಕೇವಲ ಪಠಣ-ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ), ಇತರ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗದು.

Verse 11

यावदस्थि मनुष्याणां साध्यामृतजले स्थितम् । तावद्वर्षाणि तिष्ठंति शिवलोके सुपूजिताः

ಮಾನವರ ಅಸ್ಥಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಸಾಧ್ಯಾಮೃತ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತವೋ, ಅಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು ಅವರು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜಿತರಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 12

अपहत्य तमस्तीव्रं यथा भात्युदये रविः । तथा साध्यामृतस्नायी भित्त्वा पापानि राजते

ಉದಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಘನ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ, ಸಾಧ್ಯಾಮೃತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

वांछितांल्लभते कामानत्र स्नातो नरः सदा । यत्र स्नात्वा महापुण्ये पुरा राजा पुरूरवाः । विप्रयोगं सहोर्वश्या जहौ तुंबुरुशापजम्

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಸದಾ ತಾನು ಬಯಸಿದ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಹಾಪುಣ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಪುರೂರವನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ತುಂಬುರುಶಾಪದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಊರ್ವಶಿಯ ವಿಯೋಗವನ್ನು ತೊರೆದನು.

Verse 14

ऋषय ऊचुः । कथं सूत महाभाग सहोर्वश्यामरस्त्रिया

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ ಸೂತ! ಆ ರಾಜ ಪುರೂರವನು ಆ ದಿವ್ಯಸ್ತ್ರೀ ಊರ್ವಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡನು?

Verse 15

प्रथमं लब्धवान्योगं मर्त्यो राजा पुरूरवाः । विप्रयोगं सहोर्वश्या जहौ तुंबुरुशापजम्

ಮರ್ತ್ಯನಾಗಿದ್ದರೂ ರಾಜ ಪುರೂರವನು ಮೊದಲು ಊರ್ವಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಯೋಗ/ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದನು; ತುಂಬುರುಶಾಪದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಊರ್ವಶಿವಿಯೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದನು.

Verse 16

हेतुना केन राजानं शशाप तुंबुरुर्मुनिः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरान्मुनिपुंगव

ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಮುನಿ ತುಂಬುರು ರಾಜನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು? ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 17

सूत उवाच । आसीत्पुरूरवानाम शक्रतुल्यपराक्रमः । राजराजसमो राजा पुरा ह्यमरपूजितः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುರೂರವನೆಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು; ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ. ಅವನು ರಾಜರಲ್ಲಿ ರಾಜನಂತೆ ಇದ್ದು, ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ಪೂಜಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 18

धर्मतः पालयामास मेदिनीं स नृपोत्तमः । ईजे च बहुभिर्यज्ञैर्ददौ दानानि सर्वदा

ಆ ನೃಪೋತ್ತಮನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದನು. ಅನೇಕ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಸದಾ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 19

प्रशासति महीं सर्वां राज्ञि तस्मिन्महामतौ । मित्रावरुणशापेन भुवं प्रापोर्वशी द्विजाः

ಆ ಮಹಾಮತಿ ರಾಜನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಮಿತ್ರ-ವರುಣರ ಶಾಪದಿಂದ ಉರ್ವಶೀ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದಳು.

Verse 20

सा चचारोर्वशी तत्र राज्ञस्तस्य पुरांतिके । कोकिलालापमधुरवीणयोपवने जगौ

ಅಲ್ಲಿ ಉರ್ವಶೀ ಆ ರಾಜನ ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದಳು. ಉಪವನದಲ್ಲಿ ಕೋಕಿಲನ ಆಲಾಪದಂತೆ ಮಧುರವಾದ ವೀಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದಳು.

Verse 21

स राजोपवने रंतुं कदाचिद्धृतकौतुकः । आरूढतुरगः प्रायाल्ललनाशतसंवृतः

ಒಮ್ಮೆ ವಿನೋದಾಸಕ್ತನಾಗಿ ರಾಜನು ರಾಜೋಪವನದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸಲು ಹೊರಟನು—ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ನೂರಾರು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ.

Verse 22

तादृशीमुर्वशीं तत्र करसम्मितमध्यमाम् । उवाच चैनां राजासौ भार्या मम भवेति वै

ಅಲ್ಲಿ ಕೈಯಿಂದ ಅಳೆಯುವಂತೆ ಸಣ್ಣ ನಡುಮೆಯುಳ್ಳ ಆ ಉರ್ವಶಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನಿಜವಾಗಿ ನೀನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗು.”

Verse 23

सापि कामातुरा तत्र राजानं प्रत्यभाषत । भवत्वेवं नरश्रेष्ठ समयं यदि मे भवान्

ಅವಳೂ ಕಾಮಾತುರಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು— “ತಥಾಸ್ತು, ಹೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ! ನೀನು ನನ್ನ ಸಮಯ-ನಿಯಮವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರೆ.”

Verse 24

करिष्यति तवाभ्याशे वत्स्यामि धृतकौतुका । करिष्ये समयं सुभ्रु तवाहमिति सोऽब्रवीत्

“ನಿನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಧೃತಕೌತುಕಳಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ, ನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು. ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಸुभ್ರೂ! ನಿನ್ನ ಸಮಯ-ನಿಯಮವನ್ನು ನಾನು ಕಾಪಾಡುತ್ತೇನೆ—ಇದು ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ।”

Verse 25

अथोर्वशी बभाषे तं पुरूरवसमुत्सुका । पुत्रभूतं मम यदि रक्षस्युरणकद्वयम्

ನಂತರ ಉತ್ಸುಕಳಾದ ಊರ್ವಶಿ ಪುರುರವಸನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು— “ನನಗೆ ಪುತ್ರಸಮಾನವಾದ ಆ ಎರಡು ಕುರಿಮೇವುಗಳನ್ನು ನೀನು ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ…”

Verse 26

न नग्नो दृश्यसे राजन्कदापि यदि वै तथा । नोच्छिष्टं मम दद्याश्चेत्तदा वत्स्ये तवांतिके

“ಹೇ ರಾಜನ್! ನೀನು ಎಂದಿಗೂ ನಗ್ನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಾರದು; ನನಗೆ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ (ಜೂಠ) ಕೊಡಬಾರದು—ಅಂದಾಗ ನಾನು ನಿನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುವೆ.”

Verse 27

घृतमात्राशना चाहं भविष्यामि नृपोत्तम । एवमस्त्विति राजोक्तां तां निनाय निजं गृहम्

“ಮತ್ತೂ ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ನಾನು ಕೇವಲ ತುಪ್ಪವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವೆ.” ರಾಜನು “ಏವಮಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು.

Verse 28

अलकायां स भूपालस्तथा चैत्ररथे वने । रेमे सरस्वतीतीरे पद्मखण्डमनोरमे

ಆ ಭೂಪಾಲನು ಅಲಕಾಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಚೈತ್ರರಥ ವನದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಹರಿಸಿದನು. ಸರಸ್ವತೀ ತೀರದ ಮನೋಹರ ಪದ್ಮಖಂಡ ಉಪವನದಲ್ಲಿ ಆನಂದದಿಂದ ರಮಿಸಿದನು।

Verse 29

एकषष्टिं स वर्षाणि रममाणस्तयानयत् । तेनोर्वशी प्रतिदिनं वर्धमानानुरागिणी

ಆ ರಾಜನು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ರಮಿಸುತ್ತಾ ಅರವತ್ತೊಂದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಿದನು. ಅದರಿಂದ ಉರ್ವಶಿಯ ಅನುರಾಗವು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು।

Verse 30

स्पृहां न देवलोकेऽपि चकार तनुमध्यमा । नाभवद्रमणीयोऽसौ देवलोकस्तया विना

ಸಣ್ಣ ನಡುಮೆಯವಳು ದೇವಲೋಕಕ್ಕೂ ಸ್ಪೃಹೆಪಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನಿಲ್ಲದೆ ಅವಳಿಗೆ ದೇವಲೋಕವೂ ರಮಣೀಯವಾಗಿ ತೋರಲಿಲ್ಲ।

Verse 31

अतस्तामानयिष्यामि देवलोकमिति द्विजाः । विश्वावसुर्विचार्यैवं भूर्लोकमगमत्क्षणात्

“ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ದೇವಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವೆನು” ಎಂದು, ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ವಿಶ್ವಾವಸು ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 32

उर्वश्याः समयं राज्ञा विश्वावसुरयं सह । विदित्वा सह गन्धर्वैः समवेतो निशांतरे

ಉರ್ವಶಿಯು ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಈ ವಿಶ್ವಾವಸು ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ರಾತ್ರಿಯ ಅಂತಿಮ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡನು।

Verse 33

उर्वश्याः शयनाभ्याशाज्जग्राहोरणकं जवात् । आकाशे नीयमानस्य तस्य श्रुत्वोर्वशी पतिम्

ಉರ್ವಶಿಯ ಶಯನದ ಸಮೀಪದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಗಂಧರ್ವನು ವೇಗವಾಗಿ ಕುರಿಮರಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡನು. ಅದು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅದರ ಕೂಗು ಕೇಳಿ ಉರ್ವಶಿಯು ತನ್ನ ಪತಿ ಪುರೂರವನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದಳು.

Verse 34

अब्रवीन्मत्सुतः केन गृह्यते त्यज्यतामयम् । अनाथा शरणं यामि कं नरं गतचेतना

ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಯಾರು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಅವನನ್ನು ಬಿಡಿರಿ! ನಾನು ಅನಾಥೆ, ಚೇತನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಶರಣಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವ ನರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?”

Verse 35

पुरूरवाः समाकर्ण्य वाक्यं तस्या निशांतरे । मां न नग्नं निरीक्षेत देवीति न ययौ तदा

ರಾತ್ರಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪುರೂರವನು ತಕ್ಷಣ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ; “ದೇವಿ ನನ್ನನ್ನು ನಗ್ನವಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು” ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು.

Verse 36

अथान्यमप्युरणकं गन्धर्वाः प्रतिगृह्य ते । ययुस्तस्योरणस्यापि शब्दं शुश्राव चोर्वशी

ನಂತರ ಆ ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತೊಂದು ಕುರಿಮರಿಯನ್ನೂ ಹಿಡಿದು ಹೊರಟರು; ಆ ಕುರಿಮರಿಯ ಕೂಗನ್ನೂ ಉರ್ವಶಿಯು ಕೇಳಿದಳು.

Verse 37

अनाथाया मम सुतो गृह्यते तस्करैरिति । चुक्रोश देवी परुषं कं यामि शरणं नरम्

“ನಾನು ಅನಾಥೆ—ಕಳ್ಳರು ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ!” ಎಂದು ದೇವಿಯು ಕಠೋರವಾಗಿ ಕೂಗಿದಳು—“ಶರಣಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವ ನರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?”

Verse 38

अमर्षवशमापन्नः श्रुत्वा तद्वचनं नृपः । तिमिरेणावृतं सर्वमिति मत्त्वा स खङ्गधृक्

ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಅಮರ್ಷವಶನಾದನು. “ಎಲ್ಲವೂ ತಿಮಿರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಖಡ್ಗಧಾರಿಯಾಗಿ (ಮುಂದೆ ಧಾವಿಸಲು) ಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 39

दुष्टदुष्ट कुतो यासीत्यभ्यधावद्वचो वदन् । तावत्सौदामिनी दीप्ता गन्ध र्वैर्जनिता भृशम्

“ದುಷ್ಟ, ದುಷ್ಟ—ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತೀಯ?” ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾ ಅವನು ಧಾವಿಸಿದನು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಜನಿತವಾದ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಸೌದಾಮಿನಿ (ಮಿಂಚು) ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 40

तत्प्रभामंडलैर्देवी राजानं विगतांबरम् । दृष्ट्वा निवृत्तसमया तत्क्षणादेव निर्ययौ

ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಂಡಲಗಳಿಂದ ದೇವಿಯು ರಾಜನನ್ನು ವಸ್ತ್ರರಹಿತನಾಗಿ ಕಂಡಳು. ನಿಯತ ಸಮಯ (ನಿಯಮ) ಭಂಗವಾದುದರಿಂದ ಅವಳು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದಳು।

Verse 41

त्यक्त्वा ह्युरणकौ तत्र गंधर्वा अपि निर्ययुः । राजा मेषौ समादाय हृष्टः स्वशयनांतिकम्

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಎರಡು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗಂಧರ್ವರೂ ಹೊರಟುಹೋದರು. ರಾಜನು ಆ ಎರಡು ಕುರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹರ್ಷದಿಂದ ತನ್ನ ಶಯನಸ್ಥಾನದ ಬಳಿಗೆ ಮರಳಿದನು।

Verse 42

आगतो नोर्वशीं तत्र ददर्शायतलोचनाम् । तां चापश्यन्विवस्त्रश्च बभ्रामोन्मत्तवद्भुवि

ಮರಳಿ ಬಂದು ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಆಯತಲೋಚನೆಯಾದ ಊರ್ವಶಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಅವಳನ್ನು ಕಾಣದೆ, ತಾನೂ ವಸ್ತ್ರರಹಿತನಾಗಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ಮತ್ತನಂತೆ ಅಲೆದಾಡಿದನು।

Verse 43

कुरुक्षेत्रं गतो राजा तटाके पद्मसंकुले । चतुर्भिरप्सरस्त्रीभिः क्रीडमाना ददर्श ताम्

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದ ರಾಜನು, ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಅಪ್ಸರಾ-ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 44

हे जाये तिष्ठ मनसा घोरेति व्याहरन्मुहुः । एवं बहुप्रकारं वै स सूक्तं प्रालपन्नृपः

ರಾಜನು ಮರುಮರು—“ಹೇ ಜಾಯೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲು; ಅಯ್ಯೋ, ಎಷ್ಟು ಘೋರ!” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ನಾನಾ ವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 45

अब्रवीदुर्वशी तं च क्रीडती साप्सरोगणैः । महाराजालमेतेन चेष्टितेन तवानघ

ಅಪ್ಸರಾಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಊರ್ವಶಿಯು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಮಹಾರಾಜ, ಹೇ ನಿರಪರಾಧಿ, ನಿನ್ನ ಈ ಚೇಷ್ಟೆ ಸಾಕು.”

Verse 46

त्वत्तो गर्भिण्यहं पूर्वमब्दांते भवतात्र वै । आगंतव्यं कुमारस्ते भविष्यत्यतिधार्मिकः

“ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಾನು ಹಿಂದೆಯೇ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು; ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಅತ್ಯಂತ ಧಾರ್ಮಿಕನಾಗುವನು.”

Verse 47

एकां विभावरीं राजंस्त्वया वत्स्यामि वै तदा । इत्युक्तो नृपतिर्हृष्टः स्वपुरीं प्राविशद्द्विजाः

“ಹೇ ರಾಜನ್, ಆಗ ನಾನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯಷ್ಟೇ ವಾಸಿಸುವೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ರಾಜನು ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 48

तासामप्सरसां सा तु कथयामास तं नृपम् । अयं स पुरुषश्रेष्ठो येनाहं कामरूपिणा

ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ಆ ಅಪ್ಸರಸರಿಗೆ ಆ ನೃಪನ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದಳು—“ಇವನೇ ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಅವನಿಗಾಗಿ ನಾನು ಕಾಮರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ ಪ್ರವೃತ್ತಳಾದೆ.”

Verse 49

एतावंतं महाकालमनुरागवशातुरा । उषितास्मि सहानेन सख्यो नृपतिना चिरम्

“ಸಖಿಯರೇ! ಅನುರಾಗವಶದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಳಳಾಗಿ, ಇಷ್ಟು ದೀರ್ಘ ಮಹಾಕಾಲ ನಾನು ಈ ಮಿತ್ರ ನೃಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿರಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 50

एवमुक्तास्ततः सख्यस्तामूचुः साधुसाध्विति । अनेन साकमास्यामः सर्वकालं वयं सखि

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಸಖಿಯರು ಅವಳಿಗೆ—“ಸಾಧು, ಸಾಧು!” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು; ಮತ್ತೆ—“ಸಖಿ, ನಾವೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸರ್ವಕಾಲ ವಾಸಿಸುವೆವು” ಎಂದರು.

Verse 51

इत्यूचुरुर्वशीं तत्र सखीमप्सरसस्तदा । अब्देऽथ पूर्णे राजापि तटाकांति कमाययौ

ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರಸರು ತಮ್ಮ ಸಖಿ ಉರ್ವಶಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಕೆರೆಯ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ರಾಜನೂ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.

Verse 52

आगतं नृपतिं दृष्ट्वा पुरूरवसमुर्वशी । कुमारमायुषं तस्मै ददौ संप्रीतमानसा

ಪುರೂರವಸ ರಾಜನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಉರ್ವಶಿಯ ಮನಸ್ಸು ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರನಾದ ಕುಮಾರ ಆಯುಷನನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.

Verse 53

तेन साकं निशामेकामुषिता सानु रागिणी । पंचपुत्रप्रदं गर्भं तस्मादापाशु सोर्वशी

ಅವನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆದ ಪ್ರೀತಿಭರಿತ ಉರ್ವಶಿಯು ಅವನಿಂದ ಶೀಘ್ರವೇ ಐದು ಪುತ್ರರನ್ನು ನೀಡುವ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 54

उवाच चैनं राजानमुर्वशी परमांगना । वरं दास्यंति गन्धर्वा मत्प्रीत्या तव भूपते

ಆಗ ಪರಮೋತ್ತಮಾಂಗನೆಯಾದ ಉರ್ವಶಿಯು ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು— “ಓ ಭೂಪತೇ, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಗಂಧರ್ವರು ನಿನಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವರು।”

Verse 55

भवतां प्रार्थ्यतां तेभ्यो वरो राजर्षिसत्तम । इत्युक्तः स तया राजा प्राह गन्धर्वसत्तमान्

ಅವಳು— “ಓ ರಾಜರ್ಷಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವರಿಂದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. ಹಾಗೆ ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಗಂಧರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ವರವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 56

अहं संपूर्णकोशश्च विजिताराति मंडलः । सलोकतां विनोर्वश्याः प्राप्तव्यं नान्यदस्ति मे

“ನನ್ನ ಖಜಾನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ, ಶತ್ರುಮಂಡಲಗಳನ್ನು ನಾನು ಜಯಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಬೇರೆ ಏನೂ ಬೇಡ— ಉರ್ವಶಿಯ ಸಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ ನನ್ನ ಆಶಯ.”

Verse 57

अतस्तया सहोर्वश्या कालं नेतुमहं वृणे । एवमुक्ते नृपेणाथ गन्धर्वास्तुष्ट मानसाः । अग्निस्थालीं प्रदायास्मै प्रोचुश्चैनं नृपं तदा

“ಆದ್ದರಿಂದ ಉರ್ವಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಲವನ್ನು ಕಳೆಯುವುದನ್ನೇ ನಾನು ವರವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ।” ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಗಂಧರ್ವರು ಮನಸಾರೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಅವನಿಗೆ ಅಗ್ನಿಸ್ಥಾಳಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ನಂತರ ರಾಜನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದರು।

Verse 58

गन्धर्वा ऊचुः । अग्निं वेदानुसारी त्वं त्रिधा कृत्वा नृपोत्तम

ಗಂಧರ್ವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ವೇದಾನುಸಾರವಾಗಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸು.

Verse 59

इष्ट्वा यज्ञेन चोर्वश्याः सालोक्यं याहि भूपते । इतीरितस्तैरादाय स्थालीमग्नेर्ययौ नृपः

ಹೇ ಭೂಪತೇ! ಯಜ್ಞದಿಂದ ಉರ್ವಶಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಅವಳ ಸಾಲಯೋಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯು. ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದಾಗ, ರಾಜನು ಅಗ್ನಿಸ್ಥಾಳಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟನು.

Verse 60

अहो बतातिमूढोहमिति मध्ये वनं नृपः । उर्वशी न मया लब्धा वह्निस्थाल्या तु किं फलम्

ಅರಣ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಅಳಲಿದನು—“ಅಯ್ಯೋ! ನಾನು ಎಷ್ಟೋ ಮಹಾಮೂಢನು! ಉರ್ವಶಿ ನನಗೆ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಅಗ್ನಿಸ್ಥಾಳಿಯಿಂದ ಏನು ಫಲ?”

Verse 61

निधायैव वने स्थालीं स्वपुरं प्रययौ नृपः । अर्धरात्रे व्यतीतेऽसौ विनिद्रोऽचिंतयत्स्वयम्

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಳಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ರಾಜನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಅವನು ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನೊಳಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 62

उर्वशीलोकसिद्ध्यर्थं मम गन्धर्वपुंगवैः । अग्निस्थाली संप्रदत्ता सा च त्यक्ता मया वने

ಉರ್ವಶೀಲೋಕಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಗಂಧರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠರು ನನಗೆ ಅಗ್ನಿಸ್ಥಾಳಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು; ಆದರೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿದೆ.

Verse 63

आहरिष्ये पुनः स्थालीमित्युत्थाय ययौ वनम् । नाग्निस्थालीं ददर्शासौ वने तत्र पुरूरवाः

“ಮತ್ತೆ ಅಗ್ನಿ-ಸ್ಥಾಳಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವೆನು” ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ಪುರುರವನು ಎದ್ದು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆದರೆ ಆ ವನದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯ ಸ್ಥಾಳಿ ಅವನಿಗೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

Verse 64

शमीगर्भमथाश्वत्थमग्निस्थाने विलोक्य सः । व्यचिंतयन्मया स्थाली निक्षिप्तात्र वने पुरा

ನಂತರ ಅಗ್ನಿ ಇಡಲಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಶಮೀಗರ್ಭದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಹಿಂದೆ ನಾನೇ ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಳಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದೆನು.”

Verse 65

सा चाश्वत्थः शमीगर्भः समभूदधुना त्विह । तस्मादेनं समादाय वह्निरूपमहं पुरम्

“ಈಗ ಅದೇ (ಅಗ್ನಿ) ಇಲ್ಲಿ ಶಮೀಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥರೂಪವಾಗಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಾಷ್ಠವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಗ್ನಿರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನಾನು ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವೆನು.”

Verse 66

गत्वा कृत्वारणीं सम्यक्तदुत्पन्नाग्निमादरात् । उपास्यामीति निश्चित्य स्वपुरं गतवान्नृपः

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರಣಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಅವುಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನು. “ಇದನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುವೆನು” ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ರಾಜನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು.

Verse 67

रमणीयारणीं चक्रे स्वांगुलैः प्रमिता मसौ । निर्माणसमये राजा गायत्रीमजपद्द्विजाः

ಅವನು ತನ್ನ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಿಸಿ ಮನೋಹರ ಅರಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ನಿರ್ಮಾಣಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ರಾಜನು ಗಾಯತ್ರೀಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು.

Verse 68

गायत्र्याः पठ्यमानाया यानि संत्यक्षराणि हि । तावदंगुलिमर्यादामकरोदरणीं नृपः

ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೆಷ್ಟು ಇದ್ದವೋ, ಅಷ್ಟೇ ಅಂಗುಳ-ಮಿತಿಯಿಂದ ರಾಜನು ಅರಣಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು।

Verse 69

तत्र निर्मथनादग्नित्रयमुत्पाद्य भूपतिः । उर्वशीलोकसंप्राप्तिफलमुद्दिश्य कांक्षितम्

ಅಲ್ಲಿ ಅರಣಿಗಳನ್ನು ಮಥಿಸಿ ಭೂಪತಿಯು ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ, ಉರ್ವಶೀ-ಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿಯೆಂಬ ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ಬಯಸಿದನು।

Verse 70

वेदानुसारी नृपतिर्जुहावाग्नित्रयं मुदा । तेनैव चाग्निविधिना बहून्यज्ञानथातनोत्

ವೇದಾನುಸಾರಿಯಾಗಿ ರಾಜನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಅದೇ ಅಗ್ನಿವಿಧಾನದಿಂದ ನಂತರ ಅನೇಕ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 71

तेन गन्धर्वलोकांश्च संप्राप्य जगतीपतिः । सहोर्वश्या चिरं रेमे देवलोके द्विजोत्तमाः

ಆ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಜಗತೀಪತಿ ಗಂಧರ್ವಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಉರ್ವಶಿಯೊಂದಿಗೆ ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆನಂದಿಸಿದನು, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ।

Verse 72

अथ सर्वामरोपेतः कदाचिद्बलवृत्रहा । नृत्यं सुरांगनानां वै व्यलोकयत संसदि

ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಲಶಾಲಿ ವೃತ್ರಹಾ ಇಂದ್ರನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರ ನೃತ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 73

पुरूरवा नृपोप्यायात्तदा देवेंद्रसंसदम् । द्रष्टुं सुरांगनानृत्यं मनोहारि दिवौकसाम्

ಆಗ ರಾಜ ಪುರೂರವನು ಸಹ ದೇವೇಂದ್ರನ ಸಭಾಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಮನೋಹರ ನೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು।

Verse 74

एकैकशस्ताः शक्रस्य ननृतुः पुरतोंऽगनाः । अथोर्वशी समागत्य ननर्त पुरतो हरेः

ಶಕ್ರನ (ಇಂದ್ರನ) ಮುಂದೆ ಆ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಉರ್ವಶಿ ಬಂದು ಹರಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದಳು.

Verse 75

नृत्ताभिनयसामर्थ्यगर्वयुक्ता तदोर्वशी । तं पुरूरवसं दृष्ट्वा जहासातिमनोहरा

ಆಗ ನೃತ್ಯ-ಅಭಿನಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಗರ್ವದಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರ ಉರ್ವಶಿ, ಪುರೂರವನನ್ನು ನೋಡಿ ನಗಿದಳು.

Verse 76

जहास तत्र राजापि तां विलोक्य तदोर्वशीम् । हाससंकुपितस्तत्र नाट्याचार्योऽथ तुंबुरुः । शशाप तावुभौ कोपादुर्वशीं च नृपोत्तमम्

ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನೂ ಉರ್ವಶಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಗಿದನು. ಆ ನಗುವಿನಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ನಾಟ್ಯಾಚಾರ್ಯ ತುಂಭುರು, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರ್ವಶಿಯನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನನ್ನೂ—ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಶಪಿಸಿದನು.

Verse 77

तुंबुरुरुवाच । अनेकदेवसंपूर्णसभायामत्र यत्कृतम्

ತುಂಭುರು ಹೇಳಿದರು—“ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದು…”

Verse 78

युवाभ्यां हसितं नृत्तमध्ये निष्कारणं वृथा । तस्माज्झटिति राजेंद्र वियोगो युवयोः क्षणात्

ನೃತ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ನಗಿದಿರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಅಚಾನಕ ವಿಯೋಗ ಸಂಭವಿಸುವುದು.

Verse 79

भूयादिति शशापैनं सर्वदैवतसंनिधौ । अथ शप्तो नृपस्तत्र नाट्याचार्येण दुःखितः

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತನು. ಬಳಿಕ ನಾಟ್ಯಾಚಾರ್ಯನ ಶಾಪದಿಂದ ಆ ರಾಜನು ಅಲ್ಲಿ ದುಃಖಿತನಾದನು.

Verse 80

जगाम शरणं तत्र पाहिपाहीति वज्रिणम् । उवाच दीनया वाचा पुरुहूतं पुरूरवाः

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ವಜ್ರಧಾರಿಯನ್ನು ಶರಣಾಗಿ ‘ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು’ ಎಂದು ಅಳಲಾಡಿದನು. ನಂತರ ಪುರೂರವನು ದೀನ ವಾಣಿಯಿಂದ ಪುರುಹೂತ (ಇಂದ್ರ)ನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 81

उर्वश्या सह सालोक्यसिद्ध्यर्थमहमिष्टवान् । अतस्तस्मा वियोगो मेऽसह्यः स्यात्पाकशासन

ಉರ್ವಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಲೋಕ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಪಾಕಶಾಸನ, ಅವಳ ವಿಯೋಗ ನನಗೆ ಅಸಹ್ಯವಾಗುವುದು.

Verse 82

इत्युक्तवंतं तं प्राह सहस्राक्षः शचीपतिः । शापमोक्षं प्रवक्ष्यामि मा भैषीस्त्वं नृपोत्तम

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಶಚೀಪತಿ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಶಾಪಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ, ಭಯಪಡಬೇಡ.”

Verse 83

दक्षिणांभोनिधौ पुण्ये गंधमादनपर्वते । साध्यामृतमिति ख्यातं तीर्थमस्ति महत्तरम्

ಪವಿತ್ರ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ‘ಸಾಧ್ಯಾಮೃತ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ಮಹತ್ತರ ತೀರ್ಥವಿದೆ.

Verse 84

सेवितं सर्वदेवैश्च सिद्धचारणकिन्नरैः । सनकादि महायोगिमुनिवृंदनिषेवितम्

ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು, ಕಿನ್ನರರು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸನಕಾದಿ ಮಹಾಯೋಗಿ ಮುನಿವೃಂದವೂ ಅದನ್ನು ನಿಷೇವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 85

भुक्तिमुक्तिप्रदं पुंसां सर्वशापविमोक्षदम् । अस्ति तीर्थं भवांस्तत्र गच्छस्व त्वरया नृप

ಹೇ ನೃಪ! ಅಲ್ಲಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಭುಕ್ತಿ-ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವದು, ಸರ್ವ ಶಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚಿಸುವದು ಎಂಬ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ನೀನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗು.

Verse 86

सर्वेषाममृतं स्नानादत्र साध्यं यतस्ततः । साध्यामृतमिति ख्यातं सर्वलोकेषु विश्रुतम्

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಮೃತಸಮಾನ ಫಲ ಸಿದ್ಧವಾಗುವುದರಿಂದ, ಇದು ‘ಸಾಧ್ಯಾಮೃತ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರುತವಾಗಿದೆ.

Verse 87

तत्र स्नानात्तवोर्वश्याः पुनर्योगो भविष्यति । मम लोके निवासश्च भविष्यति न संशयः

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಉರ್ವಶಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಯೋಗ (ಸಂಯೋಗ) ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ನಿವಾಸವೂ ಆಗುತ್ತದೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 88

इति प्रतिसमादिष्टो नृपः संप्रीतमानसः । साध्यामृतं महातीर्थं समुद्दिश्य ययौ क्षणात्

ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರವಾಗಿ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದ ಸಂತೋಷಚಿತ್ತನಾದ ರಾಜನು, ಸಾಧ್ಯಾಂಮೃತ ಮಹಾತೀರ್ಥವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಹೊರಟನು।

Verse 89

सस्नौ साध्यामृते तत्र महापातकनाशने । तत्र स्नानान्नृपो विप्राः सद्यः शापेन मोचितः

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಪಾತಕನಾಶಕವಾದ ಸಾಧ್ಯಾಂಮೃತದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿದನು। ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಆ ಸ್ನಾನದಿಂದ ರಾಜನು ತಕ್ಷಣವೇ ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು।

Verse 90

स्नानानंतरमेवासावुर्वश्या सह संगतः । तया सह विमानस्थः प्रययावमरावतीम्

ಸ್ನಾನಾನಂತರವೇ ಅವನು ಉರ್ವಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಪುನಃ ಸಂಗಮಗೊಂಡನು; ಅವಳೊಂದಿಗೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ ಅಮರಾವತಿಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 91

रेमे पुनस्तया सार्धं देववद्देवमंदिरे । एवंप्रभावं तत्तीर्थं साध्यामृतमनुत्तमम्

ಮತ್ತೆ ಅವನು ದೇವಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ದೇವನಂತೆ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸಿದನು। ಇಂಥ ಪ್ರಭಾವವುಳ್ಳದು ಆ ಅನುತ್ತಮ ಸಾಧ್ಯಾಂಮೃತ ತೀರ್ಥ।

Verse 92

पुरूरवा सहोर्वश्या यत्र स्नानेन संगतः । अतोऽत्र तीर्थे यः स्नायान्महापातकनाशने

ಪುರೂರವನು ಸ್ನಾನದಿಂದ ಉರ್ವಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಗೊಂಡ ಸ್ಥಳ ಇದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಹಾಪಾತಕನಾಶಕ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ನಾನಮಾಡುವರೋ…

Verse 93

वांछितांल्लभते कामान्यास्यति स्वर्गमुत्तमम् । निष्कामः स्नाति चेद्वि प्रा मोक्षमाप्नोति मानवः

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಬಯಸಿದ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪರಮ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ನಿಷ್ಕಾಮವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮಾನವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 94

इमं पवित्रं पापघ्नमध्यायं पठते तु यः । शृणुयाद्वा मनुष्योऽसौ वैकुंठे लभते स्थितिम्

ಈ ಪವಿತ್ರ, ಪಾಪಘ್ನ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅಥವಾ ಕೇಳಿದರೂ—ಅವನು ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 95

एवं वः कथितं विप्रा वैभवं पापनाशनम् । साध्यामृतस्य तीर्थस्य विस्तराच्छ्रद्धया मया

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಸಾಧ್ಯಾಂಮೃತ ತೀರ್ಥದ ಪಾಪನಾಶಕ ವೈಭವವನ್ನು ನಾನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಿವರವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.

Verse 96

यत्पुरा सनकादिभ्यः प्रोक्तवांश्चतुराननः

ಇದನ್ನು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚತುರಾನನ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸನಕಾದಿ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದನು.