Adhyaya 22

Verse 1

। श्रीसूत उवाच । लक्ष्मीतीर्थे शुभे पुंसां सर्वैश्वर्यैककारणे । स्नात्वा नरस्ततो गच्छेदग्नितीर्थं द्विजोत्तमाः

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಪುರುಷರಿಗೆ ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯದ ಏಕಕಾರಣವಾದ ಶುಭ ಲಕ್ಷ್ಮೀತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ನಂತರ ಮನುಷ್ಯನು ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 2

अग्नितीर्थं महापुण्यं महापातकनाशनम् । तीर्थानामुत्तमं तीर्थं सर्वाभीष्टैकसाधनम् । तत्र स्नायान्नरो भक्त्या स्वपापपरिशुद्धये

ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥವು ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರ, ಮಹಾಪಾತಕನಾಶಕ. ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥ, ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗೆ ಏಕೈಕ ಸಾಧನ. ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನರನು ತನ್ನ ಪಾಪಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । अग्निर्तार्थमितिख्यातिः कथं तस्य मुनीश्वर

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಇದಕ್ಕೆ ‘ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು?

Verse 4

कुत्रैदमग्नितीर्थं च कीदृशं तस्य वैभवम् । एतन्नः श्रद्दधानानां विस्तराद्वक्तुमर्हसि

ಈ ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥವು ಎಲ್ಲಿದೆ? ಅದರ ವೈಭವವು ಹೇಗಿದೆ? ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಿರುವ ನಮಗೆ ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ನೀವು ಯೋಗ್ಯರು.

Verse 5

श्रीसूत उवाच । सम्यक्पृष्टं हि युष्माभिः शृणुध्वं मुनिपुंगवाः । पुरा हि राघवो हत्वा रावणं सपरिच्छदम्

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು— ನೀವು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ; ಓ ಮುನಿಪುಂಗವರೇ, ಕೇಳಿರಿ. ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಘವನು ರಾವಣನನ್ನು ಅವನ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆ-ಪರಿವಾರসহ ಸಂಹರಿಸಿ…

Verse 6

स्थापयित्वा तु लंकायां भर्तारं च विभीषणम् । सीतासौमित्रिसंयुक्तो रामो दशरथात्मजः

ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದಶರಥಪುತ್ರ ರಾಮನು ಸೀತೆಯೂ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ)ಯೊಡನೆ ಹೊರಟನು.

Verse 7

सिद्धचारणगंधवैर्देवैरप्सरसां गणैः । स्तूयमानो मुनिगणैः सत्याशीस्तीर्थकौतुकी

ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು, ಗಂಧರ್ವರು, ದೇವರುಗಳು, ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳು ಹಾಗೂ ಮುನಿಗಣಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು—ಯಾವನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಸದಾ ಸತ್ಯ—ಅವನು ತೀರ್ಥದತ್ತ ಭಕ್ತಿಕೌತುಕದಿಂದ ಹೊರಟನು।

Verse 8

धारयंल्लीलया चापं रामोऽसह्यपराक्रमः । आत्मनः शुद्धिमाधातुं जानकीं शोधितु तथा

ಅಸಹ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ರಾಮನು ಲೀಲೆಯಂತೆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ನಿರ್ಮಲ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಜಾನಕಿಯ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 9

इंद्रादिदेववृन्दैश्च मुनिभिः पितृभिस्तथा । विभीषणेन सहितः सर्वेरपि च वानरैः

ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವವೃಂದಗಳು, ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಭೀಷಣನು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಅವನು ಆ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದನು।

Verse 10

आययौ सेतुमार्गेण गंधमादनपर्वतम् । लक्ष्मीतीर्थतटे स्थित्वा जानकीशोधनाय सः

ಅವನು ಸೇತುಮಾರ್ಗದಿಂದ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಲಕ್ಷ್ಮೀತೀರ್ಥದ ತಟದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಜಾನಕೀಶೋಧನೆಗೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 11

अग्निमावाहयामास देवर्षिपितृसन्निधौ । अथोत्तस्थौ महांभोधेर्लक्ष्मीतीर्थाद्विदूरतः

ದೇವರು, ಋಷಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಲಕ್ಷ್ಮೀತೀರ್ಥದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಮುದ್ರದಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಏಳಿತು।

Verse 12

पश्यत्सु सर्वलोकेषु लिहन्नंभांसि पावकः । आताम्रलोचनः पीतवासा धनुर्धरः

ಸರ್ವ ಲೋಕಗಳು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಜಲಗಳನ್ನು ಲೇಹಿಸುತ್ತಾ ಪಾವಕನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಧನುರ್ಧರ ವೀರನು, ತಾಮ್ರವರ್ಣ ನೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿಯಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 13

सप्तभिश्चैव जिह्वाभिर्लेलिहानो दिशो दश । दृष्ट्वा रघुपतिं शूरं लीलामानुषरूपिणम्

ಏಳು ಜಿಹ್ವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಲೇಹಿಸುತ್ತಾ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ (ಅಗ್ನಿ) ಲೀಲಾರ್ಥ ಮಾನವರೂಪ ಧರಿಸಿದ ಶೂರ ರಘುಪತಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 14

जगाद वचनं रम्यं जानकीशुद्धिकारणात् । रामराम महाबाहो राक्षसानां भयावह

ಜಾನಕಿಯ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವನು ಮನೋಹರ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು— “ರಾಮ ರಾಮ ಮಹಾಬಾಹೋ, ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಭಯಂಕರನೇ!”

Verse 15

पातिव्रत्येन जानक्या रावणं हतवान्भवान् । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं नात्र कार्या विचारणा

ಜಾನಕಿಯ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಬಲದಿಂದಲೇ ನೀವು ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಿರಿ. ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ಪುನಃ ಸತ್ಯಂ—ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 16

कमलेयं जगन्माता लीलामानुषविग्रहा । देवत्वे देवदेहेयं मनुष्यत्वे च मानुषी

ಇವಳು ಕಮಲಸಂಭವಾ ಜಗನ್ಮಾತೆ; ಲೀಲಾರ್ಥ ಮಾನವ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವಳ ದೇಹ ದಿವ್ಯ; ಮಾನವತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾನವಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ.

Verse 17

विष्णोर्देहानुरूपां वै करोत्ये षात्मनस्तनुम् । यदायदा जगत्स्वामिन्देवदेव जनार्द्दन

ಹೇ ಜಗತ್ಸ್ವಾಮಿ, ದೇವದೇವ ಜನಾರ್ದನ! ವಿಷ್ಣು ಯಾವಾಗ ಯಾವ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆಗಾಗ ಆ ದೇವಿಯೂ ಅದೇ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವನ ಅವತಾರಪ್ರಕಟತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 18

अवतारान्करोषि त्वं तदेयं त्वत्सहायिनी । यदा त्वं भार्गवो रामस्तदाभूद्धरणी त्वियम्

ನೀನು ಯಾವಾಗ ಯಾವಾಗ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀಯೋ, ಆಗಾಗ ಈ ದೇವಿ ನಿನ್ನ ಸಹಚರಿಯೂ ಸಹಾಯಕಿಯೂ ಆಗುತ್ತಾಳೆ. ನೀನು ಭಾರ್ಗವ ರಾಮ (ಪರಶುರಾಮ)ನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವಳು ಇದೇ ಧರಣಿ—ಭೂಮಿ—ಆಗಿದ್ದಳು.

Verse 19

अधुना जानकी जाता भवित्री रुक्मिणी ततः । अन्येषु चावतारेषु विष्णोरेषा सहायिनी

ಈಗ ಅವಳು ಜಾನಕಿ (ಸೀತಾ)ಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ನಂತರ ರುಕ್ಮಿಣಿಯಾಗುವಳು. ಇತರ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳು ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಿತ್ಯ ಸಹಾಯಕಿಯೂ ಸಹಚರಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 20

तस्मामद्वचनादेनां प्रति गृह्णीष्व राघव । पावकस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा देवा महर्षयः

ಆದುದರಿಂದ ನನ್ನ ವಚನದಂತೆ, ಹೇ ರಾಘವ, ಅವಳನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ)ನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವರೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಹರ್ಷಿಸಿದರು.

Verse 21

विद्याधराश्च गंधर्वा मानवाः पन्नगास्तथा । अन्ये च भूतनिवहा रामं दश रथात्मजम्

ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಮಾನವರು, ಪನ್ನಗರು (ನಾಗರು) ಹಾಗೂ ಇತರ ಭೂತನಿವಹಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ದಶರಥಾತ್ಮಜ ರಾಮನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಸೇರಿದರು.

Verse 22

जानकीं मैथिलीं चैव प्रशशंसुः पुनःपुनः । रामोऽग्निवचनात्सीतां प्रतिजग्राह निर्मलाम्

ಅವರು ಮರುಮರು ಜಾನಕಿ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯ ವಚನದಂತೆ ರಾಮನು ನಿರ್ಮಲ, ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಸೀತೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 23

एवं सीताविशुद्ध्यर्थं रामेणाक्लिष्टकर्मणा । आवाहने कृते वह्निर्लक्ष्मीतीर्थाद्विदूरतः

ಹೀಗೆ ಸೀತೆಯ ವಿಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮನಾದ ರಾಮನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ದೂರದ ಲಕ್ಷ್ಮೀತೀರ್ಥದಿಂದ ವಹ್ನಿ ಆಮಂತ್ರಿತನಾಗಿ ಬಂದನು.

Verse 24

यतः प्रदेशादुत्तस्थावंबुधेर्द्विजसत्तमाः । अग्नितीर्थं विजानीत तं प्रदेशमनुत्तमम्

ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ! ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಎದ್ದ ಸ್ಥಳವಾದ ಆ ಅನುತ್ತಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 25

ततो विनिर्गमादग्नेरग्नितीर्थमितीर्यते । अत्र स्नात्वा नरो भक्त्या वह्नेस्तीर्थे विमुक्तिदे

ಅಗ್ನಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ‘ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ವಹ್ನಿಯ ಈ ವಿಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

उपोष्य वेदविदुषो ब्राह्मणा नपि भोजयेत् । तेभ्यो वस्त्रं धनं भूमिं दद्यात्कन्यां च भूषिताम्

ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ವೇದವಿದರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಅವರಿಗೆ ವಸ್ತ್ರ, ಧನ, ಭೂಮಿ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು; ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕನ್ಯೆಯ ದಾನವೂ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 27

सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुसायुज्यमाप्नुयात् । अग्नितीर्थस्य कूलेस्मि न्नन्नदानं विशिष्यते

ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನವು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯಕರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 28

अग्नितीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । दुष्पण्योपि महापापो यत्र स्नानात्पिशाचताम्

ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ತೀರ್ಥವು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದಾಗ ಮಹಾಪಾಪಿಯಾದ ದುಷ್ಪಣ್ಯನೂ ಪಿಶಾಚತ್ವಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು.

Verse 29

परित्यज्य महा घोरां दिव्यं रूपमवाप्तवान् । पशुमान्नाम वैश्योऽभूत्पुरा पाटलिपुत्रके

ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾದ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹಿಂದೆ ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಪಶುಮಾನ’ ಎಂಬ ವೈಶ್ಯನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 30

स वै धर्मपरो नित्यं ब्राह्मणाराधने रतः । कृषिं निरंतरं कुर्वन्गो रक्षां चैव सर्वदा

ಅವನು ನಿತ್ಯ ಧರ್ಮಪರನಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿ, ಸದಾ ಗೋ-ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 31

पण्यवीथ्यां च विक्रीणन्कांचनादीनि धर्मतः । पशुमन्नामधेयस्य वणिक्छ्रेष्ठस्य तस्य वै

ಅವನು ಪಣ್ಯವೀಥಿಯಲ್ಲಿ (ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ) ಚಿನ್ನಾದಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದನು; ‘ಪಶುಮಾನ’ ಎಂಬ ಆ ವಣಿಕ್‌ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹೀಗೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 32

बभूव भार्यात्रितयं पतिशुश्रूषणे रतम् । ज्येष्ठा त्रीन्सुषुवे पुत्रान्वैश्यवंशविवर्द्धनान्

ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು; ಅವರು ಪತಿಸುಶ್ರೂಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪತ್ನಿ ಮೂರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಅವರು ವೈಶ್ಯವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.

Verse 33

सुपण्यं पण्यवतं च चारुपण्यं तथैव च । मध्यमा सुषुते पुत्रौ सुकोश बहुकोशकौ

ಸુપಾಣ್ಯ, ಪಾಣ್ಯವತ್ ಹಾಗೂ ಚಾರುಪಾಣ್ಯ—ಇವು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು. ಮಧ್ಯಮ ಪತ್ನಿ ಎರಡು ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು—ಸುಕೋಶ ಮತ್ತು ಬಹುಕೋಶ.

Verse 34

तृतीयायां त्रयः पुत्रास्तस्य वैश्यस्य जज्ञिरे । महापण्यो महाकोशो दुष्पण्य इति विश्रुताः

ಮೂರನೇ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಆ ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ಮೂರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರು ಮಹಾಪಾಣ್ಯ, ಮಹಾಕೋಶ ಮತ್ತು ದುಷ್ಪಾಣ್ಯ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

Verse 35

एवं पशुमतस्तस्य वैश्यस्य द्विजसत्तमाः । बभूवुरष्टौ तनयास्तासु स्त्रीषु तिसृष्वपि

ಹೀಗೆ, ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ, ಆ ವೈಶ್ಯ ಪಶುಮಾನನಿಗೆ ಆ ಮೂರು ಪತ್ನಿಯರಿಂದ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 36

ते सुपण्यमुखाः सर्वे पुत्रा ववृधिरे क्रमात । धूलिकेलिं वितन्वन्तः पित रौ तोषयंति ते

ಸુપಾಣ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಆ ಎಲ್ಲ ಪುತ್ರರು ಕ್ರಮೇಣ ಬೆಳೆದರು. ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಬಾಲಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಅವರು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರು.

Verse 37

पंचहायनतां प्राप्ताः क्रमात्ते वैश्यनंदनाः । पशुमानपि वैश्येंद्रः सर्वानपि च तान्सुतान्

ಕ್ರಮೇಣ ಆ ವೈಶ್ಯನ ಪುತ್ರರು ಐದು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಆಗ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈಶ್ಯ ಪಶುಮಾನನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಪುತ್ರರತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಮುಂದಿನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 38

बाल्यमारभ्य सततं स्वकृत्येषु व्यशिक्षयत् । कृषिगोत्राणवाणिज्यकर्मसु क्रमशिक्षिताः

ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅವನು ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತರಬೇತಿಗೊಳಿಸಿದನು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಕ್ರಮೇಣ ಕೃಷಿ, ಗೋಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.

Verse 39

सुपण्यमुख्याः सप्तैव पितृवाक्यमशृण्वत । पशुमान्वक्ति यत्कार्यं तत्क्ष णान्निरवर्तयन्

ಸುಶೀಲರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರಾದ ಆ ಏಳು ಮಂದಿ ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಶುಮಾನನು ಯಾವ ಕೆಲಸ ಹೇಳಿದರೂ, ಅದನ್ನು ಅವರು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 40

नैपुण्यं प्रापुरत्यंतं ते सुवर्णक्रियास्वपि । दुष्पण्यस्त्वष्टमः पुत्रो बाल्यमारभ्य संततम्

ಅವರು ಚಿನ್ನದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಎಂಟನೆಯ ಪುತ್ರ ದುಷ್ಪಣ್ಯನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವದವನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 41

दुर्मार्गनिरतो भूत्वा नाशृणोत्पितृभा षितम् । धूलिकेलिं समारभ्य दुर्मार्गनिरतोऽभवत्

ಅವನು ದುರ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿ, ಅವನು ಅಧರ್ಮಪಥದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೊಡಗಿದನು.

Verse 42

स बाल एव सन्पुत्रो बालानन्यानबाधत । दुष्कर्मनिरतं दृष्ट्वा तं पिता पशुमांस्तथा

ಆ ಮಗನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇತರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ ತಂದೆ ಪಶುಮಾನ್ ಕೂಡ ಗಮನಿಸಿದನು.

Verse 43

उपेक्षा मेवकृतवान्बालिशोऽयमितीरयन् । अथाष्टावपि वैश्यस्य प्रापुर्यौवनमात्मजाः

'ಇವನು ಅಜ್ಞಾನಿ ಬಾಲಕ,' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವರು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ವೈಶ್ಯನ ಎಂಟೂ ಮಕ್ಕಳು ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 44

ततोऽयमष्टमः पुत्रो दुष्णयो बलिनां वरः । गृहीत्वा पाणियु गलेबालान्नगरवर्तिनः

ನಂತರ ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಎಂಟನೆಯ ಮಗ ದುಷ್ಣಯನು, ನಗರದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 45

निचिक्षेप स कूपेषु सरित्सु च सरःस्वपि । न कोऽपि तस्य जानाति दुश्चरित्रमिदं जनः

ಅವನು ಅವರನ್ನು ಬಾವಿಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಅವನ ಈ ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.

Verse 46

यावन्म्रियंते ते बालास्तावन्निक्षिप्तवाञ्जले । तेषां मृतानां बालानां पितरो मातरस्तथा

ಆ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಅವನು ಅವರನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಮೃತರಾದ ಆ ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು (ದುಃಖಿತರಾದರು).

Verse 47

गवेषयंति तान्सर्वान्नगरेषु हि सर्वशः । तान् दृष्ट्वा च मृतान्पुत्रान्के वलं प्रारुदञ्जनाः

ಅವರು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರು ಮೃತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಜನರು ಕೇವಲ ಅತ್ತು ವಿಲಪಿಸಿದರು.

Verse 48

जलेष्वथ शवान्दृष्ट्वा जनाश्चक्रुर्यथोचितम् । एवं प्रतिदिनं बालान्दुष्पण्यो मारयन्पुरे

ನಂತರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಶವಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಜನರು ಯಥೋಚಿತ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಆ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಯವನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.

Verse 49

जनैरप्यपरिज्ञातश्चिरमेवमवर्तत । म्रियमाणेषु बालेषु वैश्यपुत्रस्य कर्मणा

ಜನರಿಗೆ ಅದು ತಿಳಿಯದೆ, ಇದು ಬಹುಕಾಲ ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆಯಿತು. ವೈಶ್ಯಪುತ್ರನ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು.

Verse 50

प्रजानां वृद्धिराहित्याच्छून्यप्रायमभूत्पुरम् । ततः समेत्य पौरास्तद्वृत्तं राज्ञे न्यवेद यन्

ಪ್ರಜೆಯ ವೃದ್ಧಿ ನಿಂತುದರಿಂದ ಪಟ್ಟಣವು ಬಹುತೇಕ ಶೂನ್ಯಪ್ರಾಯವಾಯಿತು. ನಂತರ ಪೌರರು ಸೇರಿ ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದರು.

Verse 51

श्रुत्वा नृपस्तद्वचनमाहूय ग्रामपालकान् । कारणं बालमरणे चिंत्यतामिति सोऽन्वशात्

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಗ್ರಾಮಪಾಲಕರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು—“ಮಕ್ಕಳ ಮರಣದ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಿರಿ.”

Verse 52

ग्रामपालास्तथेत्युक्त्वा तत्र तत्र व्यवस्थिताः । सम्यग्गवेषयामासुः कारणं बालमारणे

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಗ್ರಾಮಪಾಲಕರು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಬಾಲಹತ್ಯೆಯ ಕಾರಣವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 53

ते वै गवेषंयतोऽपि नाविंदन्बालमारकम् । ते पुनर्नृपमासाद्य भीता वाक्यमथाब्रु वन्

ಹುಡುಕಿದರೂ ಅವರು ಬಾಲಕರನ್ನು ಕೊಂದವನನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಭಯದಿಂದ ಮತ್ತೆ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮಾತಾಡಿದರು।

Verse 54

गवेषयंतोऽपि वयं तन्न विंदामहे नृप । यो बालान्नगरे स्थित्वा सततं मारयत्यपि

“ಹೇ ನೃಪ! ನಾವು ಹುಡುಕಿದರೂ ಅವನನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ—ನಗರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಾಲಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನನ್ನು.”

Verse 55

पुनश्च नागराः सर्वे राजानं प्राप्य दुःखिताः । पुनः प्रजानां मरणमब्रुवन्वाष्पसंकुलाः

ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲ ನಗರವಾಸಿಗಳು ದುಃಖದಿಂದ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು; ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಜ들의 ಮರಣವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 56

राजा तत्कारणाज्ञानात्तूष्णीमास्ते विचिंत्य तु । कदाचिद्वैश्यपुत्रोयं पंचभिर्बा लकैः सह

ಕಾರಣ ತಿಳಿಯದೆ ರಾಜನು ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಚಿಂತಿಸಿದನು. ಆಗ ಒಮ್ಮೆ ಈ ವೈಶ್ಯಪುತ್ರನು ಐದು ಬಾಲಕರೊಂದಿಗೆ (ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು).

Verse 57

तटाकांतिकमापेदे पंकजाहरणच्छलात् । बलाद्गृहीत्वा तान्बालान्दुष्पण्यः क्रोशतस्तदा

ಕಮಲ ಕೀಳುವ ನೆಪದಿಂದ ದುಷ್ಪಣ್ಯನು ಕೆರೆಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಬಳಿಕ ಆ ಬಾಲಕರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಗುವಂತೆ ಮಾಡಿಸಿದನು॥

Verse 58

क्रूरात्मा मज्जयामास कंठ दघ्ने सरोजले । मृतान्मत्वा च ताञ्छीघ्रं दुष्पण्यः स्वगृहं ययौ

ಆ ಕ್ರೂರಾತ್ಮ ದुष್ಪಣ್ಯನು ಕಂಠಮಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವ ಕಮಲಜಲದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿದನು. ಅವರು ಸತ್ತರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು॥

Verse 59

पञ्चानां पितरस्तेषां मार्गयंतः सुतान्पुरे । तेषु वै मार्गमाणेषु पंच तेना तिबालकाः

ಆ ಐವರ ತಂದೆಗಳು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅಲೆದರು. ಅವರು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಆ ಐದು ಅತಿಬಾಲಕರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದರು॥

Verse 60

निक्षिप्ता अपि तोयेषु नाम्रियंत यदृच्छया । ते शनैः कूलमासाद्य पंचापि क्लिन्नमौलयः

ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದರೂ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಅವರು ಸಾಯಲಿಲ್ಲ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ದಡವನ್ನು ತಲುಪಿ ಆ ಐವರೂ ನೆನೆದ ತಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದರು॥

Verse 61

अशक्ता नगरं गंतुं बाल्यात्तत्रैव बभ्रमुः । दूरादुच्चार्यमाणानि स्वनामानि स्वबंधुभिः

ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅಶಕ್ತರಾದ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಲೆದಾಡಿದರು. ದೂರದಿಂದ ಬಂಧುಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೇಳಿದರು॥

Verse 62

श्रुत्वा पंचापि ते बालाः प्रतिशब्दमकुर्वत । ततस्तत्पितरः श्रुत्वा तत्रागत्यसरस्तटे

ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಐದು ಬಾಲಕರೂ ಪ್ರತಿಶಬ್ದವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿ ಕೂಗಿದರು. ಆಗ ಅವರ ತಂದೆಯರು ಆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 63

पुत्रान्दृष्ट्वा तु सप्राणान्प्रहर्षमतुलं गताः । किमेतदिति पित्राद्यैः पृष्टास्ते बालकास्तदा

ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಂಡು ಅವರು ಅತಿಮಹಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ಆಗ ತಂದೆಯರೂ ಹಿರಿಯರೂ ಆ ಬಾಲಕರನ್ನು—“ಇದೇನು, ಏನಾಯಿತು?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

Verse 64

दुष्पण्यस्याथ दुष्कृत्यं बन्धुभ्यस्ते न्यवेदयन् । ततो विदितवृत्तांता राजानं प्राप्य नागराः

ನಂತರ ಅವರು ದುಷ್ಪಣ್ಯನ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತ ತಿಳಿದ ನಗರವಾಸಿಗಳು ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 65

पंचभिः कथितं वृत्तं दुष्पण्यस्य न्यवेदयन् । ततो राजा समाहूय पशुमंतं वणिग्वरम् । पौरेष्वपि च शृण्वत्सु वाक्यमेतदभाषत

ಆ ಐವರು ಹೇಳಿದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಅವರು ದುಷ್ಪಣ್ಯನ ಕುರಿತು ರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆಗ ರಾಜನು ಆ ಪಶುಸಂಪತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಣಿಕನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಪೌರರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 66

राजोवाच । दुष्पण्यनामा पशुमन्बहुप्रजमिदं पुरम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು— “ದುಷ್ಪಣ್ಯನೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪಶುಸಂಪತ್ತಿನವನೇ! ಈ ಪುರವು ಬಹುಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದೆ…।”

Verse 67

शून्यप्रायं कृतं पश्य त्वत्पुत्रेण दुरात्मना । इदानीं बालिशानेतान्मज्जयामास वै जले

ನೋಡು—ನಿನ್ನ ದುರಾತ್ಮನಾದ ಪುತ್ರನು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಶೂನ್ಯಪ್ರಾಯವಾಗಿ, ಪಾಡುಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಈಗಷ್ಟೇ ಅವನು ಈ ನಿರ್ದೋಷ ಸರಳಜನರನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 68

यदृच्छया च सप्राणाः पुनरप्या गताः पुरम् । अस्मिन्नित्थं गते कार्ये किं कर्तव्यं वदाधुना

ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರಾಣಸಹಿತ ಪುನಃ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಯ ಇಂತಾಗಿರುವಾಗ, ಈಗ ತಕ್ಷಣ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳು.

Verse 69

अद्य त्वामेव पृच्छामि यतस्त्वं धर्मतत्परः । इत्युक्तः पशुमान्राज्ञा धर्मज्ञो युक्तमब्रवीत्

ಇಂದು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ. ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಧರ್ಮಜ್ಞ ಪಶುಮಾನನು ಯುಕ್ತವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 70

पशुमानुवाच । पुरं निःशेषितं येन वधमेवायमर्हति । न ह्यत्र विषये किंचित्प्रष्टव्यं विद्यते नृप

ಪಶುಮಾನನು ಹೇಳಿದನು—ಯಾವನು ನಗರವನ್ನು ನಿಃಶೇಷವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಿದನೋ, ಅವನು ವಧಕ್ಕೇ ಅರ್ಹನು. ಓ ನೃಪ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಬೇಕಾದುದೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 71

न ह्ययं मम पुत्रः स्याच्छत्रुरेवातिपापकृत् । न ह्यस्य निष्कृतिं पश्ये येन निःशेषितं पुरम्

ಇವನು ನನ್ನ ಪುತ್ರನಾಗಲಾರನು; ಮಹಾಪಾಪಕೃತನಾದ ಶತ್ರುವೇ. ಯಾವನು ನಗರವನ್ನು ನಿಃಶೇಷವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಿದನೋ, ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೆನ್ನುವುದು ನನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 72

वध्यतामेव दुष्टात्मा सत्यमेव ब्रवीम्यहम् । श्रुत्वा पशुमतो वाक्यं नागराः सर्व एव हि

“ಈ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಧಿಸಬೇಕು—ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.” ಪಶುಮಾನನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಗರದ ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು.

Verse 73

वणिग्वरं श्लाघमाना राजानमिदमूचिरे । न वध्यतामयं दुष्टस्तूष्णीं निर्वास्यतां पुरात्

ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಣಿಕನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ ನಾಗರಿಕರು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಈ ದುಷ್ಟನನ್ನು ವಧಿಸಬೇಡಿ; ಮೌನವಾಗಿ ನಗರದಿಂದ ನಿರ್ವಾಸಿತಗೊಳಿಸಿ.”

Verse 74

ततः स राजा दुष्पण्यं समाहूयेदमब्रवीत् । अस्माद्देशाद्भवाञ्छीघ्रं दुष्टात्मन्गच्छ सांप्रतम्

ನಂತರ ರಾಜನು ದುಷ್ಪಣ್ಯನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: “ಓ ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವನೇ, ಈ ದೇಶದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ—ಈಗಲೇ—ಹೊರಟುಹೋಗು.”

Verse 75

यदि तिष्ठेस्त्वमत्रैव दण्डयेयं वधेन वै । इति राज्ञा विनिर्भर्त्स्य दूतैर्निर्वासितः पुरात्

“ನೀನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದರೆ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುತ್ತೇನೆ.” ರಾಜನ ಗದರಿಕೆಯಿಂದ ಅವನು ರಾಜದೂತರಿಂದ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 76

दुष्पण्यस्त्वथ तं देशं परित्यज्य भयान्वितः । मुनिमंडलसंबाधं वनमेव ययौ तदा

ಆಗ ದುಷ್ಪಣ್ಯನು ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಆ ದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದು, ಮುನಿವೃಂದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 77

तत्राप्येकं मुनिसुतं स तोयेषु न्यमज्जयत् । केल्यर्थमागता दृष्ट्वा मुनिपुत्रा मृतं शिशुम्

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಆ ವೈಶ್ಯನಂದನನು ಕ್ರೀಡಾರ್ಥವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮುನಿಯ ಬಾಲಪುತ್ರನನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿದನು. ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ಮುನಿಕನ್ಯೆಯರು ಆ ಶಿಶುವನ್ನು ಮೃತನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು.

Verse 78

तत्पित्रे कथयामासुरभ्येत्य भृशदुःखिताः । तत उग्रश्रवाः श्रुत्वा तेभ्यः पुत्रं जले मृतम्

ಅವರು ಬಹಳ ದುಃಖಿತರಾಗಿ ಹೋಗಿ ಆ ಬಾಲಕನ ತಂದೆಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರಿಂದ ಕೇಳಿದ ಉಗ್ರಶ್ರವನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು ಶೋಕಾಕುಲನಾದನು.

Verse 79

तपोमहिम्ना दुष्प ण्यचरितं तदमन्यत । उग्रश्रवाः शशापैनं दुष्पण्यं वैश्यनंदनम्

ತಪೋಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಉಗ್ರಶ್ರವನು ಈ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವು ದುಷ್ಪಣ್ಯನ ವರ್ತನೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಆ ವೈಶ್ಯನಂದನ ದುಷ್ಪಣ್ಯನಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತನು.

Verse 80

उग्रश्रवा उवाच । मत्सुतं पयसि क्षिप्य यत्त्वं मारि तवानसि । तवापि मरणं भूयाज्जल एव निमज्जनात्

ಉಗ್ರಶ್ರವನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ದುಷ್ಟನೇ! ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಎಸೆದು ನೀನು ಕೊಂದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮರಣವೂ ನೀರಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿ ಸಂಭವಿಸಲಿ.”

Verse 81

मृतश्च सुचिरं कालं पिशाचस्त्वं भविष्यसि । इति शापे श्रुते सद्यो दुष्पण्यः खिन्नमानसः

“ಮರಣಾನಂತರ ನೀನು ಬಹುಕಾಲ ಪಿಶಾಚನಾಗಿ ಇರುವೆ.” ಈ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ದುಷ್ಪಣ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿಹೋಯಿತು.

Verse 82

तद्वै वनं परित्यज्य घोरमन्यद्वनं ययौ । सिंहादिक्रूरसत्वाढ्यं तस्मिन्प्राप्ते वनांतरम्

ಆ ವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ಇನ್ನೊಂದು ಘೋರ ವನಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಸಿಂಹಾದಿ ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ವನಾಂತರವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಯ ಆವರಿಸಿತು.

Verse 83

पांसुवर्षं मह्द्वर्षन्वृक्षानामोटय न्मुहुः । वज्रघातसमस्पर्शो ववौ झंझानिलो महान्

ಧೂಳಿನ ಮಹಾವರ್ಷ ಸುರಿದು, ಗಾಳಿ ಮರುಮರು ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕುತ್ತಿತ್ತು. ವಜ್ರಾಘಾತದ ಸ್ಪರ್ಶದಂತೆ ಕಠಿಣವಾದ ಆ ಮಹಾ ಝಂಝಾವಾತವು ವನದಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಬೀಸಿತು.

Verse 84

वेगेन गात्रं भिंदन्ती वृष्टिश्चासीत्सुदुःसहा । तद्दृष्ट्वा स तु दुष्पण्यश्चिंतयन्भृशदुः खितः

ವೇಗದಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಚೀರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅಸಹ್ಯವಾದ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು. ಅದನ್ನು ಕಂಡ ದುಷ್ಪಣ್ಯನು ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದನು.

Verse 85

मृतं शुष्कं महाकायं गजमेकमपश्यत । महावातं महावर्षं तदा सोढुमशक्नुवन्

ಅವನು ಒಂದು ಮಹಾಕಾಯ ಆನೆಯನ್ನು ಸತ್ತೂ ಒಣಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಆಗ ಮಹಾವಾಯುವನ್ನೂ ಮಹಾವರ್ಷವನ್ನೂ ಅವನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಹೋದನು.

Verse 86

गजास्यविवरेणैव विवेशोदरगह्वरम् । तस्मिन्प्रविष्टमात्रे तु वृष्टिरासीत्सुभूयसी

ಆನೆಯ ಬಾಯಿಯ ರಂಧ್ರದ ಮೂಲಕವೇ ಅವನು ಅದರ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಳೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುರಿಯಿತು.

Verse 87

ततो वर्षजलैः सर्वैः प्रवाहः सुमहानभूत् । स प्रवाहो वने तस्मिन्नदी काचिदजायत

ಆಮೇಲೆ ಸಮಸ್ತ ಮಳೆನೀರಿನಿಂದ ಅತಿಮಹಾನ್ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಅದೇ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರವಾಹವೇ ನದಿರೂಪವಾಗಿ ಜನಿಸಿತು।

Verse 88

अथ तैर्वर्षसलिलैः स गजः पूरितोदरः । प्लवमानो महापूरे नीरंध्रः समजायत

ನಂತರ ಆ ಮಳೆನೀರಿನಿಂದ ಆ ಗಜದ ಉದರ ತುಂಬಿತು; ಮಹಾಪೂರದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಾ ಅವನು ನಿರಂಧ್ರ, ಅಂದರೆ ಹೊರಹೋಗುವ ದಾರಿಯಿಲ್ಲದವನು, ಆಯಿತನು।

Verse 89

ततो निर्विवरस्यास्य जलपूर्णोदरस्य च । गजस्य जठरात्सोऽयं निर्गंतु न शशाक ह

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಗಜಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರಂಧ್ರವಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದರ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಹೀಗಾಗಿ ಈ (ದುಷ್ಪಣ್ಯ) ಗಜದ ಜಠರದಿಂದ ಹೊರಬರಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು।

Verse 90

ततश्च वृष्टितोयानां प्रवाहो भीमवेगवान् । उदरस्थितदुष्पण्यं समुद्रं प्रापयद्गजम्

ನಂತರ ಭೀಕರ ವೇಗದ ಮಳೆನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹವು, ಉದರದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಪಣ್ಯನು ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಆ ಗಜವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿತು।

Verse 91

दुष्पण्यः सलिले मग्नः क्षणात्प्राणैर्व्ययुज्यत । मृत एव स दुष्पण्यः पिशाचत्वमवाप्तवान्

ದುಷ್ಪಣ್ಯನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣವಿಯೋಗ ಹೊಂದಿದನು; ಮರಣಾನಂತರ ಅದೇ ದುಷ್ಪಣ್ಯನು ಪಿಶಾಚತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 92

पीडितः क्षुत्पिपासाभ्यां दुर्गमं वनमाश्रितः । घोरेषु घर्मकालेषु समाक्रोशन्भयानकम्

ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅವನು ದುರ್ಗಮವಾದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು. ಭಯಂಕರವಾದ ದಹನ ಉಷ್ಣಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಭೀತಿಯಿಂದ ಕಿರುಚುತ್ತಾ ಅಳಲಾಡಿದನು.

Verse 93

अतिष्ठद्गहनेऽरण्ये दुःखान्यनुभवन्बहु । कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च

ಅವನು ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು—ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ, ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ಸಹ.

Verse 94

स पिशाचो महादुःखी न्यवसद्घोरकानने । वनाद्वनांतरं धावन्देशाद्देशाद्देशांतरं तथा

ಆ ಪಿಶಾಚನು ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿ ಭಯಂಕರ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು—ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಓಡುತ್ತಾ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ, ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅಲೆದಾಡಿದನು.

Verse 95

सर्वत्रानुभवन्दुःखमाययौ दण्डकान्क्रमात् । अगस्त्यादाश्रमात्पुण्यान्नातिदूरे स संचरन्

ಎಲ್ಲೆಡೆ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಕ್ರಮೇಣ ದಂಡಕಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಪುಣ್ಯವಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯಾಶ್ರಮದಿಂದ ಅವನು ಅತಿದೂರದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.

Verse 96

नदन्भैरवनादं च वाक्यमुच्चैरभाषत । भोभोस्तपोधनाः सर्वे शृणुध्वं मामकं वचः

ಭೈರವನಾದದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕೂಗಿ ಅವನು ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಹೋ! ಹೋ! ತಪೋಧನರೆಲ್ಲರೂ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ!”

Verse 97

भवन्तो हि कृपावन्तः सर्वभूतहिते रताः । कृपादृष्ट्यानुगृह्णीत मां दुःखैरतिपीडितम्

ನೀವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ದಯಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು. ದುಃಖಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪೀಡಿತನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿರಿ.

Verse 98

पुरा दुष्पण्यनामाहं वैश्यः पाटलिपुत्रके । पुत्रः पशु मतश्चापि बहून्बालानमारयम्

ಹಿಂದೆ ನಾನು ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಪಣ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವೈಶ್ಯನಾಗಿದ್ದೆನು. ಪಶುವಿನಂತಹ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ ನಾನು ಅನೇಕ ಬಾಲಕರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದೆನು.

Verse 99

ततो विवासितो राज्ञा तस्माद्देशाद्वनं गतः । अमारयं जले पुत्रं तत्रोग्रश्रवसो मुनेः

ತದನಂತರ ರಾಜನಿಂದ ಆ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ನಾನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದೆನು. ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಶ್ರವಸ್ ಎಂಬ ಮುನಿಯ ಮಗನನ್ನು ಕೊಂದೆನು.

Verse 100

स मुनिर्दत्त वाञ्छापं ममापि मरणं जले । पिशाचतां च मे घोरां दत्तवान्दुःखभूयसीम्

ಆ ಮುನಿಯು ನನಗೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮರಣವಾಗಲಿ ಎಂದು ಶಾಪವಿತ್ತರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಮಯವಾದ ಘೋರ ಪಿಶಾಚ ಜನ್ಮವನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡಿದರು.

Verse 101

कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतान्यपि । पिशाच तानुभूतेयं शून्यकाननभूमिषु

ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ನಾನು ಈ ನಿರ್ಜನವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಶಾಚತ್ವವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 102

नाहं सोढुं समर्थोऽस्मि पिपासां क्षुधमेव च । रक्षध्वं कृपया यूयमतो मां बहुदुःखिनम्

ನಾನು ಈ ದಾಹವನ್ನೂ ಹಸಿವನ್ನೂ ಸಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನೀವು ಬಹು ದುಃಖಿತನಾದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ.

Verse 110

अगस्त्येनैवमुक्तस्तु सुतीक्ष्णो गन्धमादनम् । प्राप्याग्नितीर्थे संकल्प्य पिशाचार्थं कृपानिधिः

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಕರುಣಾನಿಧಿಯಾದ ಮುನಿ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣನು ಗಂಧಮಾದನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ, ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆ ಪಿಶಾಚನ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದನು.

Verse 119

इह भुक्त्वा महाभोगान्परत्रापि सुखं लभेत्

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.