
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ‘ಜಟಾತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ವೆಂದು, ಅಂತರಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನನಾಶದ ಉಪದೇಶರೂಪವಾಗಿದೆ. ಸೂತರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ—ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮಹಾತೀರ್ಥದಿಂದ (ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ-ನಾಶಕವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ) ಮುಂದಾಗಿ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜಟಾತೀರ್ಥವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ವೇದಾಂತವಾಕ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ವಾದ-ವಿವಾದ, ತರ್ಕಜಾಲ, ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಗೊಂದಲಗಳು ವಿವಾದಪ್ರಧಾನವಾದರೆ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗದು ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿ, ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ‘ಲಘೂಪಾಯ’ವಾಗಿ ಜಟಾತೀರ್ಥಸ್ನಾನವನ್ನು ಅಂತಃಕರಣಶುದ್ಧಿ, ಅಜ್ಞಾನನಾಶ, ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷ—ಅಖಂಡ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಾನುಭವಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವನ್ನು ಮೂಲಕಥೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ—ಶಂಭುವು ಲೋಕಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದು, ರಾವಣವಧನಂತರ ಶ್ರೀರಾಮನು ಇಲ್ಲಿ ಜಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜಟೆಯನ್ನು ತೊಳೆಯಿದರಿಂದ ‘ಜಟಾತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ನಾನಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ಪುಣ್ಯಫಲವೆಂದು, ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಸ್ನಾನವೂ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ವರ್ಣನೆ. ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ ಶುಕನು ವ್ಯಾಸನನ್ನು—ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ, ಜ್ಞಾನ, ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಗುಪ್ತೋಪಾಯ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ; ವ್ಯಾಸನು ಜಟಾತೀರ್ಥವನ್ನೇ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಭೃಗುಗೆ ವರುಣೋಪದೇಶ, ದುರ್ವಾಸ, ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು—ಯಜ್ಞ, ಜಪ, ಉಪವಾಸ, ಕಠಿಣ ಆಚರಣೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಬುದ್ಧಿಶುದ್ಧಿ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಫಲಶ್ರುತಿ—ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಪಠಣ ಅಥವಾ ಶ್ರವಣ ಪಾಪಕ್ಷಯ ಮಾಡಿ ವೈಷ್ಣವಗತಿ/ಪದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
Verse 1
श्रीसूत उवाच । लक्ष्मणस्य महातीर्थे ब्रह्महत्याविनाशने । स्नात्वा स्वचित्तशुद्ध्यर्थं जटातीर्थं ततो व्रजेत्
ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮಹಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಸ್ವಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಂತರ ಜಟಾತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು।
Verse 2
जन्ममृत्युजराक्रांतसंसारातुरचेतसाम् । अज्ञाननाशकं नास्ति जटातीर्थादृते द्विजाः
ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಜನ್ಮ-ಮೃತ್ಯು-ಜರೆಯಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತ ಸಂಸಾರದಿಂದ ವ್ಯಥಿತ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಜಟಾತೀರ್ಥವಲ್ಲದೆ ಅಜ್ಞಾನನಾಶಕ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ।
Verse 3
लोके मुमुक्षवः केचिच्चित्तशुद्धिमभीप्सवः । वाचा पठंति वेदांतांस्तूष्णीन्नानुभवंति ते
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮುಮುಕ್ಷುಗಳು ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ವೇದಾಂತವನ್ನು ಮಾತಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 4
पूर्वपक्षमहाग्राहे सिद्धांतझषसंकुले । वेदांताब्धाविहाज्ञानं मुह्यंति पतिता द्विजाः
ವೇದಾಂತವೆಂಬ ಈ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ—ಪೂರ್ವಪಕ್ಷವೆಂಬ ಮಹಾಗ್ರಾಹ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂಬ ಮೀನುಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವಲ್ಲಿ—ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪತಿತ ದ್ವಿಜರು ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ।
Verse 5
प्रथमं चित्तशुद्ध्यर्थं वेदांतान्संपठंति ये । विवदंते पठित्वा ते कलहं च वितन्वते
ಮೊದಲು ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ವೇದಾಂತವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವರು, ಓದಿದ ಮೇಲೂ ವಾದಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಕಲಹವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾರೆ।
Verse 6
चित्तशुद्धिर्न वेदांताद्बहुव्यामोहकारणात् । ततो वयं न वेदांतान्मुनींद्रा बहु मन्महे
ಕೇವಲ ವೇದಾಂತದಿಂದ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಅನೇಕ ವಿಧದ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮುನೀಂದ್ರರೇ, ನಾವು ವೇದಾಂತವನ್ನೇ ಬಹಳವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 7
चित्तशुद्धिं यदीच्छध्वं लघूपायेन तापसाः । उद्घोषयामि सर्वेषां जटातीर्थं निषेवत
ಹೇ ತಪಸ್ವಿಗಳೇ, ಸುಲಭ ಉಪಾಯದಿಂದ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ ಬಯಸಿದರೆ, ನಾನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ—ಜಟಾತೀರ್ಥವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸೇವಿಸಿರಿ।
Verse 8
पुरा सर्वोपकारार्थं तीर्थमज्ञाननाशनम् । एतद्विनिर्मितं साक्षाच्छम्भुना गन्धमादने
ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಉಪಕಾರಾರ್ಥವಾಗಿ, ಅಜ್ಞಾನನಾಶಕವಾದ ಈ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ಶಂಭುವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।
Verse 9
निहते रावणे विप्रा जटां रामस्तु धार्मिकः । क्षालयामास यत्तोये तज्जटातीर्थमुच्यते
ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ರಾವಣನು ಹತನಾದ ಬಳಿಕ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಮನು ಯಾವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜಟೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿದನೋ, ಅದೇ ಜಟಾತೀರ್ಥವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।
Verse 10
वर्षाणां षष्टिसाहस्रं जाह्नवीजलमज्जनम् । गोदावर्यां सकृत्स्नानं सिंहस्थे च बृहस्पतौ
ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗಾ) ಜಲದಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಮಜ್ಜನಫಲ, ಸಿಂಹಸ್ಥಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಇರುವಾಗ ಗೋದಾವರಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಷ್ಟೇ ಸಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 11
तावत्सहस्रस्नानानि सिंहं देवगुरौ गते । गोमत्यां लभ्यते वर्षैस्तज्जटातीर्थदर्शनात्
ದೇವಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಸಿಂಹರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ ಗೋಮತೀನದಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಸ್ನಾನಗಳ ಪುಣ್ಯವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಅದೇ ಪುಣ್ಯವು ಜಟಾತೀರ್ಥದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।
Verse 12
जटातीर्थे मनुष्याणां स्नातानां द्विजपुंगवाः । अन्तःकरणशुद्धिः स्यात्ततोऽज्ञानं विनश्यति
ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಜಟಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಂತಃಕರಣಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ಅಜ್ಞಾನವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 13
अज्ञाननाशे ज्ञानं स्यात्ततो मुक्तिमवाप्स्यसि । अखण्डसच्चिदानंदसंपूर्णः स्यात्ततः परम्
ಅಜ್ಞಾನ ನಾಶವಾದಾಗ ಜ್ಞಾನ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಆಗ ನೀನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ನಂತರ ನೀನು ಅಖಂಡ ಪರಮತತ್ತ್ವವಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುವೆ।
Verse 14
अत्राप्युदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् । पितुः पुत्रस्य संवादं व्यासस्य च शुकस्य च
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಒಂದು ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ—ತಂದೆ-ಮಗನ ಸಂವಾದ, ಅಂದರೆ ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಶುಕನದು।
Verse 15
पुरा मुनिवरं कृष्णं भावि तात्मानमच्युतम् । पारंपर्यविशेषज्ञं सर्वशास्त्रार्थकोविदम् । प्रणम्य शिरसा व्यासं शुकः पप्रच्छ वै द्विजाः
ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶುಕನು ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ವ್ಯಾಸರನ್ನು ವಂದಿಸಿದನು—ಮುನಿವರ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ, ಭವಿಷ್ಯದ ಅಚ್ಯುತಾವತಾರ, ಪರಂಪರೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಿಶೇಷಜ್ಞ, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಕೋವಿದ—ಎಂದು, ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।
Verse 16
श्रीशुक उवाच । भगवंस्तात सर्वज्ञ ब्रूहि गुह्यमनुत्तमम्
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಭಗವನ್, ಪ್ರಿಯ ತಂದೆ, ಸರ್ವಜ್ಞನೇ! ನನಗೆ ಆ ಅನುತ್ತಮ ಗುಹ್ಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು.
Verse 17
अन्तःकरणशुद्धिः स्यात्तथाज्ञानविनाशनम् । ज्ञानोदयश्च येन स्यादंते मुक्तिश्च शाश्वती
ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಅಂತಃಕರಣಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅಜ್ಞಾನ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ?
Verse 18
तमुपायं वदस्वाद्य स्नेहान्मम महामुने । वेदांताश्चेतिहासाश्च पुराणादीनि कृत्स्नशः
ಹೇ ಮಹಾಮುನಿಯೇ! ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಇಂದು ಆ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳು. ವೇದಾಂತ, ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣಾದಿ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.
Verse 19
अधीतानि मया त्वत्तः शोधयंति न मानसम् । अतो मे चित्तशुद्धिः स्याद्यथा तात तथा वद
ನಿನ್ನಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ ಅವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ತಂದೆ, ನನ್ನ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ ಆಗುವಂತೆ ಹೇಳು.
Verse 20
इति पृष्टस्तदा व्यासः शुकेन मुनिसत्तमाः । रहस्यं कथयामास येनाविद्या विन श्यति
ಹೀಗೆ ಶುಕನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಾಸನು ಅಜ್ಞಾನ ನಾಶವಾಗುವ ಆ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಆಗ ವಿವರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
Verse 21
व्यास उवाच । शुक वक्ष्यामि ते गुह्यमविद्याग्रन्थिभेदनम् । बुद्धिशुद्धिप्रदं पुंसां जन्मादिभयनाशनम्
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶುಕ! ಅವಿದ್ಯೆಯ ಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಗುಹ್ಯೋಪದೇಶವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಜನರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡಿಸಿ ಜನ್ಮಾದಿ ಭಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
Verse 22
रामसेतौ महापुण्यं गन्धमादनपर्वते । विद्यते पापसंहारि जटातीर्थमिति श्रुतम्
ರಾಮಸೇತುವಿನ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ‘ಜಟಾತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ಪಾಪಸಂಹಾರಕ ತೀರ್ಥವಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರುತವಾಗಿದೆ.
Verse 23
जटां स्वां शोधयामास यत्र रामो हरिः स्वयम् । रामो दाशरथिः श्रीमांस्तीर्थाय च वरं ददौ
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಹರಿಸ್ವರൂപನಾದ ರಾಮನು ತನ್ನ ಜಟೆಯನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿದನು; ಆ ಶ್ರೀಮಂತ ದಾಶರಥಿ ರಾಮನು ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
Verse 24
स्नाति येऽत्र समागत्य जटातीर्थेऽतिपावने । अन्तःकरणशुद्धिश्च तेषां भूयादिति स्म सः
ಅವನು ಘೋಷಿಸಿದನು—ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅತಿಪಾವನ ಜಟಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅಂತಃಕರಣಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗಲಿ.
Verse 25
विना यज्ञं विना ज्ञानं विना जाप्यमुपोषणम् । स्नानमात्राज्जटातीर्थे बुद्धिशुद्धिर्भवेन्नृणाम्
ಯಜ್ಞವಿಲ್ಲದೆ, ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ, ಜಪ-ಉಪವಾಸವಿಲ್ಲದೆ—ಜಟಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನರರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 26
सर्वदानसमं पुण्यं स्नानादत्र भविष्यति । दुर्गाण्यनेन तरति पुण्यलोकान्समश्नुते
ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರೆ ಸರ್ವದಾನಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದುರ್ಗತಿಗಳನ್ನೂ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನೂ ದಾಟಿ ಪುಣ್ಯಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 27
महत्त्वमश्नुते स्नानाज्जटातीर्थे शुभोदके । जटातीर्थं विना नान्यदंतःकरण शुद्धये
ಶುಭೋದಕಯುಕ್ತ ಜಟಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಃಕರಣಶುದ್ಧಿಗೆ ಜಟಾತೀರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ.
Verse 28
विद्यते नियमो वापि जपो वा नान्यदेवता । धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वलोकेषु विश्रुतम्
ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಜಪವೂ ಬೇಡ, ಬೇರೆ ದೇವತಾಪೂಜೆಯೂ ಬೇಡ. ಈ ತೀರ್ಥವು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಧನ್ಯ, ಯಶಪ್ರದ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
Verse 29
पवित्राणां पवित्रं च जटातीर्थं शुकाधुना । सर्वपापप्रशमनं मंगलानां च मंगलम्
ಓ ಶುಕಾ! ಕೇಳು—ಜಟಾತೀರ್ಥವು ಪವಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ. ಇದು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು, ಮಂಗಳಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಮಂಗಳವೂ ಹೌದು.
Verse 30
भृगुर्वै वारुणिः पूर्वं वरुणं पितरं शुक । बुद्धिशुद्धिप्रदोपायमपृच्छत्पावनं शुभम् । प्रोवाच वरुणस्तस्मै बुद्धिशुद्धिप्रदं शुभम्
ಓ ಶುಕಾ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೃಗುಪುತ್ರ ವಾರುಣಿ ತನ್ನ ತಂದೆ ವರುಣನನ್ನು ಬುದ್ಧಿಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಪಾವನ ಹಾಗೂ ಶುಭ ಉಪಾಯವೇನು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಆಗ ವರುಣನು ಅವನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಶುದ್ಧಿಪ್ರದ ಆ ಶುಭೋಪಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.
Verse 31
वरुण उवाच । रामसेतौ भृगो पुण्ये गन्धमादनपर्वते
ವರುಣನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭೃಗು! ಪುಣ್ಯ ರಾಮಸೇತುವಿನಲ್ಲಿ, ಪಾವನ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಈ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು।
Verse 32
स्नानमात्राज्जटा तीर्थे बुद्धिशुद्धिर्भवेद्ध्रुवम् । स पितुर्वचनात्सद्यो भृगुर्वै वरुणात्मजः
ಜಟಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಬುದ್ಧಿಶುದ್ಧಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಕಾರಣ ಪಿತೃವಚನಕ್ಕೆ ವಿಧೇಯನಾಗಿ ವರుణಾತ್ಮಜ ಭೃಗು ತಕ್ಷಣ ಹೊರಟನು।
Verse 33
गत्वा स्नात्वा जटातीर्थे बुद्धिशुद्धिमवाप्तवान् । विनष्टाज्ञानसंतानस्तया शुद्ध्या तदा भृगुः
ಜಟಾತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಭೃಗು ಬುದ್ಧಿಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆ ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅವನೊಳಗಿನ ಅಜ್ಞಾನಸಂತತಿ ಆಗಲೇ ನಾಶವಾಯಿತು।
Verse 34
उत्पन्नाद्वैतविज्ञानः स्वपितुर्वरुणादयम् । अखण्डसच्चिदानंदपूर्णाकारोऽभवच्छुक
ಸ್ವಪಿತೃ ವರుణನ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಅವನಲ್ಲಿ ಅದ್ವೈತವಿಜ್ಞಾನ ಉದಯವಾಯಿತು. ಹೇ ಶುಕ! ಅವನು ಅಖಂಡ ಸತ್-ಚಿತ್-ಆನಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣಸ್ವರೂಪನಾದನು।
Verse 35
शंकरांशोऽपि दुर्वासा जटातीर्थेऽभिषेकतः । मनःशुद्धिमवाप्याशु ब्रह्मानंदमयोऽभवत्
ಶಂಕರಾಂಶನಾದ ದುರ್ವಾಸನೂ ಜಟಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕದಿಂದ ಶೀಘ್ರ ಮನಶ್ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಮಯನಾದನು।
Verse 36
दत्तात्रेयोऽपि विष्ण्वंशस्तीर्थेऽस्मिन्नभिषेचनात् । शुद्धांतःकरणो भूत्वा ब्रह्माकारोऽभवच्छुक
ವಿಷ್ಣುವಂಶನಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನೂ ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದುದರಿಂದ ಅಂತಃಕರಣ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಹೇ ಶುಕ, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದನು.
Verse 37
इच्छेदज्ञाननाशं यः स स्नायात्तु जटाभिधे । तीर्थे शुद्धतमे पुण्ये सर्वपापविनाशने
ಅಜ್ಞಾನನಾಶವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ‘ಜಟಾ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲಿ; ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧ, ಪುಣ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಸರ್ವಪಾಪವಿನಾಶಕ.
Verse 38
जटातीर्थमतस्त्वं च शुक गच्छ महामते । मनःशुद्धिप्रदं तस्मिन्स्नानं च कुरु पुण्यदे
ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾಮತಿ ಶುಕ, ನೀನು ಜಟಾ-ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡು—ಅದು ಮನಶ್ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 39
पित्रैवमुक्तो व्यासेन शुकः पुत्रस्तदा द्विजाः । रामसेतुं महापुण्यं गन्धमादनपर्वतम्
ತಂದೆ ವ್ಯಾಸರು ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದಾಗ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಪುತ್ರ ಶುಕನು ಮಹಾಪುಣ್ಯ ರಾಮಸೇತು ಮತ್ತು ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
Verse 40
अगमत्स्नातुकामः सञ्जटातीर्थे विशुद्धिदे । स्नात्वा संकल्पपृर्वं च जटातीर्थे शुको मुनिः
ಸ್ನಾನಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಜಟಾ-ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಮುನಿ ಶುಕನು ಮೊದಲು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ ಜಟಾ-ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದನು.
Verse 41
मनःशुद्धिमनुप्राप्य तेन चाज्ञाननाशने । स्वस्वरूपं समापन्नः परमानंदरूपकम्
ಮನಃಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಅದರಿಂದ ಅಜ್ಞಾನ ನಾಶವಾದಾಗ, ಸಾಧಕನು ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪವಾದ ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 42
ये चाप्यन्ये मनःशुद्धिकामाः संति द्विजोत्तमाः । जटातीर्थे तु ते सर्वे स्नातुं भक्तिपुरःसरम
ಮತ್ತು ಮನಃಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೂ—ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು—ಜಟಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಾರೆ।
Verse 43
अहो जना जटातीर्थे कामधेनुसमे शुभे । विद्यमानेऽपि किं तुच्छे रमंतेन्यत्र मोहिताः
ಅಹೋ! ಕಾಮಧೇನುಸಮಾನವಾದ ಶುಭ ಜಟಾತೀರ್ಥ ಇರುವಾಗಲೂ, ಮೋಹಿತರಾದ ಜನರು ಏಕೆ ತುಚ್ಛವಾದ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ?
Verse 44
भुक्तिकामो लभेद्भुक्तिं मुक्तिकामस्तु तां लभेत् । स्नानमात्राज्जटातीर्थे सत्यमुक्तं मया द्विजाः
ಭೋಗವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಭೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಜಟಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದ. ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಇದು ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।
Verse 45
वेदानुवच नात्पुण्याद्यज्ञाद्दानात्तपोव्रतात् । उपवासाज्जपाद्योगान्मनःशुद्धिर्नृणां भवेत्
ಮಾನವರ ಮನಃಶುದ್ಧಿ ಕೇವಲ ವೇದಪಠಣದಿಂದ, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದಿಂದ, ಯಜ್ಞದಿಂದ, ದಾನದಿಂದ, ತಪೋವ್ರತದಿಂದ, ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಜಪದಿಂದ ಅಥವಾ ಯೋಗಸಾಧನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 46
विनाप्येतानि विप्रेंद्रा जटातीर्थेऽतिपावने । स्नानमात्रान्मनःशुद्धिर्ब्राह्मणानां ध्रुवं भवेत्
ಹೇ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಅತಿಪಾವನ ಜಟಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆ ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮನಃಶುದ್ಧಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 47
जटातीर्थस्य माहात्म्यं मया वक्तुं न शक्यते । शंकरो वेत्ति तत्तीर्थं हरिर्वेत्ति विधिस्तथा
ಜಟಾತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಶಂಕರನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ, ಹರಿಯೂ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಕೂಡ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ.
Verse 48
जटातीर्थसमंतीर्थं न भूतं न भविष्यति । जटातीर्थस्य तीरे यः क्षेत्रपिंडं समाचरेत्
ಜಟಾತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ತೀರ್ಥವು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು. ಜಟಾತೀರ್ಥದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕ್ಷೇತ್ರ-ಪಿಂಡ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ…
Verse 49
गयाश्राद्धसमंपुण्यंतस्य स्यान्नात्र संशयः । जटातीर्थे नरः स्नात्वा न पापेन विलिप्यते । दारिद्र्यं न समाप्नोति नेयाच्च नरकार्णवम्
ಅವನಿಗೆ ಗಯಾ-ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಜಟಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ನರಕ-ಸಾಗರಕ್ಕೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 50
श्रीसूत उवाच । एवं वः कथितं विप्रा जटातीर्थस्य वैभवम्
ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಜಟಾತೀರ್ಥದ ವೈಭವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 51
यत्र व्याससुतो योगी स्नात्वा पापविमोचने । अवाप्तवान्मनःशुद्धिमद्वैतज्ञानसाधनाम्
ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪವಿಮೋಚನಕರವಾದ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಪುತ್ರನಾದ ಯೋಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮನಃಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅದೇ ಅದ್ವೈತಜ್ಞಾನಸಾಧನೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
Verse 52
यस्त्विमं पठतेऽध्यायं शृणुते वा समाहितः । स विधूयेह पापानि लभते वैष्णवं पदम्
ಯಾರು ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ ಅಥವಾ ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಪರಮ ವೈಷ್ಣವ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.