Adhyaya 34

Verse 1

व्यास उवाच । एवं रामेण धर्मज्ञ जीर्णोद्धारः पुरा कृतः । द्विजानां च हितार्थाय श्रीमातुर्वचनेन च

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—“ಈ ರೀತಿ ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ರಾಮನು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು—ದ್ವಿಜರ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕೂ, ಶ್ರೀಮಾತೆಯ ವಚನಾನುಸಾರವೂ.”

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कीदृशं शासनं ब्रह्मन्रामेण लिखितं पुरा । कथयस्व प्रसादेन त्रेतायां सत्यमंदिरे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ರಾಮನು ಪುರಾ ಯಾವ ವಿಧದ ಶಾಸನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದನು? ಕೃಪೆಯಿಂದ ಹೇಳಿರಿ—ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಮಂದಿರದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಕಟಿತ) ಅದನ್ನು.”

Verse 3

व्यास उवाच । धर्मारण्ये वरे दिव्ये बकुलार्के स्वधिष्ठिते । शून्यस्वामिनि विप्रेंद्र स्थिते नारायणे प्रभौ

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ದಿವ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬಕುಲಾರ್ಕನು ತನ್ನ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿರುವಾಗ, ಶೂನ್ಯಸ್ವಾಮಿನ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ನಾರಾಯಣನು ವಿರಾಜಿಸಿದ್ದನು।

Verse 4

रक्षणाधिपतौ देवे सर्वज्ञे गुणनायके । भवसागर मग्नानां तारिणी यत्र योगिनी

ಅಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾಧಿಪತಿ ದೇವನು—ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಗುಣನಾಯಕನು—ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ‘ತಾರಿಣೀ’ ಎಂಬ ಯೋಗಿನಿ ಭವಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವರನ್ನು ತಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 5

शासनं तत्र रामस्य राघवस्य च नामतः । शृणु ताम्राश्रयं तत्र लिखितं धर्मशास्त्रतः

ಕೇಳು—ಅಲ್ಲಿ ರಾಘವ ರಾಮನ ಹೆಸರಿನ ಶಾಸನ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ರಚಿತವಾಗಿ, ತಾಮ್ರಪಟದಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 6

महाश्चर्यकरं तच्च ह्यनेकयुगसंस्थितम् । सर्वो धातुः क्षयं याति सुवर्णं क्षयमेति च

ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾಶ್ಚರ್ಯಕರ, ಅನೇಕ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಧಾತುಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಸ್ವರ್ಣವೂ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 7

प्रत्यक्षं दृश्यते पुत्र द्विजशासनमक्षयम् । अविनाशो हि ताम्रस्य कारणं तत्र विद्यते

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಪುತ್ರನೇ! ದ್ವಿಜರ ಈ ಶಾಸನಪತ್ರ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರದ ಅವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದೆ।

Verse 8

वेदोक्तं सकलं यस्माद्विष्णुरेव हि कथ्यते । पुराणेषु च वेदेषु धर्मशास्त्रेषु भारत

ಓ ಭಾರತಾ! ವೇದದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಸ್ತವೂ ನಿಜವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವೇ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದೇ ತತ್ತ್ವ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 9

सर्वत्र गीयते विष्णुर्नाना भावसमाश्रयः । नानादेशेषु धर्मेषु नानाधर्मनिषेविभिः

ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕೀರ್ತನೆ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ—ವಿವಿಧ ಭಾವಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ; ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಾಚಾರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರಿಂದ.

Verse 10

नानाभेदैस्तु सर्वत्र विष्णुरेवेति चिंत्यते । अवतीर्णः स वै साक्षात्पुराणपुरुषो त्तमः

ನಾನಾ ಭೇದಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದರೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೇ ನಿಶ್ಚಯ—‘ವಿಷ್ಣುವೇ.’ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಸాక్షಾತ್ ಅವತಾರಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

Verse 11

देववैरिविनाशाय धर्मसंरक्षणाय च । तेनेदं शासनं दत्तमविनाशात्मकं सुत

ದೇವಶತ್ರುಗಳ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸಂರಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ, ಓ ಪುತ್ರನೇ! ಈ ಶಾಸನ (ಆಜ್ಞೆ) ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಇದು ಸ್ವಭಾವತಃ ಅವಿನಾಶಿ.

Verse 12

यस्य प्रतापादृषद स्तारिता जलमध्यतः । वानरैर्वेष्टिता लंका हेलया राक्षसा हताः

ಯಾರ ಪ್ರತಾಪದಿಂದ ಜಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳು ತೇಲಿದವು; ವಾನರರು ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು; ರಾಕ್ಷಸರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 13

मुनिपुत्रं मृतं रामो यमलोकादुपानयत् । दुंदुभिर्निहतो येन कबंधोऽभिहतस्तथा

ರಾಮನು ಮುನಿಪುತ್ರನಾದ ಮೃತನನ್ನೂ ಯಮಲೋಕದಿಂದ ಮರಳಿ ತಂದನು. ಅವನಿಂದಲೇ ದುಂದುಭಿ ಹತನಾದನು; ಕಬಂಧನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಹೃತನಾದನು.

Verse 14

निहता ताडका चैव सप्तताला विभेदिताः । खरश्च दूषणश्चैव त्रिशिराश्च महासुरः

ತಾಡಕೆಯೂ ಹತಳಾದಳು; ಏಳು ತಾಳವೃಕ್ಷಗಳು ಭೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಖರ ಮತ್ತು ದೂಷಣರು ಸಂಹೃತರಾದರು; ಮಹಾಸುರ ತ್ರಿಶಿರನೂ ಹತನಾದನು.

Verse 15

चतुर्दशसहस्राणि जवेन निहता रणे । तेनेदं शासनं दत्तमक्षयं न कथं भवेत्

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರರು ವೇಗದಿಂದ ಹತರಾದರು. ಅಂಥವನಿಂದ ಈ ಶಾಸನ ದತ್ತವಾದರೆ, ಇದು ಅಕ್ಷಯವಾಗದೆ ಹೇಗೆ?

Verse 16

स्ववंशवर्णनं तत्र लिखित्वा स्वयमेव तु । देशकालादिकं सर्वं लिलेख विधिपूर्वकम्

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ವಂಶವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಬರೆದು, ದೇಶ-ಕಾಲಾದಿ ಎಲ್ಲ ವಿವರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದನು.

Verse 17

स्वमुद्राचिह्नितं तत्र त्रैविद्येभ्यस्तथा ददौ । चतुश्चत्वारिंशवर्षो रामो दशरथात्मजः

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಮುದ್ರಾಚಿಹ್ನಿತವಾದ ಅದನ್ನು ತ್ರಿವೇದಪಾರಂಗತರಿಗೆ ನೀಡಿದನು. ದಶರಥಾತ್ಮಜ ರಾಮನು ನಲವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 18

तस्मिन्काले महाश्चर्यं संदत्तं किल भारत । तत्र स्वर्णोपमं चापि रौप्योपमम थापि च

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಭಾರತ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಸಮಾನವೂ ರೌಪ್ಯಸಮಾನವೂ ಆದ ಅద్భುತಗಳು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು.

Verse 19

उवाह सलिलं तीर्थे देवर्षिपितृतृप्तिदम् । स्ववंशनायकस्याग्रे सूर्येण कृतमेव तत्

ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಜಲವು ಹರಿದುಬಂತು; ಅದು ದೇವರು, ಋಷಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾಯಿತು. ಅದು ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ವಂಶನಾಯಕನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಕಾರ್ಯ.

Verse 20

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं रामो विष्णुं प्रपूज्य च । रामलेखविचित्रैस्तु लिखितं धर्मशासनम्

ಆ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ರಾಮನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ನಂತರ ರಾಮನ ವಿಚಿತ್ರ ಲಿಖಿತರೂಪಗಳಿಂದ ಧರ್ಮಶಾಸನವು ಲಿಖಿತವಾಯಿತು.

Verse 21

यद्दृष्ट्वाथ द्विजाः सर्वे संसारभयबंधनम् । कुर्वते नैव यस्माच्च तस्मान्निखिलरक्षकम्

ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಿಜರು ಸಂಸಾರಭಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಬಂಧನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಸಮಸ್ತರ ರಕ್ಷಕವಾಗಿದೆ.

Verse 22

ये पापिष्ठा दुराचारा मित्रद्रोहरताश्च ये । तेषां प्रबोधनार्थाय प्रसिद्धिमकरोत्पुरा

ಅತಿಪಾಪಿಗಳು, ದುರುಚಾರಿಗಳು, ಮಿತ್ರದ್ರೋಹದಲ್ಲಿ ರತರಾದವರು—ಅವರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು ಅವನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.

Verse 23

रामलेखविचित्रैस्तु विचित्रे ताम्रपट्टके । वाक्यानीमानि श्रूयंते शासने किल नारद

ಹೇ ನಾರದಾ! ರಾಮರೇಖೆಗಳ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಆ ತಾಮ್ರಪಟ್ಟ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈ ವಾಕ್ಯಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಶ್ರವಣವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 24

आस्फोटयंति पितरः कथयंति पितामहाः । भूमिदोऽस्मत्कुले जातः सोऽस्मान्संतारयिष्यति

ಪಿತೃಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಕೈತಟ್ಟುತ್ತಾರೆ; ಪಿತಾಮಹರು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ—‘ನಮ್ಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿದಾತನು ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ತಾರಿಸುವನು.’

Verse 25

बहुभिर्बहुधा भुक्ता राजभिः पृथिवी त्वियम् । यस्ययस्य यदा भूमिस्तस्यतस्य तदा फलम्

ಈ ಪೃಥ್ವಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ರಾಜರು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಭೂಮಿಯೋ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫಲವೂ ಅವನದೇ.

Verse 26

षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गे वसति भूमिदः । आच्छेत्ता चानुमंता च तान्येव नरकं व्रजेत्

ಭೂಮಿದಾತನು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವನು ಮತ್ತು ಆ ಕಸಿತಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದಿಸುವವನು, ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 27

संदंशैस्तुद्यमानस्तु मुद्गरैर्विनिहत्य च । पाशैः सुबध्यमानस्तु रोरवीति महास्वरम्

ಸಂದಂಶಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಮುದ್ಗರಗಳಿಂದ ಹೊಡೆತಪಟ್ಟು, ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿತನಾಗಿ, ಅವನು ರೋರವ ನರಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸ್ವರದಿಂದ ಅಳಲುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

ताड्यमानः शिरे दंडैः समालिंग्य विभावसुम् । क्षुरिकया छिद्यमानो रोरवीति महास्वनम्

ದಂಡಗಳಿಂದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆತಪಟ್ಟು, ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಲು ಬಲವಂತಗೊಳ್ಳಿ, ಕ್ಷುರಿಕೆಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಅವನು ರೋರವ ನರಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾನಾದದಿಂದ ಅಳಲುತ್ತಾನೆ।

Verse 29

यमदूतैर्महाघोरैर्ब्रह्मवृत्तिविलोपकः । एवंविधैर्महादुष्टैः पीड्यंते ते महागणैः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಜೀವನವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು ಯಮನ ಮಹಾಘೋರ ದೂತರಿಂದ—ಇಂತಹ ಮಹಾದುಷ್ಟ ಪೀಡಕರ ಮಹಾಗಣಗಳಿಂದ—ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 30

ततस्तिर्यक्त्वमाप्नोति योनिं वा राक्षसीं शुनीम् । व्यालीं शृगालीं पैशाचीं महाभूतभयंकरीम्

ನಂತರ ಅವನು ತಿರ್ಯಕ್‌ (ಪ್ರಾಣಿ) ಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಅಥವಾ ರಾಕ್ಷಸೀ, ನಾಯಿಯ ಯೋನಿ, ನಾಗಿನೀ, ನರಿಯ ಯೋನಿ ಅಥವಾ ಪೈಶಾಚೀ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ—ಮಹಾಭೂತದಂತೆ ಭಯಂಕರನಾಗಿ।

Verse 31

भूमेरंगुलहर्ता हि स कथं पापमाचरेत् । भूमेरंगुलदाता च स कथं पुण्यमाचरेत्

ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಅಂಗುಲವನ್ನಾದರೂ ಕದ್ದವನು ಪಾಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡದೆ ಇರಬಲ್ಲನು? ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಅಂಗುಲವನ್ನಾದರೂ ದಾನಮಾಡುವವನು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡದೆ ಇರಬಲ್ಲನು?

Verse 32

अश्वमेधसहस्राणां राजसूयशतस्य च । कन्याशतप्रदानस्य फलं प्राप्नोति भूमिदः

ಭೂಮಿದಾನ ಮಾಡುವವನು ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳು, ನೂರು ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ನೂರು ಕನ್ಯಾದಾನಗಳ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 33

आयुर्यशः सुखं प्रज्ञा धर्मो धान्यं धनं जयः । संतानं वर्द्धते नित्यं भूमिदः सुखमश्मुते

ಭೂಮಿದಾನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಆಯುಷ್ಯ, ಯಶಸ್ಸು, ಸುಖ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಧರ್ಮ, ಧಾನ್ಯ, ಧನ ಮತ್ತು ಜಯ ನಿತ್ಯವೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ; ಸಂತಾನವೂ ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿದಾತನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 34

भूमेरंगुलमेकं तु ये हरंति खला नराः । वंध्याटवीष्वतोयासु शुष्ककोटरवासिनः । कृष्णसर्पाः प्रजायंते दत्तदायापहारकाः

ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಅಂಗುಲಮಾತ್ರವನ್ನಾದರೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ದುಷ್ಟರು, ದತ್ತ ದಾಯವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಪಾಪದಿಂದ ಪುನಃ ಕಪ್ಪು ಸರ್ಪಗಳಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ—ಬಂಜರು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ನೀರಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಒಣಗಿದ ಪೊಟರೆಯ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 35

तडागानां सहस्रेण अश्वमेधशतेन वा । गवां कोटिप्रदानेन भूमिहर्त्ता विशुध्यति

ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡವನು ಶುದ್ಧನಾಗುವುದು ಕೇವಲ—ಸಾವಿರ ಕೆರೆಗಳ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೋ, ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೋ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಹಸುಗಳ ದಾನದಿಂದಲೋ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಿಂದಲೇ.

Verse 36

यानीह दत्तानि पुनर्धनानि दानानि धर्मार्थयशस्कराणि । औदार्यतो विप्रनिवेदितानि को नाम साधुः पुनराददीत

ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುವ ಧನ-ದಾನಗಳನ್ನು ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿರುವಾಗ—ಯಾವ ಸಾಧು ಪುನಃ ಅವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವನು?

Verse 37

चलदलदललीलाचंचले जीवलोके तृणलवलघुसारे सर्वसंसारसौख्ये । अपहरति दुराशः शासनं ब्राह्मणानां नरकगहनगर्त्तावर्तपातोत्सुको यः

ಕದಲುವ ಕಮಲದಳಗಳ ಲೀಲೆಯಂತೆ ಈ ಜೀವಲೋಕ ಚಂಚಲ; ಸಂಸಾರದ ಎಲ್ಲ ಸುಖವೂ ತೃಣಕಣದಷ್ಟು ತೀರ ಅಲ್ಪ. ದುರಾಶೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶಾಸನಪತ್ರವನ್ನು (ದಾನಪತ್ರ) ಅಪಹರಿಸುವವನು ನರಕದ ಗಹನ ಗರ್ತದ ಆವರ್ತಪಾತಕ್ಕೆ ಬೀಳಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

ये पास्यंति महीभुजः क्षितिमिमां यास्यंति भुक्त्वाखिलां नो याता न तु याति यास्यति न वा केनापि सार्द्धं धरा । यत्किंचिद्भुवि तद्विनाशि सकलं कीर्तिः परं स्थायिनी त्वेवं वै वसुधापि यैरुपकृता लोप्या न सत्कीर्तयः

ರಾಜರು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೋಗಿಸಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಧರೆಯು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ—ಹೋದವನೊಡನೆ ಅಲ್ಲ, ಹೋಗುತ್ತಿರುವವನೊಡನೆ ಅಲ್ಲ, ಹೋಗಲಿರುವವನೊಡನೆ ಕೂಡ ಅಲ್ಲ. ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಂತ; ಕೀರ್ತಿಯೇ ಪರಮ ಸ್ಥಿರ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಸುಧೆಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದವರ ಸತ್ಕೀರ್ತಿ ಎಂದಿಗೂ ಅಳಿಯದು।

Verse 39

एकैव भगिनी लोके सर्वेषामेव भूभुजाम् । न भोज्या न करग्राह्या विप्रदत्ता वसुंधरा

ಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ರಾಜರಿಗೂ ವಸುಂಧರೆಯೇ ಏಕೈಕ ಸಹೋದರಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನವಾದ ಭೂಮಿ ಭೋಗ್ಯವಲ್ಲ, ತೆರಿಗೆಯಾಗಿ ಗ್ರಹ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 40

दत्त्वा भूमिं भाविनः पार्थिवेशान्भूयोभूयो याचते रामचन्द्रः । सामान्योऽयं धर्मसेतुर्नृपाणां स्वे स्वे काले पालनीयो भवद्भिः

ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ ರಾಮಚಂದ್ರನು ಭವಿಷ್ಯದ ಭೂಪತಿಗಳನ್ನು ಮರುಮರು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ—‘ಇದು ರಾಜರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಧರ್ಮಸೇತು; ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸಿರಿ।’

Verse 41

अस्मिन्वंशे क्षितौ कोपि राजा यदि भविष्यति । तस्याहं करलग्नोस्मि मद्दत्तं यदि पाल्यते

ಈ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾರಾದರೂ ರಾಜನು ಉದ್ಭವಿಸಿದರೆ, ನಾನು ಅವನ ಕೈಗೆ ಬಂಧಿತನಾಗಿರುವೆ—ನಾನು ನೀಡಿದ ದಾನವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿದರೆ.

Verse 42

लिखित्वा शासनं रामश्चातुर्वेद्यद्विजोत्तमान् । संपूज्य प्रददौ धीमान्वसिष्ठस्य च सन्निधौ

ದಾನಶಾಸನವನ್ನು ಬರೆದು, ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಧೀಮಂತ ರಾಮನು ವಸಿಷ್ಠನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಆ ದಾನವನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ನೀಡಿದನು।

Verse 43

ते वाडवा गृहीत्वा तं पट्टं रामाज्ञया शुभम् । ताम्रं हैमाक्षरयुतं धर्म्यं धर्मविभूषणम्

ರಾಮನ ಶುಭ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಆ ವಾಡವರು ಆ ಪವಿತ್ರ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದರು—ತಾಮ್ರಫಲಕ, ಸ್ವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಅಂಕಿತ—ಧರ್ಮಮಯವಾಗಿದ್ದು ಧರ್ಮದ ಭೂಷಣವಾಯಿತು।

Verse 44

पूजार्थं भक्तिकामार्थास्तद्रक्षणमकुर्वत । चंदनेन च दिव्येन पुष्पेण च सुगन्धिना

ಪೂಜಾರ್ಥವಾಗಿ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾಭಾವದಿಂದ ಅವರು ಅದರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು; ದಿವ್ಯ ಚಂದನ ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು।

Verse 45

तथा सुवर्णपुष्पेण रूप्यपुष्पेण वा पुनः । अहन्यहनि पूजां ते कुर्वते वाडवाः शुभाम्

ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವರ್ಣಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ರೌಪ್ಯಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೋ ಆ ವಾಡವರು ದಿನೇದಿನೇ ಶುಭ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 46

तदग्रे दीपकं चैव घृतेन विमलेन हि । सप्तवर्तियुतं राजन्नर्घ्यं प्रकुर्वते द्विजाः

ಓ ರಾಜನೇ! ಅದರ ಮುಂದೆ ನಿರ್ಮಲ ಘೃತದ ದೀಪವನ್ನು ಏಳು ವತ್ತಿಗಳೊಡನೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ದ್ವಿಜರು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು।

Verse 47

नैवेद्यं कुर्वते नित्यं भक्तिपूर्वं द्विजोत्तमाः । रामरामेति रामेति मन्त्रमप्युच्चरंति हि

ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ರಾಮ ರಾಮ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 48

अशने शयने पाने गमने चोपवेशने । सुखे वाप्यथवा दुःखे राममन्त्रं समुच्चरेत्

ಭೋಜನ, ಶಯನ, ಪಾನ, ಗಮನ ಹಾಗೂ ಉಪವೇಶನದಲ್ಲಿ—ಸುಖದಲ್ಲಾಗಲಿ ದುಃಖದಲ್ಲಾಗಲಿ—ನಿತ್ಯವೂ ರಾಮಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 49

न तस्य दुःखदौर्भाग्यं नाधिव्याधिभयं भवेत् । आयुः श्रियं बलं तस्य वर्द्धयंति दिने दिने

ಅಂತಹವನಿಗೆ ದುಃಖವೂ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಆಧಿ-ವ್ಯಾಧಿಗಳ ಭಯವೂ ಉಂಟಾಗದು; ಅವನ ಆಯು, ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಬಲ ದಿನೇದಿನೇ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 50

रामेति नाम्ना मुच्येत पापाद्वै दारुणादपि । नरकं नहि गच्छेत गतिं प्राप्नोति शाश्वतीम्

‘ರಾಮ’ ಎಂಬ ನಾಮಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಭಯಂಕರ ಪಾಪದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಶಾಶ್ವತ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 51

व्यास उवाच । इति कृत्वा ततो रामः कृतकृत्यममन्यत । प्रदक्षिणीकृत्य तदा प्रणम्य च द्विजान्बहून्

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ರಾಮನು ತಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು; ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಅನೇಕ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 52

दत्त्वा दानं भूरितरं गवाश्वमहिषीरथम् । ततः सर्वान्निजांस्तांश्च वाक्यमेतदुवाच ह

ಹಸು, ಕುದುರೆ, ಎಮ್ಮೆ ಹಾಗೂ ರಥಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ದಾನಮಾಡಿ, ನಂತರ ತನ್ನವರಾದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 53

अत्रैव स्थीयतां सर्वैर्यावच्चंद्रदिवाकरौ । यावन्मेरुर्महीपृष्ठे सागराः सप्त एव च

ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರು ಇರುವವರೆಗೆ, ಭೂಮಿಪೃಷ್ಟದ ಮೇಲೆ ಮೇರು ನಿಂತಿರುವವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಏಳು ಸಾಗರಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ—ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿರಿ।

Verse 54

तावदत्रैव स्थातव्यं भवद्भिर्हि न संशयः । यदा हि शासनं विप्रा न मन्यंते नृपा भुवि

ಆದುದರಿಂದ ನೀವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು; ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜರು ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಶಾಸನವನ್ನು ಗೌರವಿಸದಾಗ ವಿಶೇಷವಾಗಿ।

Verse 55

अथवा वणिजः शूरा मदमायाविमोहिताः । मदाज्ञां न प्रकुर्वंति मन्यंते वा न ते जनाः

ಅಥವಾ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮದಮಾಯೆಯ ಮೋಹದಿಂದ ಭ್ರಮಿತರಾಗಿ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸದೆ ಬಿಡಬಹುದು; ಅಥವಾ ಆ ಜನರು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪದೇ ಇರಬಹುದು।

Verse 56

तदा वै वायुपुत्रस्य स्मरणं क्रियतां द्विजाः । स्मृतमात्रो हनूमान्वै समागत्य करिष्यति

ಆಗ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ವಾಯುಪುತ್ರನ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಿರಿ; ಹನುಮಂತನನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವನು।

Verse 57

सहसा भस्म तान्सत्यं वचनान्मे न संशयः । य इदं शासनं रम्यं पालयिष्यति भूपतिः

ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡುವನು—ಇದು ಸತ್ಯ; ನನ್ನ ವಚನದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಈ ರಮ್ಯ ಶಾಸನವನ್ನು ಯಾವ ಭೂಪತಿ ಪಾಲಿಸುವನೋ…

Verse 58

वायुपुत्रः सदा तस्य सौख्यमृद्धिं प्रदास्यति । ददाति पुत्रान्पौत्रांश्च साध्वीं पत्नीं यशो जयम्

ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು ಅವನಿಗೆ ಸದಾ ಸುಖವೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯೂ ನೀಡುವನು. ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರ, ಸಾಧ್ವೀ ಪತ್ನಿ, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಜಯವನ್ನೂ ದಾನಮಾಡುವನು.

Verse 59

इत्येवं कथयित्वा च हनुमंतं प्रबोध्य च । निवर्तितो रामदेवः ससैन्यः सपरिच्छदः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿ, ಶ್ರೀರಾಮದೇವನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ಪರಿವಾರ-ಪರಿಕರಗಳೊಡನೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು.

Verse 60

वादित्राणां स्वनैर्विष्वक्सूच्यमानशुभागमः । श्वेतातपत्रयुक्तोऽसौ चामरैर्वी जितो नरैः । अयोध्यां नगरीं प्राप्य चिरं राज्यं चकार ह

ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಅವರ ಶುಭಾಗಮನವು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಶ್ವೇತ ಛತ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ಸೇವಕರು ಚಾಮರಗಳಿಂದ ವೀಜಿಸುತ್ತಿರಲು, ಅವರು ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರವನ್ನು ಸೇರಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ರಾಜ್ಯವಾಡಿದನು.