Adhyaya 16

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । रक्षसां चैव दैत्यानां यक्षणामथ पक्षिणाम् । भयनाशाय काजेशैर्धर्मारण्यनिवासिनाम्

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ರಾಕ್ಷಸರು, ದೈತ್ಯರು, ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಯನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯನಿವಾಸಿಗಳ ಹಿತಕ್ಕೆ ಕಾಜೇಶಾಧಿಪತಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ.

Verse 2

शक्तीः संस्थापिता नृनं नानारूपा ह्यनेकशः । तासां स्थानानि नामा नि यथारूपाणि मे वद

ಜನರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನಾರೂಪಗಳಾದ ಅನೇಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 3

व्यास उवाच । शृणु पार्थ महाबाहो धर्ममूर्ते नृपोत्तम । स्थाने वै स्थापिता शक्तिः काजेशैश्चैव गोत्रपा

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಮಹಾಬಾಹೋ! ಹೇ ಧರ್ಮಮೂರ್ತೇ, ನೃಪೋತ್ತಮ! ಕೇಳು—ಕಾಜೇಶಾಧಿಪತಿಗಳು ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆಕೆ ಗೋತ್ರರಕ್ಷಿಣಿ.

Verse 4

श्रीमाता मदारिकायां शांता नंदापुरे वरे । रक्षार्थं द्विजमुख्यानां चतुर्दिक्षु स्थिताश्च ताः

ಮದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಾತಾ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ದ್ವಿಜಮುಖ್ಯರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 5

युक्ताश्चैव सुरैः सर्वैः स्वस्वस्थाने नृपोत्तम । वनमध्ये स्थिताः सर्वा द्विजानां रक्षणाय वै

ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿ ನಿಯುಕ್ತರಾದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅರಣ್ಯಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದ್ವಿಜರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿದ್ದರು.

Verse 6

सा बभूव महाराज सावित्रीति प्रथा शिवा । असुराणां वधार्थाय ज्ञानजा स्थापिता सुरैः

ಹೇ ಮಹಾರಾಜ! ಆ ಶಿವಮಂಗಲ ದೇವಿ ‘ಸಾವಿತ್ರೀ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು. ಪವಿತ್ರ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಅವಳನ್ನು ಅಸುರವಧಾರ್ಥವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

Verse 7

गात्रायी पक्षिणी देवी छत्रजा द्वारवासिनी । शीहोरी चूटसंज्ञा या पिप्पलाशापुरी तथा । अन्याश्च बहवश्चैव स्थापिता भयरक्षणे

ಗಾತ್ರಾಯೀ, ಪಕ್ಷಿಣೀ ದೇವಿ, ಛತ್ರಜಾ, ದ್ವಾರವಾಸಿನೀ, ಶೀಹೋರೀ, ‘ಚೂಟಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದವಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಪಿಪ್ಪಲಾಶಾಪುರೀ—ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೇವಿಯರು ಭಯರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 8

प्रतीच्योदीच्यां याम्यां वै विबुधैः स्थापिता हि सा । नानायुधधरा सा च नानाभरणभूषिता

ಪಶ್ಚಿಮ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ಅವಳು ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಾನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 9

नानावाहनमारूढा नानारूपधरा च सा । नानाकोपसमायुक्ता नानाभयविना शिनी

ಅವಳು ನಾನಾವಿಧ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಆರೂಢಳಾಗಿ, ನಾನಾರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು. ನಾನಾವಿಧ ಕೋಪದಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ನಾನಾಭಯಗಳನ್ನು ವಿನಾಶಮಾಡುವವಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 10

स्थाप्या मातर्यथास्थाने यथायोग्या दिशोदिश । गरुडेन समारूढा त्रिशूलवरधारिणी

ಮಾತಾದೇವಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಬೇಕು—ಗರುಡಾರೂಢಾ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಣಿ, ವರಪ್ರದಾಯಿನಿ।

Verse 11

सिंहारूढा शुद्धरूपा वारुणी पानदर्पिता । खड्गखेटकबाणाढ्यैः करैर्भाति शुभानना

ಸಿಂಹಾರೂಢಾ, ಶುದ್ಧರೂಪಿಣಿ—ವಾರುಣೀ, ಪಾನದರ್ಪದಿಂದ ಮದೋನ್ಮತ್ತ—ಶುಭಮುಖಿ ದೇವಿ ಖಡ್ಗ, ಖೇಟಕ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತ ಕೈಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 12

रक्तवस्त्रावृता चैव पीनोन्नतपयोधरा । उद्यदादित्यबिंबाभा मदाघूर्णितलोचना

ಅವಳು ರಕ್ತವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ, ಪೀನೋನ್ನತ ಪಯೋಧರಳಾಗಿ; ಉದಯಸೂರ್ಯಬಿಂಬದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಮದದಿಂದ ಅಲುಗಾಡುವ ನೇತ್ರಗಳಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 13

एवमेषा महादिव्या काजेशैः स्थापिता तदा । रक्षार्थं सर्वजंतूनां सत्यमंदिरवासिनाम्

ಹೀಗೆ ಆ ಮಹಾದಿವ್ಯ ದೇವಿಯನ್ನು ಆಗ ಕಾಜೇಶರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಿದರು—ಸರ್ವಜಂತುಗಳ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸತ್ಯಮಂದಿರವಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿ।

Verse 14

सा देवी नृपशार्दूल स्तुता संपूजिता सह । ददाति सकलान्कामान्वांछितान्नृपमत्तम

ಹೇ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ! ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅವಳು ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ, ಹೇ ನೃಪಮತ್ತಮ, ಎಲ್ಲ ವಾಂಛಿತ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 15

धर्मारण्यात्पश्चिमतः स्थापिता छत्रजा शुभा । तत्रस्था रक्षते विप्रान्कियच्छक्तिसम न्विता

ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶುಭ ‘ಛತ್ರಜಾ’ ದೇವಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಪರಿಮಿತ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವಳಾಗಿ, ವಿಪ್ರರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 16

भैरवं रूपमास्थाय राक्षसानां वधाय च । धारयंत्यायुधानीत्थं विप्राणामभयाय च

ರಾಕ್ಷಸರ ವಧಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವಳು ಭೈರವಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.

Verse 17

सरश्चकार तस्याग्रे उत्तमं जल पूरितम् । सरस्यस्मिन्महाभाग कृत्वा स्नानादितर्पणम्

ಅವಳ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಶುದ್ಧ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರೋವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಓ ಮಹಾಭಾಗ! ಆ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ತರ್ಪಣಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ,

Verse 18

पिंडदानादिकं सर्वमक्षयं चैव जायते । भूमौ क्षिप्तांजलीन्दिव्यान्धूपदीपादिकं सदा

ಪಿಂಡದಾನಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ಅಂಜಲಿ, ಧೂಪ-ದೀಪಾದಿ ಅರ್ಪಣವೂ ಸದಾ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 19

तस्य नो बाधते व्याधिः शत्रूणां नाश एव च । बलिदानादिकं तत्र कुर्याद्भूयः स्वशक्तितः

ಅವನಿಗೆ ರೋಗಗಳು ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶವೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಬಲಿದಾನಾದಿ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 20

शत्रवो नाशमायांति धनं धान्यं विवर्धते । आनंदा स्थापिता राजञ्छक्त्यंशा च मनोरमा

ಶತ್ರುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಧನಧಾನ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ಶಕ್ತಿಯ ಅಂಶವಾದ ಮನೋಹರ ಆನಂದಾ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 21

रक्षणार्थं द्विजातीनां माहात्म्यं शृणु भूपते । शुक्लांबरधरा दिव्या हेमभूषणभूषिता

ಓ ಭೂಪತೇ, ದ್ವಿಜಾತಿಗಳ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಆ ದಿವ್ಯ ದೇವಿ ಶ್ವೇತಾಂಬರಧಾರಿಣಿ, ಹೇಮಾಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 22

सिंहारूढा चतुर्हस्ता शशांककृतशेखरा । मुक्ताहारलतोपेता पीतोन्नतपयोधरा

ಅವಳು ಸಿಂಹಾರೂಢೆ, ಚತುರ್ಭುಜೆ, ಶಶಾಂಕವನ್ನು ಶಿಖರವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವಳು. ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ಅವಳ ಉನ್ನತ ಪಯೋಧರಗಳು ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 23

अक्षमालासिहस्ता च गुण तोमरधारिणी । दिव्यगंधवराधारा दिव्यमालाविभूषिता

ಅವಳ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗವಿದೆ; ಧನುಷ್ಯದ ಜ್ಯಾ ಮತ್ತು ತೋಮರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಧಾರವಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 24

सात्त्विकी शक्तिरानंदा स्थिता तस्मिन्पुरे पुरा । पूजयेत्तां च वै राजन्कर्पूरारक्त चंदनैः

ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಆನಂದಾ ಪುರಾತನಕಾಲದಿಂದಲೇ ಆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ರಕ್ತಚಂದನದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 25

भोजयेत्पायसैः शुभ्रैर्मध्वाज्यसितया सह । भवान्याः प्रीतये राजन्कुमार्याः पूजनं तथा

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಭವಾನಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಶ್ವೇತ ಪಾಯಸವನ್ನು ಜೇನು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ/ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಮಾರೀ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 26

तत्र जप्तं हुतं दत्तं ध्यातं च नृपसत्तम । तत्सर्वं चाक्षयं तत्र जायते नात्र संशयः

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಜಪ, ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಆಹುತಿ, ನೀಡಿದ ದಾನ ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ ಧ್ಯಾನ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯಫಲವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 27

त्रिगुणे त्रिगुणा वृद्धिस्तस्मिन्स्थाने नृपोत्तम । साधकस्य भवेन्नूनं धनदारादिसं पदः

ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮನೇ, ಪುಣ್ಯವು ತ್ರಿಗುಣವಾಗುವ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತ್ರಿಗುಣವೇ; ಸಾಧಕನಿಗೆ ಧನ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಪತ್ತುಗಳು ಖಂಡಿತ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 28

न हानिर्न च रोगश्च न शत्रुर्न च दुष्कृतम् । गावस्तस्य विवर्द्धंते धनधान्यादिसंकुलम्

ಅವನಿಗೆ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲ, ರೋಗವಿಲ್ಲ; ಶತ್ರುವೂ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವೂ ಅವನನ್ನು ಮಣಿಸಲಾರವು। ಅವನ ಹಸುಗಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ; ಅವನ ಮನೆ ಧನ-ಧಾನ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ।

Verse 29

न शाकिन्या भयं तस्य न च राज्ञश्च वैरिणः । न च व्याधिभयं चैव सर्वत्र विजयी भवेत्

ಅವನಿಗೆ ಶಾಕಿನಿಯ ಭಯವಿಲ್ಲ, ವೈರಿ ರಾಜನ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ; ರೋಗಭಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಜಯಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 30

विद्याश्चतुर्द्दशास्यैव भासंते पठिता इव । सूर्यवद्द्योतते भूमावानंदमा श्रितो नरः

ಅವನಿಗೆ ಚತುರ್ದಶ ವಿದ್ಯೆಗಳು ಓದಿದಂತೆಯೇ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ. ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ಆ ನರನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.