Adhyaya 13

Verse 1

व्यास उवाच । शंभोश्च पश्चिमे भागे स्थापितः कश्यपात्मजः । तत्रास्ति तन्महाभाग रविक्षेत्रं तदुच्यते

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ಶಂಭುವಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಶ್ಯಪನ ಪುತ್ರನು ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ‘ರವಿಕ್ಷೇತ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

Verse 2

तत्रोत्पन्नौ महादिव्यौ रूपयौवनसंयुतौ । नासत्यावश्विनौ देवौ विख्यातौ गदनाशनौ

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾದಿವ್ಯರೂ, ರೂಪ-ಯೌವನಸಂಪನ್ನರೂ ಆದ ನಾಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನಿಕುಮಾರ ದೇವರುಗಳು ಜನಿಸಿದರು; ದೇವರಲ್ಲಿ ರೋಗನಾಶಕರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು।

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । पितामह महाभाग कथयस्व प्रसादतः । उत्पत्तिरश्विनोश्चैव मृत्युलोके च तत्कथम्

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪೂಜ್ಯ ಪಿತಾಮಹ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ಕೃಪೆಯಿಂದ ಹೇಳಿರಿ; ಅಶ್ವಿನಿಕುಮಾರರ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಹೇಗೆ, ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು?

Verse 4

रविलोकात्कथं सूर्यो धरायामवतारितः । एतत्सर्वं प्रयत्नेन कथयस्व प्रसादतः

ರವಿಲೋಕದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಭೂಮಿಗೆ ಹೇಗೆ ಅವತಾರಿತನಾದನು? ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀವು ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 5

यच्छ्रुत्वा हि महाभाग सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 6

व्यास उवाच । साधु पृष्टं त्वया भूप ऊर्ध्वलोककथानकम् । यच्छ्रुत्वा नरशार्दूल सर्वरोगात्प्रमुच्यते । विश्वकर्म्मसुता संज्ञा अंशुमद्रविणा वृता

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭೂಪ! ಊರ್ಧ್ವಲೋಕದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀ; ಹೇ ನರಶಾರ್ದೂಲ! ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ। ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಪುತ್ರಿ ಸಂಜ್ಞೆ ಅಂಶುಮಾನ (ಸೂರ್ಯ)ನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹಿತಳಾದಳು।

Verse 8

सूर्य उवाच । मयि दृष्टे सदा यस्मात्कुरुषे स्वाक्षिसंयमम् । तस्माज्जनिष्यते मूढे प्रजासंयमनो यमः

ಸೂರ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನೀನು ಸದಾ ಸ್ವನೇತ್ರಸಂಯಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ; ಆದಕಾರಣ, ಹೇ ಮೂಢೆಯೇ, ಪ್ರಜಾಸಂಯಮಕರನಾದ ಯಮನು ಜನಿಸುವನು।

Verse 9

ततः सा चपलं देवी ददर्श च भयाकुलम् । विलोलितदृशं दृष्ट्वा पुनराह च तां रविः

ಆಮೇಲೆ ಚಪಲ ದೇವಿಯು ಅವನನ್ನು ಭಯಾಕುಲನಾಗಿ ಕಂಡಳು; ಅವನ ಅಸ್ಥಿರ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ರವಿಯು ಮತ್ತೆ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 10

यस्माद्विलोलिता दृष्टिर्मयि दृष्टे त्वया धुना । तस्माद्विलोलितां संज्ञे तनयां प्रसविष्यसि

ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಸಂಜ್ಞೇ, ನೀನು ‘ವಿಲೋಲಿತಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸುವೆ।

Verse 11

व्यास उवाच । ततस्तस्यास्तु संजज्ञे भर्तृशापेन तेन वै । यमश्च यमुना येयं विख्याता सुमहानदी

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ಅವಳಿಗೆ ಆ ಪತಿಯ ಶಾಪದಿಂದಲೇ ಯಮನು ಜನಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಯಮುನಾ—ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾನದಿಯೂ ಜನಿಸಿತು।

Verse 12

सा च संज्ञा रवेस्तेजो महद्दुःखेन भामिनी । असहंतीव सा चित्ते चिंतयामास वै तदा

ಆ ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಸಂಜ್ಞಾ, ರವಿಯ ದಹಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಹಾದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಳು; ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಎಂಬಂತೆ ಆಕೆ ಆಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದಳು।

Verse 13

किं करोमि क्व गच्छामि क्व गतायाश्च निर्वृतिः । भवेन्मम कथं भर्तुः कोपमर्कस्य नश्यति

ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ? ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಶಾಂತಿ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದು? ನನ್ನ ಪತಿ—ಸೂರ್ಯದೇವನ—ಕೋಪವು ಹೇಗೆ ಶಮನವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವುದು?

Verse 14

इति संचिंत्य बहुधा प्रजापतिसुता तदा । साधु मेने महाभागा पितृसंश्रयमापसा

ಹೀಗೆ ಬಹು ವಿಧವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಪುತ್ರಿ—ಪಿತೃಶರಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ತಂದೆಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 15

ततः पितृगृहं गंतुं कृतबुद्धिर्यशस्विनी । छायामाहूयात्मनस्तु सा देवी दयिता रवेः

ನಂತರ ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಸೂರ್ಯದೇವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಆ ದೇವಿ—ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರಲು ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕರೆಯಿತು.

Verse 16

तां चोवाच त्वया स्थेयमत्र भानोर्यथा मया । तथा सम्यगपत्येषु वर्तितव्यं तथा रवौ

ಮತ್ತೆ ಅವಳು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಭಾನು (ಸೂರ್ಯ) ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು; ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕು, ಹಾಗೆಯೇ ರವಿಯ ಮೇಲೆಯೂ.”

Verse 17

दुष्टमपि न वाच्यं ते यथा बहुमतं मम । सैवास्मि संज्ञाहमिति वाच्यमेवं त्वयानघे

“ಏನಾದರೂ ಅಯೋಗ್ಯವಾದುದು ಸಂಭವಿಸಿದರೂ ನೀನು ಅದನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು—ಇದು ನನ್ನ ದೃಢ ನಿರ್ಣಯ. ಹೇ ನಿರ್ದೋಷಿಣಿ, ನೀನು ‘ನಾನೇ ಸಂಜ್ಞೆ’ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬೇಕು—ಹೀಗೆಯೇ ಮಾತಾಡು.”

Verse 18

छायासंज्ञोवाच । आकेशग्रहणाच्चाहमाशापाच्च वचस्तथा । करिष्ये कथयिष्यामि यावत्केशापकर्षणा त्

ಛಾಯಾ ಹೇಳಿದಳು—ನೀನು ನನ್ನ ಕೇಶಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವೆ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯ ಬಂಧನವೂ ಇದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಈ ಕೇಶಾಕರ್ಷಣದ ಫಲವು ಬರುವವರೆಗೆ.

Verse 19

इत्युक्ता सा तदा देवी जगाम भवनं पितुः । ददर्श तत्र त्वष्टारं तपसा धूतकिल्बिषम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಿ ಆಗ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಮಷವೂ ತೊಳೆದ ತ್ವಷ್ಟೃ (ವಿಶ್ವಕರ್ಮ)ನನ್ನು ಕಂಡಳು.

Verse 20

बहुमानाच्च तेनापि पूजिता विश्व कर्म्मणा । तत्स्थौ पितृगृहे सा तु किंचित्कालमनिंदिता

ವಿಶ್ವಕರ್ಮನೂ ಅವಳನ್ನು ಬಹುಮಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು. ಆಕೆ ನಿಂದಾರಹಿತಳಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿದಳು.

Verse 21

ततः प्राह स धर्मज्ञः पिता नातिचिरोषिताम् । विश्वकर्मा सुतां प्रेम्णा बहुमा नपुरस्सरम्

ನಂತರ ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ತಂದೆ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ, ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಉಳಿಯದ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 22

त्वां तु मे पश्यतो वत्से दिनानि सुबहून्यपि । मुहूर्तेन समानि स्युः किंतु धर्मो विलुप्यते

“ವತ್ಸೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರಲು ನನಗೆ ಅನೇಕ ದಿನಗಳೂ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಂತೆ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಲೋಪವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ.”

Verse 23

बांधवेषु चिरं वासो न नारीणां यशस्करः । मनोरथो बांधवानां भार्या पितृगृहे स्थिता

ಸ್ವಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಿಸುವುದು ವಿವಾಹಿತೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪಿತೃಗೃಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಪತ್ನಿ ಬಂಧುಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಷಯವಾಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 24

स त्वं त्रैलोक्यनाथेन भर्त्रा सूर्येण संगता । पितुर्गृहे चिरं कालं वस्तुं नार्हसि पुत्रिके

ಹೇ ಪುತ್ರಿಕೆ! ನೀ ತ್ರಿಲೋಕನಾಥನಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಭರ್ತೃರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿ ಏಕವಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿತೃಗೃಹದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.

Verse 25

अतो भर्तृगृहं गच्छ दृष्टोऽहं पूजिता च मे । पुनरागमनं कार्यं दर्शनाय शुभेक्षणे

ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಭರ್ತೃಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಆದರೂ, ಹೇ ಶುಭನೇತ್ರೆ, ದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಬರುವುದು ಕರ್ತವ್ಯ.

Verse 26

व्यास उवाच । इत्युक्ता सा तदा क्षिप्रं तथेत्युक्ता च वै मुने । पूजयित्वा तु पितरं सा जगामोत्तरान्कुरून्

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನೇ! ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವಳು ತಕ್ಷಣ ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ತಂದೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಅವಳು ಉತ್ತರಕುರುಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದಳು.

Verse 27

सूर्यतापमनिच्छती तेजसस्तस्य बिभ्यती । तपश्चचार तत्रापि वडवारूपधारिणी

ಸೂರ್ಯನ ದಹಿಸುವ ತಾಪವನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸದೆ, ಅವನ ಪ್ರಚಂಡ ತೇಜಸ್ಸಿಗೆ ಭಯಪಟ್ಟು, ಅವಳು ವಡವಾ (ಕುದುರೆಮಾದೆ) ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದಳು.

Verse 28

संज्ञामित्येव मन्वानो द्वितीयायां दिवस्पतिः । जनयामास तनयौ कन्यां चैकां मनोरमाम्

'ಇವಳೇ ಸಂಜ್ಞೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ದಿನಕರನು ಆ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮನೋಹರವಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 29

छाया स्वतनयेष्वेव यथा प्रेष्णाध्यवर्तत । तथा न संज्ञाकन्यायां पुत्रयोश्चाप्यवर्तत । लालनासु च भोज्येषु विशेषमनुवासरम्

ಛಾಯೆಯು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸಂಜ್ಞೆಯ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಲಾಲನೆ-ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಊಟದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪ್ರತಿದಿನ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 30

मनुस्तत्क्षांतवानस्या यमस्तस्या न चाक्षमत् । ताडनाय ततः कोपात्पादस्तेन समुद्यतः । तस्याः पुनः क्षांतमना न तु देहे न्यपातयत्

ಮನುವು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡನು, ಆದರೆ ಯಮನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಒಡೆಯಲು ಅವನು ಕಾಲನ್ನು ಎತ್ತಿದನು, ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅವನು ಆ ಕಾಲನ್ನು ಅವಳ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಲಿಲ್ಲ.

Verse 31

ततः शशाप तं कोपाच्छायासंज्ञा यमं नृप । किंचित्प्रस्फुरमाणोष्ठी विचलत्पाणिपल्लवा

ಎಲೈ ರಾಜನೇ! ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿಗಳು ಅದುರುತ್ತಿರಲು ಮತ್ತು ಕೈಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿರಲು ಛಾಯಾ ದೇವಿಯು ಯಮನಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದಳು.

Verse 32

पत्न्यां पितुर्मयि यदि पादमुद्यच्छसे बलात् । भुवि तस्मादयं पादस्तवाद्यैव भविष्यति

'ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಪತ್ನಿಯಾದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನೀನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕಾಲನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಈ ಕಾಲು ಇಂದೇ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿ.'

Verse 33

इत्याकर्ण्य यमः शापं मातर्यतिविशंकितः । अभ्येत्य पितरं प्राह प्रणिपातपुरस्सरम्

ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ ಯಮನು ತಾಯಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಗೊಂಡನು. ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 34

तातैतन्महदाश्चर्यमदृष्टमिति च क्वचित् । माता वात्सल्यरूपेण शापं पुत्रे प्रयच्छति

ತಂದೆಯೇ, ಇದು ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು—ತಾಯಿ ವಾತ್ಸಲ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಮಗನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡುವುದು.

Verse 35

यथा माता ममाचष्ट नेयं माता तथा मम । निर्गुणेष्वपि पुत्रेषु न माता निर्गुणा भवेत्

ನನ್ನ ತಾಯಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಇದ್ದರೆ, ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಅಲ್ಲ. ಪುತ್ರರು ಗುಣಹೀನರಾದರೂ ತಾಯಿ ಗುಣಹೀನಳಾಗಬಾರದು.

Verse 36

यमस्यैतद्वचः श्रुत्वा भगवांस्तिमिरापहः । छायासंज्ञामथाहूय पप्रच्छ क्वगतेति च

ಯಮನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಿಮಿರಾಪಹನಾದ ಭಗವಂತನು ‘ಛಾಯಾ’ ಎಂಬವಳನ್ನು ಕರೆಸಿ—“ಅವಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಳು?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 37

सा चाह तनया त्वष्टुरहं संज्ञा विभावसो । पत्नी तव त्वयापत्यान्येतानि जनितानि मे

ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಹೇ ವಿಭಾವಸು! ನಾನು ತ್ವಷ್ಟೃನ ಪುತ್ರಿ ಸಂಜ್ಞೆ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸಂತಾನಗಳು ನನಗೆ ಜನಿಸಿದವು.”

Verse 38

इत्थं विवस्वतस्तां तु बहुशः पृच्छतो यदा । नाचचक्षे तदा क्रुद्धो भास्वांस्तां शप्तुमुद्यतः

ಹೀಗೆ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಅವಳನ್ನು ಮರುಮರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೂ ಅವಳು ಹೇಳದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಭಾಸ್ವಾನ್ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಲು ಉದ್ಯತನಾದನು।

Verse 39

ततः सा कथयामास यथावृत्तं विवस्वते । विदितार्थश्च भगवाञ्जगाम त्वष्टु रालयम्

ನಂತರ ಅವಳು ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿವಸ್ವಾನನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಳು. ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತ ಭಗವಾನ್ ತ್ವಷ್ಟೃನ ಆಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 40

ततः संपूजयामास त्वष्टा त्रैलोक्यपूजितम् । भास्वन्किं रहिता शक्त्या निजगेहमुपागतः

ನಂತರ ತ್ವಷ್ಟೃನು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಪೂಜಿತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಭಾಸ್ವಾನನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಕೇಳಿದನು—“ಭಾಸ್ವಾನ್, ಶಕ್ತಿಹೀನನಂತೆ ನೀನು ನಿನ್ನದೇ ಮನೆಗೆ ಏಕೆ ಬಂದೆ?”

Verse 41

संज्ञां पप्रच्छ तं तस्मै कथयामास तत्त्ववित् । आगता सेह मे वेश्म भवतः प्रेषिता रवे

ಅವನು ಸಂಜ್ಞೆಯ ಕುರಿತು ಕೇಳಿದನು. ತತ್ತ್ವವಿತ್ ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ಓ ರವಿ, ನೀನೇ ಕಳುಹಿಸಿದ ಅವಳು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ।”

Verse 42

दिवाकरः समाधिस्थो वडवारूपधारिणीम् । तपश्चरंतीं ददृशे उत्तरेषु कुरुष्वथ

ದಿವಾಕರನು ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಕುರುಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಡವಾರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 43

असह्यमाना सूर्यस्य तेजस्तेनातिपीडिता । वह्न्याभनिजरूपं तु च्छायारूपं विमुच्य च

ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಚಂಡ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ, ಆ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅತಿಯಾಗಿ ಪೀಡಿತಳಾದ ಅವಳು ಛಾಯಾರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಸಮಾನ ದೀಪ್ತ ಸ್ವನಿಜರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 44

धर्मारण्ये समागत्य तप स्तेपे सुदुष्करम् । छायापुत्रं शनिं दृष्ट्वा यमं चान्यं च भूपते

ಧರ್ಮಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು। ಓ ರಾಜನೇ! ಛಾಯಾಪುತ್ರ ಶನಿಯನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಯಮನನ್ನೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನೂ (ಸಂತಾನವನ್ನು) ನೋಡಿ (ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು)।

Verse 45

तदैव विस्मितः सूर्यो दुष्टपुत्रौ समीक्ष्य च । ज्ञातुं दध्यौ क्षणं ध्यात्वा विदित्वा तच्च कारणम्

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಆ ದುಷ್ಟ ಪುತ್ರರನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಸ್ಮಿತನಾದನು। ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಅರಿತನು।

Verse 46

घृण्यौष्ण्याद्दग्धदेहा सा तपस्तेपे पतिव्रता । येन मां तेजसा सह्यं द्रष्टुं नैव शशाक ह

ಭೀಕರ ಉಷ್ಣತೆಯಿಂದ ದೇಹ ದಗ್ಧವಾದರೂ ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಅಸಹ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲೂ ಶಕ್ತಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ।

Verse 47

पञ्चाशद्धायनेतीते गत्वा कौ तप आचरत् । प्रद्योतनो विचार्यैवं गत्वा शीघ्रं मनोजवः

ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಅವಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅವನು ಹೋದನು। ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಪ್ರದ್ಯೋತನ (ಸೂರ್ಯ) ಮನೋವೇಗದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದನು।

Verse 48

धर्मारण्ये वरे पुण्ये यत्र संज्ञास्थिता तपः । आगतं तं रविं दृष्ट्वा वडवा समजायत

ಪವಿತ್ರವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸಂಜ್ಞಾ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆಗಮಿಸಿದ ರವಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ವಡವಾ (ಮೇರ್) ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 49

सूर्यपत्नी सदा संज्ञा सूर्यश्चाश्वस्ततोऽभवत् । ताभ्यां सहाभूत्संयोगो घ्राणे लिंगं निवेश्य च

ಸಂಜ್ಞಾ ಸದಾ ಸೂರ್ಯನ ಪತ್ನಿಯೇ; ಅದರಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಆಶ್ವಸ್ತನಾದನು. ನಂತರ ಅವಳ ಘ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅವರ ಸಂಯೋಗವು ಸಂಭವಿಸಿತು.

Verse 50

तदा तौ च समुत्पन्नौ युगलावश्विनौ भुवि । प्रादुर्भूतं जलं तत्र दक्षिणेन खुरेण च

ಆಗ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರಾದ ಜೋಡಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಲ ಖುರದಿಂದ ಜಲವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 51

विदलिते भूमिभागे तत्र कुंडं समुद्बभौ । द्वितीयं तु पुनः कुंडं पश्चार्धचरणोद्भवम्

ಭೂಮಿಭಾಗವು ಬಿದಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಂಡವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಮತ್ತೆ ಖುರ/ಪಾದದ ಹಿಂಭಾಗದ ಅರ್ಧದಿಂದ ಎರಡನೆಯ ಕುಂಡವೂ ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು.

Verse 52

उत्तरवाहिन्याः काश्या कुरुक्षेत्रादि वै तथा । गंगापुरीसमफलं कुण्डेऽत्र मुनिनोदितम्

ಮುನಿಯು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಈ ಕುಂಡದ ಪುಣ್ಯವು ಉತ್ತರवाहಿನಿ ಕಾಶಿ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಾದಿ ಹಾಗೂ ಗಂಗಾಪುರಿಗೆ ಸಮಾನ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 53

तत्फलं समवाप्नोति तप्तकुण्डे न संशयः । स्नानं विधाय तत्रैव सर्वपापैः प्रमुच्यते

ತಪ್ತಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 54

न पुनर्जायते देहः कुष्ठादिव्याधिपीडितः । एतत्ते कथितं भूप दस्रांशोत्पत्तिकारणम्

ಕುಷ್ಠಾದಿ ರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮವಾಗದು. ಓ ಭೂಪ, ದಶ್ರಾಂಶದ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಕಾರಣವನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು.

Verse 55

तदा ब्रह्मादयो देवा आगतास्तत्र भूपते । दत्त्वा संज्ञावरं शुभ्रं चिंतितादधिकं हि तैः

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು, ಓ ಭೂಪ. ಅವರು ಸಂಜ್ಞೆಗೆ ಶುಭ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದರು—ತಾವು ಚಿಂತಿಸಿದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ.

Verse 56

स्थापयित्वा रविं तत्र बकुलाख्यवनाधिपम् । आनर्चुस्ते तदा संज्ञां पूर्वरूपाऽभवत्तदा

ಬಕುಲವೆಂಬ ವನದ ಅಧಿಪತಿ ರವಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದೇವರುಗಳು ಆಗ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು; ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಅವಳು ಪೂರ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 57

स्थापिता तत्र राज्ञी च कुमारौ युगलौ तदा । एतत्तीर्थफलं वक्ष्ये शृणु राजन्महामते

ಅಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಜೋಡಿ ಕುಮಾರರೂ ಆಗ ಸ್ಥಾಪಿತರಾದರು. ಈಗ ಈ ತೀರ್ಥದ ಫಲವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ಓ ಮಹಾಮತಿಯಾದ ರಾಜನೇ, ಕೇಳು.

Verse 58

आदिस्थानं कुरुश्रेष्ठ देवैरपि सुदुर्लभम् । रविकुण्डे नरः स्नात्वा श्रद्धायुक्तो जितेंद्रियः

ಹೇ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ! ಈ ಆದ್ಯ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಾನವು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅತಿದುರ್ಳಭ. ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ, ರವಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ನರನು…

Verse 59

तारयेत्स पितॄन्सर्वान्महानरकगानपि । श्रद्धया यः पिबेत्तोयं संतर्प्य पितृदेवताः

ಅವನು ಮಹಾನರಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಿತೃದೇವತೆಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ನೀರನ್ನು ಪಾನ ಮಾಡುವವನು…

Verse 60

स्वल्पं वापि बहुवापि सर्वं कोटिगुणं भवेत् । सप्तम्यां रविवारेण ग्रहणं चंद्रसूर्ययोः

ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಲಿ ಬಹುವಾಗಲಿ—ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಟಿಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಪ್ತಮೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ರವಿವಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ…

Verse 61

रविकुण्डे च ये स्नाताः न ते वै गर्भगामिनः । सक्रांतौ च व्यतीपाते वैधृतेषु च पर्वसु

ರವಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರು ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭಗಾಮಿಗಳಾಗರು (ಪುನರ್ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗರು). ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ವ್ಯತೀಪಾತ, ವೈಧೃತಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ…

Verse 62

पूर्णमास्याममावास्यां चतुर्द्दश्यां सितासिते । रविकुंडे च यः स्नातः क्रतुकोटिफलं लभेत्

ಪೂರ್ಣಿಮೆ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಶುಕ್ಲ-ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳ ಚತುರ್ದಶಿ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ—ಯಾರು ರವಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೋಟಿ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 63

पूजयेद्बकुलार्कं च एकचित्तेन मानवः । स याति परमं धाम स यावत्तपते रविः

ಯಾವ ಮಾನವನು ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಬಕುಲಾರ್ಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸೂರ್ಯನು ತಪಿಸುವವರೆಗೆ ಪರಮಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 64

तस्य लक्ष्मीः स्थिरा नूनं लभते संततिं सुखम् । अरिवर्गः क्षयं याति प्रसादाच्च दिवस्पतेः

ಅವನ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನು ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ದಿನಪತಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಶತ್ರುವರ್ಗ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 65

नाग्नेर्भयं हि तस्य स्यान्न व्याघ्रान्न च दंतिनः । न च सर्प्पभयं क्वापि भूतप्रेतादिभीर्नहि

ಅವನಿಗೆ ಅಗ್ನಿಭಯವಿಲ್ಲ, ಹುಲಿಭಯವಿಲ್ಲ, ಆನೆಯ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ಪಭಯವಿಲ್ಲ, ಭೂತ-ಪ್ರೇತಾದಿಗಳ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 66

बालग्रहाश्च सर्वेऽपि रेवती वृद्धरेवती । ते सर्वे नाशमायांति बकुलार्क नमोस्तु ते

ಬಾಲಗ್ರಹಗಳು ಎಲ್ಲವೂ—ರೇವತಿ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರೇವತಿಯೂ ಸೇರಿ—ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಹೇ ಬಕುಲಾರ್ಕ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 67

गावस्तस्य विवर्द्धंते धनं धान्यं तथैव च । अविच्छेदो भवेद्वंशो बकुलार्के नमस्कृते

ಅವನ ಹಸುಗಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಧನ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ; ಬಕುಲಾರ್ಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರೆ ವಂಶವು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 68

काकवन्ध्या च या नारी अनपत्या मृतप्रजा । वन्ध्या विरूपिता चैव विषकन्याश्च याः स्त्रियः

‘ಕಾಕವಂಧ್ಯಾ’ (ಮೃತಶಿಶುವನ್ನೇ ಹೆರುವಳು) ಆದ ಸ್ತ್ರೀ, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವಳು, ಸಂತಾನ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವಳು, ವಂಧ್ಯೆ, ವಿರೂಪಿಣಿ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಿಷಕನ್ಯೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಇಂತಹ ಸ್ತ್ರೀಯರು।

Verse 69

एवं दोषैः प्रमुच्यंते स्नात्वा कुण्डे च भूपते । सौभाग्यस्त्रीसुतांश्चैव रूपं चाप्नोति सर्वशः

ಓ ರಾಜನೇ! ಈ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರು ಇಂತಹ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಪತಿ, ಪುತ್ರಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಸರ್ವತೋಮುಖವಾದ ರೂಪಲಾವಣ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 70

व्याधिग्रस्तोपि यो मर्त्यः षण्मासाच्चैव मानवः । रविकुण्डे च सुस्नातः सर्वरोगात्प्रमुच्यते

ರೋಗಪೀಡಿತನಾದ ಮನುಷ್ಯನೂ ಆರು ತಿಂಗಳು ರವಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸುವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 71

नीलोत्सर्गविधिं यस्तु रविक्षेत्रे करोति वै । पितरस्तृप्तिमायांति यावदाभूतसंप्लवम्

ರವಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಲೋತ್ಸರ್ಗ ವಿಧಿಯನ್ನು ಯಾರು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 72

कन्यादानं च यः कुर्यादस्मिन्क्षेत्रे च पुत्रक । उद्वाहपरिपूतात्मा ब्रह्मलोके महीयते

ಹೇ ಪುತ್ರಕ! ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ವಿವಾಹ ಸಂಸ್ಕಾರದಿಂದ ಪರಿಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 73

धेनुदानं च शय्यां च विद्रुमं च हयं तथा । दासीमहिषीघण्टाश्च तिलं कांचनसंयुतम्

ಗೋದಾನ, ಶಯ್ಯಾದಾನ, ವಿದ್ರುಮ (ಪವಳ) ಹಾಗೂ ಅಶ್ವದಾನ; ಹಾಗೆಯೇ ದಾಸಿ, ಮಹಿಷಿ, ಗಂಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣಮಿಶ್ರಿತ ತಿಲದಾನ—ಇವು ಇಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯದಾಯಕ ದಾನಕರ್ಮಗಳೆಂದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 74

धेनुं तिलमयीं दद्यादस्मि न्क्षेत्रे च भारत । उपानहौ च छत्रं च शीतत्राणादिकं तथा

ಹೇ ಭಾರತ! ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಲಮಯೀ ಧೇನುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು, ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಶೀತದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 75

लक्षहोमं तथा रुद्रं रुद्रातिरुद्रमेव च । तस्मिन्स्थाने च यत्किंचिद्ददाति श्रद्धयान्वितः

ಲಕ್ಷಹೋಮವಾಗಲಿ, ರುದ್ರಯಾಗವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ರುದ್ರಾತಿರುದ್ರಾರಾಧನೆಯಾಗಲಿ—ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಏನನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಪರಮ ಪುಣ್ಯಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 76

एकैकस्य फलं तात वक्ष्यामि शृणु तत्त्वतः । दानेन लभते भोगानिह लोके परत्र च

ತಾತಾ! ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ನಿಜವಾದ ಫಲವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು. ದಾನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಭೋಗಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 77

राज्यं च लभते मर्त्यः कृत्वोद्वाहं तु मानुषाः । जायातो धर्मकामार्थाः प्राप्यंते नात्र संशयः

ವಿವಾಹ ಮಾಡಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ರಾಜ್ಯಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 78

पूजाया लभते सौख्यं भवेज्जन्मनिजन्मनि । सप्तम्यां रवियुक्तायां बकुलार्कं स्मरेत्तु यः

ಪೂಜೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ರವಿವಾರಯುಕ್ತ ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಬಕುಲಾರ್ಕ’ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವನು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 79

ज्वरादेः शत्रुतश्चैव व्याधेस्तस्य भयं नहि

ಅವನಿಗೆ ಜ್ವರಾದಿಗಳಿಂದಲೂ, ಶತ್ರುಗಳಿಂದಲೂ, ರೋಗಗಳಿಂದಲೂ ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲ.

Verse 80

युधिष्ठिर उवाच । बकुलार्केति वै नाम कथं जातं रवेर्मुने । एतन्मे वदतां श्रेष्ठ तत्त्वमाख्यातुमर्हसि

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ‘ಬಕುಲಾರ್ಕ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಹೇ ವಕ್ತೃಶ್ರೇಷ್ಠ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.

Verse 81

व्यास उवाच । यदा संज्ञा च राजेंद्र सूर्यार्थंं चैकचेतसा । तेपे बकुलवृक्षाधः पत्युस्तेजः प्रशां तये

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಸಂಜ್ಞೆಯು ಸೂರ್ಯನ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಬಕುಲವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ತನ್ನ ಪತಿಯ ದಹಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಆಗಿತ್ತು.

Verse 82

प्रादुर्भावं रवेर्दृष्ट्वा वडवा समजायत । अत्यंतं गोपतिः शांतो बकुलस्य समीपतः

ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ವಡವಾ (ಕುದುರೆ) ಆಗಿಬಿಟ್ಟಳು. ಮತ್ತು ಬಕುಲವೃಕ್ಷದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಗೋಪತಿ (ಸೂರ್ಯ) ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಾಂತನಾದನು.

Verse 83

सुषुवे च तदा राज्ञी सुतौ दिव्यौ मनोहरौ । तेनास्य प्रथितं नाम बकुलार्केति वै रवेः

ಆಗ ರಾಣಿಯು ಎರಡು ದಿವ್ಯ ಹಾಗೂ ಮನೋಹರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ರವಿ ‘ಬಕುಲಾರ್ಕ’ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದನು.

Verse 84

यस्तत्र कुरुते स्नानं व्याधिस्तस्य न पीडयेत् । धर्ममर्थं च कामं च लभते नात्र संशयः

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನನ್ನು ರೋಗವು ಪೀಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 85

षण्मासात्सिद्धिमाप्नोति मोक्षं च लभते नरः । एतदुक्तं महाराज बकुलार्कस्य वैभवम्

ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಲಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾರಾಜನೇ, ಇದುವೇ ಬಕುಲಾರ್ಕನ ವೈಭವವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 97

सूर्यं दृष्ट्वा सदा संज्ञा स्वाक्षिसंयमनं व्यधात् । यतस्ततः सरोषोऽर्कः संज्ञां वचनमब्रवीत्

ಸಂಜ್ಞೆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕಂಡಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಸದಾ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಅರ್ಕನು ಸಂಜ್ಞೆಗೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.