Adhyaya 11

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । अतः परं किमभवद्ब्रवीतु द्विजसत्तम । त्वद्वचनामृतं पीत्वा तृप्तिर्नास्ति मम प्रभो

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಇದಾದ ನಂತರ ಏನಾಯಿತು? ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿರಿ. ಪ್ರಭೋ, ನಿಮ್ಮ ವಚನಾಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದರೂ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 2

व्यास उवाच । अथ किंचिद्गते काले युगांतसमये सति । त्रेतादौ लोलजिह्वाक्ष अभवद्राक्षसेश्वरः

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಳೆದಾಗ ಯುಗಾಂತದ ಸಮಯ ಸಮೀಪಿಸಿತು. ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಲಜಿಹ್ವಾಕ್ಷ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 3

तेन विद्रावितं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । जित्वा स सकलांल्लोकान्धर्मारण्ये समागतः

ಅವನಿಂದ ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಸಮಸ್ತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವು ಭೀತಿಯಿಂದ ಓಡಿಹೋಯಿತು. ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಅವನು ಧರ್ಮಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 4

तद्दृष्ट्वा सकलं पुण्यं रम्यं द्विजनिषे वितम् । ब्रह्मद्वेषाच्च तेनैव दाहितं च पुरं शुभम्

ಆ ಸ್ಥಳವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುಣ್ಯಮಯ, ರಮ್ಯ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರಿಂದ ಸೇವಿತವೆಂದು ಕಂಡು, ಬ್ರಹ್ಮದ್ವೇಷದಿಂದ ಅವನೇ ಆ ಶುಭ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ದಹಿಸಿದನು.

Verse 5

दह्यमानं पुरं दृष्ट्वा प्रणष्टा द्विजसत्तमाः । यथागतं प्रजग्मुस्ते धर्मारण्यनिवासिनः

ಪಟ್ಟಣವು ದಹಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರು ಓಡಿ ಹೋದರು. ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಹೊರಟರು.

Verse 6

श्रीमाताद्यास्तदा देव्यः कोपिता राक्षसेन वै । घातयंत्येव शब्देन तर्जयित्वा च राक्षसम्

ಆಗ ಶ್ರೀಮಾತಾ ಮೊದಲಾದ ದೇವಿಯರು ಆ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡರು. ಗುಡುಗುಸಮಾನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತರ್ಜನೆ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವರಂತೆ ಬೆದರಿಸಿದರು.

Verse 7

समुच्छ्रितास्तदा देव्यः शतशोऽथ सह स्रशः । त्रिशूलवरधारिण्यः शंखचक्रगदाधराः

ಆಗ ದೇವಿಯರು ಎದ್ದುನಿಂತರು—ನೂರಾರು, ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು. ಕೆಲವರು ತ್ರಿಶೂಲ ಹಾಗೂ ವರಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು.

Verse 8

कमंडलुधराः काश्चित्कशाखङ्गधराः पराः । पाशांकुशधरा काचित्खड्गखेटकधारिणी

ಕೆಲವರು ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಚಾಟಿ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬಳು ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶ ಹಿಡಿದಳು; ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಖೇಟಕ (ಗುರಾಣಿ) ಧರಿಸಿದಳು.

Verse 9

काचित्परशुहस्ता च दिव्यायुधधरा परा । नानाभरणभूषाढ्या नानारत्नाभिशोभिता

ಒಬ್ಬಳು ಪರಶು (ಕೊಡಲಿ) ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಳು; ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ದಿವ್ಯಾಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು. ನಾನಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ನಾನಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅವರು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು.

Verse 10

राक्षसानां विनाशाय ब्राह्मणानां हिताय च । आजग्मुस्तत्र यत्रास्ते लोलजिह्वो हि राक्षसः

ರಾಕ್ಷಸರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಹೋದರು; ಅಲ್ಲಿ ಲೋಲಜಿಹ್ವ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 11

महादंष्ट्रो महाकायो विद्युज्जिह्वो भयंकरः । दृष्ट्वा ता राक्षसो घोरं सिंहनादमथाकरोत्

ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರ, ಮಹಾಕಾಯ, ವಿದ್ಯುತ್ಸಮಾನ ಜಿಹ್ವೆಯುಳ್ಳ ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸನು ಅವಳನ್ನು ಕಂಡು ಘೋರ ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಿದನು।

Verse 12

तेन नादेन महता त्रासितं भुवनत्रयम् । आपूरिता दिशः सर्वाः क्षुभितानेकसागराः

ಆ ಮಹಾನಾದದಿಂದ ತ್ರಿಭುವನವು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿತು; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಆ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅನೇಕ ಸಾಗರಗಳು ಕ್ಷುಭಿತರಾದವು।

Verse 13

कोलाहलो महानासीद्धर्मारण्ये तदा नृप । तच्छ्रुत्वा वासवेनाथ प्रेषितो नलकूबरः

ಹೇ ನೃಪ! ಆಗ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ನಲಕೂಬರನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 14

किमिदं पश्य गत्वा त्वं दृष्ट्वा मह्यं निवेदय । तत्तस्य वचनं श्रुत्वा गतो वै नलकूबरः

“ನೀನು ಹೋಗಿ ಇದು ಏನೆಂದು ನೋಡಿ; ನೋಡಿ ನನಗೆ ನಿವೇದಿಸು.” ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಲಕೂಬರನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೊರಟನು।

Verse 15

दृष्ट्वा तत्र महायुद्धं श्रीमातालोलजिह्वयोः । यथादृष्टं यथाजातं शक्राग्रे स न्यवेदयत्

ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಾತಾ ಮತ್ತು ಲೋಲಜಿಹ್ವರ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆದ ಮಹಾಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಿ, ತಾನು ಕಂಡದ್ದನ್ನೂ ನಡೆದದ್ದನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಮುಂದೆ ನಿವೇದಿಸಿದನು।

Verse 16

उद्वेजयति लोकांस्त्रीन्धर्मारण्यमितो गतः । तच्छ्रुत्वा वासवो विष्णुं निवेद्य क्षितिमागमत्

“ಇಲ್ಲಿಂದ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವನು ತ್ರಿಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಭೀತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.” ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದನು.

Verse 17

दाहितं तत्पुरं रम्यं देवानामपि दुर्लभम् । न दृष्टा वाडवास्तत्र गताः सर्वे दिशो दश

ದೇವರಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಆ रम್ಯ ನಗರವು ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿ ವಾಡವಾಃ (ಕುದುರೆಮಾದೆಗಳು) ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲರೂ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 18

श्रीमाता योगिनी तत्र कुरुते युद्धमुत्तमम् । हाहाभूता प्रजा सर्वा इतश्चेतश्च धावति

ಅಲ್ಲಿ ಯೋಗಿನಿ ಶ್ರೀಮಾತಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದಳು. ‘ಹಾಯ್ ಹಾಯ್’ ಎಂದು ಅಳಲುತ್ತಾ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು ಭಯದಿಂದ ಇತ್ತಿಚ್ಚೆ ಓಡಾಡಿದರು.

Verse 19

तच्छ्रुत्वा वासुदेवो हि गृहीत्वा च सुदर्शनम् । सत्यलोकात्तदा राजन्समागच्छन्महीतले

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಾಸುದೇವನು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಸತ್ಯಲೋಕದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 20

धर्मारण्यं ततो गत्वा तच्चक्रं प्रमुमोच ह । लोलजिह्वस्तदा रक्षो मूर्च्छितो निपपात ह

ನಂತರ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವನು ಆ ಚಕ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು. ಆ ಕ್ಷಣ ಲೋಲಜಿಹ್ವ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾಗಿ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು.

Verse 21

त्रिशूलेन ततो भिन्नः शक्तिभिः क्रोधमूर्च्छितः । हन्यमानस्तदा रक्षः प्राणांस्त्यक्त्वा दिवं गतः

ಆಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಭೇದಿತನಾಗಿ, ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡು, ಕ್ರೋಧೋನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಲೇ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 22

ततो देवाः सगंधर्वा हर्षनिर्भरमानसाः । तुष्टुवुस्तं जगन्नाथं सत्यलोकात्समागताः

ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಗಂಧರ್ವರೊಡನೆ, ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸತ್ಯಲೋಕದಿಂದ ಬಂದು ಆ ಜಗನ್ನಾಥನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 23

उद्वसं तत्समालोक्य विष्णुर्वचनमब्रवीत् । क्व च ते ब्राह्मणाः सर्वे ऋषीणामाश्रमे पुनः

ಆ ಸ್ಥಳವು ನಿರ್ಜನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—“ಈಗ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ಅವರು ಮತ್ತೆ ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೋದರೇನು?”

Verse 24

ततो देवाः सगं धर्वा इतस्ततः पलायितान् । संशोध्य तरसा राजन्ब्राह्मणानिदमब्रुवन्

ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಗಂಧರ್ವರೊಡನೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹುಡುಕಿ ಕಂಡು ಅವರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 25

श्रूयतां नो वचो विप्रा निहतो राक्षसाधमः । वासुदेवेन देवेन चक्रेण निरकृंतत

“ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ನಮ್ಮ ಮಾತು ಕೇಳಿರಿ—ಆ ರಾಕ್ಷಸಾಧಮನು ನಿಹತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ದೇವ ವಾಸುದೇವನು ತನ್ನ ಚಕ್ರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಛೇದಿಸಿ ಬಿದ್ದಿಸಿದ್ದಾನೆ।”

Verse 26

तच्छ्रुत्वा वाडवाः सर्वे प्रहर्षोत्फुल्ललोचनाः । समाजग्मुस्तदा राजन्स्वस्वस्थाने समाविशन्

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಾಡವರೆಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರು ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮತ್ತೆ ನೆಲೆಸಿದರು.

Verse 27

श्रीकांताय तदा राजन्वाक्यमुक्तं मनोरमम् । यस्मात्त्वं सत्यलोकाच्च आगतोऽसि जगत्प्रभुः । स्थापितं च पुरं चेदं हिताय च द्विजात्मनाम्

ಆಗ, ಓ ರಾಜನೇ, ಶ್ರೀಕಾಂತನಿಗೆ ಮನೋಹರವಾದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು—“ಜಗತ್ಪ್ರಭುವೇ, ನೀನು ಸತ್ಯಲೋಕದಿಂದ ಬಂದಿರುವದರಿಂದ ಈ ಪುರವು ದ್ವಿಜರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.”

Verse 28

सत्यमंदिरमिति ख्यातं तदा लोके भविष्यति । कृते युगे धर्मारण्यं त्रेतायां सत्यमंदिरम्

ಆಗ ಇದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಸತ್ಯಮಂದಿರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗುವುದು. ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ಧರ್ಮಾರಣ್ಯ’, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ಸತ್ಯಮಂದಿರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು.

Verse 29

तच्छ्रुत्वा वासुदेवेन तथेति प्रतिपद्य च । ततस्ते वाडवाः सर्वे पुत्रपौत्रसमन्विताः

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಾಸುದೇವನು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಆ ವಾಡವರೆಲ್ಲರೂ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ (ಸಮೇತರಾದರು).

Verse 30

सपत्नीकाः सानुचरा यथापूर्वं न्यवात्सिषुः । तपोयज्ञक्रियाद्येषु वर्तंतेऽध्ययनादिषु

ಅವರು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಯಥಾಪೂರ್ವವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು. ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಅಧ್ಯಯನಾದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 31

एवं ते सर्वमाख्यातं धर्म वै सत्यमंदिरे

ಹೇ ಧರ್ಮಾ! ಸತ್ಯದ ಪವಿತ್ರ ಧಾಮವಾದ ‘ಸತ್ಯಮಂದಿರ’ ವಿಷಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ।