Adhyaya 1

Verse 1

श्रीगणेशाय नमः । तर्तुं संहृतिवारिधिं त्रिजगतां नौर्नाम यस्य प्रभोर्येनेदं सकलं विभाति सततं जातं स्थितं संसृतम् । यश्चैतन्यघनप्रमाण विधुरो वेदांतवेद्यो विभुस्तं वन्दे सहजप्रकाशममलं श्रीरामचन्द्रं परम् । दाराः पुत्रा धनं वा परिजनसहितो बंधुवर्गः प्रियो वा माता भ्राता पिता वा श्वशुरकुलजना भृत्यऐश्वर्य्यवित्ते । विद्या रूपं विमलभवनं यौवनं यौवतं वा सर्वे व्यर्थं मरणसमये धर्म एकः सहायः । नैमिषे निमिषक्षेत्रे ऋषयः शौनकादयः । सत्रं स्वर्गाय लोकाय सहस्रसममासत

ಶ್ರೀಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ। ನಾನು ಪರಮ, ನಿರ್ಮಲ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ—ತ್ರಿಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಹಾರಸಮುದ್ರ ದಾಟಿಸುವ ‘ನೌಕೆ’ಯಾದ ಪ್ರಭು; ಅವರ ಪ್ರಭುತ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಜನನ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸಾರಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ವೇದಾಂತದಿಂದ ವೇದ್ಯನಾದ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ, ಚೈತನ್ಯಘನ, ಪ್ರಮಾಣಾತೀತ ವಿಭು। ಪತ್ನಿ, ಪುತ್ರ, ಧನ, ಬಂಧು-ಪರಿಜನ, ಪ್ರಿಯ ಮಿತ್ರ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ತಂದೆ, ಶ್ವಶುರಕುಲಜನ, ಸೇವಕರು, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು; ವಿದ್ಯೆ, ರೂಪ, ನಿರ್ಮಲ ಗೃಹ, ಯೌವನ ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳು—ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥ; ಧರ್ಮವೇ ಏಕೈಕ ಸಹಾಯಕ। ನೈಮಿಷ ಎಂಬ ನಿಮಿಷಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೌನಕಾದಿ ಋಷಿಗಳು ಲೋಕಹಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಸತ್ರಯಾಗವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।

Verse 2

एकदा सूतमायांतं दृष्ट्वा तं शौनकादयः । परं हर्षं समाविष्टाः पपुर्नेत्रैः सुचेतसा । चित्राः श्रोतुं कथास्तत्र परिवव्रुस्तपस्विनः

ಒಮ್ಮೆ ಸೂತನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಶೌನಕಾದಿ ಋಷಿಗಳು ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ಸುಸ್ಥಿರಚಿತ್ತದಿಂದ ಅವರು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೇ ಅವನನ್ನು ಕುಡಿದಂತೆ ನೋಡಿದರು; ವಿಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಸುತ್ತ ಸೇರಿದರು।

Verse 3

अथ तेषूपविष्टेषु तपस्विषु महात्मसु । निर्दिष्टमासनं भेजे विनयाल्लोमहर्षणिः

ನಂತರ, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಆಸನಸ್ಥರಾದಾಗ, ಲೋಮಹರ್ಷಣಿ ವಿನಯದಿಂದ ತನ್ನಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಆಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 4

सुखासीनं च तं दृष्ट्वा विघ्नांतमुपलक्ष्य च । अथापृच्छंस्त ऋषयः काश्चित्प्रास्ताविकीः कथाः

ಅವರನ್ನು ಸುಖಾಸೀನನಾಗಿ ಕಂಡು, ವಿಘ್ನಗಳು ಶಮಿಸಿದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಋಷಿಗಳು ಉಪದೇಶಾರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಸ್ತಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು।

Verse 5

पुराणमखिलं तात पुरा तेऽधीतवान्पिता । कच्चित्त्वयापि तत्सर्वमधीतं लोमहर्षणे

ಹೇ ತಾತ! ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುರಾಣವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಹೇ ಲೋಮಹರ್ಷಣ! ನೀನೂ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧೀತ ಮಾಡಿದ್ದೀಯಾ?

Verse 6

कथयस्व कथां सूत पुण्यां पापनिषूदिनीम् । श्रुत्वा यां याति विलयं पापं जन्मशतोद्भवम्

ಹೇ ಸೂತ! ಪುಣ್ಯದಾಯಕವೂ ಪಾಪನಾಶಿನಿಯೂ ಆದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳು; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ನೂರು ಜನ್ಮಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾಪವೂ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 7

सूत उवाच । श्रीभारत्यंघ्रियुगलं गणनाथपदद्वयम् । सर्वेषां चैव देवानां नमस्कृत्य वदाम्यहम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಶ್ರೀಭಾರತಿ (ಸರಸ್ವತಿ)ಯ ಪಾದಯುಗಲಕ್ಕೂ, ಗಣನಾಥ (ಗಣೇಶ)ನ ಪಾದದ್ವಯಕ್ಕೂ, ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಾನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 8

शक्तींश्चैव वसूंश्चैव ग्रहान्यज्ञादिदेवताः । नमस्कृत्य शुभान्विप्रान्कविमुख्यांश्च सर्वशः

ಶಕ್ತಿಗಳು, ವಸುಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಶುಭ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಕವಿಮುಖ್ಯ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ವಥಾ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ (ನಾನು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತೇನೆ)।

Verse 9

अभीष्टदेवताश्चैव प्रणम्य गुरुसत्तमम् । नमस्कृत्य शुभान्देवान्रामादींश्च विशेषतः

ಇಷ್ಟದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಗುರುಸತ್ತಮನಿಗೆ ದಂಡವತ್ ಮಾಡಿ, ಶುಭ ದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀರಾಮಾದಿಗಳಿಗೆ।

Verse 10

यान्स्मृत्वा विविधैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । तेषां प्रसादाद्वक्ष्येऽहं तीर्थानां फलमुत्तमम् । सर्वेषां च नियंतारं धर्मात्मानं प्रणम्य च

ಯಾರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೋ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ತೀರ್ಥಗಳ ಉತ್ತಮ ಫಲವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ಮತ್ತು ಸರ್ವನಿಯಂತಾ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ।

Verse 11

धर्म्मारण्यपतिस्त्रिविष्टपपतिर्नित्यं भवानीपतिः पापाद्वः स्थिरभोगयोगसुलभो देवः स धर्मेश्वरः । सर्वेषां हृदयानि जीवकलया व्याप्य स्थितः सर्वदा ध्यात्वा यं न पुनर्विशंति मनुजाः संसारकारागृहम्

ಅವನು ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಅಧಿಪತಿ, ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ದ ಪತಿ, ನಿತ್ಯ ಭವಾನೀಪತಿ, ಪಾಪಹರ ಧರ್ಮೇಶ್ವರ ದೇವನು; ಸ್ಥಿರ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಯೋಗದಿಂದ ನಿಮಗೆ ಸುಲಭಸಾಧ್ಯನು. ಜೀವಕಲೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ಮಾನವರು ಮತ್ತೆ ಸಂಸಾರ-ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 12

सूत उवाच । एकदा तु स धर्म्मो वै जगाम ब्रह्मसंसदि । तां सभां स समालोक्य ज्ञाननिष्ठोऽभवत्तदा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಒಮ್ಮೆ ಧರ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಭೆಗೆ ಹೋದನು. ಆ ಸಭೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಆಗ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಷ್ಠನಾದನು।

Verse 13

देवैर्मुनिवरैः क्रांतां सभामालोक्य विस्मितः । देवैर्यक्षैस्तथा नागैः पन्नगैश्च तथाऽसुरैः

ದೇವರು ಮತ್ತು ಮುನಿವರರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಸಭೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ವಿಸ್ಮಿತನಾದನು; ಅಲ್ಲಿ ದೇವರು, ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು, ಇತರ ಪನ್ನಗರು ಹಾಗೂ ಅಸುರರೂ ಇದ್ದರು।

Verse 14

ऋषिभिः सिद्धगंधर्वैः समाक्रांतोचितासना । ससुखा सा सभा ब्रह्मन्न शीता न च घर्म्मदा

ಋಷಿ, ಸಿದ್ಧ, ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ತುಂಬಿ, ಯಥೋಚಿತ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಸೀನರಾದ ಆ ಸಭೆ, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಪರಮ ಸುಖಮಯವಾಗಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ಶೀತವೂ ಇಲ್ಲ, ಘರ್ಮವೂ ಕಾಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 15

ततः पुण्यां कथां दिव्यां श्रावयामास धर्मवित् । कथांते मुनिशार्दूलं वचनं चेदमब्रवीत्

ನಂತರ ಧರ್ಮವಿತನು ಪುಣ್ಯವಾದ ದಿವ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸಿದನು. ಕಥಾಂತದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲನಿಗೆ ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 16

स्तंभैश्च विधृता सा तु शाश्वती न च सक्षया । दिव्यैर्नानाविधैर्भावैर्भासद्भिरमितप्रभा

ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಧೃತವಾದ ಆ ಸಭೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾನಾವಿಧ ದಿವ್ಯ ವೈಭವಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಅದರ ಪ್ರಭೆ ಅಮಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 17

अति चन्द्रं च सूर्य्यं च शिखिनं च स्वयंप्रभा । दीप्यते नाकपृष्ठस्था भर्त्सयंतीव भास्करम्

ಆ ಸಭೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೆಯಾಗಿದ್ದು ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು. ನಾಕಪೃಷ್ಠದಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತ, ಭಾಸ್ಕರನನ್ನೇ ಗದರಿಸುವಂತಿತ್ತು.

Verse 18

तस्यां स भगवाञ्छास्ति विविधान्देवमानुषान् । स्वयमेकोऽनिशं ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः

ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು—ತಾನೇ ಏಕನಾಗಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ—ವಿವಿಧ ದೇವಮಾನವರನ್ನು ಆಳುತ್ತಾ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 19

न क्षुधं न पिपासां च न ग्लानिं प्राप्नुवन्त्युत । नानारूपैरिव कृता मणिभिः सा सभा वरैः

ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹಸಿವು ಇಲ್ಲ, ದಾಹ ಇಲ್ಲ, ಅಲಸಾಟವೂ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಭೆ ನಾನಾರೂಪದ ದಿವ್ಯ ಮಣಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 20

भृगुरत्रिर्वसिष्ठश्च गौतमोऽथ तथांगिराः । पुलस्त्यश्च क्रतुश्चैव प्रह्लादः कर्द्दमस्तथा

ಅಲ್ಲಿ ಭೃಗು, ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠರು ಇದ್ದರು; ಗೌತಮರು ಹಾಗೂ ಅಂಗಿರಸರು ಕೂಡ ಇದ್ದರು. ಪುಲಸ್ತ್ಯರು, ಕ್ರತು, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಕರ್ಧಮರೂ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 21

अथर्वांगिरसश्चैव वालखिल्या मरीचिपाः । मनोंऽतरिक्षं विद्याश्व वायुस्तेजो जलं मही

ಅಲ್ಲಿ ಅಥರ್ವನೂ ಅಂಗಿರಸರೂ, ವಾಲಖಿಲ್ಯರು ಮತ್ತು ಮರೀಚಿಪರೂ ಇದ್ದರು. ಮನಸ್ಸು, ಅಂತರಿಕ್ಷ, ವಿದ್ಯೆ, ಅಶ್ವ, ವಾಯು, ತೇಜಸ್ಸು, ಜಲ, ಭೂಮಿ—ಇವುಗಳೂ ವ್ಯಕ್ತರೂಪ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದವು.

Verse 22

शब्दस्पर्शौ तथा रूपं रसो गंधस्तथैव च । प्रकृतिश्च विकारश्च सदसत्कारणं तथा

ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ, ಹಾಗೆಯೇ ರೂಪ, ರಸ, ಗಂಧ; ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿಕಾರ, ಹಾಗೂ ಸತ್-ಅಸತ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರಣತತ್ತ್ವಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದವು.

Verse 23

अगस्त्यश्च महातेजा मार्कंडेयश्च वीर्यवान् । जमदग्निर्भरद्वाजः संवर्तश्च्यवनस्तथा

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಮತ್ತು ವೀರ್ಯವಂತರಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು; ಜಮದಗ್ನಿ, ಭರದ್ವಾಜ, ಸಂವರ್ತ ಮತ್ತು ಚ್ಯವನರೂ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 24

दुर्वासाश्च महाभाग ऋष्यश्रृंगश्च धार्मिकः । सनत्कुमारो भगवान्योगाचार्य्यो महातपाः

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾಗ ದುರ்வಾಸರು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಋಷ್ಯಶೃಂಗರು, ಹಾಗೆಯೇ ಭಗವಾನ್ ಸನತ್ಕುಮಾರರು—ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯರು—ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 26

चंद्रमाः सह् नक्षत्रैरादित्यश्च गभस्तिमान् । वायवस्तंतवश्चैव संकल्पः प्राण एव च

ಅಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಡನೆ ಚಂದ್ರನು, ಕಿರಣಮಯ ಆದಿತ್ಯನು; ವಾಯುಗಳು, (ವಿಶ್ವಕ್ರಮದ) ತಂತುಗಳು, ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣವೂ ಇದ್ದವು.

Verse 27

मूर्तिमंतो महात्मानो महाव्रतपरायणाः । एते चान्ये च बहवो ब्रह्माणं समुपासिरे

ಮೂರ್ತಿಮಂತರಾದ ಮಹಾತ್ಮರು, ಮಹಾವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು—ಇವರೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರೂ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿದರು.

Verse 28

अर्थो धर्मश्च कामश्च हर्षो द्वेषस्तमो दमः । आयांति तस्यां सहिता गंधर्वाप्सरसां गणाः

ಅರ್ಥ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾಮ; ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ, ತಮಸ್ ಮತ್ತು ದಮ—ಇವೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು. ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧರ್ವ-ಅಪ್ಸರಸರ ಗಣಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದವು.

Verse 29

असितो देवलश्चैव जैगीषव्यश्च तत्त्ववित् । आयुर्वेदस्तथाष्टांगो गान्धर्वश्चैव तत्र हि

ಅಲ್ಲಿ ಅಸಿತರು, ದೇವಲರು, ಹಾಗೆಯೇ ತತ್ತ್ವವಿದ್ ಜೈಗೀಷವ್ಯರು ಇದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಆಯುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಗಾಂಧರ್ವವಿದ್ಯೆ (ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರ)ವೂ ಇತ್ತು.

Verse 30

महितो विश्वकर्मा च वसवश्चैव सर्वशः । तथा पितृगणाः सर्वे सर्वाणि च हवींष्यथ

ಆ ಪವಿತ್ರ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ವಸುಗಳೂ ಸರ್ವ ವಿಧವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಸ್ತ ಪಿತೃಗಣರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಹವ್ಯ-ಹವಿಷ್ಯ ಆಹುತಿಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 31

ऋग्वेदः सामवेदश्च यजुर्वेदस्तथैव च । अथर्ववेदश्च तथा सर्वशास्त्राणि चैव ह

ಅಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ ಮತ್ತು ಯಜುರ್ವೇದಗಳು ಇವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಥರ್ವವೇದವೂ ಇದೆ. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸರ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 32

इतिहासोपवेदाश्च वेदांगानि च सर्वशः । मेधा धृतिः स्मृतिश्चैव प्रज्ञा बुद्धिर्यशः समाः

ಅಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವೇದಗಳು ಇವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವ ವಿಧವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ವೇದಾಂಗಗಳೂ ಇವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೇಧೆ, ಧೃತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮಭಾವಯುತ ಯಶಸ್ಸು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 33

कालचक्रं च तद्दिव्यं नित्यमक्षयमव्ययम् । यावन्त्यो देवपत्न्यश्च सर्वा एव मनोजवाः

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಕಾಲಚಕ್ರವಿದೆ—ನಿತ್ಯ, ಅಕ್ಷಯ, ಅವ್ಯಯ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ದೇವಪತ್ನಿಯರೂ ಮನೋಜವದಿಂದ ಸಂಚರಿಸುವವರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 36

पुरंदरश्च देवेंद्रो वरुणो धनदस्तथा । महादेवः सहोमोऽत्र सदा गच्छति सर्वदः

ಇಲ್ಲಿ ಪುರಂದರನಾದ ದೇವೇಂದ್ರ, ವರುಣ ಮತ್ತು ಧನದ (ಕುಬೇರ) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸೋಮನೊಂದಿಗೆ ಮಹಾದೇವನೂ ಸದಾ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಸರ್ವ ವರಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವವನು.

Verse 37

गच्छंति सर्वदा देवा नारायणस्तथर्षयः । ऋषयो वालखिल्याश्च योनिजायोनिजास्तथा

ಅಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಸದಾ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಾರಾಯಣನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಋಷಿಗಳೂ ಬರುತ್ತಾರೆ. ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಯೋನಿಜರು-ಅಯೋನಿಜರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 38

यत्किंचित्रिषु लोकेषु दृश्यते स्थाणु जंगमम् । तस्यां सहोपविष्टायां तत्र ज्ञात्वा स धर्मवित्

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರವಾಗಲಿ ಜಂಗಮವಾಗಲಿ ಕಾಣುವುದೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಮೇತವಾಗಿದೆ. ಆ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಹಾಸೀನನಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಧರ್ಮವಿತ್ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

नागाः सुपर्णाः पशवः पितामहमुपासते । स्थावरा जंगमाश्चापि महाभूतास्तथा परे

ನಾಗರು, ಸುಪರ್ಣರು, ಪಶುಗಳು ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು, ಮಹಾಭೂತಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸತ್ತ್ವಗಳೂ ಅವನನ್ನೇ ಆರಾಧಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 40

तत्र धर्मो महातेजाः कथां पापप्रणाशिनीम् । वाच्यमानां तु शुश्राव व्यासेनामिततेजसा

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಧರ್ಮನು, ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪನಾಶಿನಿಯಾದ ಆ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿದನು.

Verse 41

धर्मारण्यकथां दिव्यां तथैव सुमनोहराम् । धर्मार्थकाममोक्षाणां फलदात्रीं तथैव च

ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಆ ದಿವ್ಯ ಕಥೆ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರ; ಅದು ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ-ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 42

पुत्रपौत्रप्रपौत्रादि फलदात्रीं तथैव च । धारणाच्छ्रवणाच्चापि पठनाच्चावलोकनात्

ಇದು ಪುತ್ರ, ಪೌತ್ರ, ಪ್ರಪೌತ್ರಾದಿಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವದು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೇವಲ ಧಾರಣೆ, ಶ್ರವಣ, ಪಠಣ ಅಥವಾ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಪುಣ್ಯವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 43

तां निशम्य सुविस्तीर्णां कथां ब्रह्मांडसंभवाम् प्र । मोदोत्फुल्लनयनो ब्रह्माणमनुमत्य च

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡರಹಸ್ಯದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಧರ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಬೇಡಿದನು.

Verse 44

कृतकार्योपि धर्मात्मा गंतुकामस्तदाभवत् । नमस्कृत्य तदा धर्मो ब्रह्माणं स पितामहम्

ಕಾರ್ಯ ಸಾಧಿತವಾದರೂ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಧರ್ಮನು ಆಗ ಹೊರಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು; ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 45

अनुज्ञातस्तदा तेन गतोऽसौ यमशासनम् । पितामहप्रसादाच्च श्रुत्वा पुण्यप्रदायिनीम्

ಅವನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತು ಅವನು ಯಮನ ಶಾಸನಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಪಿತಾಮಹನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಪುಣ್ಯಪ್ರದಾಯಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು.

Verse 46

धर्मारण्यकथां दिव्यां पवित्रां पापनाशिनीम् । स गतोऽनुचरैः सार्द्धं ततः संयमिनीं प्रति

ದಿವ್ಯವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಪಾಪನಾಶಿನಿಯೂ ಆದ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವನು ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಂಯಮಿನಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.

Verse 47

अमात्यानुचरैः सार्धं प्रविष्टः स्वपुरं यमः । तत्रांतरे महातेजा नारदो मुनिपुंगवः

ಯಮನು ತನ್ನ ಅಮಾತ್ಯರು ಹಾಗೂ ಪರಿಚಾರಕರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಮುನಿಪುಂಗವ ನಾರದನು ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 48

दुर्निरीक्ष्यः कृपायुक्तः समदर्शी तपोनिधिः । तपसा दग्धदेहोपि विष्णुभक्तिपरायणः

ಅವನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದುರ್ಣಿರೀಕ್ಷ್ಯನಾದರೂ ಕೃಪಾಯುಕ್ತನು; ಸಮದರ್ಶಿ, ತಪೋನಿಧಿ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇಹ ದಗ್ಧವಾದರೂ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 49

सर्वगः सर्वविच्चैव नारदः सर्वदा शुचिः । वेदाध्ययनशीलश्च त्वागत स्तत्र संसदि

ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಚರಿಸುವ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಸದಾ ಶುದ್ಧನಾದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಧ್ಯಯನಶೀಲನಾದ ನಾರದನು ಆ ಸಭೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 50

तं दृष्ट्वा सहसा धर्मो भार्यया सेवकैः सह । संमुखो हर्षसंयुक्तो गच्छन्नेव स सत्वरः

ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಧರ್ಮನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಿದನು; ಹರ್ಷಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದನು.

Verse 51

अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं कुलम् । अद्य मे सफलो धर्मस्त्वय्यायाते तपोधने

ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲವಾಯಿತು, ಇಂದು ನನ್ನ ಕುಲ ಸಫಲವಾಯಿತು; ಹೇ ತಪೋಧನ, ನೀನು ಆಗಮಿಸಿದುದರಿಂದ ಇಂದು ನನ್ನ ಧರ್ಮವೂ ಸಫಲವಾಯಿತು.

Verse 52

अर्घ्यपाद्यादिविधिना पूजां कृत्वा विधानतः । दंडवत्तं प्रणम्याथ विधिना चोपवेशितः

ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿ, ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ವಿಧಿಯಂತೆ ಗೌರವದಿಂದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 53

आसने स्वे महादिव्ये रत्नकांचनभूषिते । चित्रार्पिता सभा सर्वा दीपा निर्वातगा इव

ರತ್ನಕಾಂಚನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನ ಮಹಾದಿವ್ಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಸೀನರಾದಾಗ, ಸಮಸ್ತ ಸಭೆ ಚಿತ್ರವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಕಂಡಿತು—ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ದೀಪಗಳಂತೆ.

Verse 54

विधाय कुशलप्रश्नं स्वागतेनाभिनंद्य तम् । प्रहर्षमतुलं लेभे धर्मारण्यकथां स्मरन्

ಅವನ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಸ್ವಾಗತವಚನಗಳಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಅತೂಲ ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 55

नारदं पूजयित्वा तु प्रहृष्टेनांतरात्मना । हर्षितं तु यमं दृष्ट्वा नारदो विस्मिताननः

ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಹರ್ಷಗೊಂಡ ಯಮನು ನಾರದರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ಯಮನು ಹರ್ಷಿತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಾರದನ ಮುಖವು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿತು.

Verse 56

चिंतयामास मनसा किमिदं हर्षितो हरिः । अतिहर्षं च तं दृष्ट्वा यमराजस्वरूपिणम् । आश्चर्यमनसं चैव नारदः पृष्टवांस्तदा

ನಾರದನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಹರಿ ಏಕೆ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ?” ಯಮರಾಜಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಆತನನ್ನು ಅತಿಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಆಶ್ಚರ್ಯಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾರದನು ಆಗ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 57

नारद उवाच । किं दृष्टं भवताश्चर्य्यं किं वा लब्धं महत्पदम् । दुष्टस्त्वं दुष्टकर्मा च दुष्टात्मा क्रोधरूपधृक्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಯಾವ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡೆ, ಅಥವಾ ಯಾವ ಮಹತ್ತಾದ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದೆಯೆ? ನೀನು ಕಠೋರನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ಕಠೋರಕರ್ಮಿ, ಕಠೋರಸ್ವಭಾವಿ, ಕ್ರೋಧರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.

Verse 58

पापिनां यमनं चैवमेतद्रूपं महत्तरम् । सौम्यरूपं कथं जातमेतन्मे संशयः प्रभो

ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಲು ನಿನ್ನ ಈ ರೂಪ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಸೌಮ್ಯರೂಪ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಪ್ರಭೋ, ಇದೇ ನನ್ನ ಸಂಶಯ.

Verse 59

अद्य त्वं हर्षसंयुक्तो दृश्यसे केन हेतुना । कथयस्व महाकाय हर्षस्यैव हि कारणम्

ಇಂದು ನೀನು ಹರ್ಷಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ—ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ? ಓ ಮಹಾಕಾಯ, ಈ ಸಂತೋಷದ ನಿಜ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳು.

Verse 60

धर्मराज उवाच । श्रूयतां ब्रह्मपुत्रैतत्कथयामि न संशयः । पुराहं ब्रह्मसदनं गतवानभिवंदितुम्

ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ, ಕೇಳು; ನಾನು ಇದನ್ನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹಿಂದೆ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸದನಕ್ಕೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹೋಗಿದ್ದೆ.

Verse 61

तत्रासीनः सभामध्ये सर्वलोकैकपूजिते नानाकथाः श्रुतास्तत्र धर्म्मवर्गसमन्विताः

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ. ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವರ್ಗಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾದ ಅನೇಕ ಕಥನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

Verse 62

कथाः पुण्या धर्मयुता रम्या व्यासमुखाच्छ्रुताः । धर्मकामार्थसंयुक्ताः सर्वाघौघविनाशिनीः

ಈ ಕಥೆಗಳು ಪುಣ್ಯಮಯ, ಧರ್ಮಸಹಿತ ಹಾಗೂ ರಮಣೀಯ—ವ್ಯಾಸಮುಖದಿಂದ ಶ್ರುತವಾದವು. ಧರ್ಮ-ಕಾಮ-ಅರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಇವು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.

Verse 63

याः श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यंते ब्रह्महत्यया । तारयंति पितृगणाञ्छतमेकोत्तरं मुने

ಅವುಗಳನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ—ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪದಿಂದಲೂ—ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಓ ಮುನೇ, ಅವನು ನೂರೊಂದು ಪಿತೃಗಣಗಳನ್ನು ತಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 64

नारद उवाच । कीदृशी तत्कथा मे तां प्रशंस भवता श्रुताम् । कथां यम महाबाहो श्रोतुकामोस्म्यहं च ताम्

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಶ್ರವಣಮಾಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಆ ಕಥೆ ಹೇಗಿದೆ? ಓ ಮಹಾಬಾಹು ಯಮ, ನಾನೂ ಅದೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 65

यम उवाच । एकदा ब्रह्मलोकेऽहं नमस्कर्तुं पितामहम् । गतवानस्मि तं देशं कार्याकार्यविचारणे

ಯಮನು ಹೇಳಿದರು—ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಲು ಹೋದೆ. ಕಾರ್ಯ-ಅಕಾರ್ಯಗಳ ವಿಚಾರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದೆ.

Verse 66

मया तत्राद्भुतं दृष्टं श्रुतं च मुनिसत्तम । धर्म्मारण्यकथां दिव्यां कृष्णद्वैपायनेरिताम्

ಅಲ್ಲಿ, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ಕಂಡೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ರು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ದಿವ್ಯ ಧರ್ಮ್ಮಾರಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಶ್ರವಣಮಾಡಿದೆ.

Verse 67

श्रुत्वा कथां महापुण्यां ब्रह्मन्ब्रह्मांडगां शुभाम् । गुणपूर्णां सत्ययुक्तां तेन हर्षेण हर्षितः

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ! ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವ್ಯಾಪಿಯಾದ ಆ ಮಹಾಪುಣ್ಯ, ಶುಭ ಕಥೆಯನ್ನು—ಗುಣಪೂರ್ಣವೂ ಸತ್ಯಯುಕ್ತವೂ ಆದುದನ್ನು—ಕೇಳಿ ನಾನು ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹರ್ಷಿತನಾದೆನು।

Verse 68

अन्यच्चैव मुनिश्रेष्ठ तवागमनकारणम् । शुभाय च सुखायैव क्षेमाय च जयाय हि

ಮತ್ತೂ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನಿಮ್ಮ ಆಗಮನದ ಕಾರಣವೂ ಇದೇ—ಶುಭಕ್ಕಾಗಿ, ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ, ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಯಕ್ಕಾಗಿ।

Verse 69

आद्यास्मि कृतकृत्योऽहमद्याहं सुकृती मुने । धर्मोनामाद्य जातोऽहं तव पद्युग्मदर्शनात्

ಇಂದು ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದೆ; ಇಂದು ನಾನು ಸುಕೃತಿವಂತನು, ಹೇ ಮುನೇ. ನಿಮ್ಮ ಪಾದಯುಗ್ಮದ ದರ್ಶನದಿಂದ ಇಂದು ನಾನು ನಾಮದಲ್ಲೂ ಸತ್ಯದಲ್ಲೂ ‘ಧರ್ಮ’ನಾದೆನು।

Verse 70

पूज्योऽहं च कृतार्थोहं धन्योहं चाद्य नारद । युष्मत्पादप्रसादाच्च पूज्योऽहं भुवनत्रये

ಹೇ ನಾರದಾ! ಇಂದು ನಾನು ಪೂಜ್ಯನಾದೆ, ಕೃತಾರ್ಥನಾದೆ, ಧನ್ಯನಾದೆ. ನಿಮ್ಮ ಪಾದಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲೂ ಪೂಜ್ಯನಾದೆನು।

Verse 71

सूत उवाच । एवंविधैर्वचोभिश्च तोषितो मुनिसत्तमः । पप्रच्छ परया भक्त्या धर्मारण्यकथां शुभाम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತಹ ವಚನಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಮುನಿಸತ್ತಮನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಶುಭ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು।

Verse 72

नारद उवाच । श्रुता व्यासमुखाद्धर्म्म धर्मारण्यकथा शुभा । तत्सर्वं हि कथय मे विस्तीर्णं च यथातथम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ವ್ಯಾಸಮುನಿಯ ಮುಖದಿಂದ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಶುಭಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾತಥವಾಗಿ, ವಿವರವಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 73

यम उवाच व्यग्रोऽहं सततं ब्रह्मन्प्राणिनां सुखदुःखिनाम् । तत्तत्कर्मानुसारेण गतिं दातुं सुखेतराम्

ಯಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸುಖದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸದಾ ವ್ಯಗ್ರನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಅವರವರ ಕರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ—ಸುಖಕರವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಆಗಲಿ.

Verse 74

तथापि साधुसंगो हि धर्मायैव प्रजायते । इह लोके परत्रापि क्षेमाय च सुखाय च

ಆದರೂ ಸತ್ಸಂಗವು ಧರ್ಮಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕೂ ಸುಖಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 76

सूत उवाच । यमेन कथितं सर्वं यच्छ्रुतं ब्रह्मसंसदि । आदिमध्यावसानं च सर्वं नैवात्र संशयः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಯಮನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ, ಬ್ರಹ್ಮಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೂ, ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅವಸಾನ ಸಹಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 77

कलिद्वापरयोर्मध्ये धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् । गतोऽसौ नारदो मर्त्ये राज्यं धर्मसुतस्य वै

ದ್ವಾಪರ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗಗಳ ಮಧ್ಯದ ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ನಾರದನು ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಬಳಿಗೆ—ಧರ್ಮಸುತನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ—ಹೋದನು.

Verse 78

आगतः श्रीहरेरंशो नारदः प्रत्यदृश्यत । ज्वलिताग्निप्रतीकाशो बालार्कसदृशेक्षणः

ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಅಂಶಸ್ವರೂಪನಾದ ನಾರದನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಅವನು ಜ್ವಲಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಅವನ ನೇತ್ರಗಳು ನವೋದಿತ ಬಾಲಸೂರ್ಯಸದೃಶವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 79

ब्रह्मणः सन्निधौ यञ्च श्रुतं व्यासमुखेरितम् । तत्सर्वं कथयिष्यामि मानुषाणां हिताय वै

ಬ್ರಹ್ಮನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಮುಖದಿಂದ ಏನು ಶ್ರುತವಾಗಿತ್ತೋ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಮಾನವರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವೆನು.

Verse 80

वीणां गृहीत्वा महतीं कक्षासक्तां सखीमिव । कृष्णाजिनोत्तरासंगो हेमयज्ञोपवीतवान्

ಅವನು ಮಹತಿಯಾದ ವೀಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅದು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸಖಿಯಂತೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅವನು ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನು ಉತ್ತರೀಯದಂತೆ ಧರಿಸಿ, ಹಿಮಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದನು.

Verse 81

दण्डी कमंडलुकरः साक्षाद्वह्निरिवापरः । भेत्ता जगति गुह्यानां विग्रहाणां गुहोपमः

ದಂಡ ಮತ್ತು ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅವನು ಸాక్షಾತ್ ಎರಡನೇ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಇದ್ದನು. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ಗುಹ್ಯರಹಸ್ಯಗಳ ಭೇದಕ—ಗುಹೆಯಂತೆ ಅಂತರಂಗ ರೂಪ-ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುವವನು.

Verse 82

महर्षिगणसंसिद्धो विद्वान्गांधर्ववेदवित् । वैरकेलिकलो विप्रो ब्राह्मः कलिरिवापरः

ಅವನು ಮಹರ್ಷಿಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾವಂತನಾಗಿ, ಗಾಂಧರ್ವವೇದವನ್ನು ತಿಳಿದವನು. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವಿಹಾರ-ಭ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಶೀಲನಾಗಿ, ಎರಡನೇ ಕಲಿಯಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಅಪ್ರತಿಹತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.

Verse 83

देवगंधर्वलोकानामादिवक्ता सुनिग्रहः । गाता चतुर्णां वेदानामुद्गाता हरिसद्गुणान्

ಅವರು ದೇವ-ಗಂಧರ್ವಲೋಕಗಳ ಆದಿವಕ್ತೃ—ಸಂಯಮಶೀಲರು, ಸುನಿಗ್ರಹಿತರು. ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳ ಗಾಯಕರು; ಹರಿಯ ಸತ್ಯ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಉದ್ಗಾತೃ ಕೂಡ ಹೌದು.

Verse 84

स नारदोऽथ विप्रर्षिर्ब्रह्मलोकचरोऽव्ययः । आगतोऽथ पुरीं हर्षाद्धर्मराजेन पालिताम्

ಆ ನಾರದರು—ವಿಪ್ರರ್ಷಿ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು, ಅವ್ಯಯರು—ಆನಂದದಿಂದ ಧರ್ಮರಾಜನು ಪಾಲಿಸುವ ನಗರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು.

Verse 86

लोकाननुचरन्सर्वानागतः स महर्षिराट् । नारदः सुमहातेजा ऋषिभिः सहितस्तदा

ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿ ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಮಹರ್ಷಿ ಆಗಮಿಸಿದರು—ಅತಿಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ನಾರದರು—ಆಗ ಇತರ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ.

Verse 87

तमागतमृषिं दृष्ट्वा नारदं सर्वधर्मवित् । सिंहासनात्समुत्थाय प्रययौ सन्मुखस्तदा

ಆಗಮಿಸಿದ ಋಷಿ ನಾರದರನ್ನು ಕಂಡು, ಸರ್ವಧರ್ಮವಿತ್ (ಧರ್ಮರಾಜ) ಸಿಂಹಾಸನದಿಂದ ಎದ್ದು, ಆಗ ಸ್ವಾಗತಕ್ಕಾಗಿ ಎದುರಿಗೆ ಮುಂದಾದರು.

Verse 88

अभ्यवादयतं प्रीत्या विनयाव नतस्तदा । तदर्हमासनं तस्मै संप्रदाय यथाविधि

ಅವರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಭಿವಾದನೆ ಮಾಡಿ, ವಿನಯದಿಂದ ನಮಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಸನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 89

अथ तत्रोपविष्टेषु राजन्येषु महात्मसु । महत्सु चोपविष्टेषु गंधर्वेषु च तत्र वै

ಅಂದು ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರಾಜನ್ಯರು ಆಸೀನರಾದರು; ಮಹನೀಯರೂ ಗಂಧರ್ವರೂ ಸಹ ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಾಗ—

Verse 90

तुतोष च यथावञ्च पूजां प्राप्य च धर्मवित् । कुशली त्वं महाभाग तपसः कुशलं तव

ಧರ್ಮವಿದನಾದ ಅವರು ಯಥೋಚಿತ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸಂತುಷ್ಟರಾದರು. (ಹೇಳಿದರು:) “ಮಹಾಭಾಗ, ನೀನು ಕುಶಲವೇ? ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸು ಸುಸಾಗರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ?”

Verse 91

न कश्चिद्बाधते दुष्टो दैत्यो हि स्वर्गभूपतिम् । मुने कल्याणरूपस्त्वं नमस्कृतः सुरासुरैः । सर्व्वगः सर्ववेत्ता च ब्रह्मपुत्र कृपानिधे

ಈಗ ಯಾವ ದುಷ್ಟ ದೈತ್ಯನೂ ಸ್ವರ್ಗಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಕಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇ ಮುನೇ, ನೀನು ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವರೂಪನು; ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ಸರ್ವತ್ರಗಾಮಿ, ಸರ್ವಜ್ಞ—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ, ಕೃಪಾನಿಧೇ!

Verse 92

नारद उवाच । सर्वतः कुशलं मेद्य प्रसादाद्ब्रह्मणः सदा । कुशली त्वं महाभाग धर्मपुत्र युधिष्ठिर

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—“ಇಂದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನನ್ನದು ಕುಶಲವೇ; ಸದಾ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ. ಮಹಾಭಾಗ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನೀನು ಕುಶಲವೇ?”

Verse 93

भ्रातृभिः सह राजेंद्र धर्मेषु रमते मनः । दारैः पुत्रैश्च भृत्यैश्च कुशलैर्गजवाजिभिः

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ರಮಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ? ಪತ್ನಿ, ಪುತ್ರ, ಭೃತ್ಯರೊಂದಿಗೆ—ಕುಶಲವಾದ ಆನೆ-ಕುದುರೆಗಳ ಸಹಿತ—ಎಲ್ಲವೂ ಮಂಗಳವೇ?

Verse 94

औरसानिव पुत्रांश्च प्रजा धर्मेण धर्मज । पालयसि किमाश्चर्यं त्वया धन्या हि सा प्रजा

ಹೇ ಧರ್ಮರಾಜಾ! ನೀನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಂತ ಔರಸ ಪುತ್ರರಂತೆ ಪಾಲಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೀಯ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು? ನಿನ್ನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಪ್ರಜೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಧನ್ಯರು.

Verse 96

युधिष्ठिर उवाच । कुशलं मम राष्ट्रं च भवतामंघ्रिस्पर्शनात् । दर्शनेन महाभाग जातोऽहं गतकिल्बिषः

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ನಿಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವು ಕುಶಲವೂ ಶುಭವೂ ಆಗಿದೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗ! ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ನಾನು ಪಾಪರಹಿತನಾದೆನು.

Verse 97

धन्योऽहं कृतकृत्योऽहं सभाग्योऽहं धरातले । अद्याहं सुकृती जातो ह्मपुत्रे गृहागते

ನಾನು ಧನ್ಯನು, ಕೃತಕೃತ್ಯನು, ಈ ಧರೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾಗ್ಯವಂತನು. ಇಂದು ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಪುಣ್ಯವಂತನಾದೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು—ನನ್ನ ಪೂಜ್ಯ ಪುತ್ರರು—ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ.

Verse 98

कुत आगमनं ब्रह्मन्नद्य ते मुनिसत्तम । अनुग्रहार्थं साधूनां किं वा कार्येण केन च

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ಇಂದು ನೀವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ಸಾಧುಜನರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಲು ಬಂದಿರಾ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದೀರಾ?

Verse 99

पालनात्पोषणान्नॄणां धर्मो भवति वै ध्रुवम् । तत्तद्धर्मस्य भोक्ता त्वमित्येवं मनुरब्रवीत्

ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಜನರ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯಿಂದಲೇ ಧರ್ಮವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಧರ್ಮದ ಭೋಕ್ತ (ಜವಾಬ್ದಾರ) ನೀನೇ.

Verse 100

धर्मारण्याश्रितां दिव्यां सर्वसंतापहारिणीम् । यां श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते ब्रह्महत्यया

ಧರ್ಮಾರಣ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಈ ದಿವ್ಯ ಕಥೆ ಸರ್ವಸಂತಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷದಿಂದಲೂ ಸಹ, ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 101

हत्यायुतप्रशमनीं तापत्रयविनाशिनीम् । यां वै श्रुत्वातिभक्त्या च कठिनो मृदुतां भजेत्

ಇದು ಅನೇಕ ಹತ್ಯಾದಿ ಹಿಂಸಾಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು, ತ್ರಿತಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು. ಇದನ್ನು ಅತಿಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದರೆ ಕಠೋರಹೃದಯನೂ ಮೃದುತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 110

सूत उवाच । एवमुक्त्वा विधेः पुत्रस्तत्रैवांतरधीयत । तस्मिन्गते स नृपतिः क्रीडते सचिवैः सह

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ವಿಧಾತೃನ ಪುತ್ರನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಅವನು ಹೋದ ಬಳಿಕ ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡೆ-ವಿನೋದಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.

Verse 120

रक्षितं पालितं केन कस्मिन्कालेऽथ निर्मितम् । किंकिं त्वत्राभवत्पूर्वं शंशैतत्पृच्छतो मम

ಇದನ್ನು ಯಾರು ರಕ್ಷಿಸಿ ಪಾಲಿಸಿದರು? ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು? ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಏನೇನು ಸಂಭವಿಸಿತು—ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 121

भूतं भव्यं भविष्यञ्च तस्मिन्स्थाने च यद्भवेत् । तत्सर्वं कथयस्वाद्य तीर्थानां च यथा स्थितिः

ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ, ಭವಿಷ್ಯ—ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಏನೇನು ಸಂಭವಿಸುವುದೋ—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಇಂದು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ತೀರ್ಥಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿವರಿಸಿರಿ.