Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 40
Devanagari script
प्रीणनं लालनं पोषं रंजनं मार्दवं दयाम् । कृत्वा वधूमुपगमेद्युवतीं प्रेमवान्पतिः । युवतौ कुसुमे चैव विधेयं सुखमिच्छता
Transliteration
prīṇanaṃ lālanaṃ poṣaṃ raṃjanaṃ mārdavaṃ dayām | kṛtvā vadhūmupagamedyuvatīṃ premavānpatiḥ | yuvatau kusume caiva vidheyaṃ sukhamicchatā
Translation
ಪ್ರೇಮವಂತ ಪತಿಯು ಮೊದಲು ಅವಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ಸ्नेಹದಿಂದ ಲಾಲಿಸಿ, ಪೋಷಿಸಿ, ರಂಜಿಸಿ, ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ದಯೆ ತೋರಿಸಿ; ನಂತರ ತನ್ನ ಯುವತಿ ವಧುವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಬೇಕು. ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಯುವತಿಯನ್ನು ಹೂವಿನಂತೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕು.
Word by Word
प्रीणनम्pleasing/caressing
प्रीणनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्री (धातु) + ल्युट् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formल्युट्-प्रत्ययान्त भाववाचक-नाम (verbal noun/gerundive noun), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
लालनम्fondling/nurturing
लालनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलल् (धातु) + ल्युट् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formल्युट्-प्रत्ययान्त भाववाचक-नाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पोषम्nourishment
पोषम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
रञ्जनम्delighting/entertaining
रञ्जनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरञ्ज् (धातु) + ल्युट् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formल्युट्-प्रत्ययान्त भाववाचक-नाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मार्दवम्gentleness
मार्दवम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमार्दव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
दयाम्compassion
दयाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) + त्वा (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive: having done)
वधूम्the bride/wife
वधूम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवधू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
उपगमेत्should approach
उपगमेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + गम् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
युवतीम्a young woman
युवतीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; वधू-समाना (appositional)
प्रेमवान्loving/affectionate
प्रेमवान्:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रेम (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘पतिः’)
पतिःhusband
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
युवतौin/with a young woman
युवतौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुवति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
कुसुमेin/with a flower (i.e., delicate one)
कुसुमे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुसुम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
चand
च:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle: ‘indeed/only’)
विधेयम्should be done
विधेयम्:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootवि + धा (धातु) + यत् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘to be done’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate adjective)
सुखम्happiness/pleasure
सुखम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
इच्छताby one desiring
इच्छता:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeAdjective
Rootइष् (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रत्यय)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; कर्तृवाचक (by one who desires)
Speaker
Rājñī (the Queen, concluding instruction by context)
FAQs
Happiness in married life arises from tenderness, care, and compassion—never from coercion.
No tīrtha is glorified; the verse teaches gṛhastha-dharma (householder ethics).
No formal rite is prescribed; it prescribes dharmic conduct (gentleness, care) as an ethical discipline.