Adhyaya 66
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ನರ್ಮದೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಂಗಮದ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಅಪ್ರತಿಮ ಮಾತೃತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಮಾತೃಗಳು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದರೆಂದು, ಯೋಗಿನಿಗಳ ಸಭೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಶಿವನು—ಉಮೆಯನ್ನು ಅರ್ಧಾಂಗಿಯಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ನಾಗವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತದಂತೆ ಧರಿಸಿದವನು—ಆ ತೀರ್ಥವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ ಎಂದು ಅನುಮೋದಿಸಿ ಅಂತರ್ಧಾನವಾದನೆಂದು ಕಥನ. ಈ ದೈವಾನುಮೋದನೆಯೇ ತೀರ್ಥಮಹಿಮೆಯ ಆಧಾರ. ನವಮೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನಿಯಮಪಾಲಕ ಭಕ್ತನು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಮಾತೃಗೋಚರದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಮಾತೃಗಳು ಮತ್ತು ಶಿವನು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಂಧ್ಯೆ, ಸಂತಾನಶೋಕಗ್ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಪುತ್ರಹೀನ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗಾಗಿ ಮಂತ್ರ-ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಚಾರ್ಯನು ಐದು ರತ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ಫಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಣಕಲಶದಿಂದ ಸ್ನಾನವಿಧಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು; ಪುತ್ರಲಾಭಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಅಂತಿಮ ಫಲಶ್ರುತಿ—ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದ ಇಚ್ಛೆ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ; ಮಾತೃತೀರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥವಿಲ್ಲ.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र मातृतीर्थमनुत्तमम् । सङ्गमस्य समीपस्थं नर्मदादक्षिणे तटे
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಂತರ ಸಂಗಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ನರ್ಮದೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ತಟದ ಅನುತ್ತಮ ಮಾತೃತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು।
Verse 2
मातरस्तत्र राजेन्द्र संजाता नर्मदातटे । उमार्धनारिर्देवेशो व्यालयज्ञोपवीतधृक्
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ನರ್ಮದಾ ತಟದಲ್ಲಿ ಮಾತೃಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇವೇಶ—ಉಮಾ ಅರ್ಧನಾರಿಯಾದ ಶಿವನು—ಸರ್ಪಮಯ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 3
उवाच योगिनीवृन्दं कष्टंकष्टमहो हर । अजेयाः सर्वदेवानां त्वत्प्रसादान्महेश्वर
ಅವನು ಯೋಗಿನೀವೃಂದವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ಅಯ್ಯೋ ಅಯ್ಯೋ, ಹೇ ಹರ! ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಜೇಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ।”
Verse 4
तीर्थमत्र विधानेन प्रख्यातं वसुधातले । एवं भवतु योगिन्य इत्युक्त्वान्तरधाच्छिवः
“ಇಲ್ಲಿನ ಈ ತೀರ್ಥವು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಲಿ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ— “ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ, ಯೋಗಿನಿಯರೇ!”— ಶಿವನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು।
Verse 5
श्रीमार्कण्डेय उवाच । तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या नवम्यां नियतः शुचिः । उपोष्य परया भक्त्या पूजयेन्मातृगोचरम्
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು— ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನವಮಿಯಂದು ನಿಯಮದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತೃಗೋಚರವನ್ನು (ಮಾತೃಮಂಡಲವನ್ನು) ಪೂಜಿಸುವವನು,
Verse 6
तस्य स्युर्मातरः प्रीताः प्रीतोऽयं वृषवाहनः । वन्ध्याया मृतवत्साया अपुत्राया युधिष्ठिर
ಅವನ ಮೇಲೆ ಮಾತೃಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಈ ವೃಷವಾಹನ (ಶಿವ)ನೂ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ! ವಂಧ್ಯೆ, ಮೃತವತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಅಪುತ್ರೆಯಿಗಾಗಿ—
Verse 7
स्नापनं चारभेत्तत्र मन्त्रशास्त्रविदुत्तमः । सहिरण्येन कुम्भेन पञ्चरत्नफलान्वितः
ಅಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಸ್ನಾಪನಕರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು— ಹಿರಣ್ಯಸಹಿತ ಕುಂಭದಿಂದ, ಪಂಚರತ್ನಫಲಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ।
Verse 8
स्नापयेत्पुत्रकामायाः कांस्यपात्रेण देशिकः । पुत्रं सा लभते नारी वीर्यवन्तं गुणान्वितम्
ಪುತ್ರಕಾಮನೆಯಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯಿಗಾಗಿ ದೇಶಿಕ ಆಚಾರ್ಯನು ಕಾಂಸ್ಯಪಾತ್ರದಿಂದ ಸ್ನಾನವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಆ ಸ್ತ್ರೀ ವೀರ್ಯವಂತನೂ ಗುಣಸಂಪನ್ನನೂ ಆದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.
Verse 9
यो यं काममभिध्यायेत्ततः स लभते नृप । मातृतीर्थात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति
ಹೇ ನೃಪ! ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅದನ್ನೇ ಅವರು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಾತೃತೀರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥವು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು.
Verse 66
। अध्याय
ಅಧ್ಯಾಯ ಸಮಾಪ್ತಿ.