Adhyaya 54
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 54

Adhyaya 54

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಕಾರಣ‑ಕಾರ್ಯ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೇಟೆಯ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ಚಿತ್ರಸೇನನು ತಪಸ್ವಿ ದೀರ್ಘತಪರ ಪುತ್ರ ಋಕ್ಷಶೃಂಗನನ್ನು ಹತ್ಯೆಮಾಡಿ, ಅಪರಾಧವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಶೋಕದಿಂದ ತಾಯಿ ಅಳುತ್ತಾ ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೊಂಡು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಸೊಸೆಯರೂ ಸಹ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ—ತಪಸ್ವಿಹಿಂಸೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಕರ್ಮಫಲದ ಭಾರತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘತಪ ಮೊದಲಿಗೆ ರಾಜನನ್ನು ಗರ್ಹಿಸಿ, ನಂತರ ಕರ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ—ಮಾನವನು ಪೂರ್ವಕರ್ಮದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೂ ಫಲ ತಪ್ಪದು ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಕುಟುಂಬದ ದಹನಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ದಕ್ಷಿಣ ನರ್ಮದಾ ತೀರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶೂಲಭೇದ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ನಿಮಜ್ಜನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಪಾಪ‑ದುಃಖನಾಶಕವೆಂದು ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರಸೇನನು ದಹನಕರ್ಮ ಮುಗಿಸಿ, ಪಾದಯಾತ್ರೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಪಾಹಾರದಿಂದ, ಪುನಃಪುನಃ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ; ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳಿಂದ ದಾರಿ ಕೇಳಿ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಒಂದು ಜೀವ ಉದ್ಧಾರಗೊಂಡ ದರ್ಶನ ಸಂಭವಿಸಿ, ಸ್ಥಳಮಹಿಮೆ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಎಳ್ಳುಮಿಶ್ರಿತ ಜಲದಿಂದ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ ಅಸ್ಥಿವಿಸರ್ಜನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮೃತರು ದಿವ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಉನ್ನತ ದೀರ್ಘತಪ ರಾಜನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ—ಈ ವಿಧಿ ಆದರ್ಶ, ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಫಲಪ್ರದ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततश्चानन्तरं राजा जगामोद्वेगमुत्तमम् । कथं यामि गृहं त्वद्य वाराणस्यामहं पुनः

ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ಅನಂತರ ರಾಜನು ಪರಮ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾದನು. “ಇಂದು ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗಲಿ? ಮತ್ತೆ ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಹೇಗೆ ಮರಳಲಿ?” ಎಂದು ಅಂದನು.

Verse 2

ब्रह्महत्यासमाविष्टो जुहोम्यग्नौ कलेवरम् । अथवा तस्य वाक्येन तं गच्छाम्याश्रमं प्रति

“ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ನಾನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನೇ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕೇ? ಅಥವಾ ಅವನ ವಚನಾನುಸಾರ ಆ ಆಶ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೇ?”

Verse 3

कथयामि यथावृत्तं गत्वा तस्य महामुनेः । एवं संचिन्त्य राजासौ जगामाश्रमसन्निधौ

“ಆ ಮಹಾಮುನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ ರಾಜನು ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 4

ऋक्षशृङ्गस्य चास्थीनि गृहीत्वा स नृपोत्तमः । दृष्टिमार्गे स्थितस्तस्य महर्षेर्भावितात्मनः

ಋಕ್ಷಶೃಂಗನ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು, ಆತ್ಮಸಂಸ್ಕೃತನಾದ ಮಹರ್ಷಿಯ ದೃಷ್ಟಿಪಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.

Verse 5

दीर्घतपा उवाच । आगच्छ स्वागतं तेऽस्तु आसनेऽत्रोपविश्यताम् । अर्घं ददाम्यहं येन मधुपर्कं सविष्टरम्

ದೀರ್ಘತಪಾ ಉವಾಚ—“ಬಾ, ನಿನಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ನಾನು ನಿನಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆತಿಥ್ಯಸತ್ಕಾರ ವಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಧುಪರ್ಕವನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 6

चित्रसेन उवाच । अर्घस्यास्य न योग्योऽहं महर्षे नास्मि भाषणे । मृगमध्यस्थितो विप्रस्तव पुत्रो मया हतः

ಚಿತ್ರಸೇನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹರ್ಷೇ, ಈ ಅರ್ಘ್ಯಕ್ಕೆ ನಾನು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ; ಮಾತನಾಡಲು ಸಹ ಪಾತ್ರನಲ್ಲ. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಮೃಗಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತಿದ್ದ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರನನ್ನು ನಾನು ವಧಿಸಿದೆ।

Verse 7

पुत्रघ्नं विद्धि मां विप्र तीव्रदण्डेन दण्डय । मृगभ्रान्त्या हतो विप्र ऋक्षशृङ्गो महातपाः

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನನ್ನನ್ನು ಪುತ್ರಘ್ನನೆಂದು ತಿಳಿ; ಕಠಿಣ ದಂಡದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ದಂಡಿಸು. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಮೃಗವೆಂದು ಭ್ರಮಿಸಿ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಋಕ್ಷಶೃಂಗನನ್ನು ನಾನು ವಧಿಸಿದೆ।

Verse 8

इति मत्वा मुनिश्रेष्ठ कुरु मे त्वं यथोचितम् । माता तद्वचनं श्रुत्वा गृहान्निष्क्रम्य विह्वला

ಇಂತೆಂದು ತಿಳಿದು, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನನಗೆ ಯಥೋಚಿತವಾದುದನ್ನು ಮಾಡು. ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಾಯಿ ವ್ಯಾಕುಲಳಾಗಿ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಳು।

Verse 9

हा हतास्मीत्युवाचेदं पपात धरणीतले । विललाप सुदुःखार्ता पुत्रशोकेन पीडिता

ಅವಳು ‘ಹಾ, ನಾನು ಹತನಾದೆ!’ ಎಂದು ಅತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಳು. ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಿಂದ ವಿಲಪಿಸಿದಳು।

Verse 10

हा हता पुत्र पुत्रेति करुणं कुररी यथा । विललापातुरा माता क्व गतो मां विहाय वै । मुखं दर्शय चात्मीयं मातरं मां हि मानय

ಅವಳು ‘ಹಾ, ನಾನು ಹತನಾದೆ—ಪುತ್ರ, ಪುತ್ರ!’ ಎಂದು ಕುರರಿ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಕರುಣವಾಗಿ ಅತ್ತಳು. ಆತುರಗೊಂಡ ತಾಯಿ ವಿಲಪಿಸಿದಳು—‘ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆ? ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸು; ನಾನು ನಿನ್ನ ತಾಯಿ, ನನ್ನನ್ನು ಮಾನಿಸು।’

Verse 11

श्रुताध्ययनसम्पन्नं जपहोमपरायणम् । आगतं त्वां गृहद्वारे कदा द्रक्ष्यामि पुत्रक

ಓ ಪುತ್ರನೇ! ಶ್ರುತಿ-ಅಧ್ಯಯನಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಜಪ-ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ—ನೀನು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗ ನೋಡುವೆನು?

Verse 12

लोकोक्त्या श्रूयते चैतच्चन्दनं किल शीतलम् । पुत्रगात्रपरिष्वङ्गश्चन्दनादपि शीतलः

ಲೋಕೋಕ್ತಿಯಂತೆ ಚಂದನ ಶೀತಲವೆಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಪುತ್ರದೇಹದ ಪರಿಷ್ವಂಗವು ಚಂದನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಶೀತಲವಾಗಿದೆ.

Verse 13

किं चन्दनेन पीयूपबिन्दुना किं किमिन्दुना

ಈಗ ಚಂದನದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಅಮೃತದ ಒಂದು ಬಿಂದುವಿನಿಂದಲೂ ಏನು? ಚಂದ್ರನೂ ಈಗ ನನಗೆ ಏನು?

Verse 14

पुत्रगात्रपरिष्वङ्गपात्रं गात्रं भवेद्यदि

ಈ ದೇಹವು ಪುತ್ರನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ವಂಗಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ—ಅದೇ ನನ್ನ ಆಶೆ.

Verse 15

परिष्वजितुमिच्छामि त्वामहं पुत्र सुप्रिय । पञ्चत्वमनुयास्यामि त्वद्विहीनाद्य दुःखिता

ಓ ಪುತ್ರ, ಓ ಅತಿಪ್ರಿಯನೇ! ನಿನ್ನನ್ನು ಪರಿಷ್ವಂಗಿಸಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಇಂದು ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ದುಃಖಿತಳಾಗಿ ನಾನು ಪಂಚತ್ವ—ಮರಣಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವೆನು.

Verse 16

एवं विलपती दीना पुत्रशोकेन पीडिता । मूर्छिता विह्वला दीना निपपात महीतले

ಹೀಗೆ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದೀನಳು ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಳಾಗಿ, ವಿಹ್ವಲಳಾಗಿ, ನಿರಾಶ್ರಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಳು।

Verse 17

भार्यां च पतितां दृष्ट्वा पुत्रशोकेन पीडिताम् । चुकोप स मुनिस्तत्र चित्रसेनाय भूभृते

ಪತ್ನಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದು ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಮುನಿ ಅಲ್ಲಿ ಭೂಪತಿ ಚಿತ್ರಸೇನನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡನು।

Verse 18

दीर्घतपा उवाच । याहि याहि महापाप मा मुखं दर्शयस्व मे । किं त्वया घातितो विप्रो ह्यकामाच्च सुतो मम

ದೀರ್ಘತಪಾ ಹೇಳಿದರು—“ಹೋಗು, ಹೋಗು, ಮಹಾಪಾಪಿ! ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಮುಖ ತೋರಿಸಬೇಡ. ನಿನಗೆ ವೈರವಿಲ್ಲದ ನನ್ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪುತ್ರನನ್ನು ಏಕೆ ಕೊಂದೆ?”

Verse 19

ब्रह्महत्या भविष्यन्ति बह्व्यस्ते वसुधाधिप । सकुटुम्बस्य मे त्वं हि मृत्युरेष उपस्थितः

ಹೇ ವಸುದಾಧಿಪ! ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪಗಳು ಬೀಳುವವು; ನನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮೃತ್ಯುವಾಗಿ ಉಪಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 20

एवमुक्त्वा ततो विप्रो विचिन्त्य च पुनःपुनः । परित्यज्य तदा क्रोधं मुनिभावाज्जगाद ह

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮರುಮರು ಚಿಂತಿಸಿದನು; ನಂತರ ಕೋಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮುನಿಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 21

दीर्घतपा उवाच । उद्वेगं त्यज भो वत्स दुरुक्तं गदितो मया । पुत्रशोकाभिभूतेन दुःखतप्तेन मानद

ದೀರ್ಘತಪನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ವತ್ಸ, ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ದುಃಖದಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿ ನಾನು ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು; ಹೇ ಮಾನದ, ಕ್ಷಮಿಸು.

Verse 22

किं करोति नरः प्राज्ञः प्रेर्यमाणः स्वकर्मभिः । प्रागेव हि मनुष्याणां बुद्धिः कर्मानुसारिणी

ಸ್ವಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಸಾಗುವ ಪ್ರಾಜ್ಞನಾದ ಮನುಷ್ಯನೂ ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲನು? ಏಕೆಂದರೆ ಮಾನವರ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಕರ್ಮಾನುಸಾರವೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 23

अनेनैव विधानेन पञ्चत्वं विहितं मम । हत्यास्तव भविष्यन्ति पूर्वमुक्ता न संशयः

ಈ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕವೇ ನನ್ನ ಪಂಚತ್ವ (ಮರಣ) ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಹತ್ಯೆಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವವು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 24

ब्रह्मक्षत्रविशां मध्ये शूद्रचण्डालजातिषु । कस्त्वं कथय सत्यं मे कस्माच्च निहतो द्विजः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯರಲ್ಲಿಯೂ, ಶೂದ್ರ-ಚಂಡಾಲ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ನೀನು ಯಾರು? ನನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು; ಆ ದ್ವಿಜನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹತನಾದನು?

Verse 25

चित्रसेन उवाच । विज्ञापयामि विप्रर्षे क्षन्तव्यं ते ममोपरि । नाहं विप्रोऽस्मि वै तात न वैश्यो न च शूद्रजः

ಚಿತ್ರಸೇನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ, ನಾನು ವಿನಯದಿಂದ ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಮೆ ಇರಲಿ. ತಾತ, ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲ, ವೈಶ್ಯನಲ್ಲ, ಶೂದ್ರಜನ್ಮನೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 26

न व्याधश्चान्त्यजातो वा क्षत्रियोऽहं महामुने । काशीराजो मृगान् हन्तुमागतो वनमुत्तमम्

ಮಹಾಮುನೇ! ನಾನು ವ್ಯಾಧನಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯಜಾತನೂ ಅಲ್ಲ; ನಾನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನು—ಕಾಶಿಯ ರಾಜನು—ಮೃಗಗಳನ್ನು ವಧಿಸಲು ಈ ಉತ್ತಮ ವನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 27

भ्रान्त्या निपातितो ह्येष मृगरूपधरो मुनिः । इदानीं तव पादान्ते संश्रितः पातकान्वितः

ಭ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಮೃಗರೂಪಧಾರಿಯಾದ ಈ ಮುನಿಯನ್ನು ನಾನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದೆ. ಈಗ ಪಾಪಭಾರದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಾಂತದಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 28

किं कर्तव्यं मया विप्र उपायं कथयस्व मे

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ನನಗೆ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳು।

Verse 29

दीर्घतपा उवाच । ब्रह्महत्या न शक्येताप्येका निस्तरितुं प्रभो । दशैका च कथं शक्यास्ताः शृणुष्व नरेश्वर

ದೀರ್ಘತಪಾ ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಭೋ! ಒಂದೇ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನೂ ದಾಟುವುದು ದುಷ್ಕರ; ಹಾಗಿರಲು ಹತ್ತು ಹೇಗೆ ದಾಟುವವು? ನರೆಶ್ವರಾ, ಕೇಳು।

Verse 30

चत्वारो मे सुता राजन् सभार्या मातृपूर्वकाः । मया सह न जीवन्ति ऋक्षशृङ्गस्य कारणे

ರಾಜನ್! ನನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು—ಪತ್ನಿಯರೊಡನೆ, ಅವರ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಸಹ—ಋಕ್ಷಶೃಂಗನ ಕಾರಣದಿಂದ ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 31

उपायं शोभनं तात कथयिष्ये शृणुष्व तम् । शक्रोऽपि यदि तं कर्तुं सुखोपायं नरेश्वर

ಪ್ರಿಯ ತಾತ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅದನ್ನು ಕೇಳು. ಓ ನರೇಶ್ವರ, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರೆ, ಅದು ಅವನಿಗೂ ಸುಲಭವಾದ ಮಾರ್ಗವೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 32

सकुटुम्बं समस्तं मां दाहयित्वानले नृप । अस्थीनि नर्मदातोये शूलभेदे विनिक्षिप

ಓ ನೃಪ, ನನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ದಹಿಸು. ನಂತರ ನನ್ನ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ನರ್ಮದಾ ಜಲದಲ್ಲಿ, ಶೂಲಭೇದ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ನಿಕ್ಷೇಪಿಸು.

Verse 33

नर्मदादक्षिणे कूले शूलभेदं हि विश्रुतम् । सर्वपापहरं तीर्थं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम्

ನರ್ಮದೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಲ್ಲಿ ‘ಶೂಲಭೇದ’ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಅದು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ತೀರ್ಥ; ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿ, ಸರ್ವ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 34

शुचिर्भूत्वा ममास्थीनि तत्र तीर्थे विनिक्षिप । मोक्ष्यसे सर्वपापैस्त्वं मम वाक्यान्न संशयः

ಶುಚಿಯಾಗಿದ್ದು ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ನಿಕ್ಷೇಪಿಸು. ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ನೀನು ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 35

राजोवाच । आदेशो दीयतां तात करिष्यामि न संशयः । समस्तं मेऽस्ति यत्किंचिद्राज्यं कोशः सुहृत्सुताः

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ತಾತ, ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ; ನಾನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲವೂ—ರಾಜ್ಯ, ಕೋಶ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಪುತ್ರರು—ಎಲ್ಲವೂ (ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಗೆ) ಇದೆ.

Verse 36

तवाधीनं महाविप्र प्रयच्छामि प्रसीद मे । परस्परं विवदतोर्विप्र राज्ञोस्तदा नृप

ಓ ಮಹಾವಿಪ್ರನೇ! ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿರಿ. ಆಗ, ಓ ನೃಪ, ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ರಾಜನೂ ಪರಸ್ಪರ ವಾದಿಸುತ್ತಾ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.

Verse 37

स्फुटित्वा हृदयं शीघ्रं मुनिभार्या मृता तदा । पुत्रशोकसमाविष्टा निर्जीवा पतिता क्षितौ

ಆಗ ಮುನಿಯ ಪತ್ನಿ ಪುತ್ರಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಹೃದಯ ಸ್ಫುಟಿಸಿ ಶೀಘ್ರವೇ ಮೃತಳಾದಳು; ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಳು.

Verse 38

पुत्राश्च मातृशोकेन सर्वे पञ्चत्वमागताः । स्नुषाश्चैव तदा सर्वा मृताश्च सह भर्तृभिः

ತಾಯಿಯ ಶೋಕದಿಂದ ಪುತ್ರರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸೊಸೆಯರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಮೃತರಾದರು.

Verse 39

पञ्चत्वं च गताः सर्वे मुनिमुख्या नृपोत्तम । विप्रानाह्वापयामास ये तत्राश्रमवासिनः

ಓ ನೃಪೋತ್ತಮನೇ! ಎಲ್ಲರೂ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಬಳಿಕ, ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದನು.

Verse 40

तेभ्यो निवेदयामास यथावृत्तं नृपोत्तमः । स तैस्तदाभ्यनुज्ञातः काष्ठान्यादाय यत्नतः

ನೃಪೋತ್ತಮನು ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಅವರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ, ಅವನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು (ಚಿತೆಯ ಕಟ್ಟಿಗೆ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು.

Verse 41

दाहं संचयनं चक्रे चित्रसेनो महीपतिः । ऋक्षशृङ्गादिसर्वेषां गृहीत्वास्थीनि यत्नतः

ಮಹೀಪತಿ ಚಿತ್ರಸೇನನು ದಾಹಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ಅಸ್ಥಿಸಂಚಯವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಋಕ್ಷಶೃಂಗಾದಿ ಎಲ್ಲರ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 42

याम्याशां प्रस्थितो राजा पादचारी महीपते । न शक्नोति यदा गन्तुं छायामाश्रित्य तिष्ठति

ಹೇ ಮಹೀಪತೇ, ರಾಜನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟನು; ಮುಂದೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಾಗ ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿಂತನು.

Verse 43

विश्रम्य च पुनर्गच्छेद्भाराक्रान्तो महीपतिः । सचैलं कुरुते स्नानं मुक्त्वास्थीनि पदे पदे

ಭಾರದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ಮಹೀಪತಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದನು; ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯೇ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 44

पिबेज्जलं निराहारः स गच्छन् दक्षिणामुखः । अचिरेणैव कालेन संगतो नर्मदातटम्

ಅವನು ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ ಕೇವಲ ಜಲವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತ ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ ಸಾಗಿದನು; ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ನರ್ಮದಾ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

Verse 45

आश्रमस्थान् द्विजान् दृष्ट्वा पप्रच्छ पृथिवीपतिः

ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಕಂಡು ಭೂಪತಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 46

चित्रसेन उवाच । कथ्यतां शूलभेदस्य मार्गं मे द्विजसत्तमाः । येन यामि महाभागाः स्वकार्यार्थस्य सिद्धये

ಚಿತ್ರಸೇನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಶೂಲಭೇದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ಯಾವ ದಾರಿಯಿಂದ ಹೋದರೆ ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ ಆಗುವುದೋ.

Verse 47

मुनय ऊचुः । इतः क्रोशान्तरादर्वाक्तीर्थं परमशोभनम् । नर्मदादक्षिणे कूले ततो द्रक्ष्यसि नान्यथा

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಂದು ಕ್ರೋಶದೊಳಗೆ ಪರಮಶೋಭನವಾದ ‘ಅರ್ವಾಕ್-ತೀರ್ಥ’ ಇದೆ. ನರ್ಮದೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಲ್ಲಿ ನೀನು ಅದನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಕಾಣುವೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಿಲ್ಲ.

Verse 48

ऋषिवाक्येन राजासौ शीघ्रं गत्वा नरेश्वरः । स ददर्श ततः शीघ्रं बहुद्विजसमाकुलम्

ಋಷಿಗಳ ವಾಕ್ಯಾನುಸಾರ ಆ ನರೇಶ್ವರ ರಾಜನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತೆರಳಿದನು. ನಂತರ ಬೇಗನೇ ಅನೇಕ ದ್ವಿಜರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 49

बहुद्रुमलताकीर्णं बहुपुष्पोपशोभितम् । ऋक्षसिंहसमाकीर्णं नानाव्रतधरैः शुभैः

ಆ ಸ್ಥಳವು ಅನೇಕ ಮರ-ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಬಹುಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಕರಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ನಾನಾವ್ರತಧಾರಿಗಳಾದ ಶುಭ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.

Verse 50

एकपादास्थिताः केचिदपरे सूर्यदृष्टयः । एकाङ्गुष्ठ स्थिताः केचिदूर्ध्वबाहुस्थिताः परे

ಕೆಲವರು ಒಂದು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದರು, ಇನ್ನವರು ಸೂರ್ಯನತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಒಂದೇ ಬೆರಳಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನದಿಂದಿದ್ದರು, ಮತ್ತವರು ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

Verse 51

दिनैकभोजनाः केचित्केचित्कन्दफलाशनाः । त्रिरात्रभोजनाः केचित्पराकव्रतिनोऽपरे

ಕೆಲವರು ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಕಂದಮೂಲ-ಫಲಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಭುಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪರಾಕ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 52

चान्द्रायणरताः केचित्केचित्पक्षोपवासिनः । मासोपवासिनः केचित्केचिदृत्वन्तपारणाः

ಕೆಲವರು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಪಕ್ಷೋಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಮಾಸೋಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಋತುವಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೇ ಪಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 53

योगाभ्यासरताः केचित्केचिद्ध्यायन्ति तत्पदम् । शीर्णपर्णाशिनः केचित्केचिच्च कटुकाशनाः

ಕೆಲವರು ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಆ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಒಣ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕಟು ಆಹಾರದಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು—ಹೀಗೆ ನಿಯಮಿತ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 54

। अध्याय

“ಅಧ್ಯಾಯ”—ಇದು ಅಧ್ಯಾಯ-ಚಿಹ್ನೆ (ಅಂತ್ಯ/ಸಂಕ್ರಮಣ ಸೂಚನೆ).

Verse 55

एवंविधान् द्विजान् दृष्ट्वा जानुभ्यामवनिं गतः । प्रणम्य शिरसा राजन्राजा वचनमब्रवीत्

ಇಂತಹ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಕಂಡು ರಾಜನು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದನು. ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಓ ರಾಜನ್, ರಾಜನು ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 56

चित्रसेन उवाच । कस्मिन्देशे च तत्तीर्थं सत्यं कथयत द्विजाः । येनाभिवाञ्छिता सिद्धिः सफला मे भविष्यति

ಚಿತ್ರಸೇನನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ತೀರ್ಥವು ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿದೆ? ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ; ಇದರಿಂದ ನನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಫಲಿಸುವುದು।

Verse 57

ऋषय ऊचुः । धन्वन्तरशतं गच्छ भृगुतुङ्गस्य मूर्धनि । कुण्डं द्रक्ष्यसि तत्पूर्णं विस्तीर्णं पयसा शिवम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಭೃಗುತುಂಗದ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ನೂರು ಧನ್ವಂತರಗಳು ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ವಿಶಾಲವಾದ, ಶಿವಮಂಗಳಕರವಾದ ಒಂದು ಕುಂಡವನ್ನು ನೀನು ಕಾಣುವೆ।

Verse 58

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा गतः कुण्डस्य सन्निधौ । दृष्ट्वा चैव तु तत्तीर्थं भ्रान्तिर्जाता नृपस्य वै

ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಕುಂಡದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆದರೆ ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ರಾಜನಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭ್ರಾಂತಿ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 59

ततो विस्मयमापन्नश्चिन्तयन्वै मुहुर्मुहुः । आकाशस्थं ददर्शासौ सामिषं कुररं नृपः

ನಂತರ ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ ಮರುಮರು ಚಿಂತಿಸಿದನು. ಆಗ ರಾಜನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವಿರುವ ಒಂದು ಕುರರ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 60

भ्रममाणं गृहीताहिं वध्यमानं निरामिषैः । परस्परं च युयुधुः सर्वेऽप्यामिषकाङ्क्षया

ಅದು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಹಾವನ್ನು ಹಿಡಿದಿತ್ತು; ಮಾಂಸವಿಲ್ಲದ ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದುಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಾಂಸಾಸೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 61

हतश्चञ्चुप्रहारेण स ततः पतितोऽंभसि । शूलेन शूलिना यत्र भूभागो भेदितः पुरा

ಚಂಚುಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಹತನಾಗಿ ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಜಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು—ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಶಿವನು ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಚಿದ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದನು।

Verse 62

तत्तीर्थस्य प्रभावेण स सद्यः पुरुषोऽभवत् । विमानस्थं ददर्शासौ पुमांसं दिव्यरूपिणम्

ಆ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪುರುಷನಾದನು. ರಾಜನು ದಿವ್ಯರೂಪಧಾರಿಯಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ ಕಂಡನು।

Verse 63

गन्धर्वाप्सरसो यक्षास्तं यान्तं तुष्टुवुर्दिवि । अप्सरोगीयमाने तु गते सूर्यस्य मूर्धनि । चित्रसेनस्ततस्तस्मिन्नाश्चर्यं परमं गतः

ಅವನು ಹೊರಟಾಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಯಕ್ಷರು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ಅಪ್ಸರಸರ ಗಾನ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲು, ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಶಿಖರಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಚಿತ್ರಸೇನ ರಾಜನು ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು।

Verse 64

ऋषिणा कथितं यद्वत्तद्वत्तीर्थं न संशयः । हृष्टरोमाभवद्दृष्ट्वा प्रभावं तीर्थसम्भवम्

‘ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಈ ತೀರ್ಥ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.’ ತೀರ್ಥದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವನಿಗೆ ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 65

ममाद्य दिवसो धन्यो यस्मादत्र समागतः । अस्थीनि भूमौ निक्षिप्य स्नानं कृत्वा यथाविधि

‘ಇಂದು ನನ್ನ ದಿನ ಧನ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.’ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದನು।

Verse 66

तिलमिश्रेण तोयेनातर्पयत्पितृदेवताः । गृह्यास्थीनि ततो राजा चिक्षेपान्तर्जले तदा

ಎಳ್ಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಜಲದಿಂದ ಅವನು ಪಿತೃದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ನಂತರ ರಾಜನು ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತಕ್ಷಣವೇ ನೀರಿನೊಳಗೆ ವಿಸರ್ಜಿಸಿದನು.

Verse 67

क्षणमेकं ततो वीक्ष्य राजोर्द्ध्ववदनः स्थितः । तान् ददर्श पुनः सर्वान् दिव्यरूपधराञ्छुभान्

ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನೋಡಿ ರಾಜನು ಮುಖವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ನಿಂತನು. ಮತ್ತೆ ಅವನು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಕಂಡನು—ಶುಭಕರರು, ತೇಜಸ್ವಿಗಳು, ದಿವ್ಯರೂಪಧಾರಿಗಳು.

Verse 68

दिव्यवस्त्रैश्च संवीतान् दिव्याभरणभूषितान् । विमानैर्विविधैर्दिव्यैरप्सरोगणसेवितैः

ಅವರು ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು; ವಿವಿಧ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಸೀನರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 69

पृथग्भूतांश्च तान् सर्वान् विमानेषु व्यवस्थितान् । उत्पत्तिवत्समालोक्य राजा संहर्षी सोऽभवत्

ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ—ಹೊಸಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದವರಂತೆ—ನೋಡಿ ರಾಜನು ಅಪಾರ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

Verse 70

ऋषिर्विमानमारूढश्चित्रसेनमथाब्रवीत् । भोभोः साधो महाराज चित्रसेन महीपते

ನಂತರ ಋಷಿಯು ವಿಮಾನಮಾರೂಢನಾಗಿ ಚಿತ್ರಸೇನನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಭೋ ಭೋ ಸಾಧೋ! ಮಹಾರಾಜ ಚಿತ್ರಸೇನ, ಮಹೀಪತೇ!”

Verse 71

त्वत्प्रसादान्नृपश्रेष्ठ गतिर्दिव्या ममेदृषी । जातेयं यत्त्वया कार्यं कृतं परमशोभनम्

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೆ ಈ ದಿವ್ಯಗತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವು ಪರಮಶೋಭನ ಹಾಗೂ ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರವಾಗಿದೆ.

Verse 72

स्वसुतोऽपि न शक्नोति पित्ःणां कर्तुमीदृशम् । मदीयवचनात्तात निष्पापस्त्वं भविष्यसि

ಸ್ವಪುತ್ರನೂ ಸಹ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಶಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಾತಾ! ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ ನೀನು ನಿಷ್ಪಾಪನಾಗುವೆ.

Verse 73

फलं प्राप्स्यसि राजेन्द्र कामिकं मनसेप्सितम् । आशीर्वादांस्ततो दत्त्वा चित्रसेनाय धीमते । स्वर्गं जगाम ससुतस्ततो दीर्घतपा मुनिः

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಕಾಮ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀನು ಪಡೆಯುವೆ. ಎಂದು ಹೇಳಿ ಧೀಮಂತ ಚಿತ್ರಸೇನನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ದೀರ್ಘತಪಸ್ವಿ ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಪುತ್ರನೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.