Adhyaya 50
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 50

Adhyaya 50

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಾನಪಾದ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರರ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ದಾನ‑ಸತ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪಾತ್ರತೆ’ಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೇದಾಧ್ಯಯನವಿಲ್ಲದ (ಅನಧೀಯಾನ/ಅನೃಚ) ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೇವಲ ಹೆಸರಿನ ದ್ವಿಜ; ಅವನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಗೌರವ‑ದಾನ ಯಜ್ಞಫಲ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಉಪಮೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ನೀತಿ, ಆಚರಣೆ, ಯಾಗಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮર્યಾದೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ದೋಷಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಅಪಾತ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನ ನಿಷ್ಫಲವೆಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ತೀರ್ಥ‑ಶ್ರಾದ್ಧ ವಿಧಿ ಬರುತ್ತದೆ—ಗೃಹಶ್ರಾದ್ಧದ ನಂತರ ಶೌಚ‑ಶುದ್ಧಿ, ಸೀಮಾ‑ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೀರ್ಥಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಗಮನ, ಸ್ನಾನ, ಮತ್ತು ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮ; ಪಾಯಸ‑ಮಧು‑ಘೃತಯುಕ್ತ ಪಿಂಡ ಅರ್ಪಣೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಫಲಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲ ತೃಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪಾದುಕಾ, ಶಯ್ಯೆ, ಅಶ್ವ, ಛತ್ರ, ಧಾನ್ಯಸಹಿತ ಗೃಹ, ತಿಲಧೇನು, ಜಲ‑ಅನ್ನ ಮುಂತಾದ ದಾನಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಸ್ವರ್ಗಫಲಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್ನದಾನದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ಯಾದಾನೋಪದೇಶ—ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಕುಲೀನ‑ಸದ್ಗುಣ‑ವಿದ್ವಾನ್ ವರನೇ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರ, ವಿವಾಹವನ್ನು ಹಣದ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿಸುವುದರ ನಿಂದೆ, ಮತ್ತು ಅಯಾಚಿತ‑ಆಹೂತ‑ಯಾಚಿತ ಎಂಬ ದಾನಪ್ರಕಾರಗಳು. ಅಸಮರ್ಥರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬಾರದು, ಅಪಾತ್ರರು ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

उत्तानपाद उवाच । द्विजाश्च कीदृशाः पूज्या अपूज्याः कीदृशाः स्मृताः । श्राद्धे वैवाहिके कार्ये दाने चैव विशेषतः

ಉತ್ತಾನಪಾದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವ! ಯಾವ ವಿಧದ ದ್ವಿಜರು ಪೂಜ್ಯರೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ? ಯಾವ ವಿಧದವರು ಅಪೂಜ್ಯರೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ? ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ, ವಿವಾಹಕರ್ಮ ಮತ್ತು ದಾನದಲ್ಲಿ?

Verse 2

यदि श्रद्धा भवेद्दैवयोगाच्छ्राद्धादिके विधौ । एतदाख्याहि मे देव कस्य दानं न दीयते

ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಶ್ರದ್ಧೆ ಉಂಟಾದರೆ, ಹೇ ದೇವ! ನನಗೆ ತಿಳಿಸು—ಯಾರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬಾರದು?

Verse 3

ईश्वर उवाच । यथा काष्ठमयो हस्ती यथा चर्ममयो मृगः । ब्राह्मणश्चानधीयानस्त्रयस्ते नामधारकाः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆನೆ, ಚರ್ಮದಿಂದ 만든 ಜಿಂಕೆ ಹೇಗೆ ಹೆಸರಿಗಷ್ಟೇ ಇರುವವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಕೇವಲ ನಾಮಧಾರಿಯೇ।

Verse 4

यथा षण्ढोऽफलः स्त्रीषु यथा गौर्गवि चाफला । यथा चाज्ञेऽफलं दानं तथा विप्रोऽनृचोऽफलः

ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಷಣ್ಢನು ಹೇಗೆ ಫಲಹೀನನೋ, ಹಸು ಹಸುವಿನೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಫಲವಿಲ್ಲವೋ, ಅಜ್ಞಾನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ ಹೇಗೆ ಫಲಕೊಡದೋ—ಹಾಗೆಯೇ ವೇದಮಂತ್ರಪಠನವಿಲ್ಲದ ವಿಪ್ರನೂ ಫಲಹೀನನು।

Verse 5

यथाऽनृणे बीजमुप्त्वा वप्ता न लभते फलम् । तथानृचे हविर्दत्त्वा न दाता लभते फलम्

ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದರೆ ಬಿತ್ತಿದವನಿಗೆ ಫಲ ಸಿಗದಂತೆ, ವೇದಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಹವಿಸ್ಸು ನೀಡಿದ ದಾತನಿಗೂ ಫಲ ಸಿಗದು।

Verse 6

रोगी हीनातिरिक्ताङ्गः काणः पौनर्भवस्तथा । अवकीर्णी श्यावदन्तः सर्वाशी वृषलीपतिः

ರೋಗಿ, ಅಂಗದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಅಧಿಕತೆ ಇರುವವನು, ಒಂದು ಕಣ್ಣಿನವನು, ನಿಂದಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ವಿವಾಹಿಯಾದವನು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಭಂಗಿ, ಕಪ್ಪಾದ ಹಲ್ಲಿನವನು, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿನ್ನುವವನು, ಶೂದ್ರಸ್ತ್ರೀಯ ಪತಿ—ಇವರು ಅಯೋಗ್ಯರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 7

मित्रध्रुक्पिशुनः सोमविक्रयी परनिन्दकः । पितृमातृगुरुत्यागी नित्यं ब्राह्मणनिन्दकः

ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಿ, ಚಾಡಿಕೋರ, ಸೋಮವನ್ನು ಮಾರುವವನು, ಪರನಿಂದಕ, ತಂದೆ-ತಾಯಿ-ಗುರುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನು, ಸದಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನು—ಇವರೂ ಅಯೋಗ್ಯರೆಂದು ಸ್ಮೃತ।

Verse 8

शूद्रान्नं मन्त्रसंयुक्तं यो विप्रो भक्षयेन्नृप । सोऽस्पृश्यः कर्मचाण्डालः स्पृष्ट्वा स्नानं समाचरेत्

ಹೇ ರಾಜನೇ! ಮಂತ್ರಸಂಯುಕ್ತ ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನವನ್ನು ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಭಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಕರ್ಮಚಾಂಡಾಲನಾಗಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದವನು ಶುದ್ಧಿಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 9

कुनखी वृषली स्तेयी वार्द्धुष्यः कुण्डगोलकौ । महादानरतो यश्च यश्चात्महनने रतः

ವಿಕೃತ ನಖಗಳವನು, ವೃಷಲೀ, ಕಳ್ಳ, ಬಡ್ಡಿಖೋರ, ಕುಂಡ ಮತ್ತು ಗೋಲಕ, ಪ್ರದರ್ಶನಾರ್ಥ ‘ಮಹಾದಾನ’ದಲ್ಲಿ ರತ, ಹಾಗೆಯೇ ಆತ್ಮಹನನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತ—ಇವರೂ ತ್ಯಾಜ್ಯರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 10

भृतकाध्यापकः क्लीबः कन्यादूष्यभिशस्तकः । एते विप्राः सदा त्याज्याः परिभाव्य प्रयत्नतः

ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಬೋಧಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಲೀಬ (ಅಶಕ್ತ), ಮತ್ತು ಕನ್ಯಾದೂಷಣದ ಆರೋಪದಿಂದ ದೂಷಿತ—ಇಂತಹ ವಿಪ್ರರನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸದಾ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 11

प्रतिग्रहं गृहीत्वा तु वाणिज्यं यस्तु कारयेत् । तस्य दानं न दातव्यं वृथा भवति तस्य तत्

ಪ್ರತಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಂತರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ದಾನ ಕೊಡಬಾರದು; ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 12

श्रुताध्ययनसम्पन्ना ये द्विजा वृत्ततत्पराः । तेषां यद्दीयते दानं सर्वमक्षयतां व्रजेत्

ಶ್ರುತಿ-ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ನರಾಗಿ ಸದುಪಚಾರದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನೀಡುವ ದಾನವೆಲ್ಲವೂ ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 13

दरिद्रान्भर भूपाल मा समृद्धान् कदाचन । व्याधितस्यौषधं पथ्यं नीरुजस्य किमौषधैः

ಹೇ ಭೂಪಾಲ! ದರಿದ್ರರನ್ನು ಪೋಷಿಸು; ಕೇವಲ ಸಮೃದ್ಧರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ. ಔಷಧವೂ ಪಥ್ಯವೂ ರೋಗಿಗೆ; ನಿರೋಗಿಗೆ ಔಷಧಗಳೇನು ಬೇಕು?

Verse 14

उत्तानपाद उवाच । कीदृशोऽथ विधिस्तत्र तीर्थश्राद्धस्य का क्रिया । दानं च दीयते यद्वत्तन्ममाख्याहि शङ्कर

ಉತ್ತಾನಪಾದನು ಹೇಳಿದರು— ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿ ಹೇಗಿದೆ? ತೀರ್ಥಶ್ರಾದ್ಧದ ಕ್ರಿಯೆ ಏನು? ದಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೀಡಬೇಕು—ಹೇ ಶಂಕರ, ನನಗೆ ತಿಳಿಸು.

Verse 15

ईश्वर उवाच । श्राद्धं कृत्वा गृहे भक्त्या शुचिश्चापि जितेन्द्रियः । गुरुं प्रदक्षिणीकृत्य भोज्य सीमान्तके ततः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು— ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದಿದ್ದು, ಗುರುವಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ; ನಂತರ ಗ್ರಾಮಸೀಮಾಂತದಲ್ಲಿ (ಆಮಂತ್ರಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 16

वाग्यतः प्रव्रजेत्तावद्यावत्सीमां न लङ्घयेत् । शूलभेदं ततो गत्वा स्नानं कुर्याद्यथाविधि

ಮೌನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಸೀಮೆಯನ್ನು ಲಂಘಿಸದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಶೂಲಭೇದ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 17

पञ्चस्थानेषु च श्राद्धं हव्यकव्यादिभिः क्रमात् । पिण्डदानं च यः कुर्यात्पायसैर्मधुसर्पिषा

ಮತ್ತು ಐದು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹವ್ಯ-ಕವ್ಯಾದಿ ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಪಾಯಸ, ಮಧು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು—

Verse 18

पितरस्तस्य तृप्यन्ति द्वादशाब्दानि पञ्च च । अक्षतैर्बदरैर्बिल्वैर्गुदमधुसर्पिषा

ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಅಕ್ಷತ, ಬದರಫಲ, ಬಿಲ್ವಫಲ, ಬೆಲ್ಲ, ಜೇನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಿಂಡ-ತರ್ಪಣಾದಿ ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದ।

Verse 19

सापि तत्फलमाप्नोति तीर्थेऽस्मिन्नात्र संशयः । उपानहौ च यो दद्याद्ब्राह्मणेभ्यः प्रयत्नतः

ಅವಳೂ ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಯಾರು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪಾದುಕಾ/ಪಾದರಕ್ಷೆ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೋ—

Verse 20

सोऽपि स्वर्गमवाप्नोति हयारूढो न संशयः । शय्यामश्वं च यो दद्याच्छत्त्रिकां वा विशेषतः

ಅವನೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಾರು ಶಯ್ಯೆ, ಕುದುರೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಛತ್ರವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೋ।

Verse 21

गच्छेद्विमानमारूढः सोऽप्सरोवृन्दवेष्टितः । उत्तमं यो गृहं दद्यात्सप्तधान्यसमन्वितम्

ಅವನು ವಿಮಾನಾರೂಢನಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ, ಅಪ್ಸರೆಯರ ವೃಂದದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು—ಏಳು ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾದ ಉತ್ತಮ ಗೃಹವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವನು।

Verse 22

स्वेच्छया मे वसेल्लोके काञ्चने भवने हि सः । तिलधेनुं च यो दद्यात्सवत्सां वस्त्रसंप्लुताम्

ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಚಿನ್ನದ ಭವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ—ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಕರುಸಹಿತ ತಿಲಧೇನುವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವನು।

Verse 23

नाकपृष्ठे वसेत्तावद्यावदाभूतसम्प्लवम् । गृहे वा यदि वारण्ये तीर्थवर्त्मनि वा नृप

ಓ ನೃಪಾ! ಮಹಾಪ್ರಳಯವು ಬರುವವರೆಗೆ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ—ಮನೆದಲ್ಲಿರಲಿ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿರಲಿ, ಅಥವಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರಲಿ.

Verse 24

तोयमन्नं च यो दद्याद्यमलोकं स नेक्षते । सर्वदानानि दीयन्ते तेषां फलमवाप्यते

ಯಾರು ನೀರು ಮತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಯಮಲೋಕವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಅವುಗಳ ಅವುಗಳ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 25

उदकं चात्र दानं च दद्यादभयमेव च । अन्नदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति

ಇಲ್ಲಿ ಜಲದಾನ, ಇತರ ದಾನಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಭಯದಾನವೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಅನ್ನದಾನಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನ ಹಿಂದೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು.

Verse 26

कन्यादानं तु यः कुर्याद्वृषं वा यः समुत्सृजेत् । तस्य वासो भवेत्तत्र यत्राहमिति नान्यथा

ಯಾರು ಕನ್ಯಾದಾನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ಯಾರು ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗ (ಎತ್ತನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ದಾನ) ಮಾಡುತ್ತಾನೋ—ಅವನ ವಾಸವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾನು ಇರುವಲ್ಲಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಸತ್ಯ, ಬೇರೆಲ್ಲ.

Verse 27

उत्तानपाद उवाच । कन्यादानं कथं स्वामिन् कर्तव्यं धार्मिकैः सदा । परिग्रहो यथा पोष्यः कन्योद्वाहस्तथैव च

ಉತ್ತಾನಪಾದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಸ್ವಾಮಿನ್! ಧಾರ್ಮಿಕರು ಸದಾ ಕನ್ಯಾದಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು? ವರನ ಪರಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ ಹೇಗೆ ಇರಬೇಕು, ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ಯೆಯ ವಿವಾಹವಿಧಿಯೂ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು?

Verse 28

अन्यत्पृच्छामि देवेश कस्य कन्या न दीयते । दातव्यं कुत्र तद्देव कस्मै दत्तमथाक्षयम्

ಹೇ ದೇವೇಶ! ಇನ್ನೊಂದು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ—ಯಾರಿಗೆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು? ಹೇ ದೇವಾ! ಎಲ್ಲಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಅದು ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 29

उत्तमं मध्यमं वापि कनीयः स्यात्कथं विभो । राजसं तामसं वापि निःश्रेयसमथापि वा

ಹೇ ವಿಭೋ! ಇದು ಹೇಗೆ ಉತ್ತಮ, ಮಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು? ಇದು ಹೇಗೆ ರಾಜಸ ಅಥವಾ ತಾಮಸವಾಗುತ್ತದೆ—ಅಥವಾ ಹೇಗೆ ನಿಃಶ್ರೇಯಸ, ಪರಮ ಹಿತಕರವಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 30

ईश्वर उवाच । सर्वेषामेव दानानां कन्यादानं विशिष्यते । यो दद्यात्परया भक्त्याभिगम्य तनयां निजाम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಎಲ್ಲ ದಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕನ್ಯಾದಾನವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಯಾರು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪರಮ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

कुलीनाय सुरूपाय गुणज्ञाय मनीषिणे । सुलग्ने सुमुहूर्ते च दद्यात्कन्यामलंकृताम्

ಕುಲೀನನಾದ, ಸುರೂಪನಾದ, ಗುಣಜ್ಞನಾದ, ಮನುಷ್ಯನಾದ ಪುರುಷನಿಗೆ—ಶುಭ ಲಗ್ನದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ—ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ದಾನಮಾಡಬೇಕು.

Verse 32

अश्वान्ना गांश्च वासांसि योऽत्र दद्यात्स्वशक्तितः । तस्य वासो भवेत्तत्र पदं यत्र निरामयम्

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಕುದುರೆಗಳು, ಅನ್ನ, ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ರೋಗಕ್ಲೇಶರಹಿತವಾದ ಆ ಪದದಲ್ಲಿ.

Verse 33

येनात्र दुहिता दत्ता प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । तेन सर्वमिदं दत्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕನ್ಯಾದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದವನು, ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಿದವನಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 34

यः कन्यार्थं ततो लब्ध्वा भिक्षते चैव तद्धनम् । स भवेत्कर्मचण्डालः काष्ठकीलो भवेन्मृतः

‘ಮಗಳಿಗಾಗಿ’ ಎಂದು ಧನ ಪಡೆದು, ನಂತರ ಅದೇ ಧನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಯಾಚಿಸಿ ಭೋಗಿಸುವವನು ಕರ್ಮಚಾಂಡಾಲನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮರಣಾನಂತರ ಕಾಷ್ಠಕೀಲದಂತೆ ಶುಭಗತಿ ರಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 35

गृहेऽपि तस्य योऽश्नीयाज्जिह्वालौल्यात्कथंचन । चान्द्रायणेन शुध्येत तप्तकृच्छ्रेण वा पुनः

ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೇವಲ ಜಿಹ್ವಾಲೋಲತೆಯಿಂದ ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಊಟ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವನು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತದಿಂದ ಅಥವಾ ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಬೇಕು।

Verse 36

उत्तानपाद उवाच । वित्तं न विद्यते यस्य कन्यैवास्ति च यद्गृहे । कथं चोद्वाहनं तस्य न याञ्चां कुरुते यदि

ಉತ್ತಾನಪಾದನು ಹೇಳಿದನು—ಯಾರ ಬಳಿ ಧನವಿಲ್ಲ, ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಮಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಯಾಚನೆ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ ಅವಳ ವಿವಾಹ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

Verse 37

ईश्वर उवाच । अवितेनैव कर्तव्यं कन्योद्वहनकं नृप । कन्यानाम समुच्चार्य न दोषाय कदाचन

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನೃಪ, ಧನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕನ್ಯೋದ್ವಾಹನವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಕನ್ಯೆಯ ನಾಮೋಚ್ಚಾರಣವಾದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ದೋಷವಿಲ್ಲ।

Verse 38

अभिगम्योत्तमं दानं यच्च दानमयाचितम् । भविष्यति युगस्यान्तस्तस्यान्तो नैव विद्यते

ತಾನೇ ಹೋಗಿ ನೀಡುವ ದಾನವು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕೇಳದೇ ನೀಡುವ ದಾನವೂ ಮಹಾಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಯುಗಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಬಂದರೂ, ಆ ಪುಣ್ಯದ ಅಂತ್ಯ ಎಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 39

अभिगम्योत्तमं दानं स्मृतमाहूय मध्यमम् । याच्यमानं कनीयः स्याद्देहि देहीति चाधमम्

ತಾನೇ ಹೋಗಿ ನೀಡುವ ದಾನ ಪರಮವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ; ಕರೆಯಿಸಿ ನೀಡುವುದು ಮಧ್ಯಮ. ಕೇಳಿದಾಗ ನೀಡುವುದು ಕನಿಷ್ಠ; ‘ಕೊಡು, ಕೊಡು’ ಎಂದು ಮರುಮರು ಬೇಡಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಧಮವೆಂದು ಗಣ್ಯ.

Verse 40

यथैवाश्माश्मनाबद्धो निक्षिप्तो वारिमध्यतः । द्वावेतौ निधनं यातस्तद्वदन्नमपात्रके

ಒಂದು ಕಲ್ಲನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕಲ್ಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಸೆದರೆ ಎರಡೂ ಮುಳುಗಿ ನಾಶವಾಗುವಂತೆ, ಅಪಾತ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅನ್ನವು ದಾತನನ್ನೂ ಗ್ರಹೀತನನ್ನೂ ಎರಡನ್ನೂ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.

Verse 41

असमर्थे ततो दानं न प्रदेयं कदाचन । दातारं नयतेऽधस्तादात्मानं च विशेषतः

ಆದ್ದರಿಂದ ಅಯೋಗ್ಯನಾದ (ಅಸಮರ್ಥನಾದ) ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದಾನವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನೀಡಬಾರದು. ಅದು ದಾತನನ್ನೂ ಅಧೋಗತಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ; ಗ್ರಹೀತನನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪತನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 42

समर्थस्तारयेद्द्वौ तु काष्ठं शुष्कं यथा जले । यथा नौश्च तथा विद्वान्प्रापयेदपरं तटम्

ಆದರೆ ಸಮರ್ಥನಾದ ಯೋಗ್ಯನು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ದಾಟಿಸಬಲ್ಲನು—ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಒಣಕಟ್ಟೆ ತೇಲುವಂತೆ. ದೋಣಿ ಹೇಗೆ ಅತ್ತ ತೀರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿತೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಜ್ಞಾನಿ ಇತರರನ್ನೂ ಪರತೀರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 43

आहिताग्निश्च गृह्णाति यः शूद्राणां प्रतिग्रहम् । इह जन्मनि शूद्रोऽसौ मृतः श्वा चोपजायते

ಆಹಿತಾಗ್ನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಶೂದ್ರರಿಂದ ದಾನ-ಪ್ರತಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಶೂದ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮರಣಾನಂತರ ನಾಯಿಯ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ।

Verse 44

वृथा क्लेशश्च जायेत ब्राह्मणे ह्यग्निहोत्रिणि । असत्प्रतिग्रहं कुर्वन्गुप्तं नीचस्य गर्हितम्

ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನೀಚನಿಂದ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿಂದನೀಯವಾದ ಅಸತ್-ಪ್ರತಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಕ್ಲೇಶವೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 45

अभोज्यः स भवेन्मर्त्यो दह्यते कारिषाग्निना । कटकारो भवेत्पश्चात्सप्त जन्म न संशयः

ಇಂತಹ ಮನುಷ್ಯನು ಅಭೋಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಗೋಮಯಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಚಾಪೆ/ಬುಟ್ಟಿ ಮಾಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 46

लज्जादाक्षिण्यलोभाच्च यद्दानं चोपरोधजम् । भृत्येभ्यश्च तु यद्दानं तद्वृथा निष्फलं भवेत्

ಲಜ್ಜೆ, ಮೇಲ್ಮೈ ಸೌಜನ್ಯ, ಲೋಭ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡದಿಂದ ನೀಡುವ ದಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ಬಲವಂತದಿಂದ ಸೇವಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ದಾನ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಫಲರಹಿತವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 50

। अध्याय

ಇತಿ ಅಧ್ಯಾಯ ಸಮಾಪ್ತಿ।