Adhyaya 41

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेच्च राजेन्द्र कुण्डलेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धो महायक्षः कुण्डधारो नृपोत्तम

ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಂಡಲೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಯಕ್ಷ ಕುಂಡಧಾರನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು, ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ.

Verse 2

तपः कृत्वा सुविपुलं सुरासुरभयंकरम् । पौलस्त्यमन्दिरे चैव चिक्रीड नृपसत्तम

ಅತೀವ ವಿಶಾಲ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿ—ದೇವಾಸುರರಿಗೂ ಭಯಂಕರವಾದುದನ್ನು—ಅವನು ಪೌಲಸ್ತ್ಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಓ ನೃಪಸತ್ತಮ.

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । कस्मिन्युगे समुत्पन्नः कस्य पुत्रो महामतिः । तपस्तप्त्वा सुविपुलं तोषितो येन शङ्करः

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮಹಾಮತಿ ಯಾವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು, ಯಾರ ಪುತ್ರನು? ಅತಿವಿಪುಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಶಂಕರನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದವನು ಯಾರು?

Verse 4

एतद्विस्तरतस्तात कथयस्व ममानघ । शृण्वतश्च न तृप्तिर्मे कथामृतमनुत्तमम्

ಓ ತಾತಾ, ಓ ನಿರಪರಾಧಿ! ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು. ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೂ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ಅನುತ್ತಮ ಕಥಾಮೃತ ಎಂದಿಗೂ ಸಾಕಾಗದು.

Verse 5

श्रीमार्कण्डेय उवाच । त्रेतायुगे ब्रह्मसमः पौलस्त्योनाम विश्रवाः । तपः कृत्वा सुविपुलं भरद्वाजसुतोद्भवः

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಪೌಲಸ್ತ್ಯ ವಂಶಜರಾದ ವಿಶ್ರವಾ ಎಂಬವರು ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾನ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳವರು. ಭರದ್ವಾಜನ ಪುತ್ರಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಅತಿವಿಪುಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.

Verse 6

पुत्रं पौत्रगणैर्युक्तं पत्न्या भक्त्या सुतोषितः । धनदं जनयामास सर्वलक्षणलक्षितम्

ಪತ್ನಿಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಅವರು ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನಿಸಿದರು—ಧನದನು—ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಿತನಾಗಿ, ಸಂತಾನಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನು.

Verse 7

जातमात्रं तु तं ज्ञात्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । चकार नाम सुप्रीत ऋषिदेवसमन्वितः

ಮಗು ಜನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ತಿಳಿದು ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಋಷಿ-ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.

Verse 8

यस्माद्विश्रवसो जातो मम पौत्रत्वमागतः । तस्माद्वैश्रवणो नाम तव दत्तं मयानघ

ನೀನು ವಿಶ್ರವದಿಂದ ಜನಿಸಿ ನನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಅನಘನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ‘ವೈಶ್ರವಣ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 9

तथा त्वं सर्वदेवानां धनगोप्ता भविष्यसि । चतुर्थो लोकपालानामक्षयश्चाव्ययो भुवि

ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಧನದ ರಕ್ಷಕನಾಗುವೆ; ಲೋಕಪಾಲರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾಗಿ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯನೂ ಅವ್ಯಯನೂ ಆಗಿರುವೆ।

Verse 10

तस्य भार्या महाराज ईश्वरीति च विश्रुता । यक्षो यक्षाधिपः श्रेष्ठस्तस्य कुण्डोऽभवत्सुतः

ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಅವನ ಪತ್ನಿ ‘ಈಶ್ವರಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಕ್ಷಾಧಿಪತಿಗೆ ‘ಕುಂಡ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು।

Verse 11

स च रूपं परं प्राप्य मातापित्रोरनुज्ञया । तपश्चचार विपुलं नर्मदातटमाश्रितः

ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅವನು ಪರಮ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ನರ್ಮದಾ ತಟವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 12

ग्रीष्मे पञ्चाग्निसंतप्तो वर्षासु स्थण्डिलेशयः । हेमन्ते जलमध्यस्थो वायुभक्षः शतं समाः

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿದನು; ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರಿದಾದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದನು; ಹೇಮಂತದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು. ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 13

एवं वर्षशते पूर्णे एकाङ्गुष्ठेऽभवन्नृप । अस्थिभूतः परं तात ऊर्ध्वबाहुस्ततः परम्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಹೇ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಒಂದು ಅಂಗುಷ್ಟಮಾತ್ರ—ಅಸ್ಥಿಶೇಷ ಮಾತ್ರ—ಆಗಿಬಿಟ್ಟನು. ನಂತರ, ಹೇ ಪ್ರಿಯನೇ, ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಇನ್ನೂ ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 14

अतपच्च घृतश्वासः कुण्डलो भरतर्षभ । चतुर्थे वर्षशतके तुतोष वृषवाहनः

ಹೇ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಘೃತದಂತೆ ಸ್ಥಿರ-ಸಂಯತ ಶ್ವಾಸವಿದ್ದ ಕುಂಡಲನು ಹೀಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ನಾಲ್ಕನೇ ಶತವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವೃಷವಾಹನ ಶಿವನು ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು.

Verse 15

वरं वृणीष्व भो वत्स यत्ते मनसि रोचते । ददामि ते न सन्देहस्तपसा तोषितो ह्यहम्

“ಹೇ ವತ್ಸ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು. ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿನಗೆ ಅದನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ.”

Verse 16

कुण्डल उवाच । यक्षाधिपप्रसादेन तस्यैवानुचरः पुरे । विचरामि यथाकाममवध्यः सर्वशत्रुषु

ಕುಂಡಲನು ಹೇಳಿದನು—“ಯಕ್ಷಾಧಿಪತಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನು ಅವನ ನಗರದಲ್ಲೇ ಅವನ ಅನುಚರನಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳ ನಡುವೆ ನಾನು ಅವಧ್ಯನು—ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗದು.”

Verse 17

तथेत्युक्त्वा महादेवः सर्वलोकनमस्कृतः । जगामाकाशमाविश्य कैलासं धरणीधरम्

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಧರಣೀಧರ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 18

गते चादर्शनं देवे सोऽपि यक्षो मुदान्वितः । स्थापयामास देवेशं कुण्डलेश्वरमुत्तमम्

ದೇವನು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿದ ಬಳಿಕ ಆ ಯಕ್ಷನೂ ಹರ್ಷಭರಿತನಾಗಿ ದೇವೇಶ್ವರನನ್ನು ‘ಕುಂಡಲೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲಿಂಗರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 19

अलंकृत्वा जगन्नाथं पुष्पधूपानुलेपनैः । विमानैश्चामरैश्छत्रैस्तथा वै लिङ्गपूरणैः

ಅವನು ಜಗನ್ನಾಥನನ್ನು ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ, ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ; ವಿಮಾನೋತ್ಸವ, ಚಾಮರ, ಛತ್ರಾದಿ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗಪೂಜೆಗೆ ವಿಧಿಸಿದ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದನು।

Verse 20

तर्पयित्वा द्विजान्सम्यगन्नपानादिभूषणैः । प्रीणयित्वा महादेवं ततः स्वभवनं ययौ

ಅನ್ನಪಾನಾದಿಗಳಿಂದಲೂ ಯೋಗ್ಯ ದಾನ-ಉಪಹಾರಗಳಿಂದಲೂ ಅವನು ದ್ವಿಜರನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ; ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ನಂತರ ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 21

तदाप्रभृति तत्तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । उत्तमं परमं पुण्यं कुण्डलेश्वरनामतः

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ‘ಕುಂಡಲೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು—ಪರಮ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಮಹಾಪುಣ್ಯದಾಯಕ।

Verse 22

तत्र तीर्थे तु यः कश्चिदुपवासपरायणः । अर्चयेद्देवमीशानं सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಉಪವಾಸನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಈಶಾನ ದೇವರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

सुवर्णं रजतं वापि मणिं मौक्तिकमेव च । दद्याद्भोज्यं ब्राह्मणेभ्यः स सुखी मोदते दिवि

ಯಾರು ಸುವರ್ಣ, ರಜತ, ಮಣಿ ಅಥವಾ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ಸುಖಿಯಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 24

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा ऋग्यजुःसामगोऽपि वा । ऋचमेकां जपित्वा तु सकलं फलमश्नुते

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಅವನು ಋಗ್/ಯಜುಃ/ಸಾಮ ವೇದಪಾಠಕನಾಗಿದ್ದರೂ—ಒಂದು ಋಕ್ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ ಸಾಕು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 25

गां प्रयच्छति विप्रेभ्यस्तत्फलं शृणु पाण्डव । यावन्ति तस्या रोमाणि तत्प्रसूतिकुलेषु च

ಹೇ ಪಾಂಡವ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಗೋವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳು—ಆ ಗೋವಿನ ರೋಮಗಳೆಷ್ಟು, ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳ ಸಂತಾನದ ವಂಶಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಗಣನೆವೋ, ಅಷ್ಟೇ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 26

तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । स्वर्गे वासो भवेत्तस्य पुत्रपौत्रैः समन्वितः

ಅಷ್ಟೇ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 27

तावन्ति वर्षाणि महानुभावः स्वर्गे वसेत्पुत्रपौत्रैश्च सार्द्धम् । तत्रान्नदो याति महेशलोकमसंख्यवर्षाणि न संशयोऽत्र

ಅಷ್ಟೇ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆ ಮಹಾನುಭಾವನು ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ। ಅಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನಿ ಮಹೇಶಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಸಂಖ್ಯ ವರ್ಷಗಳು ಇರುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 28

स वै सुखी मोदते स्वर्गलोके गन्धर्वसिद्धाप्सरःसम्प्रगीते । एवं तु ते धर्मसुत प्रभावस्तीर्थस्य सर्वः कथितश्च पार्थ

ಅವನು ಸುಖಿಯಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮುದದಿಂದ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗೀತಧ್ವನಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇ ಧರ್ಮಸುತ, ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಈ ತೀರ್ಥದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಹಿಮೆ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 29

श्रुत्वा स्तुवन्मुच्यते सर्वपापैः पुनस्त्रिलोकीमिह तत्प्रभावात्

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಸ್ತುತಿಸುವವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಅದೇ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ತ್ರಿಲೋಕಸಂಬಂಧಿ ಶುಭಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 41

। अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ ಸಮಾಪ್ತಿ.