
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳುವಂತೆ—ಮಹೇಶ್ವರನು ಭಿಕ್ಷುರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ ಒಂದು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇಹ ಭಸ್ಮಲೇಪಿತ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಸೂತ್ರ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಜಟೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ, ಡಮರುವನ್ನು ಮಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅದರ ನಾದವನ್ನು ದಿಂಡಿಮ (ನಗಾರೆ) ಧ್ವನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಸುತ್ತುವರಿದಾಗ, ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾಡು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಗು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೃತ್ಯ—ಎಂದು ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಕೆಲಕ್ಷಣ ಕಾಣಿಸಿ, ಕೆಲಕ್ಷಣ ಅಡಗಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೂ ಇದೆ—ಅವನು ಆಟವಾಗಿ ಆ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಮನೆ ‘ಭಾರಗ್ರಸ್ತ’ವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇದು ದೇವರ ಅವಮಾನ, ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು, ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ದೈವಸನ್ನಿಧಿಯ ಅಸ್ಥಿರ ಶಕ್ತಿಯ ನೈತಿಕ-ಆಚಾರ ಸೂಚನೆ. ಜನರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಭು ‘ದಿಂಡಿಮರೂಪ’ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾಗಿ, ಆಮೇಲೆ ದಿಂಡಿಮೇಶ್ವರನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ರೂಪ/ಸ್ಥಳದ ದರ್ಶನ-ಸ್ಪರ್ಶಗಳಿಂದ ಸರ್ವಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆ ಎಂಬ ಫಲಶ್ರುತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । अथान्यत्सम्प्रवक्ष्यामि देवस्य चरितं महत् । श्रुतमात्रेण येनाशु सर्वपापैः प्रमुच्यते
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಇದೀಗ ನಾನು ದೇವನ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ತರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಕೇಳುವುದರಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 2
भिक्षुरूपं परं कृत्वा देवदेवो महेश्वरः । एकशालां गतो ग्रामं भिक्षार्थी क्षुत्पिपासितः
ದೇವದೇವನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪರಮ ಭಿಕ್ಷುಕಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯ ಭಾವ ತೋರಿಸಿ ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ‘ಏಕಶಾಲಾ’ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
Verse 3
अक्षसूत्रोद्यतकरो भस्मगुण्ठितविग्रहः । स्फुरत्त्रिशूलो विश्वेशो जटाकुण्डलभूषितः
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಅಕ್ಷಮಾಲೆ, ದೇಹವೆಲ್ಲ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಆವೃತ; ಮಿನುಗುವ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಜಟೆ ಮತ್ತು ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದನು.
Verse 4
कृत्तिवासा महाकायो महाहिकृतभूषणः । वादयन्वै डमरुकं डिण्डिमप्रतिमं शुभम्
ಅವನು ಕೃತ್ತಿವಾಸ, ಮಹಾಕಾಯ, ಮಹಾಸರ್ಪಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನು. ಶುಭ ಡಮರುವನ್ನು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಅದರ ಧ್ವನಿ ಮಹಾ ಡಿಂಡಿಮ-ನಗಾರೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮೊಳಗಿತು.
Verse 5
कपालपाणिर्भगवान्बालकैर्बहुभिर्वृतः । क्वचिद्गायन्हसंश्चैव नृत्यन्वदन् क्वचित्क्वचित्
ಭಗವಾನ್ ಕಪಾಲಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅನೇಕ ಬಾಲಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದನು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾಡುತ್ತ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಗುತ್ತ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೃತ್ಯಿಸುತ್ತ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ—ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 6
यत्र यत्र गृहे देवो लीलया डिण्डमं न्यसेत् । भाराक्रान्तं गृहं पार्थ तत्रतत्र विनश्यति
ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ದೇವನು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಯಾವ ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ‘ಡಿಂಡಿಮ’ವನ್ನು ಇಡುತ್ತಿದ್ದನೋ, ಆ ಮನೆ ಅದರ ಭಾರದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿ ಅಲ್ಲಿಯಲ್ಲೇ ಕುಸಿದು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
Verse 7
एवं सम्प्रचरन् देवो वेष्टितो बहुभिर्जनैः । दृश्यादृश्येन रूपेण निर्जगाम बहिः प्रभुः
ಹೀಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೇವನು ಅನೇಕ ಜನರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ದೃಶ್ಯ-ಅದೃಶ್ಯ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಭು ಹೊರಗೆ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದನು.
Verse 8
इतश्चेतश्च धावन्तं न पश्यन्ति यदा जनाः । विस्मितास्ते स्थिताः शम्भुर्भविष्यति ततोऽस्तुवन्
ಅವನು ಇತ್ತಿಚ್ಚೆತ್ತ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜನರು ಅವನನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನಿಂತು, ನಂತರ ‘ಇವನೇ ಶಂಭು’ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
Verse 9
तेषां तु स्तुवतां भक्त्या शङ्करं जगतां पतिम् । डिण्डिरूपो हि भगवांस्तदासौ प्रत्यदृश्यत
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಗತ್ಪತಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ, ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಡಿಣ್ಡಿ (ಡೋಲು) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
Verse 10
तदाप्रभृति देवेशो डिण्डिमेश्वर उच्यते । दर्शनात्स्पर्शनाद्राजन् सर्वपापैः प्रमुच्यते
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ದೇವೇಶನು ‘ಡಿಣ್ಡಿಮೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನ ದರ್ಶನದಿಂದ—ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೂ—ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.