Adhyaya 21

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । श्रुतं मे विविधाश्चर्यं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम । भूयश्च श्रोतुमिच्छामि तन्मे कथय सुव्रत

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಅನೇಕ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನೂ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಸುವ್ರತ, ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 2

कथमेषा नदी पुण्या सर्वनदीषु चोत्तमा । नर्मदा नाम विख्याता भूयो मे कथयानघ

‘ನರ್ಮದಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಈ ನದಿ ಹೇಗೆ ಪುಣ್ಯವತಿ, ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ? ಓ ಅನಘ, ಮತ್ತೆ ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी । तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ನರ್ಮದಾ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು, ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಳು. ಅವಳು ಸ್ಥಾವರ-ಚರವಾದ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳನ್ನು ತಾರಿಸುವಳು.

Verse 4

नर्मदायास्तु माहात्म्यं यत्पूर्वेण मया श्रुतम् । तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमना नृप

ನರ್ಮದೆಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದೆನು; ಅದನ್ನೇ ಈಗ ನಿನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಓ ನೃಪ, ಏಕಾಗ್ರಮನದಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 5

गङ्गा कनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती । ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा

ಗಂಗಾ ಕನಖಲದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವತಿ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ಪುಣ್ಯವತಿ; ಆದರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ ನರ್ಮದೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪುಣ್ಯವತಿ.

Verse 6

त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम् । सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्मदम्

ಸರಸ್ವತಿಯ ಜಲವು ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಯಮುನೆಯದು ಏಳು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ; ಗಂಗಾಜಲವು ತಕ್ಷಣ ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನರ್ಮದೆ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 7

कलिङ्गदेशात्पश्चार्धे पर्वतेऽमरकण्टके । पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया पदे पदे

ಕಲಿಂಗದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮರಕಂಟಕವೆಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು (ನರ್ಮದೆ) ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ ಪುಣ್ಯವತಿ, ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಮನೋಹರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 8

तत्र देवाश्च गन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । तपस्तप्त्वा महाराज सिद्धिं परमिकां गताः

ಅಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ—ಹೇ ಮಹಾರಾಜ—ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 9

तत्र स्नात्वा नरो राजन्नियमस्थो जितेन्द्रियः । उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम्

ಹೇ ರಾಜನ್! ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಿಯಮಸ್ಥನಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಪುರುಷನು ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಉಪವಾಸದಿಂದ ತನ್ನ ಕುಲದ ನೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

सिद्धिक्षेत्रं परं तात पर्वतो ह्यमरंकटः । सर्वदेवाश्रितो यस्मादृषिभिः परिसेवितः

ಹೇ ತಾತ! ಅಮರಕಂಟಕ ಪರ್ವತವು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಕ್ಷೇತ್ರ; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು ಋಷಿಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಿಸೇವಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 11

सिद्धविद्याधरा भूतगन्धर्वाः स्थानमुत्तमम् । दृश्यादृश्याश्च राजेन्द्र सेवन्ते सिद्धिकाङ्क्षिणः

ಸಿದ್ಧರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಭೂತರು, ಗಂಧರ್ವರು ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮ ನಿವಾಸವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ದೃಶ್ಯ-ಅದೃಶ್ಯ ಜೀವಿಗಳೂ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 12

अहं च परमं स्थानं ततः प्रभृति संश्रितः । अत्र प्रणवरूपो वै स्थाने तिष्ठत्युमापतिः

ನಾನೂ ಸಹ ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಈ ಪರಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಉಮಾಪತಿ ಶಿವನು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 13

श्रीकण्ठः सगणः सर्वभूतसङ्घैर्निषेवितः । अस्माद्गिरिवराद्भूप वक्ष्ये तीर्थस्य विस्तरम्

ಶ್ರೀಕಂಠ ಶಿವನು ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಡನೆ ಸರ್ವ ಭೂತಸಂಘಗಳಿಂದ ಸೇವಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹೇ ಭೂಪ! ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಿರಿವರದಿಂದ ನಾನು ಈ ತೀರ್ಥದ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 14

यानि सन्तीह तीर्थानि पुण्यानि नृपसत्तम । यानि यानीह तीर्थानि नर्मदायास्तटद्वये

ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮ! ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ತೀರ್ಥಗಳೆಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ನರ್ಮದೆಯ ಎರಡೂ ತಟಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ತೀರ್ಥಗಳೆಲ್ಲ…

Verse 15

न तेषां विस्तरं वक्तुं शक्तो ब्रह्मापि भूपते । योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा

ಹೇ ಭೂಪತೇ! ಅವರ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಧಿಕ ಯೋಜನಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.

Verse 16

विस्तरेण तु राजेन्द्र अर्धयोजनमायता । षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च

ಆದರೆ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಅಗಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಅರ್ಧಯೋಜನ ಮಾತ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ—ಹಾಗೆಯೇ ಅರವತ್ತು ಕೋಟಿ ಕೂಡವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 17

पर्वतादुदधिं यावदुभे कूले न संशयः

ಪರ್ವತದಿಂದ ಸಮುದ್ರದವರೆಗೆ—ಎರಡೂ ತೀರಗಳಲ್ಲೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 18

सप्तषष्टिसहस्राणि सप्तषष्टिशतानि च । सप्तषष्टिस्तथा कोट्यो वायुस्तीर्थानि चाब्रवीत्

ಅರವತ್ತೇಳು ಸಾವಿರ, ಅರವತ್ತೇಳು ನೂರೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಅರವತ್ತೇಳು ಕೋಟಿ—ಇಂತೆಂದು ವಾಯುದೇವನು ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದನು.

Verse 19

परं कृतयुगे तानि यान्ति प्रत्यक्षतां नृप । पश्यन्ति मानवाः सर्वे सततं धर्मबुद्धयः

ಆದರೆ, ಹೇ ನೃಪ! ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವು (ತೀರ್ಥಗಳು) ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತವೆ. ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಅವನ್ನು ಸದಾ ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 20

यथायथा कलिर्घोरो वर्तते दारुणो नृप । तथातथाल्पतां यान्ति हीनसत्त्वा यतो नराः

ಓ ನೃಪ! ಭಯಂಕರವಾದ ಕಲಿಯುಗವು ತನ್ನ ದಾರುಣತೆಯಿಂದ ಯಥಾಯಥಾ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೋ, ತಥಾತಥಾ ಅಂತರಂಗ ಸತ್ತ್ವ ಕ್ಷಯದಿಂದ ನರರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಲ್ಪತೆಯನ್ನು (ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯ) ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 21

अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ (ಪ್ರಕರಣ-ಶೀರ್ಷಿಕೆ)।

Verse 22

श्रेष्ठं दारुवनं तत्र चरुकासंगमः शुभः । उत्तरे नर्मदायास्तु चरुकेश्वरमुत्तमम्

ಅಲ್ಲಿ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ದಾರುವನ ಇದೆ; ‘ಚರುಕಾ-ಸಂಗಮ’ ಎಂಬ ಶುಭ ಸಂಗಮವೂ ಇದೆ. ನರ್ಮದೆಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಪರಮೋತ್ತಮ ‘ಚರುಕೇಶ್ವರ’ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 23

दारुकेश्वरतीर्थं च व्यतीपातेश्वरं तथा । पातालेश्वरतीर्थं च कोटियज्ञं तथैव च

ಅಲ್ಲಿ ದಾರುಕೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯತೀಪಾತೇಶ್ವರ ಕೂಡ ಇದೆ. ಪಾತಾಳೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥವೂ ಇದೆ, ಮತ್ತು ‘ಕೋಟಿಯಜ್ಞ’ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಇದೆ।

Verse 24

इति चैवोत्तरे कूले रेवाया नृपसत्तम । अमरेश्वरपार्श्वे च लिङ्गान्यष्टोत्तरं शतम्

ಓ ನೃಪಸತ್ತಮ! ಹೀಗೆ ರೇವಾ (ನರ್ಮದೆ) ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಅಮರೇಶ್ವರನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ನೂರ ಎಂಟು ಶಿವಲಿಂಗಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 25

वरुणेश्वरमुख्यानि सर्वपापहराणि च

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವರುಣೇಶ್ವರನೇ ಪ್ರಧಾನನು; ಈ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಸರ್ವಪಾಪನಾಶಕರಗಳು.

Verse 26

मान्धातृपुरपार्श्वे च सिद्धेश्वरयमेश्वरौ । ओङ्कारात्पूर्वभागे च केदारं तीर्थमुत्तमम्

ಮಾಂಧಾತೃಪುರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಯಮೇಶ್ವರರು ಇದ್ದಾರೆ. ಓಂಕಾರದಿಂದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇದಾರವೆಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥವಿದೆ.

Verse 27

तत्समीपे महाराज स्वर्गद्वारमघापहम् । नाम्ना ब्रह्मेश्वरं पुण्यं सप्तसारस्वतं पुरः

ಅದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರವೆಂಬ ಪಾಪಹರ ಸ್ಥಳವಿದೆ; ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರವೆಂಬ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ; ಮತ್ತು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಹತ್ತಿರ) ಸಪ್ತಸಾರಸ್ವತವಿದೆ.

Verse 28

रुद्राष्टकं च सावित्रं सोमतीर्थं तथैव च । एतानि दक्षिणे तीरे रेवाया भरतर्षभ

ರುದ್ರಾಷ್ಟಕ, ಸಾವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸೋಮತೀರ್ಥ—ಇವೆಲ್ಲ ರೇವಾ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಲ್ಲಿವೆ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

Verse 29

अस्मिंस्तु पर्वते तात रुद्राणां कोटयः स्थिताः । स्नानैस्तुष्टिर्भवेत्तेषां गन्धमाल्यानुलेपनैः

ತಾತನೇ, ಈ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ರುದ್ರರ ಕೋಟ್ಯಂತರರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದಲೂ, ಗಂಧ, ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಅನುಲೇಪನ ಅರ್ಪಣೆಯಿಂದಲೂ ಅವರು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 30

प्रीतास्तेऽपि भवन्त्यत्र रुद्रा राजन्न संशयः । जपेन पापसंशुद्धिर्ध्यानेनानन्त्यमश्नुते

ಓ ರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲಿ ರುದ್ರರೂ ಸಹ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಜಪದಿಂದ ಪಾಪಶುದ್ಧಿ, ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಅನಂತ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

दानेन भोगानाप्नोति इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । पर्वतात्पश्चिमे देशे स्वयं देवो महेश्वरः । स्थितः प्रणवरूपोऽसौ जगदादिः सनातनः

‘ದಾನದಿಂದ ಭೋಗಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ’ ಎಂದು ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು. ಮತ್ತು ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ಜಗದಾದಿ, ಸನಾತನ।

Verse 32

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । पितृकार्यं प्रकुर्वीत विधिदृष्टेन कर्मणा

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದಿದ್ದು, ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿ ದೃಷ್ಟವಾದ ಕರ್ಮದಂತೆ ಪಿತೃಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 33

तिलोदकेन तत्रैव तर्पयेत्पितृदेवताः । आ सप्तमं कुलं तस्य स्वर्गे मोदति पाण्डव

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಎಳ್ಳುಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನಿಂದ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೇ ಪಾಂಡವ, ಅವನ ಕುಲವು ಏಳನೇ ತಲೆಮಾರಿನವರೆಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 34

आत्मना सह भोगांश्च विविधान् लभते सुखी । षष्टिवर्षसहस्राणि क्रीडते सुरपूजितः

ಅವನು ಸುಖದಿಂದ ತನ್ನ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 35

मोदते सुचिरं कालं पितृपूजाफलधितः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विमले कुले

ಪಿತೃಪೂಜೆಯ ಫಲದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ ಅವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗಪುಣ್ಯ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಪತನಗೊಂಡು ನಿರ್ಮಲವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

धनवान्दानशीलश्च नीरोगो लोकपूजितः । पुनः स्मरति तत्तीर्थं गमनं कुरुते पुनः

ಅವನು ಧನವಂತನಾಗಿ, ದಾನಶೀಲನಾಗಿ, ನಿರೋಗಿಯಾಗಿ, ಜನರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಪುನಃ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

द्वितीये जन्मनि भवेद्ध्रदस्यानुचरोत्कटः । तथैव ब्रह्मचर्येण सोपवासो जितेन्द्रियः

ಎರಡನೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆ ಹ್ರದದ (ತೀರ್ಥದ) ಪ್ರಬಲ ಅನುಚರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ, ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

सर्वहिंसानिवृत्तस्तु लभते फलमुत्तमम् । एवं धर्मसमाचारो यस्तु प्राणान्परित्यजेत्

ಸರ್ವ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾದವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುವವನು—

Verse 39

तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्निबोध नराधिप । शतं वर्षसहस्राणि स्वर्गे मोदति पाण्डव

ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ಅವನ ಪುಣ್ಯದ ಫಲವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ. ಹೇ ಪಾಂಡವ! ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 40

अप्सरोगणसंकीर्णे दिव्यशब्दानुनादिते । दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गो दिव्यालङ्कारभूषितः

ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ದಿವ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೇಹ ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 41

क्रीडते दैवतैः सार्द्धं सिद्धगन्धर्वसंस्तुतः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति वीर्यवान्

ಅವನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಚ್ಯುತ होकर, ಅವನು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ, ವೀರ್ಯವಂತ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 42

हस्त्यश्वरथयानैश्च धर्मज्ञः शास्त्रतत्परः । गृहे स्तम्भशताकीर्णे सौवर्णे रजतान्विते

ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಾದಿ ಯಾನಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ ಅವನು ಧರ್ಮಜ್ಞನೂ ಶಾಸ್ತ್ರತತ್ಪರನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ನೂರು ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಸ್ವರ್ಣಭೂಷಿತ ಹಾಗೂ ರಜತಜಡಿತ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 43

सप्ताष्टभूमिसुद्वारे दासीदाससमाकुले । मत्तमातङ्गनिःश्वासैर्वाजिहेषितनादितैः

ಏಳು-ಎಂಟು ಮಹಡಿಗಳವರೆಗೆ ಎತ್ತರವಾದ ಸುಂದರ ದ್ವಾರಗಳಿರುವ, ದಾಸಿ-ದಾಸರಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಆ ಭವನದಲ್ಲಿ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಗಳ ಉಸಿರಾಟದ ಫುಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಹೇಷಿತ ಧ್ವನಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 44

क्षुभ्यते तस्य तद्द्वारमिन्द्रस्य भुवनं यथा । राजराजेश्वरः श्रीमान्सर्वस्त्रीजनवल्लभः

ಅವನ ಆ ದ್ವಾರವು ಇಂದ್ರನ ಭುವನದಂತೆ ಸದಾ ಗದ್ದಲ-ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತದೆ. ಅವನು ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರನಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ಸ್ತ್ರೀಜನರಿಗೂ ವಲ್ಲಭನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 45

तस्मिन्गृहे वसित्वा तु क्रीडाभोगसमन्वितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वव्याधिविवर्जितः

ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿ, ಕ್ರೀಡೆ ಹಾಗೂ ಭೋಗಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಸರ್ವ ರೋಗವಿಲ್ಲದೆ, ನೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕಾಲ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 46

एवं तेषां भवेत्सर्वं ये मृता ह्यमरेश्वरे । अग्निप्रवेशं यः कुर्याद्भक्त्या ह्यमरकण्टके

ಅಮರೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಹೀಗೆಯೇ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅಮರಕಂಟಕದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವವನು—

Verse 47

स मृतः स्वर्गमाप्नोति यास्यते परमां गतिम् । स्नानं दानं जपो होमः शुभं वा यदि वाशुभम्

ಈ ರೀತಿ ಮೃತನಾದವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪ, ಹೋಮ—ಶುಭಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾದರೂ—

Verse 48

पुराणे श्रूयते राजन्सर्वं कोटिगुणं भवेत् । तस्यास्तीरे तु ये वृक्षाः पतिताः कालपर्यये

ಹೇ ರಾಜನ್, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ: ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಟಿ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅವಳ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕಾಲಪರ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮರಗಳೂ—

Verse 49

नर्मदातोयसंस्पृष्टास्ते यान्ति परमां गतिम् । अनिवृत्तिका गतिस्तस्य पवनस्याम्बरे यथा

ನರ್ಮದೆಯ ಜಲಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಗತಿ ಹಿಂದಿರುಗದು—ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಪವನದಂತೆ।

Verse 50

पतनं कुरुते यस्तु तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । कन्यास्त्रीणि सहस्राणि पाताले भोगभागिनः

ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಧರ್ಮಪತನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕನ್ಯಾ-ಸ್ತ್ರೀಯರು ಭೋಗಸಹಭಾಗಿನಿಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 51

तिष्ठन्ति भवने तस्य प्रेषणे प्रार्थयन्ति च । दिव्यभोगैः सुसम्पन्नः क्रीडते कालम्

ಅವರು ಅವನ ಭವನದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸುತ್ತಾರೆ, ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿನಯದಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ದಿವ್ಯಭೋಗಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾದ ಅವನು ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 52

पृथिव्यां ह्यासमुद्रायां तादृशो नैव जायते । यादृशोऽयं नरश्रेष्ठ पर्वतोऽमरकण्टकः

ಹೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ! ಸಮುದ್ರಗಳೊಡನೆ ಇರುವ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಮರಕಂಟಕದಂತ ಅద్భುತ ಪರ್ವತ ಮತ್ತೊಂದು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 53

तत्र तीर्थं तु विज्ञेयं पर्वतस्यानु पश्चिमे । ह्रदो जालेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು—‘ಜಾಲೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹ್ರದ, ಅದು ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 54

तत्र पिण्डप्रदानेन सन्ध्योपासनकेन तु । पितरो द्वादशाब्दानि तर्पितास्तु भवन्ति वै

ಅಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನದಿಂದಲೂ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯಿಂದಲೂ ಪಿತೃಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 55

दक्षिणे नर्मदातीरे कपिला तु महानदी । सरलार्जुनसंछन्ना खदिरैरुपशोभिता

ನರ್ಮದೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲಾ ಎಂಬ ಮಹಾನದಿಯಿದೆ; ಅದು ಸರಳ ಹಾಗೂ ಅರ್ಜುನ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಖದಿರ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 56

माधवीसल्लकीभिश्च वल्लीभिश्चाप्यलंकृता । श्वापदैर्गर्जमानैश्च गोमायुवानरादिभिः

ಅದು ಮಾಧವೀ ಮತ್ತು ಸಲ್ಲಕೀ ಲತೆಗಳೂ ಅನೇಕ ವಳ್ಳಿಗಳೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ; ಗೋಮಾಯು, ವಾನರ ಮೊದಲಾದ ಶ್ವಾಪದಗಳ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 57

पक्षिजातिविशेषैश्च नित्यं प्रमुदिता नृप । साग्रं कोटिशतं तत्र ऋषीणामिति शुश्रुम

ಹೇ ನೃಪ! ನಾನಾ ವಿಧದ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಅದು ಸದಾ ಹರ್ಷಿತವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿಗೆ ನೂರ ಕೋಟಿ ಮೀರಿದ ಋಷಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ।

Verse 58

तपस्तप्त्वा गतं मोक्षं येषां जन्म न चागमः । येन तत्र तपस्तप्तं कपिलेन महात्मना

ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದವರಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಆಗಮನವಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಕಪಿಲನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 59

तत्र तच्चाभवत्तीर्थं पुण्यं सिद्धनिषेवितम् । येन सा कापिलैस्तात सेविता ऋषिभिः पुरा

ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥವಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಿಂದ ನಿಷೇವಿತವಾಯಿತು; ಏಕೆಂದರೆ, ಹೇ ತಾತ, ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾಪಿಲ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 60

तेन सा कपिला नाम गीता पापक्षयंकरी । तत्र कोटिशतं साग्रं तीर्थानाममरेश्वरे

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ‘ಕಪಿಲಾ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ; ಪಾಪಕ್ಷಯಕಾರಿಣಿ. ಅಲ್ಲಿ ಅಮರೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳು ನೂರು ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗಿವೆ.

Verse 61

अहोरात्रोषितो भूत्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । दानं च विधिवद्दत्त्वा यथाशक्त्या द्विजोत्तमे

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ವಾಸಿಸಿದವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಯಥಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದಾನ ನೀಡಿ—

Verse 62

ईश्वरानुग्रहात्सर्वं तत्र कोटिगुणं भवेत् । यस्मादनक्षरं रूपं प्रणवस्येह भारत

ಓ ಭಾರತಾ! ಈಶ್ವರಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಫಲಿಸುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಯ ಅವಿನಾಶಿ ರೂಪವು ನೆಲೆಸಿದೆ.

Verse 63

शिवस्वरूपस्य ततः कृतमात्राक्षरं भवेत् । तिर्यञ्चः पशवश्चैव वृक्षा गुल्मलतादयः

ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವದ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೂ ಅದು ಶಿವಸ್ವರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪಶುಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಮರಗಳು, ಪೊದೆಗಳು, ಲತೆಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳೂ ಉನ್ನತಿಗೇರುತ್ತವೆ.

Verse 64

तेऽपि तत्र क्षयं याताः स्वर्गं यान्ति न संशयः । विशल्या तत्र या प्रोक्ता तत्रैव तु महानदी

ಅವರೂ ಅಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಿಶಲ್ಯಾ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳವು ಅಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮಹಾನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲೇ ಇದೆ.

Verse 65

स्नात्वा दत्त्वा यथान्यायं तत्रापि सुकृती भवेत् । तत्र देवगणाः सर्वे सकिन्नरमहोरगाः

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದಾನ ನೀಡಿದವನು ಪುಣ್ಯವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವಗಣಗಳು ಕಿನ್ನರರು ಹಾಗೂ ಮಹೋರಗರು (ಮಹಾನಾಗರು) ಸಹಿತವಾಗಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 66

यक्षराक्षसगन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । सर्वे समागतास्तां वै पश्यन्ति ह्यमरेश्वरे

ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಗೂ ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಅಮರೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಆ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥ/ನದಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 67

तैश्च सर्वैः समागम्य वन्दितौ तौ शुभौ कटौ । पुरा युगे महाघोरे सर्वलोकभयंकरे

ಅವರೆಲ್ಲರು ಸಮಾಗಮಿಸಿದಾಗ ಆ ಎರಡು ಶುಭ ತೀರಗಳು ವಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪುರಾತನ ಕಾಲದ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಮಹಾಘೋರ ಯುಗದಲ್ಲಿ (ಅದರ ಮಹಿಮೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು).

Verse 68

नर्मदायाः सुतस्तत्र सशल्यो विशलीकृतः । सर्वदेवैश्च ऋषिभिर्विशल्या तेन सा स्मृता

ಅಲ್ಲಿ ನರ್ಮದೆಯ ಪುತ್ರನು ಶಲ್ಯಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಶಲ್ಯರಹಿತನಾಗಿ (ಗುಣಮುಖನಾಗಿ) ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆದಕಾರಣ ಸರ್ವ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಆ (ತೀರ್ಥ/ಸ್ಥಳ)ವನ್ನು ‘ವಿಶಲ್ಯಾ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 69

युधिष्ठिर उवाच । उत्पन्ना तु कथं तात विशल्या कपिला कथम् । कथं वा नर्मदापुत्रः शल्ययुक्तोऽभवन्मुने

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ತಾತ! ವಿಶಲ್ಯಾ ಹೇಗೆ ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು? ಕಪಿಲಾ (ಗೋಮಾತೆ) ಹೇಗೆ ಪ್ರकटವಾಯಿತು? ಮತ್ತು ಹೇ ಮುನೇ! ನರ್ಮದೆಯ ಪುತ್ರನು ಶಲ್ಯಯುಕ್ತನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಆಯಿತೆ?

Verse 70

आश्चर्यभूतं लोकस्य श्रोतुमिच्छामि सुव्रत

ಹೇ ಸುವ್ರತನೇ! ಲೋಕಕ್ಕೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಭೂತವಾದ ಈ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 71

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा दाक्षायणी नाम सहिता शूलपाणिना । क्रीडित्वा नर्मदातोये परया च मुदा नृप

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನೃಪನೇ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ಎಂಬ ದೇವಿ ಶೂಲಪಾಣಿ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ನರ್ಮದಾ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸಿದಳು।

Verse 72

जलादुत्तीर्य सहसा वस्त्रमन्यत्समाहरत् । देव्यास्तु स्नानवस्त्रं तत्पीडितं लीलया नृप

ಹೇ ರಾಜನೇ! ಜಲದಿಂದ ಸಹಸಾ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು; ದೇವಿಯ ಸ್ನಾನವಸ್ತ್ರವು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಪೀಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು (ನಿಚೋಡಲ್ಪಟ್ಟು) ಹೋಯಿತು।

Verse 73

सहितानुचरीभिस्तु इन्द्रायुधनिभं भृशम् । तस्मिन्निष्पीड्यमाने तु वारि यन्निःसृतं तदा

ಆಗ ಅನುಚರಿಯರೊಂದಿಗೆ ದೇವಿಯು ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ನಿಚೋಡಿದಳು; ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನೀರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು।

Verse 74

तस्मादियं सरिज्जज्ञे कपिलाख्या महानदी । संयोगादङ्गरागस्य वस्त्रोद्यत्कपिलं जलम्

ಅದರಿಂದಲೇ ಈ ಸರಿತೆ ಜನಿಸಿತು—ಕಪಿಲಾ ಎಂಬ ಮಹಾನದೀ; ಅಂಗರಾಗ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ನೀರು ಕಪಿಲ (ಕಂದು-ಹಳದಿ) ವರ್ಣವನ್ನು ಪಡೆದಿತು।

Verse 75

गलितं तेन कपिला वर्णतो नामतोऽभवत् । तथा गन्धरसैर्युक्तं नानापुष्पैस्तु वासितम्

ಹೀಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಅದು ವರ್ಣದಿಂದಲೂ ನಾಮದಿಂದಲೂ ‘ಕಪಿಲಾ’ಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಅದು ಗಂಧ-ರಸಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ನಾನಾವಿಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 76

नानावर्णारुणं शुभ्रं वस्त्राद्यद्वारि निःसृतम् । पीड्यमानं करैः शुभ्रैस्तैस्तु पल्लवकोमलैः

ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನೀರು ನಾನಾವರ್ಣಗಳಾಗಿ—ಅರುಣವೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವೂ—ಕಾಣಿಸಿತು. ಪಲ್ಲವದಂತೆ ಕೋಮಲವಾದ ಶುಭ್ರ ಕೈಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಒತ್ತಿ ಪೀಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 77

कपिलं जलमिश्रैस्तु तस्मादेषा सरिद्वरा । कपिला चोच्यते तज्ज्ञैः पुराणार्थविशारदैः

ಆದುದರಿಂದ ಕಪಿಲವರ್ಣದ ಜಲಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ ‘ಕಪಿಲಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ—ಪುರಾಣಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞರಿಂದ.

Verse 78

एषा वै वस्त्रसम्भूता नर्मदातोयसम्भवा । महापुण्यतमा ज्ञेया कपिला सरिदुत्तमा

ಈ ಕಪಿಲಾ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ ನರ್ಮದೆಯ ಜಲದಿಂದ ಜನ್ಮ ಪಡೆದಳು. ಅವಳನ್ನು ಮಹಾಪುಣ್ಯಮಯಿ—ಕಪಿಲಾ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮೆ—ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.