Adhyaya 171

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । कथितं ब्राह्मणं द्रष्टुं शूले क्षिप्तं तपोधनैः । नारायणसमीपे तु गताः सर्वे महर्षयः

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಶೂಲದ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಪೋಧನರಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ನಾರಾಯಣನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದರು।

Verse 2

नारदो देवलो रैभ्यो यमः शातातपोऽङ्गिराः । वसिष्ठो जमदग्निश्च याज्ञवल्क्यो बृहस्पतिः

ನಾರದ, ದೇವಲ, ರೈಭ್ಯ, ಯಮ, ಶಾತಾತಪ, ಅಂಗಿರಸ; ಹಾಗೆಯೇ ವಸಿಷ್ಠ, ಜಮದಗ್ನಿ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ—

Verse 3

कश्यपोऽत्रिर्भरद्वाजो विश्वामित्रोऽरुणिर्मुनिः । वालखिल्यादयोऽन्ये च सर्वेऽप्यृषिगणान्वयाः

ಕಶ್ಯಪ, ಅತ್ರಿ, ಭರದ್ವಾಜ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಮುನಿ ಅರುಣಿ; ವಾಲಖಿಲ್ಯಾದಿ ಇತರರೂ—ಇವರೆಲ್ಲ ಋಷಿಗಣಗಳ ವಂಶಪರಂಪರೆಗಳ ಸಮೂಹವೇ ಆಗಿದ್ದರು.

Verse 4

ददृशुः शूलमारूढं माण्डव्यमृषिपुंगवाः । प्रोचुर्नारायणं विप्रं किं कुर्मस्तव चेप्सितम्

ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮಾಣ್ಡವ್ಯನನ್ನು ಶೂಲದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ಕಂಡರು. ಆಗ ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ—“ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದು ಏನು?” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 5

सर्वे ते तत्र सांनिध्यान्माण्डव्यस्य महात्मनः । संभ्रान्ता आगता ऊचुः किं मृतः किं नु जीवति

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾತ್ಮ ಮಾಣ್ಡವ್ಯನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಆತಂಕದಿಂದ ಬಂದು—“ಅವನು ಮೃತನಾಗಿದಾನೆಯೇ, ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆಯೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.

Verse 6

अवस्थां तस्य ते दृष्ट्वा विषादमगमन्परम् । असहित्वा तु तद्दुःखं सर्वे ते मनसा द्विजाः

ಅವನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಪರಮ ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಆ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಆ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲುಷಿತರಾದರು.

Verse 7

पृच्छयतां यदि मन्येत राजानं भस्मसात्कुरु । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वाक्यं नारायणोऽब्रवीत्

ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾ ಅವರು—“ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದರೆ ರಾಜನನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾರಾಯಣನು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 8

मयि जीवति मद्भ्राता ह्यवस्थामीदृशीं गतः । धिग्जीवितं च मे किंतु तपसो विद्यते फलम्

ನಾನು ಜೀವಂತಿರುವಾಗಲೇ ನನ್ನ ಸಹೋದರನು ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದನು! ಧಿಕ್ಕಾರ ನನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕೆ; ಆದರೂ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 9

दृष्ट्वा शूलस्थितं ज्येष्ठं मन्मनो नु विदीर्यते । परं किं तु करिष्यामि येन राष्ट्रं सराजकम्

ಶೂಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಜ್ಯೇಷ್ಠನನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಚೂರುಚೂರಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಜನೊಡನೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಲಿ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?

Verse 10

भस्मसाच्च करोम्यद्य भवद्भिः क्षम्यतामिह । एवमुक्त्वा गृहीत्वासौ करस्थमभिमन्त्रयेत्

ಇಂದು ಅವನನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ. ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದುದನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 11

क्रोधेन पश्यते यावत्तावद्धुंकारकोऽभवत् । तेन हुङ्कारशब्देन ऋषयो विस्मितास्तदा

ಕೋಪದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿರಲಾಗಿ ಅವನು ಭೀಕರ ‘ಹುಂಕಾರ’ ಉಚ್ಚರಿಸುವವನಾದನು; ಆ ‘ಹುಂಕಾರ’ ಶಬ್ದದಿಂದ ಆಗ ಋಷಿಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡರು.

Verse 12

माण्डव्यस्य समीपे तु ह्यपृच्छंस्ते द्विजोत्तमाः । निवारयसि किं विप्र शापं नृपजिघांसनम्

ಮಾಂಡವ್ಯನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಕೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ರಾಜನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಶಾಪವನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ತಡೆಯುತ್ತೀ?

Verse 13

अपापस्य तु येनेह कृतमस्य जिघांसनम् । ऋषीणां वचनं श्रुत्वा कृच्छ्रान्माण्डव्यकोऽब्रवीत्

“ಈ ನಿರಪರಾಧನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು?” ಋಷಿಗಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಾಂಡವ್ಯ ಮುನಿ ವೇದನೆಯಿಂದ ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 14

अभिवन्दामि वो मूर्ध्ना स्वागतं ऋषयः सदा । अर्घ्यसन्मानपूजार्हाः सर्वेऽत्रोपविशन्तु ते

ಮಾಂಡವ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—“ನಾನು ಶಿರಸಾ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ಋಷಿಗಳೇ, ಸ್ವಾಗತ. ನೀವು ಅರ್ಘ್ಯ, ಸನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗೆ ಯೋಗ್ಯರು; ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗಿರಿ.”

Verse 15

निविष्टैकाग्रमनसा सर्वान्माण्डव्यकोऽब्रवीत्

ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಸೀನನಾದ ಮಾಂಡವ್ಯ ಮುನಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 16

प्राप्तं दुःखं मया घोरं पूर्वजन्मार्जितं फलम् । मा विषादं कुरुध्वं भोः कृतं पापं तु भुज्यते

ನನಗೆ ಬಂದ ಈ ಭೀಕರ ದುಃಖವು ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಕರ್ಮಫಲ. ಹೇ ಪೂಜ್ಯರೇ, ವಿಷಾದಿಸಬೇಡಿ; ಮಾಡಿದ ಪಾಪವು ಫಲರೂಪವಾಗಿ ಭೋಗಿಸಲ್ಪಡಲೇಬೇಕು.

Verse 17

ऋषय ऊचुः । केन कर्मविपाकेन इह जात्यन्तरं व्रजेत् । दानधर्मफलेनैव केन स्वर्गं च गच्छति

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಯಾವ ಕರ್ಮವಿಪಾಕದಿಂದ ಜೀವನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ? ಮತ್ತು ದಾನ-ಧರ್ಮಗಳ ಯಾವ ಫಲದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ?”

Verse 18

माण्डव्य उवाच । अदत्तदाना जायन्ते परभाग्योपजीविनः । न स्नानं न जपो होमो नातिथ्यं न सुरार्चनम्

ಮಾಂಡವ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ದಾನವನ್ನೇ ಕೊಡದವರು ಪರರ ಭಾಗ್ಯದ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಬದುಕುವವರಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲ, ಜಪವಿಲ್ಲ, ಹೋಮವಿಲ್ಲ; ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರವಿಲ್ಲ, ದೇವಾರ್ಚನೆಯೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 19

न पर्वणि पितृश्राद्धं न दानं द्विजसत्तमाः । व्रजन्ति नरके घोरे यान्ति ते त्वन्त्यजां गतिम्

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಪರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡದವರೂ ದಾನ ಕೊಡದವರೂ ಘೋರ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ; ಅಂತ್ಯಜಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 20

पुनर्दरिद्राः पुनरेव पापाः पापप्रभावान्नरके वसन्ति । तेनैव संसरिणि मर्त्यलोके जीवादिभूते कृमयः पतङ्गाः

ಅವರು ಮತ್ತೆ ದರಿದ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಪಾಪಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪಾಪದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನರಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಸಂಸಾರಮಯ ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹುಳುಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಪತಂಗಗಳಾದಿ ನೀಚ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 21

ये स्नानशीला द्विजदेवभक्ता जितेन्द्रिया जीवदयानुशीलाः । ते देवलोकेषु वसन्ति हृष्टा ये धर्मशीला जितमानरोषाः

ಸ್ನಾನನಿಷ್ಠರು, ದ್ವಿಜರು ಮತ್ತು ದೇವರ ಭಕ್ತರು, ಇಂದ್ರಿಯಜಿತರು, ಜೀವದಯೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು—ಅಂತಹ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು, ಮಾನ-ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು ಹರ್ಷದಿಂದ ದೇವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 22

विद्याविनीता न परोपतापिनः स्वदारतुष्टाः परदारवर्जिताः । तेषां न लोके भयमस्ति किंचित्स्वभावशुद्धा गतकल्मषा हि ते

ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ವಿನೀತರು, ಪರರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಕೊಡದವರು, ಸ್ವದಾರದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರು, ಪರದಾರವರ್ಜಿತರು—ಅವರಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಸ್ವಭಾವ ಶುದ್ಧ, ಪಾಪಕಲ್ಮಷಗಳು ನಿವಾರಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 23

ऋषय ऊचुः । पूर्वजन्मनि विप्रेन्द्र किं त्वया दुष्कृतं कृतम् । येन कष्टमिदं प्राप्तं सन्धानं शूलगर्हितम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಎಲೈ ವಿಪ್ರೋತ್ತಮನೇ, ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾವ ಪಾಪಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೆ? ಅದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಶೂಲಕ್ಕೇರಿಸುವಂತಹ ಈ ಕಷ್ಟವು ಒದಗಿಬಂದಿದೆ.

Verse 24

शूलस्थं त्वां समालक्ष्य ह्यागताः सर्व एव हि । जीवन्तं त्वां प्रपश्याम त्वन्तरन्नवतारयन् । रुजासंतापजं दुःखं सोढ्वापि त्वमवेदनः

ನಿನ್ನನ್ನು ಶೂಲದ ಮೇಲಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಶೂಲವು ನಾಟಿದ್ದರೂ ನೀನು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನೋವು ಮತ್ತು ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡರೂ ನೀನು ನಿರ್ವಿಕಾರನಾಗಿರುವೆ.

Verse 25

माण्डव्य उवाच । स्वयमेव कृतं कर्म स्वयमेवोपभुज्यते । सुकृतं दुष्कृतं पूर्वे नान्ये भुञ्जन्ति कर्हिचित्

ಮಾಂಡವ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ತಾನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ತಾನೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪಾಪವಾಗಲಿ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 26

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् । तथा पूर्वकृतं कर्म कर्तारमुपगच्छति

ಸಾವಿರಾರು ಹಸುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರುವು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವು ಕರ್ತನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಬರುತ್ತದೆ.

Verse 27

न माता न पिता भ्राता न भार्या न सुताः सुहृत् । न कस्य कर्मणां लेपः स्वयमेवोपभुज्यते

ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಸಹೋದರ, ಪತ್ನಿ, ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಮಿತ್ರ - ಯಾರೂ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು.

Verse 28

श्रूयतां मम वाक्यं च भवद्भिः पृच्छितो ह्यहम् । पूर्वे वयसि भो विप्रा मलस्नानकृतक्षणः

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ. ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ನಾನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ...

Verse 29

अज्ञानाद्बालभावेन यूका कण्टेऽधिरोपिता । तैलाभ्यक्तशिरोगात्रे मया यूका घृता न हि

ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಾಲಿಶತನದಿಂದ, ನಾನು ಹೇನನ್ನು ಕತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದೆನು. ನನ್ನ ತಲೆ ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಆ ಹೇನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.

Verse 30

कङ्कतीं रोप्य केशेषु सासा कण्टेऽधिरोपिता । तेषु पापं कृतं सद्यः फलमेतन्ममाभवत्

ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಬಾಚಣಿಗೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿ, ಆ ಹೇನನ್ನು ಕತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪದ ಫಲವು ಈಗ ನನಗೆ ಬಂದಿದೆ.

Verse 31

किंचित्कालं क्षपित्वाहं प्राप्स्ये मोक्षं निरामयम् । भवन्तस्त्विह सन्तापं मां कुरुध्वं महर्षयः

ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆದ ನಂತರ, ನಾನು ನಿರಾಮಯ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ಓ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬೇಡಿ.

Verse 32

इमामवस्थां भुक्त्वाहं कंचिच्छपे न चोच्चरे । अहनि कतिचिच्छूले क्षपयिष्यामि किल्बिषम्

ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಾನು ಯಾರಿಗೂ ಶಾಪ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಶೂಲದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿದ್ದು ನನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತೇನೆ.

Verse 33

प्राक्तनं कर्म भुञ्जामि यन्मया संचितं द्विजाः । क्षन्तव्यमस्य राज्ञोऽथ कोपश्चैव विसर्ज्यताम्

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ನಾನು ನಾನೇ ಸಂಚಿತಮಾಡಿದ ಪೂರ್ವಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ, ಕೋಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರಿ.

Verse 34

श्रुत्वा तु तस्य तद्वाक्यं माण्डव्यस्य महर्षयः । प्रहर्षमतुलं लब्ध्वा साधु साध्वित्यपूजयन्

ಮಾಂಡವ್ಯನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅಪಾರ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ‘ಸಾಧು! ಸಾಧು!’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.

Verse 35

नारायण उवाच । इदं जलं मन्त्रपूतं कस्मिन्स्थाने क्षिपाम्यहम् । येन राजा भवेद्भस्म सराष्ट्रः सपुरोहितः

ನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಜಲವು ಮಂತ್ರಪೂತವಾಗಿದೆ; ನಾನು ಇದನ್ನು ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎರೆಯಲಿ, ಅದರಿಂದ ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಪುರೋಹಿತನೊಡನೆ ಭಸ್ಮವಾಗಲಿ?

Verse 36

माण्डव्य उवाच । इदं जलं च रक्षस्व कालकूटविषोपमम् । समुद्रे क्षिपयिष्यामि देवकार्यं समुत्थितम्

ಮಾಂಡವ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಜಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿರಿ; ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷದಂತಿದೆ. ದೇವಕಾರ್ಯ ಉದ್ಭವಿಸಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಎರೆಯುವೆನು.

Verse 37

अथ ते मुनयः सर्वे माण्डव्यं प्रणिपत्य च । आमन्त्रयित्वा हर्षाच्च कश्यपाद्या गृहान्ययुः

ನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಮಾಂಡವ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಕಶ್ಯಪಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 38

गच्छमानास्तु ते चोक्ताः पञ्चमेऽहनि तापसाः । आगन्तव्यं भवद्भिश्च मत्सकाशं प्रतिज्ञया

ಹೊರಟಿದ್ದ ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು— “ಐದನೇ ದಿನ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಂತೆ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ತಪ್ಪದೇ ಬರಬೇಕು.”

Verse 39

तथेति ते प्रतिज्ञाय नारदाद्या अदर्शनम् । गतेषु विप्रमुख्येषु शाण्डिली च तपोधना

“ಹಾಗೆಯೇ,” ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು; ನಂತರ ನಾರದಾದಿಗಳು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿದರು. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ತಪೋಧನ ಶಾಂಡಿಲೀ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಳು.

Verse 40

द्वितीयेऽह्नि समायाता न तु बुद्ध्वाथ तं ऋषिम् । भर्तारं शिरसा धार्य रात्रौ पर्यटते स्म सा

ಎರಡನೇ ದಿನ ಅವಳು ಬಂದಳು; ಆದರೆ ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಗಂಡನನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಅವಳು ರಾತ್ರಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು.

Verse 41

न दृष्टः शूलके विप्रो भराक्रान्त्या युधिष्ठिर । स्खलिता तस्य जानुभ्यां शूलस्थस्य पतिव्रता

ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ! ಭಾರದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಶೂಲದ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ; ಶೂಲಸ್ಥನಾದ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಮೊಣಕಾಲುಗಳಿಗೆ ತಾಗಿ ಆ ಪತಿವ್ರತೆ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದಳು.

Verse 42

सर्वाङ्गेषु व्यथा जाता तस्याः प्रस्खलनान्मुनेः । ईदृशीं वर्तमानां च ह्यवस्थां पूर्वदैविकीम्

ಮುನಿಯನ್ನು ತಾಗಿ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವಳ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲೂ ನೋವು ಉಂಟಾಯಿತು; ಪೂರ್ವಕರ್ಮಜನಿತ ದೈವದಿಂದ ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ಆಗಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 43

पुनः पापफलं किंचिद्धा कष्टं मम वर्तते । व्यथितोऽहं त्वया पापे किमर्थं सूनकर्मणि

ಅಯ್ಯೋ! ಮತ್ತೆ ಪಾಪಫಲದ ಯಾವುದೋ ಕಠೋರ ದುಃಖವು ನನಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಓ ಪಾಪಿನೀ, ನಿನ್ನಿಂದ ನಾನು ವ್ಯಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ—ನೀನು ಏಕೆ ಸೂನಕರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಕಸಾಯಿಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ, ತೊಡಗಿದ್ದೀಯೆ?

Verse 44

स्वैरिणीं त्वां प्रपश्यामि राक्षसी तस्करी नु किम् । एवमुक्त्वा क्षणं मोहात्क्रन्दमानो मुहुर्मुहुः

ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ವೈರಿಣಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ—ನೀನು ರಾಕ್ಷಸೀಯಾ ಅಥವಾ ಕಳ್ಳತಿಯೇ? ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ ಮರುಮರು ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 45

तपस्विनोऽथ ऋषयः सर्वे संत्रस्तमानसाः । पश्यमाना मुनेः कष्टं पृच्छन्ते ते युधिष्ठिर

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ತಪಸ್ವಿ ಋಷಿಗಳು ಭಯದಿಂದ ಸಂತ್ರಸ್ತ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರಾಗಿ, ಆ ಮುನಿಯ ಕಷ್ಟವನ್ನು ನೋಡಿ—ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ—ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

Verse 46

पर्यटसे किमर्थं त्वं निशीये वहनं नु किम् । क्षिप्तं तु झोलिकाभारं किंवागमनकारणम् । व्यथामुत्पाद्य ऋषये दुःखाद्दुःखविलासिनि

ನೀನು ರಾತ್ರಿ ಏಕೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತೀಯೆ? ನೀನು ಏನು ಹೊತ್ತಿದ್ದೀಯೆ? ನಿನ್ನ ಝೋಲಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಏಕೆ ಕೆಳಗೆಸೆದಿದ್ದೀಯೆ? ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾರಣವೇನು—ಒಬ್ಬ ಋಷಿಗೆ ವ್ಯಥೆ ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಓ ದುಃಖದ ಮೇಲೆ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವವಳೇ!

Verse 47

शाण्डिल्युवाच । नासुरीं न च गन्धर्वीं न पिशाचीं न राक्षसीम् । पतिव्रतां तु मां सर्वे जानन्तु तपसि स्थिताम्

ಶಾಂಡಿಲೀ ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಅಸುರಿಯಲ್ಲ, ಗಂಧರ್ವಿಯಲ್ಲ, ಪಿಶಾಚಿಯಲ್ಲ, ರಾಕ್ಷಸಿಯಲ್ಲ. ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನನನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಪತಿವ್ರತೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 48

न मे कामो न मे क्रोधो न वैरं न च मत्सरः । अज्ञानाद्दृष्टिमान्द्याच्च स्खलनं क्षन्तुमर्हथ

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಕ್ರೋಧವೂ ಇಲ್ಲ; ವೈರವಿಲ್ಲ, ಮತ್ಸರವೂ ಇಲ್ಲ. ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪು ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಮಾಂದ್ಯದಿಂದ—ದಯಮಾಡಿ ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ.

Verse 49

वहनं भर्तृसौख्याय दिवा सम्पीड्यते रुजा । अयं भर्ता विजानीथ झोलिकासंस्थितः सदा

ಈ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ನನ್ನ ಪತಿಯ ಸೌಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ; ಆದರೂ ಹಗಲು ನೋವು ನನಗೆ ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ. ತಿಳಿಯಿರಿ—ಇವನೇ ನನ್ನ ಪತಿ; ಸದಾ ಈ ಚೀಲದೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವನು.

Verse 50

भरणं पानं वस्त्रं च ददाम्येतस्य रोगिणः । ऋषिः शौनकमुख्योऽसौ शाण्डिलीं मां विजानत

ಈ ರೋಗಿಗೆ ನಾನು ಆಹಾರ, ಪಾನೀಯ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಇವನು ಶೌನಕನಂತೆ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಋಷಿ; ನನ್ನನ್ನು ಶಾಂಡಿಲೀ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 51

स्वभर्तृधर्मिणीं कोपं मा कुरुष्वातिथिं कुरु । सतां समीपं सम्प्राप्तां सर्वं मे क्षन्तुमर्हथ

ನಾನು ಸ್ವಭರ್ತೃಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವಳು; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪ ಮಾಡಬೇಡಿ, ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ. ಸಜ್ಜನರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ—ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ.

Verse 52

ऋषय ऊचुः । परव्यथां न जानीषे व्यचरन्ती यदृच्छया । प्रभातेऽभ्युदिते सूर्ये तव भर्ता मरिष्यति

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಪರರ ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದ ಕೂಡಲೆ ನಿನ್ನ ಪತಿ ಮರಣಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 53

आत्मदुःखात्परं दुःखं न जानासि कुलाधमे । तेन वाक्येन घोरेण शाण्डिली विमनाभवत्

ಹೇ ಕುಲಾಧಮಾ! ನಿನ್ನ ಸ್ವದುಃಖಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ದುಃಖವನ್ನು ನೀನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಘೋರ ವಚನಗಳಿಂದ ಶಾಂಡಿಲೀ ಮನಸ್ಸು ಖಿನ್ನವಾಯಿತು.

Verse 54

परं विषादमापन्ना क्षणं ध्यात्वाब्रवीद्वचः । कोपात्संरक्तनयना निरीक्षन्ती मुनींस्तदा

ಅತೀವ ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅವಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದಳು. ಕೋಪದಿಂದ ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿ, ಆ ವೇಳೆ ಮುನಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಳು.

Verse 55

सतां गेहे किल प्राप्ता भवतां चापकारिणी । सामेनातिथिपूजायां शिष्टे च गृहमागते

ಸಜ್ಜನರ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಗೆ ಅಪಕಾರಿಣಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಅತಿಥಿಪೂಜೆ ಮಾಡಿದಿರಿ; ಶಿಷ್ಟ ಗೃಹಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರೂ ನಾನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡಿದೆ.

Verse 56

भवद्भिरीदृगातिथ्यं कृतं चैव ममैव तु । स्वर्गापवर्गधर्मश्च भवद्भिर्न निरीक्षितम्

ನೀವು ನನಗೆ ಇಂತಹ ಅತಿಥ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದಿರಿ; ಆದರೆ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಅಪವರ್ಗವೂ (ಮೋಕ್ಷವೂ) ನೀಡುವ ಧರ್ಮವನ್ನು ನೀವು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 57

प्राजापत्यामिमां दृष्ट्वा मां यथा प्राकृताः स्त्रियः । भवन्तः स्त्रीबलं मेऽद्य पश्यन्तु दिवि देवताः

ಈ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನೋಡುವಂತೆ ನೋಡಿದಿರಿ. ಇಂದು ನನ್ನ ಸ್ತ್ರೀಬಲವನ್ನು ನೀವು ಕಾಣಿರಿ—ಮತ್ತು ದಿವಿಯ ದೇವತೆಗಳೂ ಅದನ್ನು ಕಾಣಲಿ.

Verse 58

मरिष्यति न मे भर्ता ह्यादित्यो नोदयिष्यति । अन्धकारं जगत्सर्वं क्षीयते नाद्य शर्वरी

ನನ್ನ ಪತಿ ಸಾಯನು; ಇಂದು ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಲಿ; ಇಂದಿನ ರಾತ್ರಿಯು ಕ್ಷೀಣವಾಗದಿರಲಿ।

Verse 59

एवमुक्ते तया वाक्ये स्तम्भितेऽर्के तमोमयम् । न च प्रजायते सर्वं निर्वषट्कारसत्क्रियम्

ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಸೂರ್ಯನು ಸ್ಥಂಭಿತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಮಸ್ಸು ಆವರಿಸಿತು. ಆಗ ಯಾವುದೂ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ—ವಷಟ್ಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ಯಜ್ಞಾದಿ ಸತ್ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 60

स्वाहाकारः स्वधाकारः पञ्चयज्ञविधिर्नहि । स्नानं दानं जपो नास्ति सन्ध्यालोपव्यतिक्रमः । षण्मासं च तदा पार्थ लुप्तपिण्डोदकक्रियम्

‘ಸ್ವಾಹಾ’ಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ‘ಸ್ವಧಾ’ಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ; ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞವಿಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪಗಳಿಲ್ಲ; ಸಂಧ್ಯಾವಂದನವು ಲೋಪವಾಗಿ ವ್ಯತಿಕ್ರಮವಾಯಿತು. ಆಗ, ಓ ಪಾರ್ಥ, ಆರು ತಿಂಗಳು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪಿಂಡ-ಉದಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಿಂತಿತು।

Verse 171

अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ. (ಅಧ್ಯಾಯ-ಸೂಚಕ ಪದ)