Adhyaya 167

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले त्वच्चिह्नेनोपलक्षितम् । तीर्थमेतन्ममाख्याहि सम्भवं च महामुने

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಮುನಿಯೇ! ನರ್ಮದೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿ; ಅದರ ಸಂಭವವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿ.

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । पुरा कृतयुगस्यादौ दक्षिणे गिरिमुत्तमम् । विन्ध्यं सर्वगुणोपेतं नियतो नियताशनः

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕೃತಯುಗದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತವನ್ನು ನಾನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ; ನಾನು ನಿಯಮಬದ್ಧನಾಗಿ ಮಿತಾಹಾರಿಯಾಗಿದ್ದೆ.

Verse 3

ऋषिसङ्घैः कृतातिथ्यो दण्डके न्यवसं चिरम् । उषित्वा सुचिरं कालं वर्षाणामयुतं सुखी

ಋಷಿಸಂಘಗಳಿಂದ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ನಾನು ದಂಡಕ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದೆ; ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ—ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು—ಸುಖವಾಗಿ ಉಳಿದೆ.

Verse 4

तानृषीन् समनुज्ञाप्य शिष्यैरनुगतस्ततः । निवृत्तः सुमहाभाग नर्मदाकूलमागतः

ಆ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದೆನು. ಓ ಮಹಾಭಾಗ! ನರ್ಮದಾ ನದೀತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದೆನು.

Verse 5

पुण्यं च रमणीयं च सर्वपापविनाशनम् । कृत्वाहमास्पदं तत्र द्विजसंघसमायुतः

ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವೂ रमಣೀಯವೂ ಆದ, ಸರ್ವಪಾಪವಿನಾಶಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜಸಂಘದೊಂದಿಗೆ ನಾನು ನನ್ನ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆನು.

Verse 6

ब्रह्मचारिभिराकीर्णं गार्हस्थ्ये सुप्रतिष्ठितैः । वानप्रस्थैश्च यतिभिर्यताहारैर्यतात्मभिः

ಆ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದೇಶವು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾದ ಗೃಹಸ್ಥರಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಯತಿಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿತ್ತು—ಅವರು ಆಹಾರಸಂಯಮಿಗಳೂ ಮನೋನಿಗ್ರಹಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು.

Verse 7

तपस्विभिर्महाभागैः कामक्रोधविवर्जितैः । तत्राहं वर्षमयुतं तपः कृत्वा सुदारुणम्

ಅಲ್ಲಿ ಕಾಮಕ್ರೋಧವಿವರ್ಜಿತರಾದ ಮಹಾಭಾಗ ತಪಸ್ವಿಗಳ ನಡುವೆ, ನಾನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದೆನು.

Verse 8

आराधयं वासुदेवं प्रभुं कर्तारमीश्वरम् । जपंस्तपोभिर्नियमैर्नर्मदाकूलमाश्रितः

ನರ್ಮದಾ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ನಾನು ಪ್ರಭು, ಕರ್ತೃ, ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದೆನು—ಜಪ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ನಿಯಮಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ.

Verse 9

ततस्तौ वरदौ देवौ समायातौ युधिष्ठिर । प्रत्यक्षौ भास्करौ राजन्नुमाश्रीभ्यां विभूषितौ

ಆಮೇಲೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ವರಪ್ರದಾತ ದೇವರುಗಳು, ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು; ರಾಜನೇ, ಅವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತೇಜಸ್ವಿಗಳು, ಉಮಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಯಿಂದ ವಿಭೂಷಿತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 10

प्रणम्याहं ततो देवौ भक्तियुक्तो वचोऽब्रुवम् । भवन्तौ प्रार्थयामि स्म वरार्हौ वरदौ शिवौ

ನಂತರ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ—‘ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ವರಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು, ವರಪ್ರದಾತರು, ಶಿವಸ್ವರೂಪರು; ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ।’

Verse 11

धर्मस्थितिं महाभागौ भक्तिं वानुत्तमां युवाम् । अजरो व्याधिरहितः पञ्चविंशतिवर्षवत् । अस्मिन्स्थाने सदा स्थेयं सह देवैरसंशयम्

‘ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ನನಗೆ ಧರ್ಮಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅನುತ್ತಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ. ನಾನು ಅಜರನಾಗಿ, ವ್ಯಾಧಿರಹಿತನಾಗಿ, ಸದಾ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷದವನಂತೆ ಇರಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ನೀವು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರಿ।’

Verse 12

एवमुक्तौ मया पार्थ तौ देवौ कृष्णशङ्करौ । मामूचतुः प्रहृष्टौ तौ निवासार्थं युधिष्ठिर

ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಓ ಪಾರ್ಥ, ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು—ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಂಕರ—ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದ ವಿಷಯವಾಗಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಹೇಳಿದರು, ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ।

Verse 13

देवावूचतुः । अस्मिन्स्थाने स्थितौ विद्धि सह देवैः सवासवैः । एवमुक्त्वा ततो देवौ तत्रैवान्तरधीयताम्

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—‘ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರುವೆವು ಎಂದು ತಿಳಿ.’ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನರಾದರು।

Verse 14

अहं च स्थापयित्वा तौ शङ्करं कृष्णमव्ययम् । कृतकृत्यस्ततो जातः सम्पूज्य सुसमाहितः

ನಾನು ಶಂಕರನನ್ನೂ ಅವ್ಯಯನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನೂ—ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದೆನು; ನಂತರ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದೆನು।

Verse 15

तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । मार्कण्डेश्वरनाम्ना वै विष्णुं त्रिभुवनेश्वरम्

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮನುಷ್ಯನು ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಅಲ್ಲಿ ‘ಮಾರ್ಕಂಡೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನನ್ನು।

Verse 16

स गच्छेत्परमं स्थानं वैष्णवं शैवमेव च । घृतेन पयसा वाथ दध्ना च मधुना तथा

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅವನು ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ವೈಷ್ಣವವೂ ಶೈವವೂ; (ವಿಧಿ) ತುಪ್ಪದಿಂದ, ಹಾಲಿನಿಂದ, ಮೊಸರಿನಿಂದ ಹಾಗೂ ಜೇನಿನಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 17

नार्मदेनोदकेनाथ गन्धधूपैः सुशोभनैः । पुष्पोपहारैश्च तथा नैवेद्यैर्नियतात्मवान्

ಪ್ರಭೋ! ನರ್ಮದಾಜಲದಿಂದ, ಸುಂದರವಾದ ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಧೂಪಗಳಿಂದ, ಪುಷ್ಪೋಪಹಾರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯಗಳಿಂದ—ನಿಯತಾತ್ಮನಾದ ಭಕ್ತನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 18

एवं विष्णोः प्रकुर्वीत जागरं भक्तितत्परः । स्नानादीनि तथा राजन्प्रयतः शुचिमानसः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ ಜಾಗರಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ರಾಜನೇ! ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 19

ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे चतुर्दश्यामुपोषितः । द्वादश्यां कारयेद्देवपूजनं वैष्णवो नरः

ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ವೈಷ್ಣವನು ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ದೇವಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 20

एवं कृत्वा चतुर्दश्यामेकादश्यां नरोत्तम । वैष्णवं लोकमाप्नोति विष्णुतुल्यो भवेन्नरः

ಈ ರೀತಿ ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನು, ಓ ನರೋತ್ತಮ, ವೈಷ್ಣವ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಮಾನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 21

माहेश्वरे च राजेन्द्र गणवन्मोदते पुरे । श्राद्धं च कुरुते तत्र पितॄनुद्दिश्य सुस्थिरः

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಮಾಹೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಿವಗಣರಂತೆ ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲೇ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

तस्य ते ह्यक्षयां तृप्तिं प्राप्नुवन्ति न संशयः । नर्मदायां द्विजः स्नात्वा मौनी नियतमानसः

ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಕ್ಷಯ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ದ್ವಿಜನು ಮೌನ ವಹಿಸಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

उपास्य सन्ध्यां तत्रस्थो जपं कृत्वा सुशोभनम् । तर्पयित्वा पितॄन्देवान्मनुष्यांश्च यथाविधि

ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆ ಮಾಡಿ, ಸುಂದರ ಜಪವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ, ದೇವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 24

कृष्णस्य पुरतः स्थित्वा मार्कण्डेशस्य वा पुनः । ऋग्यजुःसाममन्त्रांश्च जपेदत्र प्रयत्नतः

ಕೃಷ್ಣನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ—ಅಥವಾ ಪುನಃ ಮಾರ್ಕಂಡೇಶ್ವರನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ—ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಋಗ್, ಯಜುಃ, ಸಾಮ ವೇದಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 25

ऋचमेकां जपेद्यस्तु ऋग्वेदस्य फलं लभेत् । यजुर्वेदस्य यजुषा साम्ना सामफलं लभेत्

ಋಗ್ವೇದದ ಒಂದೇ ಋಚೆಯನ್ನು ಜಪಿಸಿದವನು ಋಗ್ವೇದಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಯಜುಃದಿಂದ ಯಜುರ್ವೇದಫಲ, ಸಾಮದಿಂದ ಸಾಮವೇದಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 26

एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता । मृतप्रजा तु या नारी वन्ध्या स्त्रीजननी तथा

ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದರೆ, ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದಂತೆ ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂತಾನ ಮರಣಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀಯೂ, ವಂಧ್ಯೆಯೂ ಸಹ ಸಂತಾನಲಾಭಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯಳಾಗುತ್ತಾಳೆ।

Verse 27

रुद्रांस्तु विधिवज्जप्त्वा ब्राह्मणो वेदतत्त्ववित् । लिङ्गस्य दक्षिणे पार्श्वे स्थापयेत्कलशं शिवम्

ರುದ್ರಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಜಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ವೇದತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಲಿಂಗದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವಕಲಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 28

रुद्रैकादशभिर्मन्त्रैः स्नापयेत्कलशाम्भसा । पुत्रमाप्नोति राजेन्द्र दीर्घायुषमकल्मषम्

ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಕಲಶಜಲದಿಂದ ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಬೇಕು. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅವನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನೂ ನಿರ್ಕಲ್ಮಷನೂ ಆದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 29

मार्कण्डेश्वरवृक्षान्यो दूरस्थानपि पश्यति । ब्रह्महत्यादिपापेभ्यो मुच्यते शङ्करोऽब्रवीत्

ಮಾರ್ಕಂಡೇಶ್ವರ ವೃಕ್ಷದ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ದೂರದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೂ ಕಾಣಬಲ್ಲನು; ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಎಂದು ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 30

य इदं शृणुयाद्भक्त्या पठेद्वा नृपसत्तम । सर्वपापविशुद्धात्मा जायते नात्र संशयः

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವವನು ಅಥವಾ ಪಠಿಸುವವನು, ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 31

इदं यशस्यमायुष्यं धन्यं दुःखप्रणाशनम् । पठतां शृण्वतां वापि सर्वपापप्रमोचनम्

ಇದು ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನೂ ನೀಡುವುದು; ಮಂಗಳಕರ, ದುಃಖನಾಶಕ; ಪಠಿಸುವವರಿಗೂ ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚನ ನೀಡುವುದು।

Verse 167

। अध्याय

ಇಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಗಿದೆ।