Adhyaya 143
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿಗೆ ಯೋಜನೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಪರಮ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ನರ–ನಾರಾಯಣ ಋಷಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ದೇವ–ದಾನವರ ಆದಿ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಯುಗಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದೇ ದಿವ್ಯ ತತ್ತ್ವದ ಮಹಿಮೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ—ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಮ–ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರೂಪವಾಗಿ, ತೀರ್ಥಸ್ನಾನದ ನಂತರ ರಾವಣವಧದಿಂದ ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪನೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಬಲ–ಕೇಶವ (ಬಲರಾಮ–ಕೃಷ್ಣ) ರೂಪವಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಕಂಸ, ಚಾಣೂರ, ಮುಷ್ಟಿಕ, ಶಿಶುಪಾಲ, ಜರಾಸಂಧ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಧರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ವೀರರ ಪತನದಲ್ಲಿ ದೈವೀ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ಣಾಯಕವೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ವಿಧಿಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ, ಬಲ–ಕೇಶವರ ಪೂಜೆ, ಉಪವಾಸ, ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ (ಪ್ರಜಾಗರ), ಭಕ್ತಿಗಾನ/ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಗೌರವಸತ್ಕಾರ. ಫಲಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ದಾನ–ಪೂಜೆಯ ಫಲ ಅಕ್ಷಯ, ಮಹಾಪಾತಕಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಾಪನಾಶ, ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಓದಿ ಅಥವಾ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪವಿಮೋಚನೆ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣ/ಮೋಕ್ಷ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज योजनेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धौ पुरा कल्पे नरनारायणावृषी
ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರ, ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಜನೇಶ್ವರವೆಂಬ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನರ-ನಾರಾಯಣ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಋಷಿಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು।
Verse 2
तत्र तीर्थे तपस्तप्त्वा सङ्ग्रामे देवदानवैः । जयं प्राप्तौ महात्मानौ नरनारायणावुभौ
ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿ, ದೇವ-ದಾನವರೊಡನೆ ನಡೆದ ಸಂಗ्रामದಲ್ಲಿ, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ನರ-ನಾರಾಯಣರು ಇಬ್ಬರೂ ಜಯವನ್ನು ಪಡೆದರು।
Verse 3
पुनस्त्रेतायुगे प्राप्ते तौ देवौ रामलक्ष्मणौ । तत्र तीर्थे पुनः स्नात्वा रावणो दुर्जयो हतः
ಮತ್ತೆ ತ್ರೇತಾಯುಗ ಬಂದಾಗ, ಆ ಇಬ್ಬರು ದಿವ್ಯರು ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾಗಿದರು; ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ದುರ್ಜಯನಾದ ರಾವಣನು ಹತನಾದನು।
Verse 4
पुनः पार्थ कलौ प्राप्ते तौ देवौ बलकेशवौ । वसुदेवकुले जातौ दुष्करं कर्म चक्रतुः
ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ಕಲಿಯುಗ ಬಂದಾಗ ಆ ಇಬ್ಬರು ದಿವ್ಯರು ಬಲ ಮತ್ತು ಕೇಶವರೆಂದು ಅವತರಿಸಿದರು; ವಸುದೇವಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।
Verse 5
नरकं कालनेमिं च कंसं चाणूरमुष्टिकौ । शिशुपालं जरासंधं जघ्नतुर्बलकेशवौ
ಬಲ ಮತ್ತು ಕೇಶವರು ನರಕಾಸುರ, ಕಾಲನೇಮಿ, ಕಂಸ, ಚಾಣೂರ-ಮುಷ್ಟಿಕರು, ಹಾಗೆಯೇ ಶಿಶುಪಾಲ ಮತ್ತು ಜರಾಸಂಧರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು।
Verse 6
ततस्तत्र रिपून्संख्ये भीष्मद्रोणपुरःसरान् । कर्णदुर्योधनादींश्च निहनिष्यति स प्रभुः
ನಂತರ ಆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಭು ಭೀಷ್ಮ-ದ್ರೋಣರನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಣ-ದುರ್ಯೋಧನಾದಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಂಹರಿಸುವನು।
Verse 7
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे तत्र युध्यन्ति ते क्षणम् । भीमार्जुननिमित्तेन शिष्यौ कृत्वा परस्परम्
ಧರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಭೀಮ-ಅರ್ಜುನರ ನಿಮಿತ್ತದಿಂದ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಶಿಷ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಂತೆ।
Verse 8
तत्र तीर्थे पुनर्गत्वा तपः कृत्वा सुदुष्करम् । पूजयित्वा द्विजान्भक्त्या यास्येते द्वारकां पुनः
ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಹೋಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುವರು; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಮತ್ತೆ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ತೆರಳುವರು।
Verse 9
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्बलकेशवौ । तेन देवो जगद्धाता पूजितस्त्रिगुणात्मवान्
ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಬಲ-ಕೇಶವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು, ಅವನಿಂದ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕನಾದ ಜಗದ್ಧಾತ ದೇವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 10
उपवासी नरो भूत्वा यस्तु कुर्यात्प्रजागरम् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो गायंस्तस्य शुभां कथाम्
ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಯಾರು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಶುಭಕಥೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 11
यावतस्तत्र तीर्थे तु वृक्षान् पश्यन्ति मानवाः । ब्रह्महत्यादिकं पापं तावदेषां प्रणश्यति
ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಜನರು ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮರಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ನೋಡುತ್ತಾರೋ, ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೇ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳು ಅವರಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 12
प्रातरुत्थाय ये केचित्पश्यन्ति बलकेशवौ । तेनैव सदृशाः सर्वे देवदेवेन चक्रिणा
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಬಲ-ಕೇಶವರನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವವರು, ಆ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ಚಕ್ರಧಾರಿಯಾದ ದೇವದೇವನಿಗೆ ಸಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 13
ते पूज्यास्ते नमस्कार्यास्तेषां जन्म सुजीवितम् । ये नमन्ति जगत्पूज्यं देवं नारायणं हरिम्
ಅವರು ಪೂಜ್ಯರು, ಅವರು ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹರು, ಅವರ ಜನ್ಮ ಸುಜೀವಿತ—ಜಗತ್ಪೂಜ್ಯನಾದ ದೇವ ನಾರಾಯಣ ಹರಿಯನ್ನು ನಮಿಸುವವರು।
Verse 14
तत्र तीर्थे तु यद्दानं स्नानं देवार्चनं नृप । क्रियते तत्फलं सर्वमक्षयायोपकल्पते
ಹೇ ನೃಪಾ! ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ದಾನ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದೇವಾರ್ಚನೆ—ಇವೆಲ್ಲದರ ಫಲವು ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 15
अग्नेरपत्यं प्रथमं सुवर्णं भूर्वैष्णवी सूर्यसुताश्च गावः । लोकास्त्रयस्तेन भवन्ति दत्ता यः काञ्चनं गां च भुवं च दद्यात्
ಸುವರ್ಣವು ಅಗ್ನಿಯ ಮೊದಲ ಸಂತಾನವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಭೂಮಿ ವೈಷ್ಣವೀ; ಮತ್ತು ಗೋವುಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಪುತ್ರಿಯರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಯಾರು ಚಿನ್ನ, ಗೋವು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವರೋ, ಅವರಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವೇ ದತ್ತವಾದಂತೆ ಪುಣ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 16
एतत्ते कथितं सर्वं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । अतीतं च भविष्यच्च वर्तमानं महाबलम्
ಈ ತೀರ್ಥದ ಪರಮೋತ್ತಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಮಹಾಬಲವಾದ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ.
Verse 17
श्रुत्वा वापि पठित्वेदं श्रावयिपत्वाथ धार्मिकान् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಅಥವಾ ಓದಿದರೂ, ನಂತರ ಧಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿದರೂ, ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲ.
Verse 143
। अध्याय
ಅಧ್ಯಾಯ ಸಮಾಪ್ತಿ.