Adhyaya 142

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज रुक्मिणीतीर्थमुत्तमम् । यत्रैव स्नानमात्रेण रूपवान्सुभगो भवेत्

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ರುಕ್ಮಿಣೀ-ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ರೂಪವಂತನೂ ಸೌಭಾಗ್ಯವಂತನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 2

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तृतीयायां विशेषतः । स्नानं समाचरेत्तत्र न चेह जायते पुनः

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಷ್ಟಮಿ, ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಗದು।

Verse 3

यः स्नात्वा रुक्मिणीतीर्थे दानं दद्यात्तु कांचनम् । तत्तीर्थस्य प्रभावेन शोकं नाप्नोति मानवः

ಯಾರು ರುಕ್ಮಿಣೀ-ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಚಿನ್ನದ ದಾನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಶೋಕವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । तीर्थस्यास्य कथं जातो महिमेदृङ्मुनीश्वर । रूपसौभाग्यदं येन तीर्थमेतद्ब्रवीहि मे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಈ ತೀರ್ಥದ ಇಂತಹ ಮಹಿಮೆ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ರೂಪವೂ ಸೌಭಾಗ್ಯವೂ ನೀಡುವ ಈ ತೀರ್ಥದ ವಿಷಯವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ।

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । कथयामि यथावृत्तमितिहासं पुरातनम् । कथितं पूर्वतो वृद्धैः पारम्पर्येण भारत

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಾರತ, ನಡೆದದ್ದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಇದು ಹಿಂದೆ ಹಿರಿಯರು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದದ್ದು।

Verse 6

तं तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकाग्रमानसः । नगरं कुण्डिनं नाम भीष्मकः परिपाति हि

ಆ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಈಗ ಹೇಳುವೆನು—ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳು. ಕುಂಡಿನವೆಂಬ ನಗರವಿದೆ; ಅದನ್ನು ರಾಜ ಭೀಷ್ಮಕನೇ ಆಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

हस्त्यश्वरथसम्पन्नो धनाढ्योऽति प्रतापवान् । स्त्रीसहस्रस्य मध्यस्थः कुरुते राज्यमुत्तमम्

ಆನೆ-ಕುದುರೆ-ರಥಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ, ಅಪಾರ ಧನವಂತನಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಸಾವಿರ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಅವನು ಉತ್ತಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

तस्य भार्या महादेवी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । तस्यामुत्पादयामास पुत्रमेकं च रुक्मकम्

ಅವನ ಮಹಾದೇವಿಯಾದ ಪತ್ನಿ, ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅವಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ರುಕ್ಮಕನೆಂಬ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 9

द्वितीया तनया जज्ञे रुक्मिणी नाम नामतः । तदाशरीरिणी वाचा राजानं तमुवाच ह

ಎರಡನೆಯ ಸಂತಾನವಾಗಿ ರುಕ್ಮಿಣೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಪುತ್ರಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಆಗ ಅಶರೀರವಾಣಿ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿತು.

Verse 10

चतुर्भुजाय दातव्या कन्येयं भुवि भीष्मक । एवं तद्वचनं श्रुत्वा जहर्ष प्रियया सह

“ಓ ಭೀಷ್ಮಕ! ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಭುಜನಾದ ಭಗವಂತನಿಗೇ ವಿವಾಹವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.” ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ರಾಣಿಯೊಡನೆ ಹರ್ಷಿಸಿದನು.

Verse 11

ब्राह्मणैः सह विद्वद्भिः प्रविष्टः सूतिकागृहम् । स्वस्तिकं वाचयित्वास्याश्चक्रे नामेति रुक्मिणी

ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಸೂತಿಕಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನವನ್ನು ಪಠಿಸಲಿಸಿ, ಅವಳಿಗೆ ‘ರುಕ್ಮಿಣೀ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಇಟ್ಟನು।

Verse 12

यतः सुवर्णतिलको जन्मना सह भारत । ततः सा रुक्मिणीनाम ब्राह्मणैः कीर्तिता तदा

ಓ ಭಾರತಾ! ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಅವಳ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣತಿಲಕವಿದ್ದುದರಿಂದ, ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವಳನ್ನು ‘ರುಕ್ಮಿಣೀ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಿದರು।

Verse 13

ततः सा कालपर्यायादष्टवर्षा व्यजायत । पूर्वोक्तं चैव तद्वाक्यमशरीरिण्युदीरितम्

ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮದಿಂದ ಅವಳು ಎಂಟು ವರ್ಷದವಳಾದಳು; ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಅಶರೀರಿವಾಣಿಯಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅದೇ ವಾಕ್ಯವು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 14

स्मृत्वा स्मृत्वाथ नृपतिश्चिन्तयामास भूपतिः । कस्मै देया मया बाला भविता कश्चतुर्भुजः

ಆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಮರುಮರು ಸ್ಮರಿಸಿ ರಾಜನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಈ ಬಾಲೆಯನ್ನು ನಾನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು? ಮತ್ತು ಆ ‘ಚತುರ್ಭುಜ’ ಯಾರು ಆಗುವನು?”

Verse 15

एतस्मिन्नन्तरे तावद्रैवतात्पर्वतोत्तमात् । मुख्यश्चेदिपतिस्तत्र दमघोषः समागतः

ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರೈವತ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಿಂದ, ಚೇದಿದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ ದಮಘೋಷನು ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದನು।

Verse 16

प्रविष्टो राजसदनं यत्र राजा स भीष्मकः । तं दृष्ट्वा चागतं गेहे पूजयामास भूपतिः

ಅವನು ರಾಜಸದರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ ಭೀಷ್ಮಕನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಮನೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಭೂಪತಿಯು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 17

आसनं विपुलं दत्त्वा सभां गत्वा निवेशितः । कुशलं तव राजेन्द्र दमघोष श्रियायुत

ವಿಶಾಲ ಆಸನವನ್ನು ನೀಡಿ ಸಭಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು. ನಂತರ (ರಾಜನು) ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ ದಮಘೋಷ, ಶ್ರೀಯುತ! ಎಲ್ಲವೂ ಕುಶಲವೇ?

Verse 18

पुण्याहमद्य संजातमहं त्वद्दर्शनोत्सुकः । कन्या मदीया राजेन्द्र ह्यष्टवर्षा व्यजायत

ಇಂದು ಪುಣ್ಯದಿನವಾಗಿದೆ; ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ನಾನು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೆ. ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನನ್ನ ಕನ್ಯೆ ಈಗ ಎಂಟು ವರ್ಷದವಳಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 19

चतुर्भुजाय दातव्या वागुवाचाशरीरिणी । भीष्मकस्य वचः श्रुत्वा दमघोषोऽब्रवीदिदम्

‘ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಚತುರ್ಭುಜನಿಗೇ ನೀಡಬೇಕು’ ಎಂದು ಅಶರೀರ ವಾಣಿ ಹೇಳಿತು. ಭೀಷ್ಮಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದಮಘೋಷನು ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 20

चतुर्भुजो मम सुतस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । तस्येयं दीयतां कन्या शिशुपालस्य भीष्मक

ನನ್ನ ಪುತ್ರನು ಚತುರ್ಭುಜನು; ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಭೀಷ್ಮಕ, ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅವನಿಗೇ—ಶಿಶುಪಾಲನಿಗೇ—ನೀಡಿರಿ।

Verse 21

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दमघोषस्य भूमिप । भीष्मकेन ततो दत्ता शिशुपालाय रुक्मिणी

ಹೇ ರಾಜನೇ, ದಮಘೋಷನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೀಷ್ಮಕನು ಆಗ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಶಿಶುಪಾಲನಿಗೆ ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀಡಿದನು।

Verse 22

प्रारब्धं मङ्गलं तत्र भीष्मकेण युधिष्ठिर । दिक्षु देशान्तरेष्वेव ये वसन्ति स्वगोत्रजाः

ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮಕನು ಮಂಗಳಕರ ವಿವಾಹಕರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ವಗೋತ್ರಜರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 23

निमन्त्रितास्तु ते सर्वे समाजग्मुर्यथाक्रमम् । ततो यादववंशस्य तिलकौ बलकेशवौ

ಆಹ್ವಾನಿತರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೇರಿದರು; ನಂತರ ಯಾದವವಂಶದ ತಿಲಕರಾದ ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಕೇಶವ ಬಂದರು।

Verse 24

निमन्त्रितौ समायातौ कुण्डिनं भीष्मकस्य तु । भीष्मकेण यथान्यायं पूजितौ तौ यदूत्तमौ

ಆಹ್ವಾನಿತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಭೀಷ್ಮಕನ ಕುಂಡಿನ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದರು; ಭೀಷ್ಮಕನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆ ಯದುಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 25

ततः प्रदोषसमये रुक्मिणी काममोहिनी । सखीभिः सहिता याता पूर्बहिश्चाम्बिकार्चने

ನಂತರ ಪ್ರದೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಾಮದಿಂದ ಮನಮೋಹಿನಿಯಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವದ ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಲು ಹೊರಟಳು।

Verse 26

सापश्यत्तत्र देवेशं गोपवेषधरं हरिम् । तं दृष्ट्वा मोहमापन्ना कामेन कलुषीकृता

ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ದೇವೇಶ್ವರನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಗೋಪವೇಷಧಾರಿಯಾಗಿ ಕಂಡಳು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ಅವಳು ಮೋಹಗ್ರಸ್ತಳಾಗಿ, ಕಾಮಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕಲుషಿತವಾಯಿತು.

Verse 27

केशवोऽपि च तां दृष्ट्वा संकर्षणमुवाच ह । स्त्रीरत्नप्रवरं तात हर्तव्यमिति मे मतिः

ಕೇಶವನು ಕೂಡ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂಕರ್ಷಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ತಾತ, ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಇವಳು ಸ್ತ್ರೀರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು; ಇವಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು.”

Verse 28

केशवस्य वचः श्रुत्वा संकर्षण उवाच ह । गच्छ कृष्ण महाबाहो स्त्रीरत्नं चाशु गृह्यताम्

ಕೇಶವನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಸಂಕರ್ಷಣನು ಹೇಳಿದನು— “ಮಹಾಬಾಹು ಕೃಷ್ಣ, ಹೋಗು; ಆ ಸ್ತ್ರೀರತ್ನವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸು.”

Verse 29

अहं च तव मार्गेण ह्यागमिष्यामि पृष्ठतः । दानवानां च सर्वेषां कुर्वंश्च कदनं महत्

“ನಾನು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತೇನೆ; ಆ ಎಲ್ಲಾ ದಾನವರ ಮೇಲೆ ಮಹಾ ಸಂಹಾರವನ್ನು ಮಾಡುವೆನು.”

Verse 30

संकर्षणमतं प्राप्य केशवः केशिसूदनः । ययौ कन्यां गृहीत्वा तु रथमारोप्य सत्वरम्

ಸಂಕರ್ಷಣನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಕೇಶೀಸೂದನ ಕೇಶವನು ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಟನು.

Verse 31

निर्गतः सहसा राजन्वेगेनैवानिलो यथा । हाहाकारस्तदा जातो भीष्मकस्य पुरे महान्

ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಸಹಸಾ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಂತೆ ಹೊರಟನು. ಆಗ ಭೀಷ್ಮಕನ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 32

निर्गता दानवाः क्रुद्धा वेला इव महोदधेः । गर्जन्तः सायुधाः सर्वे धावन्तो रथवर्त्मनि

ಕ್ರುದ್ಧ ದಾನವರು ಮಹಾಸಮುದ್ರದ ಉಕ್ಕುವ ಅಲೆಗಳಂತೆ ಹೊರಬಂದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತ ರಥಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸಿದರು.

Verse 33

बलदेवं ततः प्राप्ता रथमार्गानुगामिनम् । तेषां युद्धं बलस्यासीत्सर्वलोकक्षयंकरम्

ನಂತರ ರಥಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಲದೇವನ ಬಳಿಗೆ ಅವರು ಬಂದರು. ಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧವು ಸರ್ವಲೋಕಕ್ಷಯಂಕರವೆನಿಸುವಷ್ಟು ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು.

Verse 34

यथा तारामये पूर्वं सङ्ग्रामे लोकविश्रुते । गदाहस्तो महाबाहुस्त्रैलोक्येऽप्रतिमो बलः

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಲೋಕವಿಶ್ರುತ ತಾರಾಮಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೆಯೇ, ಗದಾಹಸ್ತ ಮಹಾಬಾಹು ಬಲನು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 35

हलेनाकृष्य सहसा गदापातैरपातयत् । अशक्यो दानवैर्हन्तुं बलभद्रो महाबलः

ಹಲದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಹಸಾ ಎಳೆದು, ಗದಾಘಾತಗಳಿಂದ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದನು. ಆ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಬಲಭದ್ರನನ್ನು ದಾನವರು ಸಂಹರಿಸಲು ಅಶಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 36

बभञ्ज दानवान्सर्वांस्तस्थौ गिरिरिवाचलः । तं दृष्ट्वा च बलं क्रुद्धं दुर्धर्षं त्रिदशैरपि

ಅವನು ಎಲ್ಲ ದಾನವರನ್ನೂ ಚೂರ್ನಮಾಡಿ, ಅಚಲ ಪರ್ವತದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಬಲನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಧರ್ಷನಾಗಿ ತೋರ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 37

भीष्मपुत्रो महातेजा रुक्मीनां महयशाः । नराणामतिशूराणामक्षौहिण्या समन्वितः

ಆಗ ಭೀಷ್ಮಪುತ್ರನು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ, ರುಕ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಅತಿಶೂರ ನರರ ಅಕ್ಷೌಹಿಣೀ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 38

बलभद्रमतिक्रम्य ततो युद्धे निराकरोत् । तद्युद्धं वञ्चयित्वा तु रथमार्गेण सत्वरम्

ಅವನು ಬಲಭದ್ರನನ್ನು ದಾಟಿ, ನಂತರ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದನು. ಆ ಸಮರವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ರಥಮಾರ್ಗದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 39

केशवोऽपि तदा देवो रुक्मिण्या सहितो ययौ । विन्ध्यं तु लङ्घयित्वाग्रे त्रैलोक्यगुरुरव्ययः

ಅದೇ ವೇಳೆ ದೇವನಾದ ಕೇಶವನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು. ವಿನ್ಧ್ಯ ಪರ್ವತವನ್ನು ಲಂಘಿಸಿ, ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಗುರು ಅವ್ಯಯ ಪ್ರಭು ಮುನ್ನಡೆದನು.

Verse 40

नर्मदातटमापेदे यत्र सिद्धः पुरा पुनः । अजेयो येन संजातस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

ಅವನು ನರ್ಮದಾ ತಟವನ್ನು ತಲುಪಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಿಂದೆ ಪುನಃಪುನಃ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದನು. ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಅಜೇಯನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 41

एतस्मात्कारणात्तात योधनीपुरमुच्यते । रुक्मोऽपि दानवेन्द्रोऽसौ प्राप्तः

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹೇ ತಾತ, ಅದನ್ನು ‘ಯೋಧನೀಪುರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದಾನವೇಂದ್ರ ರುಕ್ಮನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 42

प्रत्युवाचाच्युतं क्रुद्धस्तिष्ठ तिष्ठेति मा व्रज । अद्य त्वां निशितैर्बाणैर्नेष्यामि यमसादनम्

ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಅವನು ಅಚ್ಯುತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು; ಹೋಗಬೇಡ. ಇಂದು ನನ್ನ ನಿಶಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಮಸದನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವೆನು.”

Verse 43

एवं परस्परं वीरौ जगर्जतुरुभावपि । तयोर्युद्धमभूद्घोरं तारकाग्निजसन्निभम्

ಹೀಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ಪರಸ್ಪರ ಗರ್ಜಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರ ಯುದ್ಧವು ಭೀಕರವಾಯಿತು—ತಾರಕಾಗ್ನಿಜನಾದ ಸ್ಕಂದನ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಂತ.

Verse 44

चिक्षेप शरजालानि केशवं प्रति दानवः । नानुचिन्त्य शरांस्तस्य केशवः केशिसूदनः

ದಾನವನು ಕೇಶವನ ಮೇಲೆ ಶರಜಾಲಗಳನ್ನು ಎಸೆದನು. ಆದರೆ ಕೇಶಿಸೂದನನಾದ ಕೇಶವನು ಅವನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 45

ततो विष्णुः स्वयं क्रुद्धश्चक्रं गृह्य सुदर्शनम् । सम्प्रहरत्यमुं यावद्रुक्मिण्यात्र निवारितः

ನಂತರ ವಿಷ್ಣು ಸ್ವತಃ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹರಿಸಲು ಮುಂದಾದನು; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಯು ಅವನನ್ನು ತಡೆದಳು.

Verse 46

त्वां न जानाति देवेशं चतुर्बाहुं जनार्दनम् । दर्शयस्व स्वकं रूपं दयां कृत्वा ममोपरि

ದೇವಾಧಿದೇವನೂ, ಚತುರ್ಭುಜನೂ, ಜನಾರ್ದನನೂ ಆದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅವನು ಅರಿಯನು. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಯೆತೋರಿ ನಿನ್ನ ನಿಜರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸು.

Verse 47

एवमुक्तस्तु रुक्मिण्या दर्शयामास भारत । देवा दृष्ट्वापि तद्रूपं स्तुवन्त्याकाशसंस्थिताः । दिव्यं चक्षुस्तदा देवो ददौ रुक्मस्य भारत

ರುಕ್ಮಿಣಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿ, ಓ ಭಾರತನೇ, ಆತನು ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವತೆಗಳು ಆ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ಆಗ ದೇವರು ರುಕ್ಮನಿಗೆ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 48

रुक्म उवाच । यन्मया पापनिष्ठेन मन्दभाग्येन केशव । सायकैराहतं वक्षस्तत्सर्वं क्षन्तुमर्हसि

ರುಕ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಕೇಶವನೇ, ಪಾಪಿಯಾದ ಮತ್ತು ಮಂದಭಾಗ್ಯನಾದ ನಾನು ನಿನ್ನ ಎದೆಗೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು.

Verse 49

पूर्वं दत्ता स्वयं देव जानकी जनकेन वै । मया प्रदत्ता देवेश रुक्मिणी तव केशव

ಓ ದೇವರೇ, ಹಿಂದೆ ಜನಕನು ಸ್ವತಃ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಂತೆ, ಓ ದೇವೇಶನೇ, ಓ ಕೇಶವನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 50

उद्वाहय यथान्यायं विधिदृष्टेन कर्मणा । रुक्मस्य वचनं श्रुत्वा ततस्तुष्टो जगद्गुरुः

'ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿರಿ.' ರುಕ್ಮನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಜಗದ್ಗುರುವು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

Verse 51

बभाषे देवदेवेशो रुक्मिणं भीष्मकात्मजम् । गच्छ स्वकं पुरं मा भैः कुरु राज्यमकण्टकम्

ದೇವದೇವೇಶ್ವರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಭೀಷ್ಮಕನ ಪುತ್ರ ರುಕ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು— “ನಿನ್ನ ಸ್ವನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಭಯಪಡಬೇಡ. ಕಂಟಕರಹಿತವಾಗಿ, ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳು.”

Verse 52

केशवस्य वचः श्रुत्वा रुक्मो दानवपुंगवः । तं प्रणम्य जगन्नाथं जगाम भवनं पितुः

ಕೇಶವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ದಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರುಕ್ಮನು ಜಗನ್ನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಯನ್ನು ಸೇರಿದನು.

Verse 53

गते रुक्मे तदा कृष्णः समामन्त्र्य द्विजोत्तमान् । मरीचिमत्र्यङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्

ರುಕ್ಮನು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರಾದ ಮರೀಚಿ, ಅತ್ರಿ, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ ಮತ್ತು ಕ್ರತು ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.

Verse 54

वसिष्ठं च महाभागमित्येते सप्त मानसाः । इत्येते ब्राह्मणाः सप्त पुराणे निश्चयं गताः

ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ವಸಿಷ್ಠನನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ—ಇವರೇ ಏಳು ಮಾನಸಪುತ್ರ ಋಷಿಗಳು. ಪುರಾಣಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಏಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 55

क्षमावन्तः प्रजावन्तो महर्षिभिरलंकृताः । इत्येवं ब्रह्मपुत्राश्च सत्यवन्तो महामते

ಓ ಮಹಾಮತೇ! ಇವರು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರರು—ಕ್ಷಮಾಶೀಲರು, ಪ್ರಜಾವಂತರು (ಶಿಷ್ಯಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರು), ಮಹರ್ಷಿತ್ವದಿಂದ ಅಲಂಕೃತರು; ಸ್ವಭಾವತಃ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರು.

Verse 56

नर्मदातटमाश्रित्य निवसन्ति जितेन्द्रियाः । तपःस्वाध्यायनिरता जपहोमपरायणाः

ನರ್ಮದಾ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವರು ಜಿತೇಂದ್ರಿಯರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ—ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಜಪ ಹಾಗೂ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 57

निमन्त्रितास्तु राजेन्द्र केशवेन महात्मना । श्राद्धं कृत्वा यथान्यायं ब्रह्मोक्तविधिना ततः

ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಮಹಾತ್ಮ ಕೇಶವನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವರು ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

Verse 58

हरिस्तान्पूजयामास सप्तब्रह्मर्षिपुंगवान् । प्रददौ द्वादश ग्रामांस्तेभ्यस्तत्र जनार्दनः

ಹರಿಯು ಆ ಏಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಜನಾರ್ದನನು ಅವರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 59

यावच्चन्द्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठति मेदिनी । तावद्दानं मया दत्तं परिपन्थी न कश्चन

ಚಂದ್ರನೂ ಸೂರ್ಯನೂ ಇರುವವರೆಗೆ, ಭೂಮಿ ನಿಂತಿರುವವರೆಗೆ—ನಾನು ನೀಡಿದ ಈ ದಾನ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ; ಯಾರೂ ಇದರ ಪರಿಪಂಥಿಯಾಗಬಾರದು.

Verse 60

मद्दत्तं पालयिष्यन्ते ये नृपा गतकल्मषाः । तेभ्यः स्वस्ति करिष्यामि दास्यामि परमां गतिम्

ಪಾಪಮುಕ್ತರಾದ ರಾಜರು ನಾನು ನೀಡಿದ ದಾನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಸ್ವಸ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 61

यावद्धि यान्ति लोकेषु महाभूतानि पञ्च च । तावत्ते दिवि मोदन्ते मद्दत्तपरिपालकाः

ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚ ಮಹಾಭೂತಗಳು ಸಂಚರಿಸುವವರೆಗೆ, ನನ್ನ ದಾನವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 62

यस्तु लोपयते मूढो दत्तं वः पृथिवीतले । नरके तस्य वासः स्याद्यावदाभूतसम्प्लवम्

ಆದರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ನೀಡಿದ ದಾನವನ್ನು ಮೂಢನು ಲೋಪಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಪ್ರಳಯವರೆಗೆ ನರಕವಾಸವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 63

स्वदत्ता परदत्ता वा पालनीया वसुंधरा । यस्य यस्य यदा भूमिस्तस्य तस्य तदा फलम्

ಸ್ವದತ್ತವಾಗಲಿ ಪರದತ್ತವಾಗಲಿ—ಈ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಭೂಮಿ ಇದ್ದದೋ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫಲವೂ ಅವನಿಗೇ ಸೇರುತ್ತದೆ।

Verse 64

स्वदत्तां परदत्तां वा यो हरेत वसुंधराम् । स विष्ठायां कृमिर्भूत्वा पितृभिः सह मज्जति

ಸ್ವದತ್ತವಾಗಲಿ ಪರದತ್ತವಾಗಲಿ—ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವವನು ಮಲದಲ್ಲಿ ಹುಳುವಾಗಿ ಪಿತೃಗಳೊಡನೆ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 65

अन्यायेन हृता भूमिरन्यायेन च हारिता । हर्ता हारयिता चैव विष्ठायां जायते कृमिः

ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಂಡ ಭೂಮಿಯೂ, ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿಸಿದ ಭೂಮಿಯೂ—ಕಸಿಯುವವನು ಮತ್ತು ಕಸಿಯಿಸುವವನು ಇಬ್ಬರೂ ಮಲದಲ್ಲಿ ಹುಳುವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ।

Verse 66

षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गे तिष्ठति भूमिदः । आच्छेत्ता चानुमन्ता च तान्येव नरके वसेत्

ಭೂಮಿದಾನ ಮಾಡುವವನು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವನು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುವವನು ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ನರಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 67

यानीह दत्तानि पुरा नरेन्द्रैर्दानानि धर्मार्थयशस्कराणि । निर्माल्यरूपप्रतिमानि तानि को नाम साधुः पुनराददाति

ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರರು ನೀಡಿದ ದಾನಗಳು—ಧರ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು ನೀಡುವವು—ಅವು ನಿರ್ಮಾಲ್ಯರೂಪದ ಪವಿತ್ರ ಅರ್ಪಣೆಯಂತಿವೆ; ಅವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಯಾವ ಸಾಧು ಪುರುಷನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವನು?

Verse 68

एवं तान्पूजयित्वा तु सम्यङ्न्यायेन पाण्डव । रुक्मिण्या विधिवत्पाणिं जग्राह मधुसूदनः

ಈ ರೀತಿ ಸಮ್ಯಕ್ ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹೇ ಪಾಂಡವ, ಮಧುಸೂದನನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದನು।

Verse 69

मुशली च ततः सर्वाञ्जित्वा दानवपुंगवान् । स्वस्थानमगमत्तत्र कृत्वा कार्यं सुशोभनम्

ನಂತರ ಮುಶಲೀ (ಬಲರಾಮ) ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನವರನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಶೋಭನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು।

Verse 70

प्रयातौ द्वारवत्यां तौ कृष्णसंकर्षणावुभौ । गच्छमानं तु तं दृष्ट्वा केशवं क्लेशनाशनम्

ನಂತರ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸಂಕರ್ಷಣ—ಇಬ್ಬರೂ—ದ್ವಾರವತಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಹೊರಟರು. ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ಲೇಶನಾಶಕ ಕೇಶವನನ್ನು ನೋಡಿ…

Verse 71

ब्राह्मणाः सत्यवन्तश्च निर्गताः शंसितव्रताः । आगच्छमानांस्तौ वीक्ष्य रथमार्गेण ब्राह्मणान्

ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರು, ಪ್ರಶಂಸಿತ ವ್ರತಧಾರಿಗಳಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೊರಬಂದರು; ರಥಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನೋಡಿ…

Verse 72

मुहूर्तं तत्र विश्रम्य केशवो वाक्यमब्रवीत् । किमागमनकार्यं वो ब्रूत सर्वं द्विजोत्तमाः

ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ಕೇಶವನು ಹೇಳಿದನು— “ನಿಮ್ಮ ಆಗಮನದ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿರಿ।”

Verse 73

कुर्वाणाः स्वीयकर्माणि मम कृत्यं तु तिष्ठते । देवस्य वचनं श्रुत्वा मुनयो वाक्यमब्रुवन्

“ನಾವು ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ; ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಕರ್ತವ್ಯ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆ।” ದೇವವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುನಿಗಳು ಉತ್ತರಿಸಿದರು।

Verse 74

कल्पकोटिसहस्रेण सत्यभावात्तु वन्दितः । दुष्प्राप्योऽसि मनुष्याणां प्राप्तः किं त्यजसे हि नः

ಅಸಂಖ್ಯ ಕಲ್ಪಕೋಟಿ ಸಹಸ್ರಗಳ ಕಾಲ ಸತ್ಯಭಾವದಿಂದ ನೀವು ವಂದಿತರಾಗಿದ್ದೀರಿ; ಮಾನವರಿಗೆ ನೀವು ದುರ್ಲಭ. ಈಗ ನಮಗೆ ದೊರೆತು ನಮ್ಮನ್ನು ಏಕೆ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತೀರಿ?

Verse 75

ब्राह्मणानां वचः श्रुत्वा भगवानिदमब्रवीत् । मथुरायां द्वारवत्यां योधनीपुर एव च

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು— “ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ, ದ್ವಾರವತಿಯಲ್ಲಿ, ಯೋಧನೀಪುರದಲ್ಲಿಯೂ…”

Verse 76

त्रिकालमागमिष्यामि सत्यं सत्यं पुनः पुनः । एवं ते ब्राह्मणाः श्रुत्वा योधनीपुरमागताः

“ನಾನು ತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲೂ (ಪ್ರಾತಃ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಸಾಯಂಕಾಲ) ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬರುವೆನು—ಸತ್ಯಂ, ಸತ್ಯಂ, ಪುನಃ ಪುನಃ.” ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯೋಧನೀಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

Verse 77

अवतीर्णस्त्रिभागेन प्रादुर्भावे तु माथुरे । एतत्ते कथितं सर्वं तीर्थस्योत्पत्तिकारणम्

ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ತ್ರಿಭಾಗರೂಪದಿಂದ ಅವತಾರಗೊಂಡರು. ಈ ತೀರ್ಥದ ಉತ್ಪತ್ತಿಕಾರಣವೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 78

भूतं भव्यं भविष्यच्च वर्तमानं तथापरम् । यं श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

ಭೂತ, ಭವ್ಯ, ಆಗಮಿಸುವುದು, ವರ್ತಮಾನ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಪರವೂ—ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 79

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्बलकेशवौ । तेन देवो जगद्धाता पूजितस्त्रिगुणात्मवान्

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಬಲ-ಕೇಶವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು, ಅವನಿಂದ ಜಗದ್ಧಾತ ದೇವನು—ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮವಂತನು—ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 80

उपवासी नरो भूत्वा यस्तु कुर्यात्प्रदक्षिणम् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

ಉಪವಾಸಿಯಾಗಿ ಯಾರು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 81

तत्र तीर्थे तु ये वृक्षास्तान्पश्यन्त्यपि ये नराः । तेऽपि पापैः प्रमुच्यन्ते भ्रूणहत्यासमैरपि

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿರುವ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಯಾರು ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೂ, ಅವರೂ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾಸಮಾನ ಪಾಪಗಳಿಂದಲೂ ಸಹ।

Verse 82

प्रातरुत्थाय ये केचित्पश्यन्ति बलकेशवौ । तेन ते सदृशाः स्युर्वै देवदेवेन चक्रिणा

ಯಾರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಬಲ-ಕೇಶವರನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅವರು ದೇವದೇವನಾದ ಚಕ್ರಧಾರಿಯ ಸಮಾನರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 83

ते पूज्यास्ते नमस्कार्यास्तेषां जन्म सुजीवितम् । ये नमन्ति जगन्नाथं देवं नारायणं हरिम्

ಅವರು ಪೂಜ್ಯರು, ಅವರು ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹರು; ಅವರ ಜನ್ಮ ಧನ್ಯ, ಜೀವನ ಸುಜೀವಿತ—ಜಗನ್ನಾಥನಾದ ದೇವ ನಾರಾಯಣ ಹರಿಯನ್ನು ನಮಿಸುವವರು।

Verse 84

तत्र तीर्थे तु यद्दानं स्नानं देवार्चनं नृप । तत्सर्वमक्षयं तस्य इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ದಾನ, ಸ್ನಾನ, ದೇವಾರ್ಚನೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕರ್ತನಿಗೆ ಅಕ್ಷಯಫಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 85

प्रविश्याग्नौ मृतानां च यत्फलं समुदाहृतम् । तच्छृणुष्व नृपश्रेष्ठ प्रोच्यमानमशेषतः

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮೃತರಾದವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಫಲವನ್ನು, ಈಗ ಏನೂ ಉಳಿಯದೆ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 86

विमानेनार्कवर्णेन किंकिणीजालमालिना । आग्नेये भवते तत्र मोदते कालमीप्सितम्

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೂರ್ಯವರ್ಣದ, ಕಿಂಕಿಣೀಜಾಲದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ದಿವ್ಯವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ತೆರಳಿ ಅಗ್ನಿಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಕಾಲವರೆಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 87

जले चैवा मृतानां तु योधनीपुरमध्यतः । वसन्ति वारुणे लोके यावदाभूतसम्प्लवम्

ಮತ್ತೆ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದವರು ಯೋಧನೀಪುರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವರುಣಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 88

अनाशके मृतानां तु तत्र तीर्थे नराधिप । अनिवर्तिका गतिर्नृणां नात्र कार्या विचारणा

ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅನಾಶಕವಾಗಿ (ಅನ್ನತ್ಯಾಗದ ಉಪವಾಸಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ) ಮೃತರಾದವರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಗತಿ ಅನಾವರ್ತ್ಯ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೋ ವಿಚಾರವೋ ಬೇಡ।

Verse 89

तत्र तीर्थे तु यो दद्यात्कपिलादानमुत्तमम् । विधानेन तु संयुक्तं शृणु तस्यापि यत्फलम्

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಪಿಲಾದಾನ (ಕಪಿಲಾ ಗೋವಿನ ದಾನ) ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಫಲವನ್ನೂ ಕೇಳು।

Verse 90

यावन्ति तस्या रोमाणि तत्प्रसूतेश्च भारत । तावन्ति दिवि मोदन्ते सर्वकामैः सुपूजिताः

ಹೇ ಭಾರತ! ಆ ಗೋವಿನ ಎಷ್ಟು ರೋಮಗಳಿವೆಯೋ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂತಾನದವೂ ಎಷ್ಟು ಇರುವವೋ, ಅಷ್ಟೆ (ವರ್ಷ) ಅವರು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಕಾಮಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಿ, ಸುಪೂಜಿತರಾಗಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 91

यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वास्तावन्ति वर्षाणि महीयते सः । स्वर्गाच्च्युतश्चापि ततस्त्रिलोक्यां कुले समुत्पत्स्यति गोमतां सः

ಹಸುವಿನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ರೋಮಗಳಿವೆಯೋ, ಅಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾದರೂ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೋಸಂಪತ್ತಿನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 92

तत्र तीर्थे तु यो दद्याद्रूप्यं काञ्चनमेव वा । काञ्चनेन विमानेन विष्णुलोके महीयते

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೆಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಬಂಗಾರವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸ್ವರ್ಣವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ತೆರಳಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 93

तस्मिंस्तीर्थे तु यो दद्यात्पादुके वस्त्रमेव च । दानस्यास्य प्रभावेन लभते स्वर्गमीप्सितम्

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನೂ ವಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಆ ದಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಇಷ್ಟವಾದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 94

ऋग्यजुःसामवेदानां पठनाद्यत्फलं भवेत् । तत्र तीर्थे तु राजेन्द्र गायत्र्या तत्फलं लभेत्

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಋಗ್, ಯಜುಃ, ಸಾಮವೇದಗಳ ಪಠಣದಿಂದ ಯಾವ ಫಲ ದೊರಕುವುದೋ, ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರೀಜಪದಿಂದ ಅದೇ ಫಲ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 95

प्रयागे यद्भवेत्पुण्यं गयायां च त्रिपुष्करे । कुरुक्षेत्रे तु राजेन्द्र राहुग्रस्ते दिवाकरे

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಪ್ರಯಾಗ, ಗಯಾ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಹುಗ್ರಸ್ತ ದಿವಾಕರ (ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ) ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯ…

Verse 96

सोमेश्वरे च यत्पुण्यं सोमस्य ग्रहणे तथा । तत्फलं लभते तत्र स्नानमात्रान्न संशयः

ಸೋಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪುಣ್ಯವೂ, ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣಕಾಲದ ಫಲವೂ—ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 97

द्वादश्यां तु नरः स्नात्वा नमस्कृत्य जनार्दनम् । उद्धृताः पितरस्तेन अवाप्तं जन्मनः फलम्

ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರೆ; ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಉದ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಫಲ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 98

संक्रान्तौ च व्यतीपाते द्वादश्यां च विशेषतः । ब्राह्मणं भोजयेदेकं कोटिर्भवति भोजिता

ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ವ್ಯತೀಪಾತ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು—ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡಿದರೂ, ಅದು ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ನೀಡಿದಂತೆ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 99

पृथिव्यां यानि तीर्थानि ह्यासमुद्राणि पाण्डव । तानि सर्वाणि तत्रैव द्वादश्यां पाण्डुनन्दन

ಹೇ ಪಾಂಡವ! ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದ್ರತೀರದ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳೂ—ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಅಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹೇ ಪಾಂಡುನಂದನ।

Verse 100

क्षयं यान्ति च दानानि यज्ञहोमबलिक्रियाः । न क्षीयते महाराज तत्र तीर्थे तु यत्कृतम्

ಹೇ ಮಹಾರಾಜ! ದಾನ, ಯಜ್ಞ, ಹೋಮ, ಬಲಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಫಲ ಕ್ಷಯವಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 101

यद्भूतं यद्भविष्यच्च तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । कथितं ते मया सर्वं पृथग्भावेन भारत

ಹೇ ಭಾರತ! ಈ ತೀರ್ಥದ ಪರಮೋತ್ತಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ—ಹಿಂದೆ ಇದ್ದದ್ದೂ ಮುಂದೆಯೂ ಆಗುವುದೂ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ।

Verse 142

। अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ ಸಮಾಪ್ತಿ।