Adhyaya 120

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि कम्बुकेश्वरमुत्तमम् । हिरण्यकशिपुर्दैत्यो दानवो बलदर्पितः

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಇದನಂತರ ಪರಮ ಕಂಬುಕೇಶ್ವರನನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ. ಬಲದ ದರ್ಪದಿಂದ ಮದಿಸಿದ ದೈತ್ಯ-ದಾನವ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಇದ್ದನು.

Verse 2

अवध्यः सर्वलोकानां त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । तस्य पुत्रो महातेजाः प्रह्लादो नाम नामतः

ಅವನು ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವಧ್ಯನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪುತ್ರನು ಪ್ರಹ್ಲಾದನೆಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 3

विष्णुप्रसादाद्भक्त्या च तस्य राज्ये प्रतिष्ठितः । विरोचनस्तस्य सुतस्तस्यापि बलिरेव च

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಅವನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ವಿರೋಚನ; ವಿರೋಚನನ ಪುತ್ರನು ಬಲಿಯೇ ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 4

बलिपुत्रोऽभवद्बाणस्तस्मादपि च शम्बरः । शम्बरस्यान्वये जातः कम्बुर्नाम महासुरः

ಬಲಿಯ ಪುತ್ರನು ಬಾಣನಾದನು; ಅವನಿಂದ ಶಂಬರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಶಂಬರನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಕಂಬು ಎಂಬ ಮಹಾಸುರನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 5

ज्ञात्वा विष्णुमयं घोरं महद्भयमुपस्थितम् । दानवानां विनाशाय नान्यो हेतुः कदाचन

ವಿಷ್ಣುಮಯವಾದ ಆ ಘೋರ ಮಹಾಭಯವು ಸಮೀಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅವನು ಅರಿತನು—ದಾನವರ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಆ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಕಾರಣ ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 6

स त्यक्त्वा पुत्रदारांश्च सुहृद्बन्धुपरिग्रहान् । चचार मौनमास्थाय तपः कम्बुर्महामतिः

ಅವನು ಪುತ್ರ‑ದಾರರು ಹಾಗೂ ಸುಹೃದ್‑ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲ ಆಸಕ್ತಿ‑ಪರಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮೌನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು; ಮಹಾಮತಿ ಕಂಬು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 7

अक्षसूत्रकरो भूत्वा दण्डी मुण्डी च मेखली । शाकयावकभक्षश्च वल्कलाजिनसंवृतः

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಸೂತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ದಂಡಧಾರಿಯಾಗಿ, ಮುಂಡಿತ ಶಿರಸ್ಸು, ಮೇಖಲೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿ; ಶಾಕ‑ಯವಕವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಿ, ವಲ್ಕಲ‑ಅಜಿನಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದನು।

Verse 8

स्नात्वा नित्यं धृतिपरो नर्मदाजलमाश्रितः । पूजयंस्तु महादेवमर्बुदं वर्षसंख्यया

ಅವನು ನಿತ್ಯ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಧೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ನರ್ಮದಾಜಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ; ವರ್ಷಗಳ ಅರ್ಭುದ‑ಸಂಖ್ಯೆಯವರೆಗೆ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 9

ततस्तुतोष भगवान्देवदेवो महेश्वरः । उवाच दानवं काले मेघगम्भीरया गिरा

ಆಮೇಲೆ ದೇವದೇವನಾದ ಭಗವಾನ್ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು; ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಘಗಂಭೀರವಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ ಆ ದಾನವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 10

भोभोः कम्बो महाभाग तुष्टोऽहं तव सुव्रत । इष्टं व्रतानां परमं मौनं सर्वार्थसाधनम्

“ಭೋ ಭೋ, ಮಹಾಭಾಗ ಕಂಬೂ! ನಿನ್ನ ಸುವ್ರತದಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪ್ರಿಯವಾದುದು ಮೌನ—ಅದು ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕ.”

Verse 11

चरितं च त्वया लोके देवदानवदुश्चरम् । वरं वृणीष्व भद्रं ते यत्ते मनसि रोचते

ನೀನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೇವ-ದಾನವರಿಗೂ ದುಶ್ಚರವಾದ ಮಹಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀ. ಆದ್ದರಿಂದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು—ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು.

Verse 12

कम्बुरुवाच । यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरो मम । अक्षय्यश्चाव्ययश्चैव स्वेच्छया विचराम्यहम्

ಕಂಬು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ದೇವೇಶ! ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದು ನನಗೆ ವರ ನೀಡುವಿರಾದರೆ, ನಾನು ಅಕ್ಷಯನೂ ಅವ್ಯಯನೂ ಆಗಿ, ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲಿ.

Verse 13

दैत्यदानवसङ्घानां संयुगेष्वपलायिता । भयं चान्यन्न विद्येत मुक्त्वा देवं गदाधरम्

ದೈತ್ಯ-ದಾನವ ಸೇನೆಗಳೊಡನೆ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಓಡಿಹೋಗದಿರಲಿ. ಮತ್ತು ಗದಾಧರನಾದ ದೇವನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರ ಭಯವೂ ನನಗೆ ಇರದಿರಲಿ.

Verse 14

तस्याहं संयुगे साध्यो येनोपायेन शङ्कर । भवामि न सदा कालं तं वदस्व वरं मम

ಹೇ ಶಂಕರಾ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವನಿಂದ ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು? ಆ ಉಪಾಯವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ನಾನು ಸದಾಕಾಲ ಅವನಿಗೆ ಅಜೇಯನಾಗಿರದಂತೆ—ಇದೇ ನನ್ನ ವರ.

Verse 15

ईश्वर उवाच । मम संनिहितो यत्र त्वं भविष्यसि दानव । तत्र विष्णुभयं नास्ति वसात्र विगतज्वरः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ದಾನವ! ನೀನು ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸು, ಎಲ್ಲ ತಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ.

Verse 16

तस्य देवाधिदेवस्य वेदगर्भस्य संयुगे । शङ्खचक्रधरस्येशा नाहं सर्वे सुरासुराः

ದೇವಾಧಿದೇವ, ವೇದಗರ್ಭ, ಶಂಖಚಕ್ರಧಾರಿ ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಸಮಸ್ತ ದೇವಾಸುರರೂ ಸೇರಿಯೂ ಅವನ ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯ ಸಾಧಿಸಲಾರರು।

Verse 17

किं पुनर्यो द्विषत्येनं लोकालोकप्रभुं हरिम् । स सुखी वर्तते कालं न निमेषं मतं मम

ಹಾಗಾದರೆ ಲೋಕ-ಅಲೋಕಗಳ ಪ್ರಭುವಾದ ಹರಿಯನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವನು—ನನ್ನ ಮತದಲ್ಲಿ—ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಸುಖಿಯಾಗಿ ಇರಲಾರನು।

Verse 18

तस्मात्त्वं परया भक्त्या सर्वभूतहिते रतः । वसिष्यसि चिरं कालमित्युक्त्वादर्शनं गतः

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರು; ನೀನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬದುಕುವೆ—ಎಂದು ಹೇಳಿ ದೇವರು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿದನು।

Verse 19

गते चादर्शनं देवे तत्र तीर्थे महामतिः । स्थापयामास देवेशं शिवं शान्तमनामयम्

ದೇವರು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿದ ನಂತರ, ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮತಿ ದೇವೇಶನಾದ ಶಾಂತ ನಿರಾಮಯ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು।

Verse 20

तस्मिंस्तीर्थे महादेवं स्थापयित्वा दिवं गतः । तदाप्रभृति तत्पार्थ कम्बुतीर्थमिति श्रुतम् । विख्यातं सर्वलोकेषु महापातकनाशनम्

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆ ಕಾಲದಿಂದ, ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಅದು ‘ಕಂಬುತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು; ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಪಾತಕನಾಶಕವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು।

Verse 21

कम्बुतीर्थे नरः स्नात्वा विधिनाभ्यर्च्य भास्करम् । ऋग्यजुःसाममन्त्रैश्च स्तूयमानो नृपोत्तम

ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ಕಂಬು-ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಾಸ್ಕರ (ಸೂರ್ಯದೇವ)ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ, ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವವನು ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

तस्य पुण्यं समुद्दिष्टं ब्राह्मणैर्वेदपारगैः । तत्सर्वं तु शृणुष्वाद्य ममैव गदतो नृप

ಅದರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವೇದಪಾರಂಗತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೇ ರಾಜನೇ! ಇಂದು ನಾನು ಸ್ವತಃ ಹೇಳುವುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳು.

Verse 23

ऋग्यजुःसामगीतेषु साङ्गोपाङ्गेषु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति गायत्रीमात्रमन्त्रवित्

ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮ ಪಠಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂಗ-ಉಪಾಂಗಗಳೊಡನೆ ದೊರೆಯುವ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಫಲ ಗಾಯತ್ರೀಮಂತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದವನಿಗೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 24

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । पूजयेद्देवमीशानं सोऽग्निष्टोमफलं लभेत्

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತರ್ಪಣ ನೀಡಿಸಿ, ದೇವೇಶನಾದ ಈಶಾನನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

अकामो वा सकामो वा तत्र तीर्थे कलेवरम् । यस्त्यजेन्नात्र सन्देहो रुद्रलोकं स गच्छति

ನಿಷ್ಕಾಮನಾಗಲಿ ಸಕಾಮನಾಗಲಿ—ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ರುದ್ರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 120

। अध्याय

॥ ಅಧ್ಯಾಯ ಸಮಾಪ್ತ ॥