Adhyaya 118
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 118

Adhyaya 118

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನರ್ಮದೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಇಂದ್ರತೀರ್ಥದ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ; ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಋಷಿ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೃತ್ರವಧೆಯ ನಂತರ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷವು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ; ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಜಲಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರೂ ಶಾಂತಿ ದೊರಕದು—ಗಂಭೀರ ನೈತಿಕ ಅಪರಾಧವು ಸಾಮಾನ್ಯ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನು ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸು, ಉಪವಾಸ, ದೀರ್ಘ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕೊನೆಗೆ ದೇವಸಭೆಗಳು ಕೂಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಪಾಪವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಜಲ, ಭೂಮಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹಾಗೂ ಕರ್ಮ/ವೃತ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಂತಹ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹಂಚುತ್ತಾನೆ—ಇದರಿಂದ ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಕಾರಣಕಥೆಯೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ನರ್ಮದಾತೀರದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಶಿವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ವರ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಇಂದ್ರನು ಅಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಬೇಡಿದಾಗ ಇಂದ್ರತೀರ್ಥ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಫಲಶ್ರುತಿಯಾಗಿ—ಇಂದ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಪರಮೇಶ್ವರ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಮಹಾಪಾಪಗಳೂ ನಾಶವಾಗಿ ಮಹಾಯಜ್ಞಫಲ ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಈ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುವುದೂ ಶುದ್ಧಿಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Shlokas

Verse 1

। श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । इन्द्रतीर्थेतिविख्यातं नर्मदादक्षिणे तटे

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಪರಮಶೋಭನವಾದ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ‘ಇಂದ್ರತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದು ನರ್ಮದೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ತಟದಲ್ಲಿದೆ।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले इन्द्रतीर्थं कथं भवेत् । श्रोतुमिच्छामि विप्रेन्द्र ह्यादिमध्यान्तविस्तरैः

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ನರ್ಮದೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕಡೆಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರತೀರ್ಥ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತವರೆಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 3

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं धर्मपुत्रस्य धीमतः । कथयामास तद्वत्तमितिहासं पुरातनम्

ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರು ನಡೆದಂತೆಯೇ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 4

श्रीमार्कण्डेय उवाच । विश्वासयित्वा सुचिरं धर्मशत्रुं महाबलम् । वृत्रं जित्वाथ हत्वा तु गच्छमानं शचीपतिम्

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಬಹುಕಾಲ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ದೇವಶತ್ರು ವೃತ್ರನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಸಂಹರಿಸಿ, ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರನು ಮುಂದಿನ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 5

निष्क्राममाणं मार्गेण ब्रह्महत्या दुरासदा । अहोरात्रमविश्रान्ता जगाम भुवनत्रयम्

ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಟ ಇಂದ್ರನನ್ನು ದುರಾಸದವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪವು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಇಲ್ಲದೆ ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿತು।

Verse 6

यतोयतो ब्रह्महणं याति यानेन शोभनम् । दिशो भागं सुरैः सार्द्धं ततो हत्या न मुञ्चति

ಬ್ರಹ್ಮಹನು ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಶೋಭನ ರಥದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದರೂ, ದೇವರೊಂದಿಗೆ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಅವನನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 7

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वगनागमः । पातकानां गतिर्दृष्टा न तु विश्वासघातिनाम्

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ, ಸುರಾಪಾನ, ಕಳ್ಳತನ, ಗುರುಪತ್ನೀಗಮನ—ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗತಿ ತಿಳಿದಿದೆ; ಆದರೆ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಗತಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 8

पापकर्ममुखं दृष्ट्वा स्नानदानैर्विशुध्यति । नारी वा पुरुषो वापि नैव विश्वासघातिनः

ಪಾಪಕರ್ಮದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಮುಖವನ್ನು ಕಂಡು ಸ್ನಾನ-ದಾನಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪುರುಷನಾಗಲಿ, ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 9

एवमादीनि चान्यानि श्रुत्वा वाक्यानि देवराट् । वचनं तद्विधैरुक्तं विषादमगमत्परम्

ಇಂತಹ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದೇ ವಿಧವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ದೇವರಾಜನು ಪರಮ ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು।

Verse 10

त्यक्त्वा राज्यं सुरैः सार्धं जगाम तप उत्तमम् । पुत्रदारगृहं राज्यं वसूनि विविधानि च

ದೇವರೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೊರಟನು; ಪುತ್ರ, ಪತ್ನಿ, ಮನೆ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಧವಿಧವಾದ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು।

Verse 11

फलान्येतानि धर्मस्य शोभयन्ति जनेश्वरम् । फलं धर्मस्य भुञ्जेति सुहृत्स्वजनबान्धवाः

ಇವು ಧರ್ಮದ ದೃಶ್ಯ ಫಲಗಳು; ಅವು ಜನೇಶ್ವರನಾದ ರಾಜನನ್ನು ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ. ಸುಹೃದರು, ಸ್ವಜನರು, ಬಂಧುಗಳು ‘ಇವನು ಧರ್ಮಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 12

पश्यतां सर्वमेतेषां पापमेकेन भुज्यते । परं हि सुखमुत्सृज्य कर्शयन्वै कलेवरम्

ಇವರೆಲ್ಲ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಪಾಪವನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪರಮಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ದುಃಖಭಾರದಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

देवराजो जगामासौ तीर्थान्यायतनानि च । गङ्गातीर्थेषु सर्वेषु यामुनेषु तथैव च

ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನು ತೀರ್ಥಗಳಿಗೂ ಪವಿತ್ರ ಆಯತನಗಳಿಗೂ ಹೊರಟನು; ಗಂಗೆಯ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಯಮುನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಸಂದರ್ಶಿಸಿದನು.

Verse 14

सारस्वतेषु सर्वेषु सामुद्रेषु पृथक्पृथक् । नदीषु देवखातेषु तडागेषु सरःसु च

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಸಾರಸ್ವತ ತೀರ್ಥಗಳಿಗೆ, ಸಮುದ್ರಸಂಬಂಧಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹೋದನು; ನದಿಗಳಿಗೆ, ದೇವನಿರ್ಮಿತ ಖಾತ/ಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ, ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಗೆ ಸಹ ಹೋದನು.

Verse 15

पापं न मुञ्चते सर्वे पश्चाद्देवसमागमे । रेवाप्रभवतीर्थेषु कूलयोरुभयोरपि

ದೇವಸಮಾಗಮದ ನಂತರವೂ ಆ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಅವನನ್ನು ಪಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ; ರೇವೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ—ಅವಳ ಎರಡೂ ತೀರಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ಮಾತ್ರ ಅವನಿಗೆ ವಿಮೋಚನ ದೊರಕಿತು.

Verse 16

पूजयन्वै महादेवं स्कन्दतीर्थं समासदत् । तव स्थित्वोपवासैश्च कृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः

ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಅವನು ಸ್ಕಂದತೀರ್ಥವನ್ನು ಸೇರಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಉಪವಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಕೃಚ್ಛ್ರ ಮತ್ತು ಚಾಂದ್ರಾಯಣಾದಿ ವ್ರತ-ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 17

कर्शयन्वै स्वकं देहं न लेभे शर्म वै क्वचित् । ग्रीष्मे पञ्चाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थण्डिलेशयः

ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಕೃಶಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಮಾಧಾನ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕುಳಿತಿದ್ದನು; ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೀ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 18

आर्द्रवासास्तु हेमन्ते चचार विपुलं तपः । एवं तु तपतस्तस्य इन्द्रस्य विदितात्मनः

ಹೇಮಂತದಲ್ಲಿ ತೇವವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನು ಅಪಾರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವುಳ್ಳ ಇಂದ್ರನ ತಪಸ್ಸು ಮುಂದುವರಿಯಿತು.

Verse 19

वत्सराणां सहस्राणि गतानि दश भारत । ततस्त्वेकादशे प्राप्ते वर्षे तु नृपसत्तम

ಓ ಭಾರತ! ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು. ನಂತರ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ವರ್ಷ ಬಂದಾಗ, ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ!

Verse 20

सहसा भगवान्देवस्तु तुतोष परमेश्वरः । तथा ब्रह्मर्षयः सिद्धा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः

ಸಹಸಾ ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಭಗವಾನ್ ದೇವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಗಳ ಮುನ್ನಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧರೂ ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಸಮಾಗಮಿಸಿದರು.

Verse 21

तत्राजग्मुः सुराः सर्वे यत्र देवः शतक्रतुः । दृष्ट्वा समागतान् देवानृषींश्चैव महामतिः

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ದೇವ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಮಹಾಮತಿ ಇಂದ್ರನು ಸೇರಿದ್ದ ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ (ಗಮನಿಸಿದನು).

Verse 22

उवाच प्रणतो भूत्वा सर्वदेवपुरोहितः । विदितं सर्वमेतेषां यथा वृत्रवधः कृतः

ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರ ಪುರೋಹಿತನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ವೃತ್ರವಧ ಹೇಗೆ ನೆರವೇರಿತೋ ಇದು ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಿದೆ.”

Verse 23

युष्माकं चाज्ञया पूर्वं ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । तथाप्येवं ब्रह्महणं मत्वा पापस्य कारिणम्

“ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರೇ! ಇದು ಹಿಂದೆ ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಡೆದಿದ್ದರೂ, ಲೋಕವು ಇವನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತ, ಪಾಪಕಾರಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.”

Verse 24

भ्रमन्तं सर्वतीर्थेषु ब्रह्महत्या न मुञ्चति । न नन्दति जगत्सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

“ಅವನು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲೂ ಅಲೆದಾಡಿದರೂ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವು ಅವನನ್ನು ಬಿಡದು; ಚರಾಚರಗಳೊಡನೆ ತ್ರಿಲೋಕದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸಂತೋಷಪಡುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 25

यथा विहीनचन्द्रार्कं तथा राज्यमनायकम् । तस्मात्सर्वे सुरश्रेष्ठा विज्ञाप्यं मम सम्प्रति

“ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರಿಲ್ಲದ ಜಗತ್ತು ಹೇಗೋ, ನಾಯಕನಿಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಸೂರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಈಗ ನನ್ನ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.”

Verse 26

कुर्वन्तु शक्रं निर्दोषं तथा सर्वे महर्षयः । बृहस्पतिमुखोद्गीर्णं श्रुत्वा तद्वचनं शुभम्

ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆ ಶುಭ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು— “ಶಕ್ರನನ್ನು ನಿರ್ದೋಷನಾಗಿಸೋಣ।”

Verse 27

ततः प्रोवाच भगवान्ब्रह्मा लोकपितामहः । एतत्पापं महाघोरं ब्रह्महत्यासमुद्भवम्

ಆಮೇಲೆ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— “ಇದು ಮಹಾಘೋರ ಪಾಪ; ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು।”

Verse 28

दैवतेभ्योऽथ भूतेभ्यश्चतुर्भागं क्षिपाम्यहम् । एवं मुक्त्वा क्षिपच्चैनो जलोपरि महामतिः

“ಇದರ ಚತುರ್ಥಾಂಶವನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೂ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೂ ಹಾಕುವೆನು।” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಮಹಾಮತಿಯಾದವನು ಆ ಪಾಪವನ್ನು ಜಲಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಿಪಿಸಿದನು.

Verse 29

अवगाह्य ततः पेया आपो वै नान्यथा बुधैः । धरायामक्षिपद्भागं द्वितीयं पद्मसंभवः

ಆದ್ದರಿಂದ ಪಂಡಿತರು— ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಅವಗಾಹನ (ಸ್ನಾನ) ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಪದ್ಮಸಂಭವನು ಎರಡನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಿಪಿಸಿದನು.

Verse 30

अभक्ष्या तेन संजाता सदाकालं वसुंधरा । तदार्धमर्द्धं नारीणां द्वितीयेऽह्नि युधिष्ठिर

ಆ ಭಾಗದಿಂದ ವಸುಂಧರೆ ಸದಾಕಾಲ (ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಆ ಪಾಲಿನ ಅರ್ಧಭಾಗ ಎರಡನೇ ದಿನ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ।

Verse 31

निक्षिप्य भगवान्देवः पुनरन्यज्जगाद ह । असंग्राह्या त्वसंग्राह्या तेन जाता रजस्वला

ಹೀಗೆ ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಭಗವಾನ್ ದೇವನು ಪುನಃ ಹೇಳಿದನು—“ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಅಸಂಗ್ರಾಹ್ಯಾ, ಅಂದರೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಅನಾಗಮ್ಯಾ ಆಗಿ, ರಜಸ್ವಲೆಯಾದಳು।”

Verse 32

चतुर्दिनानि सा प्राज्ञैः पापस्य महतो महात् । चतुर्थं तु ततो भागं विभज्य परमेश्वरः

ಪ್ರಾಜ್ಞರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಅವಳು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳು ಆ ಮಹಾಪಾಪದ ಮಹತ್ತರ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊರುತ್ತಾಳೆ; ನಂತರ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಚತುರ್ಥ ಭಾಗವನ್ನೂ ವಿಭಜಿಸಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದನು।

Verse 33

कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यैः शूद्रसेवाकरे द्विजे । ततोऽभिनन्दयामासुः सर्वे देवा महर्षयः

ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನು ಕೃಷಿ, ಗೋರಕ್ಷಣೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಶೂದ್ರಸೇವೆಯ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದಾಗ, ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಅವನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು।

Verse 34

देवेन्द्रं वाग्भिरिष्टाभिर्नर्मदाजलसंस्थितम् । वरेण छन्दयामास ततस्तुष्टो महेश्वरः

ನರ್ಮದಾಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ದೇವೇಂದ್ರನು ಇಷ್ಟವಾದ ಸ್ತುತಿವಚನಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಆಗ ತೃಪ್ತನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 35

वरं दास्यामि देवेश वरं वृणु यथेप्सितम्

“ಹೇ ದೇವೇಶ! ನಾನು ನಿನಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವೆನು; ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು.”

Verse 36

इन्द्र उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । अत्र संस्थापयिष्यामि सदा संनिहितो भव

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವೇಶ! ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನನಗೆ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕಾದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವೆನು; ನೀನು ಸದಾ ಇಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸನ್ನಿಧಾನವಾಗಿರು।

Verse 37

एवमस्त्विति चोक्त्वा तं ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । जग्मुराकाशमाविश्य स्तूयमाना महर्षिभिः

ಅವನಿಗೆ ‘ಏವಮಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರು—ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ—ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಹೊರಟರು।

Verse 38

गतेषु देवदेवेषु देवराजः शतक्रतुः । स्थापयित्वा महादेवं जगाम त्रिदशालयम्

ದೇವದೇವರು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ ದೇವರಾಜ ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ತ್ರಿದಶಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 39

इन्द्रतीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । महापातकयुक्तोऽपि मुच्यते सर्वपातकैः

ಇಂದ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವವನು, ಮಹಾಪಾತಕಯುಕ್ತನಾದರೂ ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 40

इन्द्रतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । सोऽश्वमेधस्य यज्ञस्य पुष्कलं फलमश्नुते

ಇಂದ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಕಲ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 41

एतत्ते कथितं सर्वं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । श्रुतमात्रेण येनैव मुच्यन्ते पातकैर्नराः

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಈ ಪರಮೋತ್ತಮ ತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಕೇಳುವುದರಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯರು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.