Adhyaya 11

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । अहो महत्पुण्यतमा विशिष्टा क्षयं न याता इह या युगान्ते । तस्मात्सदा सेव्यतमा मुनीन्द्रैर्ध्यानार्चनस्नानपरायणैश्च

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು— ಅಹೋ! ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಕರವೂ ವಿಶಿಷ್ಟವೂ ಆಗಿದೆ; ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಇದರ ಕ್ಷಯವಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಧ್ಯಾನ, ಅರ್ಚನೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದ ಮುನೀಂದ್ರರಿಂದ ಇದು ಸದಾ ಸೇವನೀಯವಾಗಿದೆ.

Verse 2

यामाश्रित्य गता मोक्षमृषयो धर्मवत्सलाः । ये त्वयोक्तास्तु नियमा ऋषीणां वेदनिर्मिताः

ಯಾವುದನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಧರ್ಮವತ್ಸಲ ಋಷಿಗಳು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದರೋ; ಮತ್ತು ನೀನು ಹೇಳಿದವು ಋಷಿಗಳ ವೇದನಿರ್ಮಿತ ನಿಯಮಗಳು—

Verse 3

मोक्षावाप्तिर्भवेद्येषां नियमैश्च पृथग्विधैः । दशद्वादशभिर्वापि षड्भिरष्टाभिरेव वा

ವಿವಿಧ ವಿಧದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ—ಹತ್ತು ಆಗಲಿ, ಹನ್ನೆರಡು ಆಗಲಿ, ಅಥವಾ ಆರು ಆಗಲಿ, ಎಂಟು ಆಗಲಿ.

Verse 4

त्रिभिस्तथा चतुर्भिर्वा वर्षैर्मासैस्तथैव च । मुच्यन्ते कलिदोषैस्ते देवेशानसमर्चनात्

ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ—ಅಥವಾ ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ—ದೇವೇಶನಾದ ಈಶಾನನ ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಅವರು ಕಲಿದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

ब्रह्माणं वा सुरश्रेष्ठ केशवं वा जगद्गुरुम् । अर्चयन्पापमखिलं जहात्येव न संशयः

ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನಾಗಲಿ ಜಗದ್ಗುರು ಕೇಶವನನ್ನಾಗಲಿ ಆರಾಧಿಸಿದವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 6

एतद्विस्तरतः सर्वं कथयस्व ममानघ । यस्मिन्संसारगहने निमग्नाः सर्वजन्तवः । ते कथं त्रिदिवं प्राप्ता इति मे संशयो वद

ಹೇ ಅನಘನೇ! ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು. ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಘನ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಮುಳುಗಿರುವಾಗ, ಅವರು ಹೇಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು? ನನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು।

Verse 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । जन्मान्तरैरनेकैस्तु मानुष्यमुपलभ्यते । भक्तिरुत्पद्यते चात्र कथंचिदपि शङ्करे

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಅನೇಕ ಜನ್ಮಾಂತರಗಳ ನಂತರ ಮಾನವಜನ್ಮ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಶಂಕರನ (ಶಿವನ) ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯೂ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 8

तीर्थदानोपवासानां यज्ञैर्देवद्विजार्चनैः । अवाप्तिर्जायते पुंसां श्रद्धया परया नृप

ಹೇ ರಾಜನೇ! ತೀರ್ಥ, ದಾನ, ಉಪವಾಸ, ಯಜ್ಞ ಹಾಗೂ ದೇವ-ದ್ವಿಜಾರ್ಚನೆ—ಇವೆಲ್ಲದರ ನಿಜವಾದ ಫಲವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಲೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 9

तस्माच्छ्रद्धा प्रकर्तव्या मानवैर्धर्मवत्सलैः । ईशोऽपि श्रद्धया साध्यस्तेन श्रद्धा विशिष्यते

ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮವತ್ಸಲರಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಈಶ್ವರನೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯನು—ಹೀಗಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ।

Verse 10

अन्यथा निष्फलं सर्वं श्रद्धाहीनं तु भारत । तस्मात्समाश्रयेद्भक्तिं रुद्रस्य परमेष्ठिनः

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಭಾರತ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಷ್ಫಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರ ರುದ್ರನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.

Verse 11

। अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ ಸೂಚನೆ: ‘ಅಧ್ಯಾಯ’. ಇದು ಪಾಠ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ.

Verse 12

तामसी सर्वलोकस्य त्रिविधं च फलं लभेत् । ते कर्मफलसंयोगादावर्तन्ते पुनःपुनः

ತಾಮಸಿಕ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಲೋಕದ ಜೀವಿಗಳು ತ್ರಿವಿಧ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಕರ್ಮಫಲಸಂಬಂಧದಿಂದ ಅವರು ಮರುಮರು ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ.

Verse 13

जन्मान्तरशतैस्तेषां ज्ञानिनां देवयाजिनाम् । देवत्रये भवेद्भक्तिः क्षयात्पापस्य कर्मणः

ದೇವಯಾಗ ಮಾಡುವ ಆ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ, ನೂರಾರು ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ, ಪಾಪಕರ್ಮ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ದೇವತ್ರಯದ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 14

ईशानात्तु पुनर्मोक्षो जायते छिन्नसंशयः । ये पुनर्नर्मदातीरमाश्रित्य द्विजपुंगवाः

ಆದರೆ ಈಶಾನ (ಶಿವ)ನಿಂದಲೇ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ನರ್ಮದಾ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರು…

Verse 15

त्रयीमार्गमसन्दिग्धास्ते यान्ति परमां गतिम् । एकाग्रमनसो ये तु शङ्करं शिवमव्ययम्

ತ್ರಯೀ-ವೇದಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯರಹಿತರಾಗಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವ್ಯಯ ಶಿವ—ಶಂಕರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವರು…

Verse 16

अर्चयन्तीह निरताः क्षिप्रं सिध्यन्ति ते जनाः । कालेन महता सिद्धिर्जायतेऽन्यत्र देहिनाम्

ಇಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇತರತ್ರ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 17

नर्मदायाः पुनस्तीरे क्षिप्रं सिद्धिरवाप्यते । षड्भिर्वर्षैस्तु सिध्यन्ति ये तु सांख्यविदो जनाः

ನರ್ಮದೆಯ ಆಪಾರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಖ್ಯವಿದರಾದ ಜನರೂ ಅಲ್ಲಿ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 18

वैष्णवा ज्ञानसम्पन्नास्तेऽपि सिध्यन्ति चाग्रतः । सर्वयोगविदो ये च समुद्रमिव सिन्धवः

ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನ ವೈಷ್ಣವರೂ ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಯೋಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತೆ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

एकीभवन्ति कल्पान्ते योगे माहेश्वरे गताः । सर्वेषामेव योगानां योगो माहेश्वरो वरः

ಮಾಹೇಶ್ವರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರು ಕಲ್ಪಾಂತದಲ್ಲಿ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹೇಶ್ವರಯೋಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 20

तमासाद्य विमुच्यन्ते येऽपि स्युः पापयोनयः । शिवमर्च्य नदीकूले जायन्ते ते न योनिषु

ಆ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರೆ ಪಾಪಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರೂ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಶಿವಾರ್ಚನೆ ಮಾಡಿದವರು ಮತ್ತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 21

गतिरेषा दुरारोहा सर्वपापक्षयंकरी । मुच्यन्ते मङ्क्षु संसाराद्रेवामाश्रित्य जन्तवः

ಈ ಗತಿ (ಮಾರ್ಗ) ಏರುವುದು ದುಸ್ತರವಾದರೂ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರೇವೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಜೀವಿಗಳು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 22

तस्मात्स्नायी भवेन्नित्यं तथा भस्मविलेपनः । नर्मदातीरमासाद्य क्षिप्रं सिद्धिमवाप्नुयात्

ಆದ್ದರಿಂದ ನಿತ್ಯ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನರ್ಮದಾತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದರೆ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ) ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

त्रिकालं पूजयेच्छान्तो यो नरो लिङ्गमादरात् । सर्वरोगविनिर्मुक्तः स याति परमां गतिम्

ಶಾಂತಚಿತ್ತನಾಗಿ ದಿನದ ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಆದರದಿಂದ ಲಿಂಗಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ನರನು, ಸರ್ವರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 24

षड्भिः सिध्यति मसैस्तु यद्यपि स्यात्स पापकृत् । ये पुनः शुद्धमनसो मासैः शुध्यन्ति ते त्रिभिः

ಅವನು ಪಾಪಕರ್ಮಿ ಆಗಿದ್ದರೂ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನವರು ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ തന്നെ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

यथा दिनकरस्पृष्टं हिमं शैलाद्विशीर्यन्ते । तद्वद्विलीयते पापं स्पृष्टं भस्मकणैः शुभैः

ಪರ್ವತದ ಮೇಲಿನ ಹಿಮವು ಸೂರ್ಯಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಕರಗುವಂತೆ, ಶುಭವಾದ ಭಸ್ಮಕಣಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪಾಪವು ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 26

वैनतेयभयत्रस्ता यथा नश्यन्ति पन्नगाः । तद्वत्पापानि नश्यन्ति भस्मनाभ्युक्षितानि ह

ವೈನತೇಯ (ಗರುಡ) ಭಯದಿಂದ ತ್ರಸ್ತರಾದ ಪನ್ನಗಗಳು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಅಭ್ಯುಕ್ಷಿತನಾದವನ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 27

नर्मदातोयपूतेन भस्मनोद्धूलयन्ति ये । सद्यस्ते पापसङ्घाच्च मुच्यन्ते नात्र संशयः

ನರ್ಮದಾ ಜಲದಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಂಡ ಭಸ್ಮವನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಲೇಪಿಸುವವರು, ತಕ್ಷಣವೇ ಪಾಪಸಂಘದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 28

व्रतं पाशुपतं भक्तया यथोक्तं पालयन्ति ये । शूद्रान्नेन विहीनास्तु ते यान्ति परमां गतिम्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿ, ಶೂದ್ರಾನ್ನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ।

Verse 29

अमृतं ब्राह्मणस्यान्नं क्षत्रियान्नं पयः स्मृतम् । वैश्यान्नमन्नमेव स्याच्छूद्रान्नं रुधिरं स्मृतम्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಅನ್ನವು ಅಮೃತವೆಂದು, ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಅನ್ನವು ಹಾಲೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ವೈಶ್ಯನ ಅನ್ನವು ಅನ್ನವೇ; ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನವು ರುಧಿರವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 30

शूद्रान्नरससंपुष्टा ये म्रियन्ते द्विजोत्तमाः । ते तपोज्ञानहीनास्तु काका गृध्रा भवन्ति ते

ಶೂದ್ರನು ನೀಡಿದ ಅನ್ನರಸದಿಂದ ಪೋಷಿತರಾಗಿ ಮರಣಿಸುವ ‘ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು’ ತಪಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ಕಾಗೆ-ಗಿಡುಗಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 31

दुष्कृतं हि मनुष्याणामन्नमाश्रित्य तिष्ठति । यो यस्यान्नं समश्नाति स तस्याश्नाति किल्बिषम्

ಮನುಷ್ಯರ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವು ಅನ್ನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಯಾರ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಅವರ ಪಾಪವನ್ನೇ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Verse 32

विशेषाद्यतिधर्मेण तपोलौल्यं समाश्रिताः । नरकं यान्त्यसन्दिग्धमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯತಿಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿನ ಲೋಭಾಸಕ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾದವರು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—ಎಂದು ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 33

ईदृग्रूपाश्च ये विप्राः पाशुपत्ये व्यवस्थिताः । ते महत्पापसंघातं दहन्त्येव न संशयः

ಇಂತಹ ಸ್ವಭಾವದ ವಿಪ್ರರು ಪಾಶುಪತ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತರಾದರೆ, ಅವರು ಮಹಾಪಾಪಸಂಘಾತವನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತಾರೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 34

विडम्बेन च संयुक्ता लौलुप्येन च पीडिताः । असंग्राह्या इत्येवं श्रुतिनोदना

ವಿಡಂಬನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಲೋಭದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರು ‘ಅಸಂಗ್ರಾಹ್ಯರು’—ಇದೇ ಶ್ರುತಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ/ಉಪದೇಶ.

Verse 35

मातापितृकृतैर्दोषैरन्ये केचित्स्वकर्मजैः । नष्टा ज्ञानावलेपेन अहङ्कारेणऽपरे

ಕೆಲವರು ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರು ಮಾಡಿದ ದೋಷಗಳಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಕರ್ಮಜನ್ಯ ದೋಷಗಳಿಂದ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಜ್ಞಾನಾಭಿಮಾನದಿಂದ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ವಿನಾಶಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 36

शाङ्करे प्रस्थिता धर्मे ये स्मृत्यर्थबहिष्कृताः । क्लिश्यमानास्तु कलेन ते यान्ति परमां गतिम्

ಶಾಂಕರ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ಥಾನಿಸಿದವರು—ಸ್ಮೃತಿವಿಧಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾದರೂ—ಕಲಿಯುಗದ ಕ್ಲೇಶದಿಂದ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಹ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 37

अश्रद्दधानाः पुरुषा मूर्खा दम्भविवर्धिताः । न सिध्यन्ति दुरात्मानः कुदृष्टान्तार्थकीर्तनाः

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದ, ಮೂರ್ಖ, ದಂಭದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾದ ಪುರುಷರು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯರು. ಕುದೃಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನೂ ವಕ್ರಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ದುರ್ಮನಸ್ಕರು ಎಂದಿಗೂ ಆತ್ಮಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾಗರು.

Verse 38

महाभाग्येऽपि तीर्थस्य शाङ्करं व्रतमास्थिताः । वियोनिं यान्त्यसन्दिग्धं लौलुप्येन समन्विताः

ಅತಿಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಲೋಭದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಶೈವ (ಶಾಂಕರ) ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅಯೋಗ್ಯ ಯೋನಿಗೆ—ನೀಚ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ—ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 39

न तीर्थैर्न च दानैश्च दुष्कृतं हि विलुप्यते । अज्ञानाच्च प्रमादाच्च कृतं पापं विनश्यति

ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿಂದಲೂ ದಾನಗಳಿಂದಲೂ ಮಾತ್ರ ದುಷ್ಕೃತ್ಯ ನಿಜವಾಗಿ ಅಳಿಯದು. ಆದರೆ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವು—ವಿವೇಕ ಹಾಗೂ ನಿಯಮ ಜಾಗೃತವಾದಾಗ—ನಾಶವಾಗಬಹುದು.

Verse 40

एवं ज्ञात्वा तु विधिना वर्तितव्यं द्विजातिभिः । परं ब्रह्म जपद्भिश्च वार्तितव्यं मुहुर्मुहुः

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ದ್ವಿಜರು ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಜಪ ಮಾಡುವವರು ಅದನ್ನೇ ಮರುಮರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮನನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 41

ऊर्ध्वरूपं विरूपाक्षं योऽधीते रुद्रमेव च । ईशानं पश्यते साक्षात्षण्मासात्सङ्गवर्जितः

‘ಊರ್ಧ್ವರൂപ’ ಮತ್ತು ‘ವಿರೂಪಾಕ್ಷ’ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನೂ, ರುದ್ರಪಾಠವನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಸಂಗಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಇರುವವನು—ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ಈಶಾನ (ಶಿವ)ನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

संहिताया दशावृत्तीर्यः करोति सुसंयतः । नर्मदातटमाश्रित्य स मुच्येत्सर्वपातकैः

ಸಂಯಮದಿಂದ ನರ್ಮದಾ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಆವರ್ತಿಸುವವನು—ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 43

पुराणसंहितां वापि शैवीं वा वैष्णवीमपि । यः पठेन्नर्मदातीरे शिवाग्रे स शिवात्मकः

ಪುರಾಣಸಂಹಿತೆಯಾಗಲಿ, ಶೈವವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವೈಷ್ಣವವಾಗಲಿ—ನರ್ಮದಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಶಿವಸ್ವರೂಪನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 44

आ भूतसंक्षयं यावत्स्वर्गलोके महीयते । संसाख्यसनं हातुं पुरा प्रोक्तं तु नन्दिना

ಭೂತಸಂಕ್ಷಯ (ಪ್ರಳಯ)ವಾಗುವವರೆಗೆ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ‘ಸಂಸಾಖ್ಯಾಸನ’—ಸಂಸಾರಬಂಧ ತ್ಯಜಿಸುವ ಸಾಧನೆ—ಹಿಂದೆ ನಂದಿಯು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದನು.

Verse 45

देवर्षिसिद्धगन्धर्वसमवाये शिवालये । नन्दिगीतामिमां राजञ्छृणुष्वैकमनाः शुभाम्

ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ್ಷಿ, ಸಿದ್ಧ, ಗಂಧರ್ವರ ಸಮಾವೇಶದ ಮಧ್ಯೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ನಂದಿಯ ಈ ಶುಭಗೀತೆಯನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 46

स्वर्गमोक्षप्रदां पुण्यां संसारभयनाशिनीम्

ಇದು ಪುಣ್ಯಪ್ರದ, ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೀಡುವದು, ಸಂಸಾರಭಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು।

Verse 47

संसारगह्वरगुहां प्रविहातुमेतां चेदिच्छथ प्रतिपदं भवतापखिन्नाः । नानाविधैर्निजकृतैर्बहुकर्मपाशैर्बद्धाः सुखाय शृणुतैकहितं मयोक्तम्

ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಸಂಸಾರತಾಪದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ಈ ಗಹನ ಸಂಸಾರಗುಹೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ—ತಮ್ಮದೇ ನಾನಾವಿಧ ಕೃತಕರ್ಮಗಳ ಅನೇಕ ಕರ್ಮಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದರೂ—ನಿಮ್ಮ ಹಿತ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವ ಈ ಒಂದೇ ಹಿತೋಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।

Verse 48

शक्र वक्रगतिं मा गा मा कृथा यम यातनाम् । चेतः प्रचेतः शमय लौलुप्यं त्यज वित्तप

ಓ ಶಕ್ರನೇ, ವಕ್ರಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಡ; ಯಮಲೋಕದ ಯಾತನೆಯನ್ನು ನೀನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ। ಓ ಮನಸೇ, ಜಾಗರೂಕವಾಗಿರು—ಶಮನಗೊಳ್ಳು; ಓ ಧನಾಧಿಪನೇ, ಲೋಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು।

Verse 49

दीनानाथविशिष्टेभ्यो धनं सर्वं परित्यज । यदि संसारजलधेर्वीचीप्रेङ्खोल्लनातुरः

ಸಂಸಾರಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳ ತೂಗಾಟದಿಂದ ನೀನು ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿದ್ದರೆ, ದೀನರು ಮತ್ತು ಅನಾಥರು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂಥ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೇ—ನಿನ್ನ ಸರ್ವ ಧನವನ್ನು ದಾನಮಾಡು।

Verse 50

जन्मोद्विग्नं मृतेस्त्रस्तं ग्रस्तं कामादिभिर्नरम् । स्रस्तं यो न यमादिभ्यः पिनाकी पाति पावनः

ಜನ್ಮದ ಆತಂಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ, ಮರಣಭಯದಿಂದ ತ್ರಸ್ತನಾಗಿ, ಕಾಮಾದಿ ವಿಕಾರಗಳಿಂದ ಗ್ರಸ್ತನಾದ ನರನನ್ನು ಪಾವನ ಪಿನಾಕೀ ಶಿವನು ಯಮಾದಿಗಳ ಕೈಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 51

मा धेहि गर्वं कीनाश हास्यं यास्यसि पीडयन् । प्राणिनं सर्वशरणं तद्भावि शरणं तव

ಓ ಕೃಪಣನೇ, ಗರ್ವಪಡಬೇಡ; ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದರೆ ನೀನು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದನಾಗುವೆ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶರಣನಾದವನೇ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನಗೂ ಶರಣನಾಗುವನು।

Verse 52

कालः करालको बालः को मृत्युः को यमाधमः । शिवविष्णुपराणां हि नराणां किं भयं भवेत्

ಶಿವ-ವಿಷ್ಣುಪರಾಯಣರಾದ ನರರಿಗೆ ಭಯಂಕರ ಕಾಲವೂ ಬಾಲಕನಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಮರಣವೇನು, ಅಧಮ ಯಮನೇಕೆ? ಅವರಿಗೆ ಭಯ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದು?

Verse 53

भवभारार्तजन्तूनां रेवातीरनिवासिनाम् । भर्गश्च भगवांश्चैव भवभीतिविभेदनौ

ಸಂಸಾರಭಾರದ ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೇವಾತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ, ಭರ್ಗ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ (ವಿಷ್ಣು)—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಭವಭೀತಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 54

शिवं भज शिवं ध्याय शिवं स्तुहि शिवं यज । शिवं नम वराक त्वं ज्ञानं मोक्षं यदीच्छसि

ಶಿವನನ್ನು ಭಜಿಸು, ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸು, ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸು, ಶಿವನಿಗೇ ಯಜ್ಞ ಮಾಡು; ಓ ದೀನನೇ, ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸು—ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಬೇಕಾದರೆ।

Verse 55

पठ पञ्चाननं शास्त्रं मन्त्रं पञ्चाक्षरं जप । धेहि पञ्चात्मकं तत्त्वं यज पञ्चाननं परम्

ಪಂಚಾನನ ಪ್ರಭುವಿನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸು, ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸು, ಪಂಚಾತ್ಮಕ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸು, ಪರಮ ಪಂಚಾನನ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು।

Verse 56

किं तैः कर्मगणैः शोच्यैर्नानाभावविशेषितैः । यदि पञ्चाननः श्रीमान् सेव्यते सर्वथा शिवः

ನಾನಾಭಾವಭೇದಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಆ ದೀನ ಕರ್ಮಸಮೂಹಗಳೇನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಶ್ರೀಮಾನ್ ಪಂಚಾನನ ಶಿವನನ್ನು ಸರ್ವಥಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಸಾಕು।

Verse 57

किं संसारगजोन्मत्तबृंहितैर्निभृतैरपि । यदि पञ्चाननो देवो भावगन्धोपसेवितः

ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಉನ್ಮತ್ತ ಆನೆಯ ಗರ್ಜನೆಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಂತಿರುವ ನಿಯತ, ಗಂಭೀರ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳೇನು ಫಲ? ಪಂಚಾನನ ದೇವನನ್ನು ಅಂತರಭಕ್ತಿಯ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಉಪಸೇವಿಸದಿದ್ದರೆ।

Verse 58

रे मूढ किं विषादेन प्राप्य कर्मकदर्थनाम् । भवानीवल्लभं भीमं जप त्वं भयनाशनम्

ಓ ಮೂಢನೇ! ನಿನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಂದ ಅವಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಏಕೆ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತೀಯ? ಭವಾನೀವಲ್ಲಭ, ಭಯನಾಶಕ ಭೀಮನನ್ನು ಜಪಿಸು।

Verse 59

नर्मदातीरनिलयं दुःखौघविलयंकरम् । स्वर्गमोक्षप्रदं भर्गं भज मूढ सुरेश्वरम्

ಓ ಮೋಹಿತನೇ! ನರ್ಮದಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ದುಃಖಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸುವ, ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವ ದೇವೇಶ್ವರ ಭರ್ಗನನ್ನು ಭಜಿಸು।

Verse 60

विहाय रेवां सुरसिन्धुसेव्यां तत्तीरसंस्थं च हरं हरिं च । उन्मत्तवद्भावविवर्जितस्त्वं क्व यासि रे मूढ दिगन्तराणि

ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ರೇವಾ ನದಿಯನ್ನೂ, ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಹರ ಮತ್ತು ಹರಿಯನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಎಲೈ ಮೂಢನೇ! ಹುಚ್ಚನಂತೆ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ ನೀನು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ?

Verse 61

भज रेवाजलं पुण्यं यज रुद्रं सनातनम् । जप पञ्चाक्षरीं विद्यां व्रज स्थानं च वाञ्छितम्

ಪವಿತ್ರವಾದ ರೇವಾ ಜಲವನ್ನು ಭಜಿಸು, ಸನಾತನ ರುದ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸು, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸು ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದು.

Verse 62

क्लेशयित्वा निजं कायमुपायैर्बहुभिस्तु किम् । भज रेवां शिवं प्राप्य सुखसाध्यं परं पदम्

ಅನೇಕ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ದಂಡಿಸುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ರೇವಾ ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನು ಭಜಿಸಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆ.

Verse 63

एवं कैलासमासाद्य नदीं स शिवसन्निधौ । जगौ यल्लोकपालानां तन्मयोक्तं तवाधुना

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕೈಲಾಸವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಆ ನದಿಯು (ನರ್ಮದೆ) ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಾಲಕರಿಗೆ ಏನನ್ನು ಹೇಳಿದಳೋ, ಅದನ್ನು ನಾನೀಗ ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.

Verse 64

मार्कण्डेय उवाच । स्नानदानपरो यस्तु नित्यं धर्ममनुव्रतः । नर्मदातीरमाश्रित्य मुच्यते सर्वपातकैः

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು: ಯಾವನು ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ದಡವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ನಿತ್ಯವೂ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸಕಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 65

विधिहीनो जपेन्नित्यं वेदान्सर्वाञ्छतं समाः । मृत्युलाङ्गलजाप्येन समो योऽप्यधिको गुणैः

ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾರಾದರೂ ನಿತ್ಯ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೂ, ‘ಮೃತ್ಯು-ಲಾಂಗಲ’ ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನಮಾತ್ರವಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆ ಜಪವೇ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ।

Verse 66

बीजयोन्यविशुद्धस्तु यथा रुद्रं न विन्दति । तथा लाङ्गलमन्त्रोऽपि न तिष्ठति गतायुषि

ಬೀಜ ಮತ್ತು ವಂಶದಿಂದ ಅಶುದ್ಧನಾದವನು ರುದ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯದಂತೆ, ಆಯುಷ್ಯ/ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವನಲ್ಲಿ ಲಾಂಗಲ-ಮಂತ್ರವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಫಲಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 67

गायत्रीजपसंयुक्तः संयमी ह्यधिको गुणैः । अग्निमीडे इषेत्वो वा अग्न आयाहि नित्यदा

ಗಾಯತ್ರೀಜಪದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಸಂಯಮಿಯಾದವನು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಥವಾ ‘ಅಗ್ನಿಮೀಳೆ’, ‘ಇಷೇತ್ವೋ’ ಅಥವಾ ‘ಅಗ್ನ ಆಯಾಹಿ’ ಇತ್ಯಾದಿ ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ನಿತ್ಯ ಜಪಿಸಬೇಕು—ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 68

शन्नो देवीति कूलस्थो जपेन्मुच्येत किल्बिषैः

ನದಿತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ‘ಶಂ ನೋ ದೇವೀ…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 69

साङ्गोपाङ्गांस्तथा वेदाञ्जपन्नित्यं समाहितः । न तत्फलमवाप्नोति गायत्र्या संयमी यथा

ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಡನೆ ವೇದಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಜಪಿಸಿದರೂ, ಗಾಯತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯಮಿಯಾದವನು ಪಡೆಯುವ ಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಫಲ ದೊರೆಯದು।

Verse 70

रुद्राध्यायं सकृज्जप्त्वा विप्रो वेदसमन्वितः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति

ವೇದಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿದರೂ, ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 71

अन्यद्वै जप्यसंस्थानं सूक्तमारण्यकं तथा । मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति

ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಸ್ಥಾಪಿತ ಜಪಪಾಠಗಳು—ವೇದ ಸೂಕ್ತಗಳು ಹಾಗೂ ಆರಣ್ಯಕ ಭಾಗಗಳು—ಜಪಿಸಿದರೂ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 72

यत्किंचित्क्रियते जाप्यं यच्च दानं प्रदीयते । नर्मदाजलमाश्रित्य तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्

ಯಾವುದೇ ಜಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಯಾವ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರೂ—ನರ್ಮದಾಜಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಮಾಡಿದರೆ—ಅದೆಲ್ಲವೂ ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 73

एवंविधैर्व्रतैर्नित्यं नर्मदां ये समाश्रिताः । ते मृता वैष्णवं यान्ति पदं वा शैवमव्ययम्

ನಿತ್ಯ ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಇಂತಹ ವ್ರತಗಳನ್ನು ನಿಯಮವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವವರು, ಮರಣಾನಂತರ ಅವ್ಯಯ ಪದವನ್ನು—ವೈಷ್ಣವ ಲೋಕವೋ ಅಥವಾ ಶೈವ ಲೋಕವೋ—ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 74

सत्यलोकं नराः केचित्सूर्यलोकं तथापरे । अप्सरोगणसंवीता यावदाभूतसम्प्लवम्

ಕೆಲವರು ಸತ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತವರು ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು; ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿತರಾಗಿ ಭೂತಸಂಪ್ಲವ ಪ್ರಳಯಕಾಲದವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 75

एवं वै वर्तमानेऽस्मिंल्लोके तु नृपपुंगव । ऋषीणां दशकोट्यस्तु कुरुक्षेत्रनिवासिनाम्

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ಲೋಕವು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಋಷಿಗಳು ದಶಕೋಟಿ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 76

मया सह महाभाग नर्मदातटमाश्रिताः । फलमूलकृताहारा अर्चयन्तः स्थिताः शिवम्

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ಅವರು ನನ್ನೊಡನೆ ನರ್ಮದಾ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಫಲ-ಮೂಲಾಹಾರದಿಂದ ಜೀವಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 77

तच्च वर्षशतं दिव्यं कालसंख्यानुमानतः । षड्विंशतिसहस्राणि तानि मानुषसंख्यया

ದಿವ್ಯ ಕಾಲಗಣನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ, ಮಾನವ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 78

ततस्तस्यामतीतायां सन्ध्यायां नृपसत्तम । शेषं मानुष्यमेकं तु काले वर्षशतं स्थितम्

ನಂತರ, ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮನೇ! ಆ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲವು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಾನವಾವಧಿಯಷ್ಟೇ ಉಳಿಯಿತು; ಆದರೂ ಕಾಲಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಅದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಿತವಾಯಿತು.

Verse 79

ततोऽभवदनावृष्टिर्लोकक्षयकरी तदा । यया यातं जगत्सर्वं क्षयं भूयो हि दारुणम्

ಅನಂತರ ಲೋಕಕ್ಷಯಕಾರಿಯಾದ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅದರ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತೆ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣ ನಾಶದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಾಗಿತು.

Verse 80

ये पूर्वमिह संसिद्धा ऋषयो वेदपारगाः । तेषां प्रभावाद्भगवान् ववर्ष बलवृत्रहा

ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ವೇದಪಾರಗ ಋಷಿಗಳ ತಪಃಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಬಲವೃತ್ರಹನು ಮಳೆಯನ್ನೆ ಸುರಿಸಿದನು।

Verse 81

महती भूरिसलिला समन्ताद्वृष्टिराहिता । ततो वृष्ट्या तु तेषां वै वर्तनं समजायत

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಪಾರ ಜಲಧಾರೆಯ ಮಹಾವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು; ಆ ಮಳೆಯಿಂದ ಅವರ ಜೀವನೋಪಾಯವೂ ಜೀವನಧಾರೆಯೂ ಪುನಃ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು।

Verse 82

पुनर्युगान्ते सम्प्राप्ते किंचिच्छेषे कलौ युगे । निःशेषमभवत्सर्वं शुष्कं स्थावरजङ्गमम्

ಮತ್ತೆ ಯುಗಾಂತ ಸಮೀಪಿಸಿ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಉಳಿದಾಗ, ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮವೆಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಣಗಿಹೋಯಿತು।

Verse 83

निर्वृक्षौषधगुल्मं च तृणवीरुद्विवर्जितम् । अनावृष्टिहतं सर्वं भूमण्डलमभूद्भृशम्

ವೃಕ್ಷ-ಔಷಧಿ-ಗುಲ್ಮವಿಲ್ಲದೆ, ತೃಣ-ವೀರಿದಿಲ್ಲದೆ, ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಭೂಮಂಡಲವು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಕಂಗೆಟ್ಟಿತು।

Verse 84

ततस्ते ऋषयः सर्वे क्षुत्तृषार्ताः सहस्रशः । युगस्वभावमाविष्टा हीनसत्त्वा अभवन्नृप

ಆಗ ಸಾವಿರಾರು ಋಷಿಗಳು ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಯುಗಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು; ಓ ನೃಪ, ಅವರ ಸತ್ವಬಲ ಕ್ಷೀಣವಾಯಿತು।

Verse 85

नष्टहोमस्वधाकारे युगान्ते समुपस्थिते । किं कार्यं क्व नु यास्यामः कोऽस्माकं शरणं भवेत्

ಯುಗಾಂತವು ಸಮೀಪಿಸಿ ಹೋಮ ಮತ್ತು ಸ್ವಧಾ-ಅರ್ಪಣ ಕರ್ಮಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು? ನಮ್ಮ ಶರಣ ಯಾರು ಆಗುವರು?

Verse 86

तानहं प्रत्युवाचेदं मा भैष्टेति पुनःपुनः । ईदृग्विधा मया दृष्टा बहवः कालपर्ययाः

ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ “ಭಯಪಡಬೇಡಿ” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದೆ. ಕಾಲದ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 87

नर्मदातीरमाश्रित्य ते सर्वे गमिता मया । एषा हि शरणं देवी सम्प्राप्ते हि युगक्षये

ನರ್ಮದಾ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾನು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದೆ. ಯುಗಕ್ಷಯ ಬಂದಾಗ ಈ ದೇವಿ ನರ್ಮದೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಶರಣ.

Verse 88

नान्या गतिरिहास्माकं विद्यते द्विजसत्तमाः । जनित्री सर्वभूतानां विशेषेण द्विजोत्तमाः

ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬೇರೆ ಗತಿಯೂ ಆಶ್ರಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಆಕೆ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಜನನಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ.

Verse 89

पितामहा ये पितरो ये चान्ये प्रपितामहाः । ते समस्ता गताः स्वर्गं समाश्रित्य महानदीम्

ಪಿತಾಮಹರು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಪಿತಾಮಹರು—ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾನದಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 90

भृग्वाद्याः सप्त ये त्वासन्मम पूर्वपितामहाः । धौमृणी च महाभागा मम भार्या शुचिस्मिता । मनस्वती च या मता भार्गवोऽङ्गिरसस्तथा

ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ಆ ಏಳು ಋಷಿಗಳು ನನ್ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಿತಾಮಹರು; ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಧೌಮೃಣೀ—ಶುಚಿ ಸ್ಮಿತವಳ್ಳಿಯಾದ ನನ್ನ ಪತ್ನಿ; ಪರಂಪರಾಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಮನಸ್ವತಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಭಾರ್ಗವ ಮತ್ತು ಆಂಗಿರಸ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಈ ಪುಣ್ಯಸಿದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು.

Verse 91

पुलस्त्यः पुलहश्चैव वसिष्ठात्रेयकाश्यपाः । तथान्ये च महाभागा नियमव्रतचारिणः । अन्ये च शतसाहस्रा अत्र सिद्धिं समागताः

ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ವಸಿಷ್ಠ, ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಯಪ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಯಮ-ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಇತರ ಮಹಾಭಾಗರು—ಇನ್ನೂ ಲಕ್ಷಾಂತರರು ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 92

तस्मादियं महाभागा न मोक्तव्या कदाचन । नान्या काचिन्नदी शक्ता लोकत्रयफलप्रदा

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ (ನದಿ)ಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು. ತ್ರಿಲೋಕಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ನದಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 93

द्वन्द्वैरनेकैर्बहुभिः क्षुत्तृषाद्यैर्महाभयैः । मुच्यन्ते ते नराः सद्यो नर्मदातीरवासिनः

ನರ್ಮದಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಅನೇಕ ದ್ವಂದ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳು—ಹಸಿವು, ದಾಹ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಹಾಭಯಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 94

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सेवितव्या सरिद्वरा । वाञ्छद्भिः परमं श्रेय इह लोके परत्र च

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವರು, ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.