शिवस्य परापरब्रह्मस्वरूपनिर्णयः / Determination of Śiva as Higher and Lower Brahman

Verse 1

उपमन्युरुवाच । विग्रहं देवदेवस्य विश्वमेतच्चराचरम् । तदेवं न विजानंति पशवः पाशगौरवात्

ಉಪಮನ್ಯು ಹೇಳಿದರು—ಚರಾಚರವಾದ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವು ದೇವದೇವನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಪ್ರಕಟ ವಿಗ್ರಹವೇ. ಆದರೆ ಪಾಶಗಳ ಭಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಬಂಧಿತ ಪಶುಜೀವಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಹೀಗೆ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 2

तमेकमेव बहुधा वदंति यदुनंदन । अजानन्तः परं भावमविकल्पं महर्षयः

ಯದುನಂದನನೇ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆ ಏಕನನ್ನೇ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಪರಮ ಅವಿಕಲ್ಪ (ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ) ಭಾವವನ್ನು ಅರಿಯದೆ ವಿಭಿನ್ನ ವಚನಗಳಿಂದ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 3

अपरं ब्रह्मरूपं च परं ब्रह्मात्मकं तथा । केचिदाहुर्महादेवमनादिनिधनं परम्

ಕೆಲವರು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಅಪರ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪವೂ, ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವೂ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವನೇ ಅನಾದಿ, ಅನಿಧನ, ಪರಮ ತತ್ತ್ವ.

Verse 4

भूतेंद्रियांतःकरणप्रधानविषयात्मकम् । अपरं ब्रह्म निर्दिष्टं परं ब्रह्म चिदात्मकम्

ಭೂತಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಅಂತಃಕರಣ, ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ‘ಅಪರ ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪವೇ ‘ಪರ ಬ್ರಹ್ಮ’ ಆಗಿದೆ.

Verse 5

बृहत्त्वाद्बृहणत्वाद्वा ब्रह्म चेत्यभिधीयते । उभे ते ब्रह्मणो रूपे ब्रह्मणो ऽधिपतेः प्रभोः

ವಿಶಾಲತ್ವ (ಬೃಹತ್ತ್ವ)ದಿಂದಲೋ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಬೆಳೆಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿ (ಬೃಹಣತ್ವ)ದಿಂದಲೋ ಅದನ್ನು ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವೆರಡೂ ಬ್ರಹ್ಮದ ರೂಪಗಳೇ—ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೂ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಆ ಪ್ರಭುವಿನವು.

Verse 6

विद्या ऽविद्यात्मकं चैव विश्वं विश्वगुरोर्विभोः । रूपमेव न संदेहो विश्वं तस्य वशे यतः

ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವು—ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅವಿದ್ಯೆಯ ಸ್ವರೂಪವಾದುದು—ವಿಶ್ವಗುರು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭುವಿನ ರೂಪವೇ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಜಗತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವನ ವಶದಲ್ಲಿದೆ.

Verse 7

भ्रांतिर्विद्या परा चेति शार्वं रूपं परं विदुः । अयथाबुद्धिरर्थेषु बहुधा भ्रांतिरुच्यते

ಅವರು ಪರಮ ಶೈವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ‘ಭ್ರಾಂತಿ’, ‘ವಿದ್ಯೆ’ ಮತ್ತು ‘ಪರಾ’ ಎಂಬ ಸ್ವಭಾವಗಳಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಥಾರ್ಥಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಬುದ್ಧಿಯೇ ಅನೇಕ ವಿಧದ ‘ಭ್ರಾಂತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 8

यथार्थाकारसंवित्तिर्विद्येति परिकीर्त्यते । विकल्परहितं तत्त्वं परमित्यभिधीयते

ಯಥಾರ್ಥದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಸಂವಿತ್ತಿಯೇ ‘ವಿದ್ಯೆ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಕಲ್ಪರಹಿತವಾದ ತತ್ತ್ವವೇ ‘ಪರಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 9

वैपरीत्यादसच्छब्दः कथ्यते वेदवादिभिः । तयोः पतित्वात्तु शिवः सदसत्पतिरुच्यते

ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ವೇದವ್ಯಾಖ್ಯಾತೃಗಳು ‘ಅಸತ್’ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಶಿವನು ಸತ್ ಮತ್ತು ಅಸತ್—ಎರಡಕ್ಕೂ ಪತಿ ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ‘ಸದಸತ್ಪತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

क्षराक्षरात्मकं प्राहुः क्षराक्षरपरं परे । क्षरस्सर्वाणि भूतानि कूटस्थो ऽक्षर उच्यते

ಕೆಲವರು ಪರಮವನ್ನು ಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರಾತ್ಮಕವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೂ ಪರವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳು ‘ಕ್ಷರ’; ಒಳಗಿರುವ ಅಚಲ ಕೂಟಸ್ಥ ತತ್ತ್ವ ‘ಅಕ್ಷರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 11

उभे ते परमेशस्य रूपे तस्य वशे यतः । तयोः परः शिवः शांतः क्षराक्षरापरस्स्मृतः

ಅವು ಎರಡೂ ಪರಮೇಶ್ವರನ ರೂಪಗಳೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಅವನ ವಶದಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ ಅವೆರಡಕ್ಕೂ ಪರವಾಗಿ ಶಾಂತ ಶಿವನು ಇದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರ ಎರಡಕ್ಕೂ ಅತೀತನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

समष्टिव्यष्ठिरूपं च समष्टिव्यष्टिकारणम् । वदंति मुनयः केचिच्छिवं परमकारणम्

ಕೆಲವು ಮುನಿಗಳು ಶಿವನು ಸಮಷ್ಟಿ-ವ್ಯಷ್ಟಿ ಎರಡರ ರೂಪವೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಷ್ಟಿ-ವ್ಯಷ್ಟಿ ಎರಡರ ಕಾರಣವೂ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನೇ ಪರಮಕಾರಣ.

Verse 13

समष्टिमाहुरव्यक्तं व्यष्टिं व्यक्तं तथैव च । ते रूपे परमेशस्य तदिच्छायाः प्रवर्तनात्

ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಮಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅವ್ಯಕ್ತವೆಂದು, ವ್ಯಷ್ಟಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇವೆರಡೂ ಪರಮೇಶ್ವರನ ರೂಪಗಳು; ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಅವು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 14

तयोः कारणभावेन शिवं परमकारणम् । कारणार्थविदः प्राहुः समष्टिव्यष्टिकारणम्

ಆ ಎರಡಕ್ಕೂ ಕಾರಣಾಧಾರವಾಗಿ ಶಿವನೇ ಪರಮಕಾರಣನೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರಣತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅವರನ್ನು ಸಮಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಷ್ಟಿ—ಎರಡಕ್ಕೂ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

जातिव्यक्तिस्वरूपीति कथ्यते कैश्चिदीश्वरः । या पिंडेप्यनुवर्तेत सा जातिरिति कथ्यते

ಕೆಲವರು ಈಶ್ವರನನ್ನು ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿ—ಎರಡೂ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇಹಧಾರಿಯಾದ ಪಿಂಡದಲ್ಲಿಯೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರುವುದೇ ‘ಜಾತಿ’ (ಸಾಮಾನ್ಯ) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

व्यक्तिर्व्यावृत्तिरूपं तं पिण्डजातेः समाश्रयम् । जातयो व्यक्तयश्चैव तदाज्ञापरिपालिताः

ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬುದು ಭೇದ-ಸೀಮಾರೂಪವಾಗಿದ್ದು ಪಿಂಡ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾತಿಗಳೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಎಲ್ಲವೂ ಅವರ (ಶಿವನ) ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪಾಲಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 17

यतस्ततो महादेवो जातिव्यक्तिवपुः स्मृतः । प्रधानपुरुषव्यक्तकालात्मा कथ्यते शिवः

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾದೇವನು ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ದೇಹವಿರುವವನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವನು ಪ್ರಧಾನ, ಪುರುಷ, ವ್ಯಕ್ತ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಕಾಲ—ಇವೆಲ್ಲದರ ಆತ್ಮನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

प्रधानं प्रकृतिं प्राहुःक्षेत्रज्ञं पुरुषं तथा । त्रयोविंशतितत्त्वानि व्यक्तमाहुर्मनीषिणः

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಪ್ರಧಾನವೇ ಪ್ರಕೃತಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನೇ ಪುರುಷ. ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಕ್ತ ಜಗತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತ್ಮೂರು ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

कालः कार्यप्रपञ्चस्य परिणामैककारणम् । एषामीशो ऽधिपो धाता प्रवर्तकनिवर्तकः

ಕಾಲವೇ ಸಮಸ್ತ ಕಾರ್ಯಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿನಾಮಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಕಾರಣ. ಅವನೇ ಇವೆಲ್ಲರ ಈಶ್ವರ, ಅಧಿಪತಿ, ಧಾತಾ—ಪ್ರವರ್ತಕನೂ ನಿವರ್ತಕನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 20

आविर्भावतिरोभावहेतुरेकः स्वराडजः । तस्मात्प्रधानपुरुषव्यक्तकालस्वरूपवान्

ಪ್ರಕಟವೂ ಲಯವೂ ಆಗುವದಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಕಾರಣನು ಅವನೇ—ಸ್ವಯಂಸಾರ್ವಭೌಮ ಅಜ (ಅಜನ್ಮ). ಅವನಿಂದಲೇ ಪ್ರಧಾನ, ಪುರುಷ, ವ್ಯಕ್ತ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಕಾಲ ಎಂಬ ರೂಪಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 21

हेतुर्नेताधिपस्तेषां धाता चोक्ता महेश्वरः । विराड्ढिरण्यगर्भात्मा कैश्चिदीशो निगद्यते

ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾರಣ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ, ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಧಾತಾ (ಪೋಷಕ) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವರು ಈಶನನ್ನು ವಿರಾಟ್ ಹಾಗೂ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭರ ಅಂತರಾತ್ಮನೆಂದೂ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 22

हिरण्यगर्भो लोकानां हेतुर्विश्वात्मको विराट् । अंतर्यामी परश्चेति कथ्यते कविभिश्शिवः

ಕವಿಗಳು ಶಿವನನ್ನು—ಲೋಕಗಳ ಕಾರಣವಾದ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕ ವಿರಾಟ್, ಎಲ್ಲರೊಳಗೂ ಇರುವ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ, ಹಾಗೂ ಸರ್ವಾತೀತ ಪರಮನೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 23

प्राज्ञस्तैजसविश्वात्मेत्यपरे संप्रचक्षते । तुरीयमपरे प्राहुः सौम्यमेव परे विदुः

ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಾಜ್ಞ, ತೈಜಸ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾತ್ಮನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ತುರೀಯ (ಚತುರ್ಥ) ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನೇ ಸೌಮ್ಯ—ಶಾಂತ, ಮಂಗಳಕರ ಪರತತ್ತ್ವ—ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 24

माता मानं च मेयं च मतिं चाहुरथापरे । कर्ता क्रिया च कार्यं च करणं कारणं परे

ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಮಾತಾ, ಮಾನ (ಪ್ರಮಾಣ), ಮೇಯ (ಜ್ಞೇಯ) ಮತ್ತು ಮತಿ (ಬುದ್ಧಿ) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತ ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಕರ್ತಾ, ಕ್ರಿಯೆ, ಕಾರ್ಯ, ಕರಣ ಮತ್ತು ಕಾರಣ—ಎಲ್ಲವೂ ಅವನೇ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यात्मेत्यपरे संप्रचक्षते । तुरीयमपरे प्राहुस्तुर्यातीतमितीतरे

ಕೆಲವರು ಆತ್ಮನು ಜಾಗ್ರತ್‌, ಸ್ವಪ್ನ, ಸುಷುಪ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನವರು ತುರೀಯವೆಂಬ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ತುರೀಯಾತೀತ—ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಪರತತ್ತ್ವ—ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 26

तमाहुर्विगुणं केचिद्गुणवन्तं परे विदुः । केचित्संसारिणं प्राहुस्तमसंसारिणं परे

ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಗುಣನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನವರು ಸಗುಣನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ಸಂಸಾರಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತವರು ಶಿವನು ಸಂಸಾರಾತೀತನಾಗಿ ನಿತ್ಯಮುಕ್ತನೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 27

स्वतंत्रमपरे प्राहुरस्वतंत्रं परे विदुः । घोरमित्यपरे प्राहुः सौम्यमेव परे विदुः

ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನವರು ಪರತಂತ್ರನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ಘೋರನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತವರು ಅವರನ್ನು ಸೌಮ್ಯನಾಗಿ, ಮಂಗಳಕರನಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 28

रागवंतं परे प्राहुर्वीतरागं तथा परे । निष्क्रियं च परे प्राहुः सक्रियं चेतरे जनाः

ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ರಾಗವಂತನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನವರು ವೀತರಾಗನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇತರರು ಅವರನ್ನು ಸಕ್ರಿಯನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 29

निरिंद्रियं परे प्राहुः सेंद्रियं च तथापरे । ध्रुवमित्यपरे प्राहुस्तमध्रुवामितीरते

ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ನಿರಿಂದ್ರಿಯನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನವರು ಸೇಂದ್ರಿಯನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ಧ್ರುವ—ಅಚಲ—ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತವರು ಅವರನ್ನು ಅಧ್ರುವ—ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲಾಗದವನು—ಎಂದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 30

अरूपं केचिदाहुर्वै रूपवंतं परे विदुः । अदृश्यमपरे प्राहुर्दृश्यमित्यपरे विदुः

ಕೆಲವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಅರൂപನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ರೂಪವಂತನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಅವನು ಅದೃಶ್ಯನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತವರು ಅವನು ದೃಶ್ಯನೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ—ಪರಮೇಶ್ವರನ ಕುರಿತು ಇಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ಧಾರಣೆಗಳಿವೆ.

Verse 31

वाच्यमित्यपरे प्राहुरवाच्यमिति चापरे । शब्दात्मकं परे प्राहुश्शब्दातीतमथापरे

ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಹೇಳಬಹುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನವರು ಅವನು ಅವಾಚ್ಯನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಶಬ್ದಸ್ವರೂಪನೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತವರು ಅವನು ಶಬ್ದಾತೀತನಾದ ಶಿವನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 32

केचिच्चिन्तामयं प्राहुश्चिन्तया रहितं परे । ज्ञानात्मकं परे प्राहुर्विज्ञानमिति चापरे

ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಚಿಂತಾಮಯನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನವರು ಅವನು ಚಿಂತಾರಹಿತನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತವರು ಅವನನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ—ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಅನುಭವಜ್ಞಾನ—ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 33

केचिच्ज्ञेयमिति प्राहुरज्ञेयमिति केचन । परमेके तमेवाहुरपरं च तथा परे

ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ಜ್ಞೇಯನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನವರು ಅವನು ಅಜ್ಞೇಯನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನೇ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತವರು ಅವನನ್ನು ಅಪರ—ಪ್ರಕಟ ತತ್ತ್ವ—ರೂಪವಾಗಿಯೂ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 34

एवं विकल्प्यमानं तु याथात्म्यं परमेष्ठिनः । नाध्यवस्यंति मुनयो नानाप्रत्ययकारणात्

ಹೀಗೆ ಪರಮೇಷ್ಠಿನ್ (ಪರಮೇಶ್ವರ)ನ ಯಥಾರ್ಥ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದರೂ, ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆಬೇರೆ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮುನಿಗಳು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಲಾರರು.

Verse 35

ये पुनस्सर्वभावेन प्रपन्नाः परमेश्वरम् । ते हि जानंत्ययत्नेन शिवं परमकारणम्

ಯಾರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾವದಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೋ, ಆ ಭಕ್ತರು ಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಶಿವನೇ ಪರಮಕಾರಣನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 36

यावत्पशुर्नैव पश्यत्यनीशं १ पुराणं भुवनस्येशितारम् । तावद्दुःखे वर्तते बद्धपाशः संसारे ऽस्मिञ्चक्रनेमिक्रमेण

ಬಂಧಿತ ಪಶು (ಜೀವ) ಅನಾದಿ ಈಶ್ವರನಾದ ಪುರಾಣ ಪುರುಷನನ್ನು, ಭುವನಗಳ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡದವರೆಗೆ, ಪಾಶಬಂಧನದಿಂದ ದುಃಖದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ; ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದ ನೇಮಿಯ ಕ್ರಮದಂತೆ ಪುನಃಪುನಃ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 37

यदा २ पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् । तदाविद्वान्पुण्यपापे विधूय निरंजनः परममुपैति साम्यम्

ದೃಷ್ಟನು ಸುವರ್ಣವರ್ಣನಾದ ಪ್ರಭು—ಸರ್ವಕರ್ತ ಈಶ್ವರ, ಪರಮ ಪುರುಷ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೂಲಯೋನಿ—ಅವನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಜ್ಞಾನಿ ಪುಣ್ಯಪಾಪ ಎರಡನ್ನೂ ತೊಳೆದು ನಿರಂಜನನಾಗಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಪರಮ ಸಾಮ್ಯ (ಏಕತ್ವ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।