स्कन्दसरः (Skandasara) — तीर्थवर्णनम् / Description of the Skandasara Sacred Lake

Verse 1

सूत उवाच । तत्र स्कंदसरो नाम सरस्सागरसन्निभम् । अमृतस्वादुशिशिरस्वच्छा गाधलघूदकम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ‘ಸ್ಕಂದಸರ’ ಎಂಬ ಸರೋವರವಿತ್ತು, ಸಾಗರದಂತೆ ವಿಶಾಲ; ಅದರ ನೀರು ಅಮೃತದಂತೆ ಸಿಹಿ, ಶೀತಲ, ಸ್ವಚ್ಛ, ಆಳವಾದುದಾಗಿಯೂ ಆದರೂ ಮೃದು ಪ್ರವಾಹವುಳ್ಳದಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು।

Verse 2

समंततः संघटितं स्फटिको पलसंचयैः । सर्वर्तुकुसुमैः फुल्लैश्छादिताखिलदिङ्मुखम्

ಅದು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸ್ಫಟಿಕಸಮಾನವಾದ ಪಲಾಶಗುಚ್ಛಗಳ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಘನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು; ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಳಿದ ಪುಷ್ಪಗಳು ಸಮಸ್ತ ದಿಕ್ಕುಮುಖಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು।

Verse 3

शैवलैरुत्पलैः पद्मैः कुमुदैस्तारकोपमैः । तरंगैरभ्रसंकाशैराकाशमिव भूमिगम्

ಅದು ಶೈವಲ, ನೀಲೋತ್ಪಲ, ಪದ್ಮ ಹಾಗೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕುಮುದಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಮೋಡಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯೇ ಆಕಾಶದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 4

सुखावतरणारोहैः स्थलैर्नीलशिलामयैः । सोपानमार्गौ रुचिरैश्शोभमानाष्टदिङ्मुखम्

ಸುಲಭವಾಗಿ ಇಳಿಯಲು-ಏರಲು ಅನುಕೂಲವಾದ ಮನೋಹರ ತಟಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಅದು ಕಂಗೊಳಿಸಿತು; ಅವು ನೀಲಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದ್ದವು. ರುಚಿರವಾದ ಸೋಪಾನಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 5

तत्रावतीर्णैश्च यथा तत्रोत्तीर्णश्च भूयसा । स्नातैः सितोपवीतैश्च शुक्लाकौपीनवल्कलैः

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದು, ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಶ್ವೇತ ಉಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶುದ್ಧ ಶ್ವೇತ ಕೌಪೀನ ಮತ್ತು ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟಿದ್ದರು.

Verse 6

जटाशिखायनैर्मुंडैस्त्रिपुंड्रकृतमंडनैः । विरागविवशस्मेरमुखैर्मुनिकुमारकैः

ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಕುಮಾರರು ಇದ್ದರು—ಕೆಲವರ ಜಟೆಗಳು ಶಿಖೆಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಕೆಲವರ ತಲೆ ಮುಂಡಿತವಾಗಿತ್ತು—ಮತ್ತು ಅವರು ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಭಸ್ಮಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸೌಮ್ಯ ನಗು ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು, ತ್ಯಾಗಭಾವದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 7

घटैः कमलिनीपत्रपुटैश्च कलशैः शिवैः । कमण्डलुभिरन्यैश्च तादृशैः करकादिभिः

ಘಟಗಳು, ಕಮಲಿನೀ ಎಲೆಗಳ ಪుటಗಳು (ಮುಚ್ಚಳಗಳು), ಶಿವಾರ್ಪಿತ ಮಂಗಳ ಕಲಶಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಕಮಂಡಲು, ಕರಕ ಮೊದಲಾದ ಸಮಾನ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ (ಪೂಜೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು)।

Verse 8

आत्मार्थं च परार्थं च देवतार्थं विशेषतः । आनीयमानसलिलमात्तपुष्पं च नित्यशः

ಸ್ವಹಿತಕ್ಕೂ ಪರಹಿತಕ್ಕೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವಾಧಿದೇವ ಮಹಾದೇವನ ನಿಮಿತ್ತ—ಪೂಜಾರ್ಥವಾಗಿ ತಂದ ಜಲವನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನೂ ನಿತ್ಯ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 9

अंतर्जलशिलारूढैर्नीचानां स्पर्शशंकया । आचारवद्भिर्मुनिभिः कृतभस्मांगधूसरैः

ನೀಚರ ಸ್ಪರ್ಶವಾಗುವ ಭಯದಿಂದ, ಆಚಾರನಿಷ್ಠ ಮುನಿಗಳು—ಪವಿತ್ರ ವಿಭೂತಿಯಿಂದ ದೇಹ ಧೂಸರಗೊಂಡವರು—ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು.

Verse 10

इतस्ततो ऽप्सु मज्जद्भिरिष्टशिष्टैः शिलागतैः । तिलैश्च साक्षतैः पुष्पैस्त्यक्तदर्भपवित्रकैः

ಇಲ್ಲಿತ್ತಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಪೂಜ್ಯ ಶಿಷ್ಟ ಭಕ್ತರು ನದಿಯಿಂದ ತಂದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ತಿಲ, ಅಕ್ಷತ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ—ದರ್ಭಪವಿತ್ರಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು—ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

Verse 11

देवाद्यमृषिमध्यं च निर्वर्त्य पितृतर्पणम् । निवेदयेदभिज्ञेभ्यो नित्यस्नानगतान् द्विजान्

ಮೊದಲು ದೇವರಿಗೆ, ನಂತರ ಋಷಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ತರ್ಪಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಿತ್ಯಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕು.

Verse 12

स्थानेस्थाने कृतानेकबलिपुष्पसमीरणैः । सौरार्घ्यपूर्वं कुर्वद्भिःस्थंडलेभ्यर्चनादिकम्

ಸ್ಥಳಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಲಿ, ಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಪಂಖಾ-ಸೇವೆಯಂತಹ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಮೊದಲು ಸೂರ್ಯಾರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ; ನಂತರ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಂಡಲಗಳಿಂದ ಅರ್ಚನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 13

क्वचिन्निमज्जदुन्मज्जत्प्रस्रस्तगजयूथपम् । क्वचिच्च तृषयायातमृगीमृगतुरंगमम्

ಎಲ್ಲೋ ಆನೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕರು ಮುಳುಗಿ ಮತ್ತೆ ಮೇಲೇಳುತ್ತಾ, ಸಾಲುಗಳು ಚದುರಿದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರು; ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ದಾಹದಿಂದ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಜಿಂಕೆಗಳು, ಜಿಂಕೆಯ ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳು ಗುಂಪಾಗಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದವು।

Verse 14

क्वचित्पीतजनोत्तीर्णमयूरवरवारणम् । क्वचित्कृततटाघातवृषप्रतिवृषोज्ज्वलम्

ಕೆಲವೆಡೆ ಅದು ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಿಂದ ಆರೂಢವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಯೂರಸಮಾನ ಮಹಾಗಜದಂತೆ ಕಾಣಿತು; ಇನ್ನೆಡೆ ಅದು ದಡವನ್ನು ಹೊಡೆದುಬೀಳುವ ಮಹಾಬಲ ವೃಷಭ-ಪ್ರತಿವೃಷಭದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.

Verse 15

क्वचित्कारंडवरवैः क्वचित्सारसकूजितैः । क्वचिच्च कोकनिनदैः क्वचिद्भ्रमरगीतिभिः

ಎಲ್ಲೋ ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವದಿಂದ, ಎಲ್ಲೋ ಸಾರಸಗಳ ಕೂಜಿತದಿಂದ; ಮತ್ತಲ್ಲೋ ಕೋಕಿಲಗಳ ನಿನಾದದಿಂದ, ಇನ್ನಲ್ಲೋ ಭ್ರಮರಗಳ ಮಧುರಗೀತದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು।

Verse 16

स्नानपानादिकरणैः स्वसंपद्द्रुमजीविभिः । प्रणयात्प्राणिभिस्तैस्तैर्भाषमाणमिवासकृत्

ಸ್ನಾನ, ಪಾನ ಮೊದಲಾದ ಸೇವಾಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು—ತಮ್ಮ ಸ್ವಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಸಮಾನರು—ಪ್ರಣಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮರುಮರು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, যেন ಅಂತರಂಗವಾಗಿ ಸಮೀಪದಿಂದ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ।

Verse 17

कूलशाखिशिखालीनकोकिलाकुलकूजितैः । आतपोपहतान्सर्वान्नामंत्रयदिवानिशम्

ತೀರದ ಕೊಂಬೆಗಳೂ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೂ ಕುಳಿತ ಕೋಕಿಲಕುಲದ ಸಮೂಹ ಕೂಜಿತದಿಂದ ಆ ವನ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು; ಸೂರ್ಯತಾಪದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಹೆಸರಿಟ್ಟು ನಿರಂತರ ಕರೆಯುವಂತೆ ತೋಚಿತು।

Verse 18

उत्तरे तस्य सरसस्तीरे कल्पतरोरधः । वेद्यां वज्रशिलामय्यां मृदुले मृगचर्मणि

ಆ ಸರೋವರದ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಪತರುವಿನ ಕೆಳಗೆ, ವಜ್ರಶಿಲಾಮಯ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ, ಮೃದು ಮೃಗಚರ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ (ಅವನು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು/ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ)।

Verse 19

सनत्कुमारमासीनं शश्वद्बालवपुर्धरम् । तत्कालमात्रोपरतं समाधेरचलात्मनः

ಅವರು ಆಸೀನನಾದ ಸನತ್ಕುಮಾರನನ್ನು ಕಂಡರು—ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಲರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವವನನ್ನು—ಆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ವಿರಮಿಸಿದವನನ್ನು; ಅವನ ಅಂತರಾತ್ಮ ಅಚಲ ಹಾಗೂ ದೃಢವಾಗಿತ್ತು.

Verse 20

उपास्यमानं मुनिभिर्योगींद्रैरपि पूजितम् । ददृशुर्नैमिषेयास्ते प्रणताश्चोपतस्थिरे

ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಋಷಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಕಂಡರು—ಮುನಿಗಳು ಸದಾ ಉಪಾಸಿಸುವವರನ್ನು, ಯೋಗೀಂದ್ರರೂ ಪೂಜಿಸುವವರನ್ನು. ಅವರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.

Verse 21

यावत्पृष्टवते तस्मै प्रोचुः स्वागतकारणम् । तुमुलः शुश्रुवे तावद्दिवि दुंदुभिनिस्वनः

ಕೇಳಿದ ಅವನಿಗೆ ಅವರು ಸ್ವಾಗತದ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದುಂದುಭಿಗಳ ಮಹಾಘೋಷ ಕೇಳಿಬಂತು.

Verse 22

ददृशे तत्क्षणे तस्मिन्विमानं भानुसन्निभम् । गणेश्वरैरसंख्येयैः संवृतं च समंततः

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ವಿಮಾನವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಅದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗಣೇಶ್ವರರು—ಶಿವಗಣರು—ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

Verse 23

अप्सरोगणसंकीर्णं रुद्रकन्याभिरावृतम् । मृदंगमुरजोद्घुष्टं वेणुवीणारवान्वितम्

ಅದು ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ರುದ್ರಕನ್ಯೆಯರಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಮೃದಂಗ–ಮುರಜಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿ, ವೇಣು ಮತ್ತು ವೀಣೆಯ ನಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 24

चित्ररत्नवितानाढ्यं मुक्तादामविराजितम् । मुनिभिस्सिद्धगंधर्वैर्यक्षचारणकिन्नरैः

ಅದು ವಿಚಿತ್ರ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಜಡಿತವಾದ ವೈಭವಶಾಲಿ ವಿತಾನದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಮುನಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ಚಾರಣರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು।

Verse 25

नृत्यद्भिश्चैव गायद्भिर्वादयद्भिश्च संवृतम् । वीरगोवृषचिह्नेन विद्रमद्रुमयष्टिना

ಅದು ನೃತ್ಯಿಸುವವರು, ಹಾಡುವವರು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯವಾಡಿಸುವವರು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರವಾಳವೃಕ್ಷದ ದಂಡದ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದ ವೀರ ವೃಷಭಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।

Verse 26

कृतगोपुरसत्कारं केतुना मान्यहेतुना । तस्य मध्ये विमानस्य चामरद्वितयांतरे

ಗೌರವದ ಕಾರಣವಾಗಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಗೋಪುರಕ್ಕೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಆ ವಿಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಚಾಮರಗಳ ನಡುವೆ (ಅವನು ಸ್ಥಿತ/ದೃಷ್ಟನಾದ)।

Verse 27

छत्त्रस्य मणिदंडस्य चंद्रस्येव शुचेरधः । दिव्यसिंहासनारूढं देव्या सुयशया सह

ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದ ಛತ್ರದ ಕೆಳಗೆ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮಣಿದಂಡವಿರುವುದಾಗಿ, ಅವರು ಸುಯಶಾ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ದಿವ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢರಾಗಿ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು।

Verse 28

श्रिया च वपुषा चैव त्रिभिश्चापि विलोचनैः । प्राकारैरभिकृत्यानां प्रत्यभिज्ञापकं प्रभोः

ಶ್ರೀ, ದಿವ್ಯ ವಪುಸ್ಸು ಮತ್ತು ತ್ರಿನೇತ್ರ—ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ನೋಡುವವರು ಇವುಗಳಿಂದ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 29

अविलंघ्य जगत्कर्तुराज्ञापनमिवागतम् । सर्वानुग्रहणं शंभोः साक्षादिव पुरःस्थितम्

ಅದು ಜಗತ್ಕರ್ತನ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲಾಗದ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಬಂದಿತು. ಶಂಭುವಿನ ಸರ್ವರ ಮೇಲಿನ ಅನುಗ್ರಹವು ಸాక్షಾತ್ ಮುಂದೆ ನಿಂತಂತೆಯೇ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 30

शिलादतनयं साक्षाच्छ्रीमच्छूलवरायुधम् । विश्वेश्वरगणाध्यक्षं विश्वेश्वरमिवापरम्

ಅವನು ಶಿಲಾದನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಸాక్షಾತ್ ಕಂಡನು—ಶ್ರೀಮಂತನು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಯುಧವಾದ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು; ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಗಣಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಂತೆಯೇ.

Verse 31

विश्वस्यापि विधात्ःणां निग्रहानुग्रहक्षमम् । चतुर्बाहुमुदारांगं चन्द्ररेखाविभूषितम्

ಅವನು ವಿಶ್ವದ ವಿಧಾತೃಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥನು—ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ವರ ನೀಡುವುದಕ್ಕೂ ಶಕ್ತನು. ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳೊಂದಿಗೆ, ಉದಾರ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದೇಹವುಳ್ಳವನು, ಚಂದ್ರರೇಖೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನು.

Verse 32

कंठे नागेन मौलौ च शशांकेनाप्यलंकृतम् । सविग्रहमिवैश्वर्यं सामर्थ्यमिव सक्रियम्

ಅವನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ನಾಗವೂ, ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನೂ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವು. ಅವನ ಐಶ್ವರ್ಯವು ದೇಹಧರಿಸಿದಂತೆಯೂ, ಅವನ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದಂತೆಯೂ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 33

समाप्तमिव निर्वाणं सर्वज्ञमिव संगतम् । दृष्ट्वा प्रहृष्टवदनो ब्रह्मपुत्रः सहर्षिभिः

ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು—ನಿರ್ವಾಣದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಮಾಪ್ತಿಯಂತೆ, ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವವು ಒಂದೇ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದಂತೆ—ನೋಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನು ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮುಖನಾದನು।

Verse 34

तस्थौ प्राञ्जलिरुत्थाय तस्यात्मानमिवार्पयन् । अथ तत्रांतरे तस्मिन्विमाने चावनिं गते

ಅವನು ಎದ್ದು ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತನು, ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವಂತೆ. ಆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದಾಗ,

Verse 35

आगता ब्रह्मणादिष्टाः पूर्वमेवाभिकांक्षया । श्रुत्वा वाक्यं ब्रह्मपुत्रस्य नंदीछित्त्वा पाशान्दृष्टिपातेन सद्यः

ಅವರು ಮೊದಲೇ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಬಂದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಆದೇಶದಿಂದ ನಿಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನಂದಿಯು ಕೇವಲ ದೃಷ್ಟಿಪಾತದಿಂದಲೇ ತಕ್ಷಣ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 36

शैवं धर्मं चैश्वरं ज्ञानयोगं दत्त्वा भूयो देवपार्श्वं जगाम । सनत्कुमारेण च तत्समस्तं व्यासाय साक्षाद्गुरवे ममोक्तम्

ಶೈವಧರ್ಮವನ್ನೂ ಐಶ್ವರ್ಯಮಯ ಜ್ಞಾನಯೋಗವನ್ನೂ ದಾನಮಾಡಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ದೇವನ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆ ಸಮಸ್ತವನ್ನೂ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ನನ್ನ ಸాక్షಾತ್ ಗುರು ವ್ಯಾಸನಿಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು।

Verse 37

व्यासेन चोक्तं महितेन मह्यं मया च तद्वः कथितं समासात् । नावेदविद्भ्यः कथनीयमेतत्पुराणरत्नं पुरशासनस्य

ಮಹಾತ್ಮ ವ್ಯಾಸರು ನನಗೆ ಹೇಳಿದುದನ್ನೇ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆನು. ಪುರಗಳನ್ನು ಆಳುವ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನ ಈ ಪುರಾಣರತ್ನವನ್ನು ವೇದಜ್ಞರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬೇಕು; ವೇದವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ವಿವರಿಸಬಾರದು.

Verse 38

नाभक्तशिष्याय च नास्तिकेभ्यो दत्तं हि मोहान्निरयं ददाति । मार्गेण सेवानुगतेन यैस्तद्दत्तं गृहीतं पठितं श्रुतं वा

ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಭಕ್ತಿರಹಿತ ಶಿಷ್ಯನಿಗೂ ನಾಸ್ತಿಕರಿಗೂ ನೀಡಬಾರದು; ಮೋಹದಿಂದ ನೀಡಿದರೆ ಅದು ನರಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಸೇವಾಭಾವದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು—ಗ್ರಹಿಸಿ, ಓದಿ ಅಥವಾ ಕೇಳಿ—ಪಾತ್ರರು.

Verse 39

तेभ्यः सुखं धर्ममुखं त्रिवर्गं निर्वाणमंते नियतं ददाति । परस्परस्योपकृतं भवद्भिर्मया च पौराणिकमार्गयोगात्

ಅಂತಹ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆತನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸುಖವನ್ನು, ಧರ್ಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ತ್ರಿವರ್ಗವನ್ನು (ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ-ಕಾಮ) ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಚಿತ ನಿರ್ವಾಣ-ಶಾಂತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಮಾರ್ಗ-ಯೋಗದಿಂದ ನಿಮ್ಮಿಗೂ ನನಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಉಪಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 40

अतो गमिष्ये ऽहमवाप्तकामः समस्तमेवास्तु शिवं सदा नः । सूते कृताशिषि गते मुनयः सुवृत्ता यागे च पर्यवसिते महति प्रयोगे

ಆದುದರಿಂದ ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾಗಿ ಈಗ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ; ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸದಾ ಸಮಸ್ತ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹ ಸದಾ ಇರಲಿ. ಸೂತನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ತೆರಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಮಹಾ ಯಾಗಪ್ರಯೋಗ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾದಾಗ, ಸುವೃತ್ತರಾದ ಮುನಿಗಳೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಚದುರಿದರು.

Verse 41

काले कलौ च विषयैः कलुषायमाणे वाराणसीपरिसरे वसतिं विनेतुः । अथ च ते पशुपाशमुमुक्षयाखिलतया कृतपाशुपतव्रताः

ಕಲಿಯುಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಕಲుషಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ವಾರಾಣಸಿಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಪಶು (ಜೀವ)ವನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ, ಅವರು ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರು.

Verse 42

अधिकृताखिलबोधसमाधयः परमनिर्वृतिमापुरनिंदिताः । व्यास उवाच । एतच्छिवपुराणं हि समाप्तं हितमादरात्

ಸಕಲಬೋಧದ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು, ಹೇ ನಿರ್ದೋಷರೇ, ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಹಿತಕರ ಶಿವಪುರಾಣವು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 43

पठितव्यं प्रयत्नेन श्रोतव्यं च तथैव हि । नास्तिकाय न वक्तव्यमश्रद्धाय शठाय च

ಇದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಠಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಬೇಕು. ಆದರೆ ನಾಸ್ತಿಕನಿಗೆ, ಅಶ್ರದ್ಧಾಳುವಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಠ-ಕಪಟನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು.

Verse 44

अभक्ताय महेशस्य तथा धर्मध्वजाय च । एतच्छ्रुत्या ह्येकवारं भवेत्पापं हि भस्मसात्

ಮಹೇಶನಿಗೆ ಅಭಕ್ತನಾದವನಿಗೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೇವಲ ಧರ್ಮಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊತ್ತವನಿಗೂ—ಇದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾಪ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 45

अभक्तो भक्तिमाप्नोति भक्तो भक्तिसमृद्धिभाक् । पुनः श्रुते च सद्भक्तिर्मुक्तिस्स्याच्च श्रुतेः पुनः

ಅಭಕ್ತನಾದವನೂ (ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ) ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಭಕ್ತನು ಭಕ್ತಿಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದರೆ ಸದ್ಭಕ್ತಿ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ; ಪುನಃಪುನಃ ಕೇಳಿದರೆ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 46

तस्मात्पुनःपुनश्चैव श्रोतव्यं हि मुमुक्षुभिः । पञ्चावृत्तिः प्रकर्तव्या पुराणस्यास्य सद्धिया

ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಮುಕ್ಷುಗಳು ಇದನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಕೇಳಲೇಬೇಕು. ಸದ್ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಈ ಪುರಾಣದ ಐದು ಆವೃತ್ತಿ (ಪಠಣ/ಶ್ರವಣ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 47

परं फलं समुद्दिश्य तत्प्राप्नोति न संशयः । पुरातनाश्च राजानो विप्रा वैश्याश्च सत्तमाः

ಪರಮ ಫಲವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಯಾರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಸತ್ಪುರುಷರಾದ ವೈಶ್ಯರೂ ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಿದರು.

Verse 48

सप्तकृत्वस्तदावृत्त्यालभन्त शिवदर्शनम् । श्रोष्यत्यथापि यश्चेदं मानवो भक्तितत्परः

ಇದನ್ನು ಏಳು ಬಾರಿ ಆವರ್ತಿಸಿದರೆ ಶಿವದರ್ಶನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವ ಮಾನವನೂ ಸಹ ಅನುಗ್ರಹಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 49

इह भुक्त्वाखिलान्भोगानंते मुक्तिं लभेच्च सः । एतच्छिवपुराणं हि शिवस्यातिप्रियं परम्

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಶಿವಪುರಾಣವು ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ।

Verse 50

भुक्तिमुक्तिप्रदं ब्रह्मसंमितं भक्तिवर्धनम् । एतच्छिवपुराणस्य वक्तुः श्रोतुश्च सर्वदा

ಈ ಶಿವಪುರಾಣವು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವದು, ವೇದಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣವುಳ್ಳದು, ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವದು. ಇದರ ವಕ್ತೃಗೂ ಶ್ರೋತೃಗೂ ಸದಾ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 51

सगणस्ससुतस्सांबश्शं करोतु स शंकरः

ಗಣನೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ, ಅಂಬೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವ ಆ ಶಂಕರನು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ನಿತ್ಯ ಮಂಗಳವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ.