षडध्व-शुद्धिः (Purification of the Six Adhvans / Sixfold Cosmic Path)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । अतः परं समावेक्ष्य गुरुः शिष्यस्य योग्यताम् । षडध्वशुद्धिं कुर्वीत सर्वबंधविमुक्तये

ಉಪಮನ್ಯು ಹೇಳಿದರು—ಇದಾದ ನಂತರ ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಷಡಧ್ವ-ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 2

कलां तत्त्वं च भुवनं वर्णं पदमतः परम् । मंत्रश्चेति समासेन षडध्वा परिपठ्यते

ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಷಡಧ್ವಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಕಲಾ, ತತ್ತ್ವ, ಭುವನ, ವರ್ಣ, ಪದ; ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಪಾರವಾಗಿ ಮಂತ್ರ।

Verse 3

निवृत्त्याद्याः कलाः पञ्च कलाध्वा कथ्यते बुधैः । व्याप्ताः कलाभिरितरे त्वध्वानः पञ्च पञ्चभिः

ನಿವೃತ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಐದು ಕಲೆಗಳೇ ‘ಕಲಾಧ್ವ’ ಎಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ ಐದು ಅಧ್ವಾನಗಳೂ ಈ ಕಲಗಳಿಂದ ಐದು-ಐದು ವಿಧವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿವೆ.

Verse 4

शिवतत्त्वादिभूम्यंतं तत्त्वाध्वा समुदाहृतः । षड्विंशत्संख्ययोपेतः शुद्धाशुद्धोभयात्मकः

ಶಿವತತ್ತ್ವದಿಂದ ಭೂಮಿತತ್ತ್ವದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವುದನ್ನು ‘ತತ್ತ್ವಾಧ್ವ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಶುದ್ಧ, ಅಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಉಭಯಾತ್ಮಕ ಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿದೆ.

Verse 5

आधाराद्युन्मनांतश्च भुवनाध्वा प्रकीर्तितः । विना भेदोपभेदाभ्यां षष्टिसंख्यासमन्वितः

ಆಧಾರದಿಂದ ಉನ್ಮನಾವರೆಗೆ ‘ಭುವನಾಧ್ವ’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಭೇದ-ಉಪಭೇದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಣಿಸಿದರೆ ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅರವತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 6

पञ्चाशद्रुद्ररूपास्तु वर्णा वर्णाध्वसंज्ञिताः । अनेकभेदसंपन्नः पदाध्वा समुदाहृतः

ಐವತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು ರುದ್ರರೂಪಗಳೇ; ಅವು ‘ವರ್ಣಾಧ್ವ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ‘ಪದಾಧ್ವ’ ಅನೇಕ ಭೇದ-ವೈವಿಧ್ಯಗಳಿಂದ ಸಂಪನ್ನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 7

सर्वोपमंत्रैर्मंत्राध्वा व्याप्तः परमविद्यया । यथा शिवो न तत्त्वेषु गण्यते तत्त्वनायकः

ಸರ್ವ ಉಪಮಂತ್ರಗಳೊಡನೆ ಮಂತ್ರಾಧ್ವವು ಪರಮವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ತತ್ತ್ವಗಳ ನಾಯಕನಾದ ಶಿವನು ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 8

मंत्राध्वनि न गण्येत तथासौ मंत्रनायकः । कलाध्वनो व्यापकत्वं व्याप्यत्वं चेतराध्वनाम्

ಮಂತ್ರಾಧ್ವವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಣಿಸಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಂತ್ರನಾಯಕನಾದ ಪ್ರಭು (ಶಿವ) ಕೂಡ (ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ) ಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲಾಧ್ವ ವ್ಯಾಪಕ, ಇತರ ಅಧ್ವಗಳು ವ್ಯಾಪ್ಯ.

Verse 9

न वेत्ति तत्त्वतो यस्य नैवार्हत्यध्वशोधनम् । षड्विधस्याध्वनो रूपं न येन विदितं भवेत्

ತತ್ತ್ವತಃ ಯಥಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯದವನು ಅಧ್ವಶೋಧನೆಗೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಷಡ್ವಿಧ ಅಧ್ವದ ಸ್ವರೂಪ ತಿಳಿಯದವನು ಕೂಡ ಅಯೋಗ್ಯನು.

Verse 10

व्याप्यव्यापकता तेन ज्ञातुमेव न शक्यते । तस्मादध्वस्वरूपं च व्याप्यव्यापकतां तथा

ಆ (ಸೀಮಿತ ಸಾಧನ)ದಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ಯ-ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಧ್ವದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪ್ಯ-ವ್ಯಾಪಕತೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 11

यथावदवगम्यैव कुर्यादध्वविशोधनम् । कुंडमंडलपर्यंतं तत्र कृत्वा यथा पुरा

ವಿಧಿಯನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಅರಿತು ಅಧ್ವ-ವಿಶೋಧನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಕುಂಡ ಮತ್ತು ಮಂಡಲದವರೆಗೆ ಪೂರ್ವಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 12

द्विहस्तमानं कुर्वीत प्राच्यां कलशमंडलम् । ततः स्नातश्शिवाचार्यः सशिष्यः कृतनैत्यकः

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೈ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಲಶಮಂಡಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಶಿಷ್ಯನೊಡನೆ ಶಿವಾಚಾರ್ಯನು ಪೂಜಾಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.

Verse 13

प्रविश्य मंडलं शंभोः पूजां पूर्ववदाचरेत् । तत्राढकावरैस्सिद्धं तंदुलैः पायसं प्रभोः

ಶಂಭುವಿನ ಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವಿಗಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಆಢಕ-ಆವರ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಾಯಸವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 14

अर्धं निवेद्य होमार्थं शेषं समुपकल्पयेत् । पुरतः कल्पिते वाथ मंडले वर्णिमंडिते

ಅದರ ಅರ್ಧವನ್ನು ಹೋಮಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಿ, ಉಳಿದುದನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮುಂದೆ, ಪವಿತ್ರ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ (ಕರ್ಮವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು).

Verse 15

स्थापयेत्पञ्चकलशान्दिक्षु मध्ये च देशिकः । तेषु ब्रह्माणि मूलार्णैर्बिन्दुनादसमन्वितैः

ದೇಶಿಕನು (ಆಚಾರ್ಯನು) ಐದು ಕಲಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು—ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ಆ ಕಲಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂದು-ನಾದಯುಕ್ತ ಮೂಲಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ಬ್ರಹ್ಮತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 16

नम आद्यैर्यकरांतैः कल्पयेत्कल्पवित्तमः । ईशानं मध्यमे कुंभे पुरुषं पुरतः स्थिते

ನಂತರ ವಿಧಿವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಸಾಧಕನು ‘ನ’ಕಾರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ಯ’ಕಾರಾಂತ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಮಧ್ಯ ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಮುಂದೆ ಇಡಲಾದ ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ (ಪ್ರಭುವಿನ ಶುದ್ಧಿಕಾರಕ ಅಂಶ)ನನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು।

Verse 17

अघोरं दक्षिणे वामे वामं सद्यं च पश्चिमे । रक्षां विधाय मुद्रा च बद्ध्वा कुंभाभिमंत्रणम्

ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಅಘೋರ’, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ವಾಮ’ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ‘ಸದ್ಯ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಕ್ಷಾವಿಧಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಯೋಗ್ಯ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಬದ್ಧಮಾಡಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಕುಂಭವನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು.

Verse 18

कृत्वा शिवानलैर्होमं प्रारभेत्यथा पुरा । यदर्धं पायसं पूर्वं होमार्थं परिकल्पितम्

ಶಿವಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲು ಹೋಮಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ ಪಾಯಸದ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ಹೋಮಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕು.

Verse 19

हुत्वा शिष्यस्य तच्छेषं भोक्तुं समुपकल्पयेत् । तर्पणांतं च मंत्राणां कृत्वा कर्म यथा पुरा

ಆಹುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಉಳಿದುದನ್ನು ಶಿಷ್ಯನು ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಭುಜಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಂತ್ರಗಳ ತರ್ಪಣಾಂತ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಂತೆ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.

Verse 20

हुत्वा पूर्णाहुतिं तेषां ततः कुर्यात्प्रदीपनम् । ओंकारादनु हुंकारं ततो मूलं फडंतकम्

ಆ ವಿಧಿಗಳ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಂತರ ಪ್ರದೀಪನ (ಪ್ರಜ್ವಲನ) ಮಾಡಬೇಕು. ಓಂಕಾರದ ನಂತರ ಹುಂಕಾರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಬಳಿಕ ‘ಫಟ್’ ಅಂತ್ಯಯುಕ್ತ ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು.

Verse 21

स्वाहांतं दीपने प्राहुरंगानि च यथाक्रमम् । तेषामाहुतयस्तिस्रो देया दीपनकर्मणि

ದೀಪನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂಗಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಜಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆ ಅಂಗಮಂತ್ರಗಳಿಗೆ ದೀಪನಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 22

मंत्रैरेकैकशस्तैस्तु विचिन्त्या दीप्तमूर्तयः । त्रिगुणं त्रिगुणी कृत्य द्विजकन्याकृतं सितम्

ಪ್ರತಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸುತ್ತಾ ದೀಪ್ತಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತ್ರಿಗುಣವನ್ನು ತ್ರಿಗುಣೀಕರಿಸಿ, ದ್ವಿಜಕನ್ಯೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ಶ್ವೇತ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು।

Verse 23

सूत्रं सूत्रेण संमंत्र्य शिखाग्रे बंधयेच्छिशोः । चरणांगुष्ठपर्यंतमूर्ध्वकायस्य तिष्ठतः

ಒಂದು ಸೂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಸೂತ್ರದಿಂದ ಮಂತ್ರಾಭಿಮಂತ್ರಿತಗೊಳಿಸಿ, ಶಿಶುವಿನ ಶಿಖಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಬೇಕು. ಶಿಶು ದೇಹವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ನಿಂತಿರಲಿ; ಆ ಸೂತ್ರವು ಪಾದದ ದೊಡ್ಡ ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ ಇಳಿಯಲಿ.

Verse 24

लंबयित्वा तु तत्सूत्रं सुषुम्णां तत्र योजयेत् । शांतया मुद्रयादाय मूलमंत्रेण मंत्रवित्

ಆ ಪವಿತ್ರ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೂಗಲು ಬಿಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸुषುಮ್ಣಾ ನಾಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಯೋಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಶಾಂತಾ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮಂತ್ರವಿತನು ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 25

हुत्वाहुतित्रयं तस्यास्सान्निध्यमुपकल्पयेत् । हृदि संताड्य शिष्यस्य पुष्पक्षेपेण पूर्ववत्

ಅವಳಿಗಾಗಿ ತ್ರಿವಿಧ ಹೋಮಾಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ದೇವಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿಷ್ಯನ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಸಂತಾಡ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪುಷ್ಪಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 26

चैतन्यं समुपादाय द्वादशांते निवेद्य च । सूत्रं सूत्रेण संयोज्य संरक्ष्यास्त्रेण वर्मणा

ಅಂತರಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದ್ವಾದಶಾಂತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸೂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರರೂಪ ಕವಚದಿಂದ ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

Verse 27

अवगुंठ्याथ तत्सूत्रं शिष्यदेहं विचिंतयेत् । मूलत्रयमयं पाशं भोगभोग्यत्वलक्षणम्

ನಂತರ ಆ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಶಿಷ್ಯನ ದೇಹವನ್ನು ಪಾಶರೂಪವೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಅದು ಮೂರು ಮೂಲ ಮಲಗಳಿಂದ (ಆಣವ, ಮಾಯೀಯ, ಕಾರ್ಮ) ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು ಭೋಕ್ತೃ–ಭೋಗ್ಯ ಭಾವಲಕ್ಷಣದಿಂದ ಗುರುತಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 28

विषयेन्द्रियदेहादिजनकं तस्य भावयेत् । व्योमादिभूतरूपिण्यः शांत्यतीतादयः कलाः

ವಿಷಯಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ದೇಹಾದಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕಾರಣನೆಂದು ಅವನನ್ನು ಭಾವಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ವ್ಯೋಮಾದಿ ಭೂತರೂಪ ಧರಿಸಿದ ಶಾಂತಿ, ಅತೀತಾ ಮೊದಲಾದ ಕಲೆಗಳು ಅವನದೇ ವಿಭೂತಿಗಳು।

Verse 29

सूत्रे स्वनामभिर्योज्यः पूज्यश्चैव नमोयुतैः । अथवा बीजभूतैस्तत्कृत्वा पूर्वोदितं क्रमात्

ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ, ‘ನಮಃ’ಯುಕ್ತ ನಮಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೀಜರೂಪಗಳಾಗಿ (ಬೀಜಮಂತ್ರಗಳಾಗಿ) ಮಾಡಿ, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 30

ततो मलादेस्तत्त्वादौ व्याप्तिं समलोकयेत् । कलाव्याप्तिं मलादौ च हुत्वा संदीपयेत्कलाः

ನಂತರ ಮಲದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ತತ್ತ್ವಗಳವರೆಗೆ ಇರುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಅವಲೋಕಿಸಬೇಕು. ಕಲಾವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮಲಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮಾಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕಲಗಳನ್ನು ಸಂದೀಪ್ತಗೊಳಿಸಿ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 31

शिष्यं शिरसि संताड्य सूत्रं देहे यथाक्रमम् । शांत्यतीतपदे सूत्रं लाञ्छयेन्मंत्रमुच्चरन्

ಆಚಾರ್ಯನು ಶಿಷ್ಯನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ‘ಶಾಂತ್ಯತೀತ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಗುರುತುಮಾಡಿ ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕು—ಇದು ಶಿವಕೃಪೆಯಿಂದ ಬಂಧನಾತೀತ ಗಮನೆಯ ಸಂಕೇತ.

Verse 32

एवं कृत्वा निवृत्त्यन्तं शांत्यतीतमनुक्रमात् । हुत्वाहुतित्रयं पश्चान्मण्डले च शिवं यजेत्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕ್ರಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ; ಅನಂತರ ಪವಿತ್ರ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 33

देवस्य दक्षिणे शिष्यमुपवेश्योत्तरामुखम् । सदर्भे मण्डले दद्याद्धोमशिष्टं चरुं गुरुः

ದೇವನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ದರ್ಭೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಗುರುವು ಹೋಮದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಚರು (ಅನ್ನಹವಿ)ವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 34

शिष्यस्तद्गुरुणा दत्तं सत्कृत्य शिवपूर्वकम् । भुक्त्वा पश्चाद्द्विराचम्य शिवमन्त्रमुदीरयेत्

ಶಿಷ್ಯನು ಗುರು ನೀಡಿದುದನ್ನು ಮೊದಲು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಭುಂಜಿಸಿದ ನಂತರ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಶಿವಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 35

अपरे मण्डले दद्यात्पञ्चगव्यं तथा गुरुः । सो ऽपि तच्छक्तितः पीत्वा द्विराचम्य शिवं स्मरेत्

ಮತ್ತೊಂದು ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಗುರುವು ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು; ಶಿಷ್ಯನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅದನ್ನು ಕುಡಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು।

Verse 36

तृतीये मण्डले शिष्यमुपवेश्य यथा पुरा । प्रदद्याद्दंतपवनं यथाशास्त्रोक्तलक्षणम्

ಮೂರನೇ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಆಚಾರ್ಯನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳಂತೆ ‘ದಂತಪವನ’ (ಹಲ್ಲು ಶುದ್ಧಿ) ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 37

अग्रेण तस्य मृदुना प्राङ्मुखो वाप्युदङ्मुखः । वाचं नियम्य चासीनश्शिष्यो दंतान्विशोधयेत्

ಅವನ ಮೃದು ದಂತಕಾಷ್ಠದ ಅಗ್ರಭಾಗದಿಂದ, ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಲಿ ಉತ್ತರಮುಖನಾಗಲಿ ಇದ್ದು, ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ ಆಸೀನನಾಗಿ ಶಿಷ್ಯನು ದಂತಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು।

Verse 38

प्रक्षाल्य दंतपवनं त्यक्त्वाचम्य शिवं स्मरेत् । प्रविशेद्देशिकादिष्टः प्रांजलिः शिवमण्डलम्

ದಂತಕಾಷ್ಠವನ್ನು ತೊಳೆಯಿ ಬಿಟ್ಟು, ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು। ದೇಶಿಕನ ಆದೇಶದಂತೆ, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ಶಿವಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು।

Verse 39

त्यक्तं तद्दन्तपवनं दृश्यते गुरुणा यदि । प्रागुदक्पश्चिमे वाग्रे शिवमन्यच्छिवेतरम्

ಗುರು ದಂತಪವನ ತ್ಯಜಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡರೆ, ಆಗ ವಾಕ್ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ-ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು; ಶಿವೇತರವನ್ನು ಅಶಿವವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 40

अशस्ताशामुखे तस्मिन्गुरुस्तद्दोषशांतये । शतमर्धं तदर्धं वाजुहुयान्मूलमन्त्रतः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಶಸ್ತ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ ವಿಧಿ ಆರಂಭವಾದರೆ, ಆ ದೋಷಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಗುರುವು ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ನೂರು ಆಹುತಿಗಳು—ಅಥವಾ ಅದರ ಅರ್ಧ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಅದರ ಅರ್ಧ—ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 41

ततः शिष्यं समालभ्य जपित्वा कर्णयोः शिवम् । देवस्य दक्षिणे भागे तं शिष्यमधिवासयेत्

ನಂತರ ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಅವನ ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಬಳಿಕ ದೇವರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಅಧಿವಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 42

अहतास्तरणास्तीर्णे स दर्भशयने शुचिः । मंत्रिते ऽन्तः शिवं ध्यायञ्शयीत प्राक्छिरा निशि

ಅಹತ (ಅಖಂಡ) ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿದ ದರ್ಭಶಯನದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಇರಬೇಕು; ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟು ಮಲಗಿ, ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 43

शिखायां बद्धसूत्रस्य शिखया तच्छिखां गुरुः । आबध्याहतवस्त्रेण तमाच्छाद्य च वर्मणा

ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಾರದಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದನು. ನಂತರ ರಕ್ಷಣಾ ವಸ್ತ್ರವೂ ಕವಚವೂ ಹಾಕಿ ಅವನನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಕಾಪಾಡಿದನು.

Verse 44

रेखात्रयं च परितो भस्मना तिलसर्षपैः । कृत्वास्त्रजप्तैस्तद्वाह्ये दिगीशानां बलिं हरेत्

ಭಸ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ ಸೇರಿಸಿ ಸುತ್ತಲೂ ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಆ ಗುರುತಿಸಿದ ವಲಯದ ಹೊರಗೆ—ಮಂತ್ರಜಪದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ—ದಿಕ್ಕಿನ ಅಧಿಪತಿಗಳಿಗೆ ಬಲಿ-ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 45

शिष्यो ऽपि परतो ऽनश्नन्कृत्वैवमधिवासनम् । प्रबुध्योत्थाय गुरवे स्वप्नं दृष्टं निवेदयेत्

ಶಿಷ್ಯನೂ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಈ ವಿಧವಾಗಿ ಅಧಿವಾಸನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಎದ್ದು ತಾನು ಕಂಡ ಕನಸನ್ನು ಗುರುವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು.