पञ्चाक्षरीविद्यायाḥ कलियुगे मोक्षोपायः | The Pañcākṣarī Vidyā as a Means of Liberation in Kali Yuga

Verse 1

देव्युवाच । कलौ कलुषिते काले दुर्जये दुरतिक्रमे । अपुण्यतमसाच्छन्ने लोके धर्मपराङ्मुखे

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ಕಾಲವು ಕಲుషಿತವಾಗಿ ಜಯಿಸಲು ದುರ್ಜಯವೂ ದಾಟಲು ದುರತಿಕ್ರಮವೂ ಆಗಿರುವಾಗ; ಅಪುಣ್ಯಜನ್ಯ ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಕವು ಆವೃತವಾಗಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ವಿಮುಖವಾಗಿರುವಾಗ—

Verse 2

क्षीणे वर्णाश्रमाचारे संकटे समुपस्थिते । सर्वाधिकारे संदिग्धे निश्चिते वापि पर्यये

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರ ಕ್ಷೀಣವಾದಾಗ, ಸಂಕಟವು ಸಮುಪಸ್ಥಿತವಾದಾಗ, ಸಮಸ್ತ ಧರ್ಮಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಯಥೋಚಿತ ಮಾರ್ಗವು ಸಂದಿಗ್ಧವಾಗುವಾಗ—ಅಥವಾ ನಿಶ್ಚಿತವೆನಿಸಿದರೂ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ತಿರುಗಿಬಿಡುವಾಗ—

Verse 3

तदोपदेशे विहते गुरुशिष्यक्रमे गते । केनोपायेन मुच्यंते भक्तास्तव महेश्वर

ಆ ಉಪದೇಶವು ವಿಹತವಾಗಿದ್ದು, ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಕ್ರಮವು ನಾಶವಾದಾಗ, ಓ ಮಹೇಶ್ವರಾ! ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತರು ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುವರು?

Verse 4

ईश्वर उवाच । आश्रित्य परमां विद्यां हृद्यां पञ्चाक्षरीं मम । भक्त्या च भावितात्मानो मुच्यंते कलिजा नराः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ಪರಮ ವಿದ್ಯೆಯಾದ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಭಾವಿತಗೊಳಿಸಿದ ಕಲಿಯುಗಜನರು ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 5

मनोवाक्कायजैर्दोषैर्वक्तुं स्मर्तुमगोचरैः । दूषितानां कृतघ्नानां निंदकानां छलात्मनाम्

ಮನ, ವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ದೋಷಗಳಿಂದ ಸ್ವಭಾವವು ಕಲుషಿತವಾದವರು—ಕೃತಘ್ನರು, ನಿಂದಕರು, ಛಲಸ್ವಭಾವಿಗಳು—ಆ ದೋಷಬಲದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿಂತನೆಗೆ ಅತೀತವಾದ ಶಿವತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಲೂ ನೆನಪಿಸಲೂ ಅಯೋಗ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 6

लुब्धानां वक्रमनसामपि मत्प्रवणात्मनाम् । मम पञ्चाक्षरी विद्या संसारभयतारिणी

ಲೋಭಿಗಳೂ ವಕ್ರಮನಸ್ಕರೂ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅಂತರಾತ್ಮ ನನ್ನತ್ತ ಪ್ರವಣವಾದರೆ, ನನ್ನ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ವಿದ್ಯೆಯೇ ಸಂಸಾರಭಯವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ತಾರಿಣಿ.

Verse 7

मयैवमसकृद्देवि प्रतिज्ञातं धरातले । पतितो ऽपि विमुच्येत मद्भक्तो विद्ययानया

ದೇವಿ, ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಈ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ—ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ಪತಿತನಾದರೂ, ಈ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದಲೇ ಅವನು ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 8

ततः कथं विमुच्येत पतितो विद्यया ऽनया । ईश्वर उवाच । तथ्यमेतत्त्वया प्रोक्तं तथा हि शृणु सुन्दरि

ಆಗ (ದೇವಿ ಕೇಳಿದಳು): ‘ಈ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಪತಿತನು ಹೇಗೆ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುವನು?’ ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: ‘ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಸುಂದರಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೇಳು।’

Verse 9

रहस्यमिति मत्वैतद्गोपितं यन्मया पुरा । समंत्रकं मां पतितः पूजयेद्यदि मोहितः

‘ಇದು ರಹಸ್ಯ’ ಎಂದು ತಿಳಿದು ನಾನು ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿಟ್ಟೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ಮೋಹಿತನಾದ ಪತಿತನೂ ಮಂತ್ರಸಹಿತ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅದು ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ—ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಕಾಯಲಾಯಿತು।

Verse 10

नारकी स्यान्न सन्देहो मम पञ्चाक्षरं विना । अब्भक्षा वायुभक्षाश्च ये चान्ये व्रतकर्शिताः

ನನ್ನ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ—ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ—ನರಕಗಾಮಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ನೀರನ್ನೇ ಆಹಾರಮಾಡುವವರಾಗಲಿ, ವಾಯುವನ್ನೇ ಭಕ್ಷಿಸುವವರಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಇತರ ವ್ರತ-ತಪಗಳಿಂದ ಕೃಶರಾದವರಾಗಲಿ.

Verse 11

तेषामेतैर्व्रतैर्नास्ति मम लोकसमागमः । भक्त्या पञ्चाक्षरेणैव यो हि मां सकृदर्चयेत्

ಅಂತಹ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಲೋಕಸಮಾಗಮವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಒಮ್ಮೆ ಆದರೂ ನನ್ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವವನು ನನ್ನೊಡನೆ ಸಂಗಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

सो ऽपि गच्छेन्मम स्थानं मन्त्रस्यास्यैव गौरवात् । तस्मात्तपांसि यज्ञाश्च व्रतानि नियमास्तथा

ಅವನು ಕೂಡ ಈ ಮಂತ್ರದ ಮಹಿಮೆಯಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ತಪಸ್ಸುಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ವ್ರತಗಳು, ನಿಯಮಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇದರಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಿ-ಪೂರ್ಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 13

पञ्चाक्षरार्चनस्यैते कोट्यंशेनापि नो समः । बद्धो वाप्यथ मुक्तो वा पाशात्पञ्चाक्षरेण यः

ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರಾರ್ಚನೆಗೆ ಕೋಟಿ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನವಿಲ್ಲ. ಬಂಧಿತನಾಗಿರಲಿ ಮುಕ್ತನಾಗಿರಲಿ, ಯಾರು ಪಂಚಾಕ್ಷರವನ್ನು ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಪಾಶಬಂಧದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 14

पूजयेन्मां स मुच्येत नात्र कार्या विचारणा । अरुद्रो वा सरुद्रो वा सकृत्पञ्चाक्षरेण यः

ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೂ ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಬೇಡ. ಅರುದ್ರನಾಗಲಿ ಸರುದ್ರನಾಗಲಿ, ಯಾರು ಒಮ್ಮೆ ಆದರೂ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಜಪಿಸುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಈ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 15

पूजयेत्पतितो वापि मूढो वा मुच्यते नरः । षडक्षरेण वा देवि तथा पञ्चाक्षरेण वा

ಹೇ ದೇವಿ, ಮನುಷ್ಯನು ಪತಿತನಾಗಲಿ ಮೂಢನಾಗಲಿ, (ಶಿವನನ್ನು) ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಿಂದಾಗಲಿ।

Verse 16

स ब्रह्मांगेन मां भक्त्या पूजयेद्यदि मुच्यते । पतितो ऽपतितो वापि मन्त्रेणानेन पूजयेत्

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಗದೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪತಿತನಾಗಲಿ ಅಪತಿತನಾಗಲಿ, ಇದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 17

मम भक्तो जितक्रोधो सलब्धो ऽलब्ध एव वा । अलब्धालब्ध एवेह कोटिकोटिगुणाधिकः

ನನ್ನ ಭಕ್ತನು, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು, ಲಾಭ ದೊರಕಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ—ಸಮವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಲಾಭಾಲಾಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿರುವವನು ಇಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ-ಕೋಟಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು।

Verse 18

तस्माल्लब्ध्वैव मां देवि मन्त्रेणानेन पूजयेत् । लब्ध्वा संपूजयेद्यस्तु मैत्र्यादिगुणसंयुतः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನನ್ನು ಪಡೆದವನು ಇದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ (ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು) ಪಡೆದು ನನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವನು, ಆ ಉಪಾಸನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

ब्रह्मचर्यरतो भक्त्या मत्सादृश्यमवाप्नुयात् । किमत्र बहुनोक्तेन भक्तास्सर्वेधिकारिणः

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದವನು ನನ್ನ ಸಾದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು? ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಭಕ್ತರೂ ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೂ ನಾನು ಬೋಧಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೂ ಅರ್ಹರು.

Verse 20

मम पञ्चाक्षरे मंत्रे तस्माच्छ्रेष्ठतरो हि सः । पञ्चाक्षरप्रभावेण लोकवेदमहर्षयः

ನನ್ನ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮಂತ್ರವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಪಂಚಾಕ್ಷರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಲೋಕಗಳು, ವೇದಗಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ಧಾರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 21

तिष्ठंति शाश्वता धर्मा देवास्सर्वमिदं जगत् । प्रलये समनुप्राप्ते नष्टे स्थावरजंगमे

ಪ್ರಳಯ ಬಂದಾಗ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾದರೂ, ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ—ಪ್ರಭುವಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಠಿತವಾಗಿ, ಅವಿನಾಶಿ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ।

Verse 22

सर्वं प्रकृतिमापन्नं तत्र संलयमेष्यति । एको ऽहं संस्थितो देवि न द्वितीयो ऽस्ति कुत्रचित्

ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಲಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಓ ದೇವಿ, ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತೇನೆ; ಎಲ್ಲಿಯೂ, ಯಾವಾಗಲೂ, ಎರಡನೆಯದು ಇಲ್ಲ.

Verse 23

तदा वेदाश्च शास्त्राणि सर्वे पञ्चाक्षरे स्थिताः । ते नाशं नैव संप्राप्ता मच्छक्त्या ह्यनुपालिताः

ಆಗ ವೇದಗಳೂ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಪಂಚಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದವು. ಅವು ನಾಶವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

Verse 24

ततस्सृष्टिरभून्मत्तः प्रकृत्यात्मप्रभेदतः । गुणमूर्त्यात्मनां चैव ततोवांतरसंहृतिः

ನಂತರ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಯಿತು—ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಭೇದದಿಂದ. ಗುಣಮಯ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ನಂತರ ಮಧ್ಯಂತರ (ವಾಂತರ) ಲಯವೂ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 25

तदा नारायणश्शेते देवो मायामयीं तनुम् । आस्थाय भोगिपर्यंकशयने तोयमध्यगः

ಆಗ ದೇವ ನಾರಾಯಣನು ಮಾಯಾಮಯ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಭೋಗಿ (ಶೇಷ) ಯ ಪರ್ಯಂಕಶಯನದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ, ಆದಿ ಜಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದನು.

Verse 26

तन्नाभिपंकजाज्जातः पञ्चवक्त्रः पितामहः । सिसृक्षमाणो लोकांस्त्रीन्न सक्तो ह्यसहायवान्

ಆ (ಪ್ರಭುವಿನ) ನಾಭಿಪದ್ಮದಿಂದ ಪಂಚವಕ್ತ್ರ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಜನಿಸಿದನು. ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕೆಂದರೂ, ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವನು ಶಕ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 27

मुनीन्दश ससर्जादौ मानसानमितौजसः । तेषां सिद्धिविवृद्ध्यर्थं मां प्रोवाच पितामहः

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹನು ಹತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನೀಂದ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು—ಮಾನಸಪುತ್ರರು, ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನವರು. ಅವರ ಸಿದ್ಧಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಂತರ ಪಿತಾಮಹನು ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 28

मत्पुत्राणां महादेव शक्तिं देहि महेश्वर । इत्येवं प्रार्थितस्तेन पञ्चवक्त्रधरो ह्यहम्

“ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ! ನನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.” ಎಂದು ಅವನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ನಾನು—ಪಂಚವಕ್ತ್ರಧರ ಶಿವ—ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡಿದೆನು।

Verse 29

पञ्चाक्षराणि क्रमशः प्रोक्तवान्पद्मयोनये । स पञ्चवदनैस्तानि गृह्णंल्लोकपितामहः

ಅವನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪದ್ಮಯೋನಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನ್ನು ತನ್ನ ಐದು ಮುಖಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಿದನು।

Verse 30

वाच्यवाचकभावेन ज्ञातवान्मां महेश्वरम् । ज्ञात्वा प्रयोगं विविधं सिद्धमंत्रः प्रजापतिः

ವಾಚ್ಯ-ವಾಚಕ ಭಾವಸಂಬಂಧದಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ನಾನು ಮಹೇಶ್ವರನೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಮಂತ್ರದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಅವನು ಸಿದ್ಧಮಂತ್ರನಾಗಿ, ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 31

पुत्रेभ्यः प्रददौ मंत्रं मंत्रार्थं च यथातथम् । ते च लब्ध्वा मंत्ररत्नं साक्षाल्लोकपितामहात्

ಅವನು ತನ್ನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಅದರ ಯಥಾರ್ಥಾರ್ಥವನ್ನೂ ಯಥಾತಥವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. ಅವರು ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸాక్షಾತ್ ಆ ಮಂತ್ರರತ್ನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅದರ ಅನುಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತರಾದರು.

Verse 32

तदाज्ञप्तेन मार्गेण मदाराधनकांक्षिणः । मेरोस्तु शिखरे रम्ये मुंजवान्नाम पर्वतः

ನನ್ನ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದವರು ನಾನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದರು. ಮೇರುವಿನ ರಮ್ಯ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ‘ಮುಂಜವಾನ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಪರ್ವತವಿದೆ.

Verse 33

मत्प्रियः सततं श्रीमान्मद्भक्तै रक्षितस्सदा । तस्याभ्याशे तपस्तीव्रं लोकं स्रष्टुं समुत्सुकाः

ಅವನು ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು, ಸದಾ ಶ್ರೀಮಂತನು, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾದವರು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 34

दिव्यं वर्षसहस्रं तु वायुभक्षास्समाचरन् । तेषां भक्तिमहं दृष्ट्वा सद्यः प्रत्यक्षतामियाम्

ಅವರು ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು; ಅವರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದೆ।

Verse 35

ऋषिं छंदश्च कीलं च बीजशक्तिं च दैवतम् । न्यासं षडंगं दिग्बंधं विनियोगमशेषतः

ಋಷಿ, ಛಂದಸ್ಸು, ಕೀಲ, ಬೀಜ-ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆ—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ನ್ಯಾಸ, ಷಡಂಗ, ದಿಗ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಿಯೋಗವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 36

प्रोक्तवानहमार्याणां जगत्सृष्टिविवृद्धये । ततस्ते मंत्रमाहात्म्यादृषयस्तपसेधिताः

ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಆರ್ಯರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದೆನು. ನಂತರ ಆ ಮಂತ್ರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಋಷಿಗಳು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ತೊಡಗಿದರು।

Verse 37

सृष्टिं वितन्वते सम्यक्सदेवासुरमानुषीम् । अस्याः परमविद्यायास्स्वरूपमधुनोच्यते

ಅವನು ದೇವರು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ಮಾನವರೊಡನೆ ಇರುವ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ಈ ಪರಮ ವಿದ್ಯೆಯ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ।

Verse 38

आदौ नमः प्रयोक्तव्यं शिवाय तु ततः परम् । सैषा पञ्चाक्षरी विद्या सर्वश्रुतिशिरोगता

ಮೊದಲು ‘ನಮಃ’ ಅನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ‘ಶಿವಾಯ’. ಇದೇ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ವಿದ್ಯೆ, ಸರ್ವ ಶ್ರುತಿಗಳ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 39

सर्वजातस्य सर्वस्य बीजभूता सनातनी । प्रथमं मन्मुखोद्गीर्णा सा ममैवास्ति वाचिका

ಅವಳು ಜನಿಸಿದ ಎಲ್ಲದರಿಗೂ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತಕ್ಕೂ ಸನಾತನ ಬೀಜ-ಕಾರಣಶಕ್ತಿ. ನನ್ನದೇ ಮುಖದಿಂದ ಮೊದಲು ಉಚ್ಚರಿತವಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ವಾಣಿ ನನ್ನದೇ ವಾಚಕಶಕ್ತಿ.

Verse 40

तप्तचामीकरप्रख्या पीनोन्नतपयोधरा । चतुर्भुजा त्रिनयना बालेंदुकृतशेखरा

ಅವಳು ತಪ್ತ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು; ಅವಳ ಸ್ತನಗಳು ತುಂಬಿ ಎತ್ತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವಳು ಚತುರ್ಭುಜಾ, ತ್ರಿನಯನಾ; ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಾಲಚಂದ್ರನನ್ನು ಶೇಖರರತ್ನವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದಳು.

Verse 41

पद्मोत्पलकरा सौम्या वरदाभयपाणिका । सर्वलक्षणसंपन्ना सर्वाभरणभूषिता

ಅವಳು ಸೌಮ್ಯಳೂ ಮಂಗಳಮಯಿಯೂ; ಅವಳ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ನೀಲೋತ್ಪಲ, ಇತರ ಕೈಗಳಿಂದ ವರ ಹಾಗೂ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 42

सितपद्मासनासीना नीलकुंचितमूर्धजा । अस्याः पञ्चविधा वर्णाः प्रस्फुरद्रश्मिमंडलाः

ಅವಳು ಶ್ವೇತ ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅವಳ ಕೂದಲು ನೀಲವರ್ಣದ ಕುಂಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅವಳಿಂದ ಐದು ವಿಧದ ವರ್ಣಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ರಶ್ಮಿಮಂಡಲಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 43

पीतः कृष्णस्तथा धूम्रः स्वर्णाभो रक्त एव च । पृथक्प्रयोज्या यद्येते बिंदुनादविभूषिताः

ಪೀತ, ಕೃಷ್ಣ, ಧೂಮ್ರ, ಸ್ವರ್ಣಾಭ ಮತ್ತು ರಕ್ತ—ಈ ಐದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ, ಬಿಂದು ಹಾಗೂ ನಾದದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರೆ, ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 44

अर्धचन्द्रनिभो बिंदुर्नादो दीपशिखाकृतिः । बीजं द्वितीयं बीजेषु मंत्रस्यास्य वरानने

ಹೇ ವರಾನನೆ, ಈ ಮಂತ್ರದ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಬೀಜವು ಬಿಂದು; ಅದು ಅರ್ಧಚಂದ್ರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದರ ನಾದವು ದೀಪಶಿಖೆಯ ಆಕಾರದಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 45

दीर्घपूर्वं तुरीयस्य पञ्चमं शक्तिमादिशेत् । वामदेवो नाम ऋषिः पंक्तिश्छन्द उदाहृतम्

ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಸ್ವರವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಐದನೇ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಋಷಿಯ ಹೆಸರು ವಾಮದೇವ, ಛಂದಸ್ಸು ಪಂಕ್ತಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 46

देवता शिव एवाहं मन्त्रस्यास्य वरानने । गौतमो ऽत्रिर्वरारोहे विश्वामित्रस्तथांगिराः

ಹೇ ವರಾನನೆ, ಈ ಮಂತ್ರದ ದೇವತೆ ಶಿವನೇ—ಅಂದರೆ ನಾನೇ. ಹೇ ವರಾರೋಹೆ, ಇಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಗೌತಮ, ಅತ್ರಿ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಅಂಗಿರಸ.

Verse 47

भरद्वाजश्च वर्णानां क्रमशश्चर्षयः स्मृताः । गायत्र्यनुष्टुप्त्रिष्टुप्च छंदांसि बृहती विराट्

ವರ್ಣಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭರದ್ವಾಜ ಮೊದಲಾದ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು ಗಾಯತ್ರಿ, ಅನುಷ್ಟುಪ್, ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ಬೃಹತಿ ಮತ್ತು ವಿರಾಟ್ ಎಂದು ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 48

इन्द्रो रुद्रो हरिर्ब्रह्मा स्कंदस्तेषां च देवताः । मम पञ्चमुखान्याहुः स्थाने तेषां वरानने

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಇಂದ್ರ, ರುದ್ರ, ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು), ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದ—ಹಾಗೂ ಅವರ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆಗಳು—ನನ್ನ ಪಂಚಮುಖಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 49

पूर्वादेश्चोर्ध्वपर्यंतं नकारादि यथाक्रमम् । अदात्तः प्रथमो वर्णश्चतुर्थश्च द्वितीयकः

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ‘ನ’ಕಾರಾದಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ—ಮೊದಲ ವರ್ಣ ಅನುದಾತ್ತ, ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಣ ದ್ವಿತೀಯಕ ಸ್ವರಯುಕ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 50

पञ्चमः स्वरितश्चैव तृतीयो निहतः स्मृतः । मूलविद्या शिवं शैवं सूत्रं पञ्चाक्षरं तथा

ಐದನೇ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಸ್ವರಿತ ಸ್ವರದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ಮೂರನೇದು ‘ನಿಹತ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಮೂಲವಿದ್ಯೆ—ಶಿವಸ್ವರೂಪವಾದ ಶೈವ ಸೂತ್ರ, ಪವಿತ್ರ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವೂ ಹೌದು.

Verse 51

नामान्यस्य विजानीयाच्छैवं मे हृदयं महत् । नकारश्शिर उच्येत मकारस्तु शिखोच्यते

ನನ್ನ ಈ ಮಹಾ ಶೈವ ‘ಹೃದಯ’ದ ನಾಮಗಳನ್ನೂ ಅದರ ಅಂತರ್ರಚನೆಯನ್ನೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು. ‘ನ’ ಅಕ್ಷರವು ಶಿರಸ್ಸು ಎಂದು, ‘ಮ’ ಅಕ್ಷರವು ಶಿಖೆ (ಚೂಡ) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 52

शिकारः कवचं तद्वद्वकारो नेत्रमुच्यते । यकारो ऽस्त्रं नमस्स्वाहा वषठुंवौषडित्यपि

‘ಶಿ’ ಅಕ್ಷರವು ಕವಚ (ರಕ್ಷಾಕವಚ) ಎಂದು, ಹಾಗೆಯೇ ‘ವ’ ಅಕ್ಷರವು ನೇತ್ರ (ಮಂತ್ರನೇತ್ರ) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ‘ಯ’ ಅಕ್ಷರವು ಅಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಘೋಷಿತ; ಮತ್ತು ‘ನಮಃ’, ‘ಸ್ವಾಹಾ’, ‘ವಷಟ್’, ‘ಹುಂ’, ‘ವೌಷಟ್’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಗಳೂ ಸಹ ಅಸ್ತ್ರಸ್ವರೂಪವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 53

फडित्यपि च वर्णानामन्ते ऽङ्गत्वं यदा तदा । तत्रापि मूलमंत्रो ऽयं किंचिद्भेदसमन्वयात्

ಅಕ್ಷರಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಫಟ್’ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅದು ಅಂಗ (ಸಹಾಯಕ)ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೂ, ಇದುವೇ ಮೂಲಮಂತ್ರ—ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪ ರೂಪಭೇದವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡಷ್ಟೇ.

Verse 54

तत्रापि पञ्चमो वर्णो द्वादशस्वरभूषितः । तास्मादनेन मंत्रेण मनोवाक्कायभेदतः

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪಂಚಮ ವರ್ಣವು ದ್ವಾದಶ ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮನ‑ವಾಣಿ‑ಕಾಯ ಭೇದಾನುಸಾರ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಬಂಧಜೀವನು ಪತಿರೂಪ ಪ್ರಭುವಿನತ್ತ ಸಾಗುವನು.

Verse 55

आवयोरर्चनं कुर्याज्जपहोमादिकं तथा । यथाप्रज्ञं यथाकालं यथाशास्त्रं यथामति

ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಅರ್ಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಜಪ‑ಹೋಮಾದಿಗಳನ್ನೂ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಂತೆ, ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ, ಸ್ಥಿರ ಮತಿಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 56

यथाशक्ति यथासंपद्यथायोगं यथारति । यदा कदापि वा भक्त्या यत्र कुत्रापि वा कृता

ಶಕ್ತಿಯಂತೆ, ಸಂಪತ್ತಿನಂತೆ, ಯೋಗ್ಯ ಯೋಗಾನುಶಾಸನದಂತೆ, ಹೃದಯದ ರತಿಯಂತೆ—ಯಾವಾಗಲಾದರೂ, ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 57

येन केनापि वा देवि पूजा मुक्तिं नयिष्यते । मय्यासक्तेन मनसा यत्कृतं मम सुन्दरि

ಹೇ ದೇವಿ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪೂಜೆಯಾದರೂ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ—ಅದು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ, ಹೇ ಸುಂದರಿ.

Verse 58

मत्प्रियं च शिवं चैव क्रमेणाप्यक्रमेण वा । तथापि मम भक्ता ये नात्यंतविवशाः पुनः

ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನೂ ಶಿವನನ್ನೂ—ಕ್ರಮದಿಂದಾಗಲಿ ಅಕ್ರಮದಿಂದಾಗಲಿ ಪೂಜಿಸಿದರೂ; ಆದರೂ ನನ್ನ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಸಹಾಯರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 59

तेषां सर्वेषु शास्त्रेषु मयेव नियमः कृतः । तत्रादौ संप्रवक्ष्यामि मन्त्रसंग्रहणं शुभम्

ಆ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮವನ್ನು ನಾನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ। ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಶುಭವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು।

Verse 60

यं विना निष्फलं जाप्यं येन वा सफलं भवेत्

ಯಾರಿಲ್ಲದೆ ಮಂತ್ರಜಪ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೋ, ಯಾರಿಂದಲೇ ಅದು ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೋ।