शक्त्यादिसृष्टिनिरूपणम् / The Account of Creation Beginning with Śakti

Verse 1

मुनय ऊचुः । कथं जगदिदं कृत्स्नं विधाय च निधाय च । आज्ञया परमां क्रीडां करोति परमेश्वरः

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಲಯಗೊಳಿಸಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಧೀನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪರಮ ದಿವ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ?

Verse 2

किं तत्प्रथमसंभूतं केनेदमखिलं ततम् । केना वा पुनरेवेदं ग्रस्यते पृथुकुक्षिणा

ಮೊದಲು ಏನು ಉದ್ಭವಿಸಿತು? ಯಾರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತವು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ? ಮತ್ತು ಯಾರ ವಿಶಾಲ ಉದರದಲ್ಲಿ ಇದು ಮತ್ತೆ ಗ್ರಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 3

वायुरुवाच । शक्तिः प्रथमसम्भूता शांत्यतीतपदोत्तरा । ततो माया ततो ऽव्यक्तं शिवाच्छक्तिमतः प्रभोः

ವಾಯು ಹೇಳಿದರು—ಮೊದಲು ಶಕ್ತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅದು ಶಾಂತಿಯ ಪರಮಪದವನ್ನೂ ಮೀರಿದದು. ನಂತರ ಅವಳಿಂದ ಮಾಯೆ, ನಂತರ ಅವ್ಯಕ್ತವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು—ಶಕ್ತಿಮಂತನಾದ ಪ್ರಭು ಶಿವನಿಂದ।

Verse 4

शान्त्यतीतपदं शक्तेस्ततः शान्तिपदक्रमात् । ततो विद्यापदं तस्मात्प्रतिष्ठापदसंभवः

ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಪದವು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಶಾಂತಿ-ಪದದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಆರೋಹಣದಿಂದ ವಿದ್ಯಾ-ಪದವು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ವಿದ್ಯಾ-ಪದದಿಂದಲೇ ‘ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ’ ಎಂಬ ಪದದ ಪ್ರಕಟನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 5

निवृत्तिपदमुत्पन्नं प्रतिष्ठापदतः क्रमात् । एवमुक्ता समासेन सृष्टिरीश्वरचोदिता

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ-ಪದದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ‘ನಿವೃತ್ತಿ’ ಎಂಬ ಪದವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಹೀಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ—ಈ ಸೃಷ್ಟಿ ಈಶ್ವರನ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 6

आनुलोम्यात्तथैतेषां प्रतिलोम्येन संहृतिः । अस्मात्पञ्चपदोद्दिष्टात्परस्स्रष्टा समिष्यते

ಆನೂಲೋಮ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಪ್ರಕಟನೆ, ಪ್ರತಿಲೋಮ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರ; ಈ ಪಂಚಪದೋಪದೇಶದಿಂದ ಪರಮ ಸ್ರಷ್ಟನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 7

कलाभिः पञ्चभिर्व्याप्तं तस्माद्विश्वमिदं जगत् । अव्यक्तं कारणं यत्तदात्मना समनुष्ठितम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವು ಪಂಚಕಲಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ; ಅವ್ಯಕ್ತ ಕಾರಣವು ಆತ್ಮ—ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಭು—ಇವನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 8

महदादिविशेषांतं सृजतीत्यपि संमतम् । किं तु तत्रापि कर्तृत्वं नाव्यक्तस्य न चात्मनः

ಮಹತ್ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ತತ್ತ್ವಗಳವರೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿವಿಕಾಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂಗೀಕಾರವಿದೆ; ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃತ್ವವು ಅವ್ಯಕ್ತ (ಪ್ರಕೃತಿ)ಗೂ ಅಲ್ಲ, ಆತ್ಮಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 9

अचेतनत्वात्प्रकृतेरज्ञत्वात्पुरुषस्य च । प्रधानपरमाण्वादि यावत्किञ्चिदचेतनम्

ಪ್ರಕೃತಿ ಜಡವಾದುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಬಂಧಿತ ಪುರುಷನೂ ಯಥಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನರಹಿತನಾದುದರಿಂದ, ಪ್ರಧಾನದಿಂದ ಪರಮಾಣುವರವರೆಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ವತಃ ಅಚೇತನವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 10

तत्कर्तृकं स्वयं दृष्टं बुद्धिमत्कारणं विना । जगच्च कर्तृसापेक्षं कार्यं सावयवं यतः

ಈ (ಕ್ರಮಬದ್ಧ) ಜಗತ್ತು ಕರ್ತೃನಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವೆಂದು ಸ್ವತಃ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ; ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಇದು ಇರಲಾರದು. ವಿಶ್ವವು ಅವಯವಯುಕ್ತ ಕಾರ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಕರ್ತೃನಾಶ್ರಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 11

तस्माच्छक्तस्स्वतन्त्रो यः सर्वशक्तिश्च सर्ववित् । अनादिनिधनश्चायं महदैश्वर्यसंयुतः

ಆದ್ದರಿಂದ ಆತನು ಸಮರ್ಥನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರನೂ—ಸರ್ವಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಸರ್ವಜ್ಞನು. ಈ ಪ್ರಭು ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಮಹಾ ಐಶ್ವರ್ಯಸಂಪನ್ನನು।

Verse 12

स एव जगतः कर्ता महादेवो महेश्वराः । पाता हर्ता च सर्वस्य ततः पृथगनन्वयः

ಅವನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತ—ಮಹಾದೇವ, ಮಹೇಶ್ವರ. ಅವನೇ ಎಲ್ಲರ ಪಾಲಕನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಸರ್ವದಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ, ಸಮಾನರಹಿತನು।

Verse 13

परिणामः प्रधानस्य प्रवृत्तिः पुरुषस्य च । सर्वं सत्यव्रतस्यैव शासनेन प्रवर्तते

ಪ್ರಧಾನದ ಪರಿನಾಮವೂ ಪುರುಷನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯವ್ರತ (ಶಿವ)ನ ಶಾಸನದಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 14

इतीयं शाश्वती निष्ठा सतां मनसि वर्तते । न चैनं पक्षमाश्रित्य वर्तते स्वल्पचेतनः

ಈ ಶಾಶ್ವತ ನಿಷ್ಠೆ ಸತ್ಪುರುಷರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವನು ಆ ಸತ್ಯಪಕ್ಷವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 15

यावदादिसमारंभो यावद्यः प्रलयो महान् । तावदप्येति सकलं ब्रह्मणः शारदां शतम्

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆದಿ ಆರಂಭದಿಂದ ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಕಾಲವೋ, ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ಸಮಸ್ತ ಜಗಚ್ಚಕ್ರವು ಹರಿಯುತ್ತದೆ—ಅದು ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ಶರದೃತುವಿನ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಮಾಣ.

Verse 16

परमित्यायुषो नाम ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः । तत्पराख्यं तदर्धं च परार्धमभिधीयते

ಅವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕೆ ‘ಪರಮ’ ಎಂಬ ನಾಮ. ಆ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ‘ಪರಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಭಾಗವೂ, ಅದರ ಅರ್ಧಭಾಗವೂ ‘ಪರಾರ್ಧ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 17

परार्धद्वयकालांते प्रलये समुपस्थिते । अव्यक्तमात्मनः कार्यमादायात्मनि तिष्ठति

ಎರಡು ಪರಾರ್ಧಕಾಲಾಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಳಯವು ಸಮುಪಸ್ಥಿತವಾದಾಗ, ಅವ್ಯಕ್ತವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯರೂಪವನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಹಿಂಪಡೆದು ಸ್ವಾತ್ಮದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 18

आत्मन्यवस्थिते ऽव्यक्ते विकारे प्रतिसंहृते । साधर्म्येणाधितिष्ठेते प्रधानपुरुषावुभौ

ಅವ್ಯಕ್ತವು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ವಿಕಾರಗಳು ಪ್ರತಿಸಂಹೃತವಾದಾಗ, ಸಾಧರ್ಮ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಪುರುಷ—ಇಬ್ಬರೂ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿರುವಂತೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

तमः सत्त्वगुणावेतौ समत्वेन व्यवस्थितौ । अनुद्रिक्तावनन्तौ तावोतप्रोतौ परस्परम्

ತಮಸ್ ಮತ್ತು ಸತ್ತ್ವ—ಈ ಎರಡು ಗುಣಗಳು ಸಮತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಅಶಾಂತಿಯಾಗದೆ, ಅನಾದಿಯಾಗಿ, ಅವು ಪರಸ್ಪರ ತಾನೆ-ಬಾನೆಗಳಂತೆ ಒತ್ತಪ್ರೋತವಾಗಿವೆ.

Verse 20

गुणसाम्ये तदा तस्मिन्नविभागे तमोदये । शांतवातैकनीरे च न प्राज्ञायत किंचन

ಆಗ ಆ ಗುಣಸಾಮ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ—ವಿಭಾಗವಿಲ್ಲದೆ ತಮಸ್ಸು ಉದಯಿಸಿದಾಗ—ಗಾಳಿಯೂ ಶಾಂತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಅವಿಭಕ್ತ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದಾಗ—ಏನೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 21

अप्रज्ञाते जगत्यस्मिन्नेक एव महेश्वरः । उपास्य रजनीं कृत्स्नां परां माहेश्वरीं ततः

ಈ ಜಗತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಏಕೈಕ ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಇದ್ದನು. ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾತ್ರಿಯೂ ಪರಮ ಮಾಹೇಶ್ವರಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿ ಮುಂದಿನ ದಿವ್ಯ ವಿಕಾಸ ಸಂಭವಿಸಿತು.

Verse 22

प्रभातायां तु शर्वर्यां प्रधानपुरुषावुभौ । प्रविश्य क्षोभयामास मायायोगान्महेश्वरः

ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನು ತನ್ನ ಮಾಯಾಯೋಗ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕದಡಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 23

ततः पुनरशेषाणां भूतानां प्रभवाप्ययात् । अव्यक्तादभवत्सृष्टिराज्ञया परमेष्ठिनः

ನಂತರ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳ ಉದ್ಭವ-ಲಯದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಪ್ರವರ್ತಿಸಿತು.

Verse 24

विश्वोत्तरोत्तरविचित्रमनोरथस्य यस्यैकशक्तिशकले सकलस्समाप्तः । आत्मानमध्वपतिमध्वविदो वदंति तस्मै नमः सकललोकविलक्षणाय

ವಿಶ್ವಾತೀತನಾದ ಆ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅವನ ಅದ್ಭುತ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ಅತೀತಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವನ ಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಅಂಶದಲ್ಲೇ ಸಮಸ್ತ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಗವಿದ್ವಾಂಸರು ಅವನನ್ನು ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧ್ವಪತಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಸಕಲ ಲೋಕಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನನಾದವನು.