कौशिकी-गौरी तथा शार्दूलरूप-निशाचरस्य पूर्वकर्मवर्णनम् | Kauśikī-Gaurī and Brahmā’s account of the tiger-formed niśācara

Verse 1

वायुरुवाच । उत्पाद्य कौशिकीं गौरी ब्रह्मणे प्रतिपाद्य ताम् । तस्य प्रत्युपकाराय पितामहमथाब्रवीत्

ವಾಯು ಹೇಳಿದರು—ಕೌಶಿಕೀ ರೂಪಿಣಿಯಾದ ಗೌರಿಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿ, ಅವಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅವಳ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆಗ ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 2

देव्युवाच । दृष्टः किमेष भवता शार्दूलो मदुपाश्रयः । अनेन दुष्टसत्त्वेभ्यो रक्षितं मत्तपोवनम्

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ಹುಲಿಯನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿದ್ದೀಯಾ? ಇವನೇ ದುಷ್ಟ ಸತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ನನ್ನ ತಪೋವನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 3

मय्यर्पितमना एष भजते मामनन्यधीः । अस्य संरक्षणादन्यत्प्रियं मम न विद्यते

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಈ ಭಕ್ತನು ಅನನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ನನಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಪ್ರಿಯವಾದುದಿಲ್ಲ.

Verse 4

भवितव्यमनेनातो ममान्तःपुरचारिणा । गणेश्वरपदं चास्मै प्रीत्या दास्यति शंकरः

ಆದುದರಿಂದ ನನ್ನ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ ಈ ಪರಿಚಾರಕನಿಗೆ ಹೀಗೆಯೇ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ; ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಶಂಕರನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಗಣೇಶ್ವರಪದವನ್ನು ನೀಡುವನು.

Verse 5

एनमग्रेसरं कृत्वा सखीभिर्गन्तुमुत्सहे । प्रदीयतामनुज्ञा मे प्रजानां पतिना १ त्वया

ಇವನನ್ನು ಮುಂಚೆ ನಾಯಕನಾಗಿ ಮಾಡಿ ನಾನು ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧಳಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ.

Verse 6

इत्युक्तः प्रहसन्ब्रह्मा देवीम्मुग्धामिव स्मयन् । तस्य तीव्रैः पुरावृत्तैर्दौरात्म्यं समवर्णयत्१

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಗುತ್ತಾ, ನಿರ್ದೋಷ ಕನ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ನಗು ಬೀರುವಂತೆ, ಹಿಂದಿನ ಕಠೋರ ಘಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನ ದೌಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ದೇವಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 7

ब्रह्मोवाच । पशौ देवि मृगाः क्रूराः क्व च ते ऽनुग्रहः शुभः । आशीविषमुखे साक्षादमृतं किं निषिच्यते

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಪಶುಗಳೂ ಮೃಗಗಳೂ ಸ್ವಭಾವತಃ ಕ್ರೂರ; ಹಾಗಿರಲು ಅವರ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಶುಭ ಅನುಗ್ರಹ ಎಲ್ಲಿ? ವಿಷಸರ್ಪದ ಬಾಯಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಮೃತ ಸುರಿಯುವರೇ?

Verse 8

व्याघ्रमात्रेण सन्नेष दुष्टः को ऽपि निशाचरः । अनेन भक्षिता गावो ब्राह्मणाश्च तपोधनाः

ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹುಲಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ದುಷ್ಟ ನಿಶಾಚರನಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಗೋವುಗಳನ್ನೂ, ತಪೋಧನರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಸಹ ಭಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 9

तर्पयंस्तान्यथाकामं कामरूपी चरत्यसौ । अवश्यं खलु भोक्तव्यं फलं पापस्य कर्मणः

ಅವರನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಕಾಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪಾಪಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು।

Verse 10

अतः किं कृपया कृत्यमीदृशेषु दुरात्मसु । अनेन देव्याः किं कृत्यं प्रकृत्या कलुषात्मना

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂತಹ ದುಷ್ಟಾತ್ಮರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿದರೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಸ್ವಭಾವತಃ ಕಲ್ಮಷಾತ್ಮನಾದ ಇವನಿಂದ ದೇವಿಗೆ ಏನು ಕಾರ್ಯ?

Verse 11

देव्युवाच । यदुक्तं भवता सर्वं तथ्यमस्त्वयमीदृशः । तथापि मां प्रपन्नो ऽभून्न त्याज्यो मामुपाश्रितः

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದಳು—ನೀನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯ; ಇವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಇಂತಹವನೇ. ಆದರೂ ಇವನು ನನ್ನ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾನೆ; ನನ್ನ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು।

Verse 12

ब्रह्मोवाच । अस्य भक्तिमविज्ञाय प्राग्वृत्तं ते निवेदितम् । भक्तिश्चेदस्य किं पापैर्न ते भक्तः प्रणश्यति

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಇವನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿಯದೆ ನಾನು ಪೂರ್ವವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಇವನಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಪಾಪಗಳು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲವು? ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 13

पुण्यकर्मापि किं कुर्यात्त्वदीयाज्ञानपेक्षया । अजा प्रज्ञा पुराणी च त्वमेव परमेश्वरी

ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನಾಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವೂ ಏನು ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲದು? ನೀನೇ ಅಜಾ, ಪರಮ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಆದ್ಯಾ—ನಿಜಕ್ಕೂ ನೀನೇ ಪರಮೇಶ್ವರಿ.

Verse 14

त्वदधीना हि सर्वेषां बंधमोक्षव्यवस्थितिः । त्वदृते परमा शक्तिः संसिद्धिः कस्य कर्मणा

ಎಲ್ಲರ ಬಂಧನ-ಮೋಕ್ಷಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಪರಮಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ನಿಜವಾದ ಸಿದ್ಧಿ ಯಾರ ಕರ್ಮದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು?

Verse 15

त्वमेव विविधा शक्तिः भवानामथ वा स्वयम् । अशक्तः कर्मकरणे कर्ता वा किं करिष्यति

ನೀನೇ ನಾನಾವಿಧ ಶಕ್ತಿ—ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿಯೂ, ಸ್ವತಃ ಶಕ್ತಿಸ್ವರూపವಾಗಿಯೂ. ಆ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕರ್ಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ತ’ ಎನ್ನುವವನು ಏನು ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲನು?

Verse 16

विष्णोश्च मम चान्येषां देवदानवरक्षसाम् । तत्तदैश्वर्यसम्प्राप्त्यै तवैवाज्ञा हि कारणम्

ವಿಷ್ಣುವಿಗೂ, ನನಗೂ, ಇತರರಿಗೂ—ದೇವರು, ದಾನವರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಐಶ್ವರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯೇ; ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿಯೇ ನಿಜ ಕಾರಣ.

Verse 17

अतीताः खल्वसंख्याता ब्रह्माणो हरयो भवाः । अनागतास्त्वसंख्यातास्त्वदाज्ञानुविधायिनः

ಅತೀತದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಬ್ರಹ್ಮರು, ವಿಷ್ಣುಗಳು, ರುದ್ರರು ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆಯೂ ಅಸಂಖ್ಯಾತರು ಬರಲಿದ್ದಾರೆ—ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವರು.

Verse 18

त्वामनाराध्य देवेशि पुरुषार्थचतुष्टयम् । लब्धुं न शक्यमस्माभिरपि सर्वैः सुरोत्तमैः

ಹೇ ದೇವೇಶಿ ದೇವಿ! ನಿನ್ನ ಆರಾಧನೆ ಇಲ್ಲದೆ ನಾವು—ಸರ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವರೂ ಸಹ—ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರವು.

Verse 19

व्यत्यासो ऽपि भवेत्सद्यो ब्रह्मत्वस्थावरत्वयोः । सुकृतं दुष्कृतं चापि त्वयेव स्थापितं यतः

ಬ್ರಹ್ಮತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರತ್ವ—ಈ ಎರಡರ ಮಧ್ಯೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು; ಏಕೆಂದರೆ ಪುಣ್ಯವೂ ಪಾಪವೂ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಫಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 20

त्वं हि सर्वजगद्भर्तुश्शिवस्य परमात्मनः । अनादिमध्यनिधना शक्तिराद्या सनातनी

ಸಮಸ್ತ ಜಗದ್ಭರ್ತ ಪರಮಾತ್ಮ ಶಿವನ ಆದ್ಯ, ಸನಾತನ ಶಕ್ತಿ ನೀನೇ; ನಿನಗೆ ಆದಿ ಇಲ್ಲ, ಮಧ್ಯ ಇಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯ ಇಲ್ಲ.

Verse 21

समस्तलोकयात्रार्थं मूर्तिमाविश्य कामपि । क्रीडसे २ विविधैर्भावैः कस्त्वां जानाति तत्त्वतः

ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಯಾತ್ರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಲೆಂದು ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಾದರೂ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೀ. ನೀನು ನಾನಾವಿಧ ಭಾವಗಳಿಂದ ಲೀಲಿಸುತ್ತೀ—ನಿನ್ನನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ಯಾರು ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು?

Verse 22

अतो दुष्कृतकर्मापि व्याघ्रो ऽयं त्वदनुग्रहात् । प्राप्नोतु परमां सिद्धिमत्र कः प्रतिबन्धकः

ಆದುದರಿಂದ ಈ ಹುಲಿ ದುಷ್ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವನಾದರೂ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿ (ಮೋಕ್ಷ) ಪಡೆಯಲಿ; ಇಲ್ಲಿ ತಡೆಯುವವನು ಯಾರು?

Verse 23

इत्यात्मनः परं भावं स्मारयित्वानुरूपतः । ब्रह्मणाभ्यर्थिता गौरी तपसो ऽपि न्यवर्तत

ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಪರಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವವನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಗೌರೀ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ವಿರಮಿಸಿದಳು।

Verse 24

ततो देवीमनुज्ञाप्य ब्रह्मण्यन्तर्हिते सति । देवीं च मातरं दृष्ट्वा मेनां हिमवता सह

ನಂತರ ದೇವಿಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಂತರಧಾನಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅವನು ದೇವಿಯ ತಾಯಿ ಮೇನೆಯನ್ನು ಹಿಮವಾನನೊಂದಿಗೆ ಕಂಡನು.

Verse 25

प्रणम्याश्वास्य बहुधा पितरौ विरहासहौ । तपः प्रणयिनो देवी तपोवनमहीरुहान्

ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿರಹವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ದೇವಿಯು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಧೈರ್ಯವನ್ನಿತ್ತಳು. ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಾದ ಆ ದೇವಿಯು ನಂತರ ತಪೋವನದ ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಳು.

Verse 26

विप्रयोगशुचेवाग्रे पुष्पबाष्पं विमुंचतः । तत्तुच्छाखासमारूढविहगो दीरितै रुतैः

ಮುಂದೆ ವಿರಹಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅದು ಪುಷ್ಪದಂತೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿತು. ಅದೇ ಸಣ್ಣ ಕೊಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂತಿದ್ದ ಹಕ್ಕಿ ದೀರ್ಘ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕರುಣವಾಗಿ ಕೂಗಿತು.

Verse 27

व्याकुलं बहुधा दीनं विलापमिव कुर्वतः । सखीभ्यः कथयंत्येवं सत्त्वरा भर्तृदर्शने

ಭರ್ತನ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಳಳಾಗಿ, ಮರುಮರು ದೀನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದು, যেন ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡಳು. ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಖಿಯರಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 28

पुरस्कृत्य च तं व्याघ्रं स्नेहात्पुत्रमिवौरसम् । देहस्य प्रभया चैव दीपयन्ती दिशो दश

ಆ ವ್ಯಾಘ್ರಸಮಾನ ವೀರನನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ಸ्नेಹದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತನ್ನದೇ ಔರಸ ಪುತ್ರನಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ಅವಳು ಮುಂದುವರಿದಳು; ಅವಳ ದೇಹಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದಶ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಬೆಳಗಿದಂತಾಯಿತು.

Verse 29

प्रययौ मंदरं गौरी यत्र भर्ता महेश्वरः । सर्वेषां जगतां धाता कर्ता पाता विनाशकृत्

ಗೌರೀ ಮಂದರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೊರಟಳು; ಅಲ್ಲಿ ಅವಳ ಭರ್ತೃ ಮಹೇಶ್ವರನು ವಾಸಿಸುವನು—ಅವನೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಧಾತಾ, ಕರ್ತಾ, ಪಾತಾ ಮತ್ತು ವಿನಾಶಕರ್ತಾ।