परस्य दुर्‍निर्णयः—षट्कुलीयमुनिविवादः तथा ब्रह्मदर्शनार्थं मेरुप्रयाणम् | The Dispute of the Six-Lineage Sages on the Supreme and Their Journey to Brahmā at Meru

Verse 1

सूत उवाच । पुरा कालेन महता कल्पेतीते पुनःपुनः । अस्मिन्नुपस्थिते कल्पे प्रवृत्ते सृष्ठिकर्मणि

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಲ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ಅನೇಕ ಕಲ್ಪಗಳು ಪುನಃಪುನಃ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಾಗ, ಈ ಉಪಸ್ಥಿತ (ಹೊಸ) ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ಮ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

Verse 2

प्रतिष्ठितायां वार्तायां प्रबुद्धासु प्रजासु च । मुनीनां षट्कुलीयानां ब्रुवतामितरेतरम्

ವಾರ್ತೆಯು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, ಸಮವेत ಪ್ರಜೆ ಜಾಗೃತಚಿತ್ತರಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಆರು ಕುಲಗಳ ಮುನಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 3

इदं परमिदं नेति विवादस्सुमहानभूत् । परस्य दुर्निरूपत्वान्न जातस्तत्र निश्चयः

“ಇದೇ ಪರಮ” “ಇದು ಪರಮವಲ್ಲ” ಎಂದು ಮಹಾವಿವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆದರೆ ಪರಮನು (ಪತಿ) ನಿರೂಪಿಸಲು ದುಸ್ತರವಾದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 4

ते ऽभिजग्मुर्विधातारं द्रष्टुं ब्रह्माणमव्ययम् । यत्रास्ते भगवान् ब्रह्मा स्तूयमानस्सुरासुरैः

ಅನಂತರ ಅವರು ವಿಧಾತನಾದ ಅವ್ಯಯ ಬ್ರಹ್ಮನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವಾಸುರರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 5

मेरुशृंगे शुभे रम्ये देवदानवसंकुले । सिद्धचारणसंवादे यक्षगंधर्वसेविते

ಅವರು ಶುಭ್ರವಾದ रम್ಯ ಮೇರೂಶಿಖರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದರು; ಅದು ದೇವದಾನವರಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಚಾರಣರು ಸಂವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಂಧರ್ವರು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 6

विहंगसंघसंघुष्टे मणिविद्रुमभूषिते । निकुंजकंदरदरीगृहानिर्झरशोभिते

ಅದು ಪಕ್ಷಿಸಮೂಹಗಳ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಳಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಕುಂಜಗಳು, ಗುಹೆಗಳು, ಕಣಿವೆ-ಚಿರಿಗಳು, ಏಕಾಂತಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯುವ ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 7

तत्र ब्रह्मवनं नाम नानामृगसमाकुलम् । दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम्

ಅಲ್ಲಿ ‘ಬ್ರಹ್ಮವನ’ವೆಂಬ ಅರಣ್ಯವಿತ್ತು; ಅದು ನಾನಾವಿಧ ಮೃಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಅದು ದಶ ಯೋಜನ ಅಗಲ, ಶತ ಯೋಜನ ಉದ್ದವಾಗಿತ್ತು.

Verse 8

सुरसामलपानीयपूर्णरम्यसरोवरम् । मत्तभ्रमरसंछन्नरम्यपुष्पितपादपम्

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನೋಹರ ಸರೋವರವಿತ್ತು. ಅದರ ಸುತ್ತ ಪುಷ್ಪಿತವಾದ ಸುಂದರ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಮತ್ತ ಭ್ರಮರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.

Verse 9

तरुणादित्यसंकाशं तत्र चारु महत्पुरम् । दुर्धर्षबलदृप्तानां दैत्यदानवरक्षसाम्

ಅಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವ ಯುವಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಅತಿವಿಶಾಲವಾದ ಸುಂದರ ಮಹಾಪುರವಿತ್ತು—ದುರ್ಧರ್ಷ ಬಲದ ಗರ್ವದಲ್ಲಿ ಮದೋನ್ಮತ್ತರಾದ ದೈತ್ಯ-ದಾನವ-ರಾಕ್ಷಸರದ್ದಾಗಿತ್ತು।

Verse 10

तप्तजांबूनदमयं प्रांशुप्राकारतोरणम् । निर्व्यूहवलभीकूटप्रतोलीशतमंडितम्

ಅದು ತಪ್ತ ಜಾಂಬೂನದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಎತ್ತರದ ಪ್ರಾಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ; ಹೊರಗೆ ಚಾಚಿದ ವಲಭಿಗಳು, ಉನ್ನತ ಕೂಟಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಭವ್ಯ ದ್ವಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 11

महार्हमणिचित्राभिर्लेलिहानमिवांबरम् । महाभवनकोटीभिरनेकाभिरलंकृतम्

ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಆಕಾಶವೇ ಲಲಿತವಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾ ನೃತ್ಯಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು; ಅನೇಕ ಕೋಟಿ ಮಹಾಭವನಗಳಿಂದ ಆ ನಗರ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 12

तस्मिन्निवसति ब्रह्मा सभ्यैः सार्धं प्रजापतिः । तत्र गत्वा महात्मानं साक्षाल्लोकपितामहम्

ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಭ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವನು ಮಹಾತ್ಮನಾದ—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ—ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಸೇರಿದನು।

Verse 13

दद्दशुर्मुनयो देवा देवर्षिगणसेवितम् । शुद्धचामीकरप्रख्यं सर्वाभरणभूषितम्

ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರುಗಳು, ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಗಣದಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡರು; ಅದು ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 14

प्रसन्नवदनं सौम्यं पद्मपत्रायतेक्षणम् । दिव्यकांतिसमायुक्तं दिव्यगंधानुलेपनम्

ಅವರು ಪ್ರಸನ್ನವದನ, ಸೌಮ್ಯ, ಪದ್ಮಪತ್ರಸಮಾನ ನೇತ್ರಗಳವರು; ದಿವ್ಯಕಾಂತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ, ದಿವ್ಯಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಅನೂಲಿಪ್ತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 15

दिव्यशुक्लांबरधरं दिव्यमालाविभूषितम् । सुरासुरेन्द्रयोगींद्रवंद्यमानपदांबुजम्

ಅವರು ದಿವ್ಯ ಶುಕ್ಲಾಂಬರಧಾರಿಯಾಗಿ ದಿವ್ಯಮಾಲೆಯಿಂದ ವಿಭೂಷಿತರಾಗಿದ್ದರು; ದೇವೇಂದ್ರರು, ಅಸುರೇಂದ್ರರು ಮತ್ತು ಯೋಗೀಂದ್ರರು ವಂದಿಸುವ ಪದ್ಮಪಾದರು।

Verse 16

सर्वलक्षणयुक्तांग्या लब्धचामरहस्तया । भ्राजमानं सरस्वत्या प्रभयेव दिवाकरम्

ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತಾಂಗಿಯಾಗಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಾಮರವನ್ನು ಪಡೆದ ಸರಸ್ವತಿ, ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು।

Verse 17

तं दृष्ट्वा मुनयस्सर्वे प्रसन्नवदनेक्षणाः । शिरस्यंजलिमाधाय तुष्टुवुस्सुरपुंगवम्

ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖ-ನೇತ್ರಗಳಾದರು. ಅವರು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು, ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 18

मुनय ऊचुः । नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं सर्गस्थित्यंतहेतवे । पुरुषाय पुराणाय ब्रह्मणे परमात्मने

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ನಿಮಗೆ, ಹೇ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಸ್ವರೂಪನೇ! ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳ ಕಾರಣನೇ! ಆದಿಪುರುಷ, ಪುರಾತನ, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ—ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 19

नमः प्रधानदेहाय प्रधानक्षोभकारिणे । त्रयोविंशतिभेदेन विकृतायाविकारिणे

ಪ್ರಧಾನವೇ ದೇಹವಾಗಿರುವವನಿಗೆ, ಪ್ರಧಾನವನ್ನು ಕ್ಷೋಭಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಇಪ್ಪತ್ತ್ಮೂರು ಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕೃತಿರೂಪವಾಗಿ ತೋರಿ ಕೂಡ ಸ್ವಯಂ ಅವಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 20

नमो ब्रह्माण्डदेहाय ब्रह्मांडोदरवर्तिने । तत्र संसिद्धकार्याय संसिद्धकरणाय च

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೇ ದೇಹವಾಗಿರುವವನಿಗೆ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಉದರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಸಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯವಾಗಿಯೂ, ಸಂಪೂರ್ಣಸಿದ್ಧ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 21

नमोस्तु सर्वलोकाय सर्वलोकविधायिने । सर्वात्मदेहसंयोग वियोगविधिहेतवे

ಸರ್ವಲೋಕಸ್ವರೂಪನಿಗೂ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ವಿಧಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ದೇಹಗಳು ಅಂತರಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗ-ವಿಯೋಗ ಪಡೆಯುವ ವಿಧಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 22

त्वयैव निखिलं सृष्टं संहृतं पालितं जगत् । तथापि मायया नाथ न विद्मस्त्वां पितामह

ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಪಾಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಸಂಹೃತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಹೇ ನಾಥ, ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ—ಹೇ ಪಿತಾಮಹ।

Verse 23

सूत उवाच । एवं ब्रह्मा महाभागैर्महर्षिभिरभिष्टुतः । प्राह गंभीरया वाचा मुनीन् प्रह्लादयन्निव

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಮಹಾಭಾಗ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮನು ಗಂಭೀರವಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು; ಅವರನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವಂತೆ।

Verse 24

ब्रह्मोवाच । ऋषयो हे महाभागा महासत्त्वा महौजसः । किमर्थं सहितास्सर्वे यूयमत्र समागताः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ ಋಷಿಗಳೇ, ಮಹಾಸತ್ತ್ವರು, ಮಹೌಜಸ್ವಿಗಳು! ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಮಾಗಮಿಸಿದ್ದೀರಿ?

Verse 25

तमेवंवादिनं देवं ब्रह्माणं ब्रह्मवित्तमाः । वाग्भिर्विनयगर्भाभिस्सर्वे प्रांजलयो ऽब्रुवन्

ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡಿದ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮತತ್ತ್ವದ ಪರಮಜ್ಞರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು, ವಿನಯಭರಿತ ವಚನಗಳಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಿದರು.

Verse 26

मुनय ऊचुः । भगवन्नंधकारेण महता वयमावृताः । खिन्ना विवदमानाश्च न पश्यामो ऽत्र यत्परम्

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್! ನಾವು ಮಹಾ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಕ್ಲಾಂತರಾಗಿ ವಾದವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದೇವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಪರಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.

Verse 27

त्वं हि सर्वजगद्धाता सर्वकारणकारणम् । त्वया ह्यविदितं नाथ नेह किंचन विद्यते

ನೀನೇ ಸರ್ವಜಗತ್ತಿನ ಧಾತಾ-ಪಾಲಕನು, ಸರ್ವಕಾರಣಗಳಿಗೂ ಕಾರಣನು. ಹೇ ನಾಥ ಶಿವ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಅಜ್ಞಾತವಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 28

कः पुमान् सर्वसत्त्वेभ्यः पुराणः पुरुषः परः । विशुद्धः परिपूर्णश्च शाश्वतः परमेश्वरः

ಸರ್ವ ಸತ್ತ್ವಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪುರಾತನನಾದ, ಪರಾತ್ಪರನಾದ, ಪರಮ ವಿಶುದ್ಧನಾದ, ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದ, ಶಾಶ್ವತನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರ—ಆ ಪರಮ ಪುರುಷನು ಯಾರು?

Verse 29

केनैव चित्रकृत्येन प्रथमं सृज्यते जगत् । तत्त्वं वद महाप्राज्ञ स्वसंदेहापनुत्तये

ಈ ಜಗತ್ತು ಮೊದಲು ಯಾವ ಅದ್ಭುತ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ? ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ನನ್ನ ಸಂಶಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳು.

Verse 30

एवं पृष्टस्तदा ब्रह्मा विस्मयस्मेरवीक्षणः । देवानां दानवानां च मुनीनामपि सन्निधौ

ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮೃದುಸ್ಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ದೇವರುಗಳು, ದಾನವರು ಹಾಗೂ ಮುನಿಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ (ಉತ್ತರಿಸಲು) ಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 31

उत्थाय सुचिरं ध्यात्वा रुद्र इत्युद्धरन् गिरिम् । आनंदक्लिन्नसर्वांगः कृतांजलिरभाषत

ಎದ್ದು ಬಹುಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ‘ರುದ್ರ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿದನು. ಆನಂದದಿಂದ ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ತೋಯಿತು; ಬಳಿಕ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।