Śiva’s Boon to Viśvakarman and the Manifestation of Devī (Bhavānī/Parāśakti)

Verse 1

वायुरुवाच । अथ देवो महादेवो महाजलदनादया । वाचा मधुरगंभीरशिवदश्लक्ष्णवर्णया

ವಾಯು ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರ ದೇವ ಮಹಾದೇವನು ಮಹಾಮೇಘದ ಗರ್ಜನೆಯಂತಿರುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು; ಆ ವಾಣಿ ಮಧುರವೂ ಗಂಭೀರವೂ, ಶಿವಮಂಗಳಮಯವೂ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 2

अर्थसंपन्नपदया राजलक्षणयुक्तया । अशेषविषयारंभरक्षाविमलदक्षया

ಅವಳ ವಾಣಿ ಅರ್ಥಸಂಪನ್ನ ಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ರಾಜೋಚಿತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳ ಆರಂಭವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಿರ್ಮಲವೂ ದಕ್ಷವೂ ಆಗಿದ್ದಳು।

Verse 3

मनोहरतरोदारमधुरस्मितपूर्वया । संबभाषे सुसंपीतो विश्वकर्माणमीश्वरः

ಇನ್ನೂ ಮನೋಹರ, ಉದಾರ ಹಾಗೂ ಮಧುರ ಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 4

ईश्वर उवाच । वत्स वत्स महाभाग मम पुत्र पितामह । ज्ञातमेव मया सर्वं तव वाक्यस्य गौरवम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—“ವತ್ಸ, ವತ್ಸ! ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ, ನನ್ನ ಪುತ್ರನೂ ಪಿತಾಮಹನೂ ಆಗಿರುವವನೇ! ನಿನ್ನ ವಚನಗಳ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಭಾರ ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ।”

Verse 5

प्रजानामेव बृद्ध्यर्थं तपस्तप्तं त्वयाधुना । तपसा ऽनेन तुष्टोस्मि ददामि च तवेप्सितम्

“ಪ್ರಜ들의 ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಈಗ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದ್ದೀ. ಈ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ।”

Verse 6

इत्युक्त्वा परमोदारं स्वभावमधुरं वचः । ससर्ज वपुषो भागाद्देवीं देववरो हरः

ಹೀಗೆ ಪರಮ ಉದಾರವೂ ಸ್ವಭಾವತಃ ಮಧುರವೂ ಆದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ ಹರನು ತನ್ನದೇ ದೇಹದ ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ದೇವಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 7

यामाहुर्ब्रह्मविद्वांसो देवीं दिव्यगुणान्विताम् । परस्य परमां शक्तिं भवस्य परमात्मनः

ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಾಂಸರು ಆಕೆಯನ್ನು ದಿವ್ಯಗುಣಸಂಪನ್ನ ದೇವಿಯೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ—ಆಕೆ ಪರಾತ್ಪರನಾದ ಪರಮಾತ್ಮ ಭವ (ಶಿವ)ನ ಪರಮ ಶಕ್ತಿ।

Verse 8

यस्यां न खलु विद्यंते जन्म मृत्युजरादयः । या भवानी भवस्यांगात्समाविरभवत्किल

ಅವಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ, ಮರಣ, ಜರಾ ಮೊದಲಾದವುಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಆ ಭವಾನಿ, ಭವನು (ಶಿವನು) ಎಂಬವರ ಅಂಗದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

यस्या वाचो निवर्तन्ते मनसा चेंद्रियैः सह । सा भर्तुर्वपुषो भागाज्जातेव समदृश्यत

ಯಾವಳನ್ನು ವಾಣಿ, ಮನಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತಲುಪಲಾರದೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೋ, ಆ ದೇವಿ ತನ್ನ ಭರ್ತೃಪ್ರಭುವಿನ ದೇಹಭಾಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದವಳಂತೆ ದರ್ಶನವಿತ್ತಳು।

Verse 10

या सा जगदिदं कृत्स्नं महिम्ना व्याप्य तिष्ठति । शरीरिणीव स देवी विचित्रं समलक्ष्यत

ಯಾವ ದೇವಿ ತನ್ನ ಮಹಿಮಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿರುವಳೋ, ಆ ದೇವಿ ಆಗ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ, ದೇಹಧಾರಿಣಿಯಂತೆ ದರ್ಶನವಿತ್ತಳು।

Verse 11

सर्वं जगदिदं चैषा संमोहयति मायया । ईश्वरात्सैव जाताभूदजाता परमार्थतः

ಈ ಮಾಯೆಯೇ ತನ್ನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಈಶ್ವರನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅಜಾತ—ಅಜನ್ಮ.

Verse 12

न यस्या परमो भावः सुराणामपि गोचरः । विश्वामरेश्वरी चैव विभक्ता भर्तुरंगतः

ಯಾವಳ ಪರಮಭಾವವು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಗ್ರಾಹ್ಯವೋ, ಅವಳು ವಿಶ್ವಕ್ಕೂ ಅಮರರಿಗೂ ಅಧೀಶ್ವರಿ; ಆದರೂ ಭರ್ತೃಪ್ರಭುವಿನ ಅಂಗದಿಂದ ವಿಭಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 13

तां दृष्ट्वा परमेशानीं सर्वलोकमहेश्वरीम् । सर्वज्ञां सर्वगां सूक्ष्मां सदसद्व्यक्तिवर्जिताम्

ಅವಳನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ—ಪರಮೇಶಾನಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಮಹೇಶ್ವರಿ—ಸರ್ವಜ್ಞೆ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿನಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಸತ್-ಅಸತ್ ಭೇದಾತೀತ, ವ್ಯಕ್ತ-ಮಿತಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ ದೇವಿಯನ್ನು (ಅವನು ಕಂಡನು)।

Verse 14

परमां निखिलं भासा भासयन्तीमिदं जगत् । प्रणिपत्य महादेवीं प्रार्थयामास वै विराट्

ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪರಮ ದೇವಿಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ, ವಿರಾಟ್ ಮಹಾದೇವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು।

Verse 15

ब्रह्मोवाच । देवि देवेन सृष्टो ऽहमादौ सर्वजगन्मयि । प्रजासर्गे नियुक्तश्च सृजामि सकलं जगत्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ಸರ್ವಜಗನ್ಮಯಿ! ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ದೇವ (ಶಿವ)ನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ. ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಜಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 16

मनसा निर्मिताः सर्वे देवि देवादयो मया । न वृद्धिमुपगच्छन्ति सृज्यमानाः पुनः पुनः

ಹೇ ದೇವಿ, ದೇವತೆಗಳಾದಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಾನು ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವರು ನಿಜವಾದ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 17

मिथुनप्रभवामेव कृत्वा सृष्टिमतः परम् । संवर्धयितुमिच्छामि सर्वा एव मम प्रजाः

ಆದುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಿಥುನಪ್ರಭವವಾಗಿ (ಪುರುಷ-ಸ್ತ್ರೀ ಯುಗ್ಮಜನ್ಯವಾಗಿ) ಮಾಡಿ, ಈಗ ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 18

न निर्गतं पुरा त्वत्तो नारीणां कुलमव्ययम् । तेन नारीकुलं स्रष्टुं शक्तिर्मम न विद्यते

ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಅವ್ಯಯ ಕುಲವು ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಕುಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನನಗಿಲ್ಲ.

Verse 19

सर्वासामेव शक्तीनां त्वत्तः खलु समुद्भवः । तस्मात्सर्वत्र सर्वेषां सर्वशक्तिप्रदायिनीम्

ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ಉದ್ಭವ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ನೀವೇ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವ ದೇವಿ.

Verse 20

त्वामेव वरदां मायां प्रार्थयामि सुरेश्वरीम् । चराचरविवृद्ध्यर्थमंशेनैकेन सर्वगे

ಹೇ ಸರ್ವವ്യാപಿನೀ ದೇವಿ! ವರದಾಯಿನೀ ಮಾಯೆ, ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರಿ—ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ; ಚರಾಚರ ಸಕಲರ ವೃದ್ಧಿ-ವಿಕಾಸಾರ್ಥ ನಿನ್ನ ಒಂದು ಅಂಶದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗು.

Verse 21

दक्षस्य मम पुत्रस्य पुत्री भव भवार्दिनि । एवं सा याचिता देवी ब्रह्मणा ब्रह्मयोनिना

“ಹೇ ಭವಾರ್ದಿನೀ! ನನ್ನ ಪುತ್ರ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಗು.” ಹೀಗೆ ಪರಮ ಮೂಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

Verse 22

शक्तिमेकां भ्रुवोर्मध्यात्ससर्जात्मसमप्रभाम् । तामाह प्रहसन्प्रेक्ष्य देवदेववरो हरः

ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಿಂದ ಆತನು ತನ್ನದೇ ಪ್ರಭೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ಒಂದೇ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ದೇವದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಹರನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 23

ब्रह्माणं तपसाराध्य कुरु तस्य यथेप्सितम् । तामाज्ञां परमेशस्य शिरसा प्रतिगृह्य सा

‘ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ, ಅವನು ಬಯಸಿದಂತೆ ಮಾಡು.’ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅವಳು ಶಿರಸಾ ವಂದಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು।

Verse 24

ब्रह्मणो वचनाद्देवी दक्षस्य दुहिताभवत् । दत्त्वैवमतुलां शक्तिं ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणीम्

ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನದಿಂದ ದೇವಿ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದಳು. ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ಆ ದೇವಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅತುಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದಳು.

Verse 25

विवेश देहं देवस्य देवश्चांतरधीयत । तदा प्रभृति लोके ऽस्मिन् स्त्रियां भोगः प्रतिष्ठितः

ಅವನು ಆ ದೇವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ದೇವನು ಸ್ವತಃ ಅಂತರಧಾನನಾದನು. ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯೊಡನೆ ಭೋಗವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.

Verse 26

प्रजासृष्टिश्च विप्रेंद्रा मैथुनेन प्रवर्तते । ब्रह्मापि प्राप सानन्दं सन्तोषं मुनिपुंगवाः

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರಾ, ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂತತಿಯ ಪ್ರವಾಹ ಮೈಥುನದಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವರೇ, ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಸಹ ಆನಂದಭರಿತ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 27

एतद्वस्सर्वमाख्यातं देव्याः शक्तिसमुद्भवम् । पुण्यवृद्धिकरं श्राव्यं भूतसर्गानुपंगतः

ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಶ್ರವಣಾರ್ಹ, ಪುಣ್ಯವರ್ಧಕ ಮತ್ತು ಭೂತಸೃಷ್ಟಿಯ ವರ್ಣನೆಯೊಡನೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 28

य इदं कीर्तयेन्नित्यं देव्याः शक्तिसमुद्भवम् । पुण्यं सर्वमवाप्नोति पुत्रांश्च लभते शुभान्

ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ಕೀರ್ತಿಸುವವನು ಸರ್ವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಜೊತೆಗೆ ಶುಭ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಲಭಿಸುತ್ತಾನೆ.