Adhyaya 15
Vayaviya SamhitaPurva BhagaAdhyaya 1535 Verses

अर्धनारीश्वरप्रादुर्भावः (Manifestation of Ardhanārīśvara and the Impulse for Procreative Creation)

ಅಧ್ಯಾಯ 15ರಲ್ಲಿ ಆದಿಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಂಕಟವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೂ ಅವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮೈಥುನಜ ಸೃಷ್ಟಿ (ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಜನನ ಸೃಷ್ಟಿ) ಆರಂಭಿಸಲು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಈಶ್ವರನಿಂದ ಇನ್ನೂ ಸ್ತ್ರೀತತ್ತ್ವ/ಸ್ತ್ರೀಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವಾಗದ ಕಾರಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಜಾವೃದ್ಧಿಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪ್ರಸಾದವೇ ಅವಶ್ಯ, ದೈವಾನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ಸೃಷ್ಟ ಜನಸಮೂಹ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಅನಂತ, ಶುದ್ಧ, ನಿರ್ಗುಣ, ಕಲ್ಪನಾತೀತ ಹಾಗೂ ಈಶ್ವರಸನ್ನಿಹಿತವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಶಿವನು ಪುರುಷ-ಸ್ತ್ರೀ ತತ್ತ್ವಗಳ ಏಕ್ಯರೂಪ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಧ್ಯಾಯದ ತಾತ್ಪರ್ಯ—ಸೃಷ್ಟಿಯ ಜನನಶೀಲ ಬಹುತ್ವ ಶಿವ-ಶಕ್ತಿ ಧ್ರುವತೆಯ ಪ್ರಕಟನೆ ಮೂಲಕವೇ, ಅಂತರ್ನಿಹಿತ ಅದ್ವಯ ದೈವತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ, ಸಾಧ್ಯ; ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲ, ದೇವದರ್ಶನ.

Shlokas

Verse 1

वायुरुवाच । यदा पुनः प्रजाः सृष्टा न व्यवर्धन्त वेधसः । तदा मैथुनजां सृष्टिं ब्रह्मा कर्तुममन्यत

ವಾಯು ಹೇಳಿದರು—ವಿಧಾತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೂಡ ವೃದ್ಧಿಯಾಗದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೈಥುನಜನ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 2

न निर्गतं पुरा यस्मान्नारीणां कुलमीश्वरात् । तेन मैथुनजां सृष्टिं न शशाक पितामहः

ಏಕೆಂದರೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕುಲವು ಇನ್ನೂ ಹೊರಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೈಥುನಜನ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಶಕ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 3

ततस्स विदधे बुद्धिमर्थनिश्चयगामिनीम् । प्रजानमेव वृद्ध्यर्थं प्रष्टव्यः परमेश्वर

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಅರ್ಥನಿಶ್ಚಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ವಿವೇಕಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡನು; ಪ್ರಜ들의 ಹಿತ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನೇ ಸಮೀಪಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು.

Verse 4

प्रसादेन विना तस्य न वर्धेरन्निमाः प्रजाः । एवं संचिन्त्य विश्वात्मा तपः कर्तुं प्रचक्रमे

ಆತನ ಪ್ರಸಾದವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಸೃಷ್ಟ ಪ್ರಜೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನು ಆ ದಿವ್ಯ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 5

तदाद्या परमा शक्तिरनंता लोकभाविनी । आद्या सूक्ष्मतरा शुद्धा भावगम्या मनोहरा

ಅವಳೇ ಆದ್ಯಾ—ಪರಮ ಶಕ್ತಿ; ಅನಂತೆ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವಳು. ಅವಳು ಆದಿಮ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಶುದ್ಧ, ಭಾವಾನುಭವದಿಂದ ಗ್ರಾಹ್ಯ, ಮನೋಹರಿಣಿ.

Verse 6

निर्गुणा निष्प्रपञ्चा च निष्कला निरुपप्लवा । निरंतरतरा नित्या नित्यमीश्वरपार्श्वगा

ಅವಳು ಗುಣಾತೀತ, ಪ್ರಪಂಚಾತೀತ, ನಿಷ್ಕಲಾ ಮತ್ತು ನಿರುಪಪ್ಲವಾ. ಅವಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿರಂತರ, ನಿತ್ಯಾ, ಮತ್ತು ಸದಾ ಈಶ್ವರನ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವಳು.

Verse 7

तया परमया शक्त्या भगवंतं त्रियम्बकम् । संचिन्त्य हृदये ब्रह्मा तताप परमं तपः

ಆ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಂತರ ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 8

तीव्रेण तपसा तस्य युक्तस्य परमेष्ठिनः । अचिरेणैव कालेन पिता संप्रतुतोष ह

ಆ ಪರಮೇಷ್ಠಿಯ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಯೋಗನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅವನ ತಂದೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು।

Verse 9

ततः केनचिदंशेन मूर्तिमाविश्य कामपि । अर्धनारीश्वरो भूत्वा ययौ देवस्स्वयं हरः

ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಹರನು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಅಂಶದಿಂದ ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಾಗಿ ದೇವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು।

Verse 10

तं दृष्ट्वा परमं देवं तमसः परमव्ययम् । अद्वितीयमनिर्देश्यमदृश्यमकृतात्मभिः

ಆ ಪರಮ ದೇವನನ್ನು—ಅಜ್ಞಾನತಮಸ್ಸಿನ ಪಾರ, ಅವ್ಯಯನನ್ನು—ನೋಡಿದರೂ, ಅಂತರಶುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲದವರು ಅವನನ್ನು ಅದ್ವಿತೀಯ, ಅನಿರ್ದೇಶ್ಯ, ಅದೃಶ್ಯನೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದರು।

Verse 11

सर्वलोकविधातारं सर्वलोकेश्वरेश्वरम् । सर्वलोकविधायिन्या शक्त्या परमया युतम्

ನಾನು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ವಿಧಾತ, ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರರಿಗೂ ಪರಮೇಶ್ವರ, ಮತ್ತು ಸರ್ವಲೋಕವಿಧಾಯಿನಿ ಪರಾಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾದವನು।

Verse 12

अप्रतर्क्यमनाभासममेयमजरं ध्रुवम् । अचलं निर्गुणं शांतमनंतमहिमास्पदम्

ಅವನು ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಅತೀತ, ಮಿತಿಯ ಆಭಾಸವಿಲ್ಲದ, ಅಮೇಯ, ಅಜರ, ಧ್ರುವ; ಅಚಲ, ನಿರ್ಗುಣ, ಪರಮಶಾಂತ—ಅನಂತ ಮಹಿಮೆಯ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನ।

Verse 13

सर्वगं सर्वदं सर्वसदसद्व्यक्तिवर्जितम् । सर्वोपमाननिर्मुक्तं शरण्यं शाश्वतं शिवम्

ನಾನು ಶಾಶ್ವತ ಶಿವನ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ—ಅವರು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಸರ್ವದಾತ, ಸತ್-ಅಸತ್ ಎಂಬ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತೀಕರಣಗಳಿಗೂ ಅತೀತ, ಎಲ್ಲ ಉಪಮಾನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಮಾಶ್ರಯ।

Verse 14

प्रणम्य दंडवद्ब्रह्मा समुत्थाय कृतांजलिः । श्रद्धाविनयसंपन्नैः श्राव्यैः संस्करसंयुतैः

ದಂಡವತ್ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎದ್ದು, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತು, ಶ್ರದ್ಧೆ-ವಿನಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಸಂಸ್ಕಾರ-ಸಂಯಮದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ, ಕೇಳಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು।

Verse 15

यथार्थयुक्तसर्वार्थैर्वेदार्थपरिबृंहितैः । तुष्टाव देवं देवीं च सूक्तैः सूक्ष्मार्थगोचरैः

ಯಥಾರ್ಥವೂ ಯುಕ್ತವೂ ಆದ ಅರ್ಥಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ವೇದಾರ್ಥ-ತಾತ್ಪರ್ಯದಿಂದ ಪರಿಪೋಷಿತವಾಗಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವಗೋಚರ ಸೂಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಅವನು ದೇವಾಧಿದೇವ ಮಹಾದೇವನನ್ನೂ, ಅವನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಶಕ್ತಿಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನೂ—ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 16

ब्रह्मोवाच । जय देव महादेव जयेश्वर महेश्वर । जय सर्वगुण श्रेष्ठ जय सर्वसुराधिप

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ದೇವಾ! ಹೇ ಮಹಾದೇವಾ, ಜಯ. ಹೇ ಈಶ್ವರಾ, ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಾ, ಜಯ. ಸರ್ವ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಜಯ; ಸರ್ವ ದೇವರ ಅಧಿಪತியே, ಜಯ.

Verse 17

जय प्रकृति कल्याणि जय प्रकृतिनायिके । जय प्रकृतिदूरे त्वं जय प्रकृतिसुन्दरि

ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪ್ರಕೃತಿ! ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಪ್ರಕೃತಿನಾಯಿಕೆ! ಜಯವಾಗಲಿ, ನೀ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಅತೀತವಾಗಿ ನಿಂತವಳೆ; ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಪ್ರಕೃತಿಸುಂದರಿ!

Verse 18

जयामोघमहामाय जयामोघ मनोरथ । जयामोघमहालील जयामोघमहाबल

ಅಮೋಘ ಶಕ್ತಿಯ ಮಹಾಮಾಯೆಗೆ ಜಯ; ಎಲ್ಲ ಮನೋರಥಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಅಮೋಘ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಜಯ. ವಿಶಾಲ ಮಹಾಲೀಲೆಯ ಅಮೋಘನಿಗೆ ಜಯ; ಪರಮ ಮಹಾಬಲದ ಅಮೋಘನಿಗೆ ಜಯ.

Verse 19

जय विश्वजगन्मातर्जय विश्वजगन्मये । जय विश्वजगद्धात्रि जय विश्वजगत्सखि

ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ವಿಶ್ವಜಗನ್ಮಾತೆ; ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ. ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ಜಗದ್ದಾತ್ರಿ; ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ವಿಶ್ವಸಖಿ॥

Verse 20

जय शाश्वतिकैश्वर्ये जय शाश्वतिकालय । जय शाश्वतिकाकार जय शाश्वतिकानुग

ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ಶಾಶ್ವತ ಐಶ್ವರ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಿ; ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ನಿತ್ಯಾಲಯ. ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ಕಾಲಾತೀತ ಆಕಾರ; ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ಭಕ್ತಾನುಗಾಮಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ॥

Verse 21

जयात्मत्रयनिर्मात्रि जयात्मत्रयपालिनि । जयात्मत्रयसंहर्त्रि जयात्मत्रयनायिके

ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ಆತ್ಮತ್ರಯ ನಿರ್ಮಾತೃಣಿ; ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ಆತ್ಮತ್ರಯ ಪಾಲಿನಿ. ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ಆತ್ಮತ್ರಯ ಸಂಹರ್ತೃಣಿ; ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ಆತ್ಮತ್ರಯ ನಾಯಕಿ॥

Verse 22

जयावलोकनायत्तजगत्कारणबृंहण । जयोपेक्षाकटाक्षोत्थहुतभुग्भुक्तभौतिक

ಜಯವು ನಿನಗೆ, ಓ ಪ್ರಭೋ! ನಿನ್ನ ವಿಜಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜಗತ್ತು ಸ್ಥಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣತತ್ತ್ವ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಜಯಮಯ ಉಪೇಕ್ಷಾ-ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ಹುತಭುಕ್ ಅಗ್ನಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಭೌತಿಕ ಭೋಗ್ಯ ಜಗತ್ತನ್ನು ‘ಭುಕ್ತ’—ವಶೀಕೃತವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣ—ಮಾಡುತ್ತದೆ॥

Verse 23

जय देवाद्यविज्ञेये स्वात्मसूक्ष्मदृशोज्ज्वले । जय स्थूलात्मशक्त्येशेजय व्याप्तचराचरे

ಜಯವಾಗಲಿ ನಿಮಗೆ—ದೇವರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರಿಗೂ ಅಜ್ಞೇಯನಾದರೂ, ಸ್ವಾತ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನೇ. ಸ್ಥೂಲ ದೇಹ-ಜೀವನದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗೆ ಜಯ. ಚರಾಚರ ಸಕಲದಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ನಿಮಗೆ ಜಯ.

Verse 24

जय नामैकविन्यस्तविश्वतत्त्वसमुच्चय । जयासुरशिरोनिष्ठश्रेष्ठानुगकदंबक

ಜಯವು ನಿನಗೆ—ನಿನ್ನ ಏಕನಾಮದಲ್ಲೇ ವಿಶ್ವತತ್ತ್ವಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಮುಚ್ಚಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಜಯವು ನಿನಗೆ—ಅಸುರರ ಶಿರಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿತನಾಗಿರುವೆ.

Verse 25

जयोपाश्रितसंरक्षासंविधानपटीयसि । जयोन्मूलितसंसारविषवृक्षांकुरोद्गमे

ಜಯಮಯೀ ಶಕ್ತಿಯೇ! ಶರಣಾಗತರ ರಕ್ಷಣಾ-ವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನೀನು ಪರಮ ನಿಪುಣೆ. ಜಯವು ಸಂಸಾರವೆಂಬ ವಿಷವೃಕ್ಷವನ್ನು ಉನ್ಮೂಲಿಸಿದಾಗ ಉದಯಿಸುವ ಅಂಕುರೋದ್ಗಮಸ್ವರೂಪವೂ ನೀನೇ.

Verse 26

जय प्रादेशिकैश्वर्यवीर्यशौर्यविजृंभण । जय विश्वबहिर्भूत निरस्तपरवैभव

ಜಯವು ನಿನಗೆ—ನಿನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಕಟಗಳು ಐಶ್ವರ್ಯ, ವೀರ್ಯ, ಶೌರ್ಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಜಯವು ನಿನಗೆ—ವಿಶ್ವಾತೀತನಾಗಿ ಪರರ ವೈಭವವನ್ನು ನಿರಸ್ತಗೊಳಿಸುವವನೇ.

Verse 27

जय प्रणीतपञ्चार्थप्रयोगपरमामृत । जय पञ्चार्थविज्ञानसुधास्तोत्रस्वरूपिणि

ಜಯವು ನಿನಗೆ—ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಂಚಾರ್ಥಪ್ರಯೋಗದ ಪರಮ ಅಮೃತ ನೀನೇ. ಜಯವು ನಿನಗೆ—ಪಂಚಾರ್ಥವಿಜ್ಞಾನಸुधೆಯಾದ ಸ್ತೋತ್ರಸ್ವರೂಪವೂ ನೀನೇ.

Verse 28

जयति घोरसंसारमहारोगभिषग्वर । जयानादिमलाज्ञानतमःपटलचंद्रिके

ಘೋರ ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಮಹಾರೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಪರಮ ವೈದ್ಯನಿಗೆ ಜಯ. ಅನಾದಿ ಮಲ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ತಮಃಪಟಲವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಚಂದ್ರಿಕೆಯಿಗೆ ಜಯ.

Verse 29

जय त्रिपुरकालाग्ने जय त्रिपुरभैरवि । जय त्रिगुणनिर्मुक्ते जय त्रिगुणमर्दिनि

ಜಯ ತ್ರಿಪುರಕಾಲಾಗ್ನಿ! ಜಯ ತ್ರಿಪುರಭೈರವೀ! ಜಯ ತ್ರಿಗುಣನಿರ್ಮುಕ್ತೆ ದೇವಿ! ಜಯ ತ್ರಿಗುಣಮರ್ಧಿನಿ!

Verse 30

जय प्रथमसर्वज्ञ जय सर्वप्रबोधिक । जय प्रचुरदिव्यांग जय प्रार्थितदायिनि

ಜಯ ಆದ್ಯ ಸರ್ವಜ್ಞೆ! ಜಯ ಸರ್ವಪ್ರಬೋಧಿನಿ! ಜಯ ಪ್ರಚುರ ದಿವ್ಯಾಂಗಸ್ವರೂಪಿಣಿ! ಜಯ ಪ್ರಾರ್ಥಿತದಾಯಿನಿ!

Verse 31

क्व देव ते परं धाम क्व च तुच्छं च नो वचः । तथापि भगवन् भक्त्या प्रलपंतं क्षमस्व माम्

ಹೇ ದೇವಾ! ಎಲ್ಲಿದೆ ನಿನ್ನ ಪರಮ ಧಾಮ, ಎಲ್ಲಿದೆ ನಮ್ಮ ತುಚ್ಛ ವಚನ? ಆದರೂ ಹೇ ಭಗವನ್, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಲಪಿಸುವ ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.

Verse 32

विज्ञाप्यैवंविधैः सूक्तैर्विश्वकर्मा चतुर्मुखः । नमश्चकार रुद्राय रद्राण्यै च मुहुर्मुहुः

ಇಂತಹ ಸ್ತುತಿವಚನಗಳಿಂದ ವಿನಂತಿಸಿ ಚತುರ್ಮುಖ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ (ಬ್ರಹ್ಮ) ರುದ್ರ (ಶಿವ) ಹಾಗೂ ರುದ್ರಾಣಿ (ಪಾರ್ವತಿ) ಅವರಿಗೆ ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 33

इदं स्तोत्रवरं पुण्यं ब्रह्मणा समुदीरितम् । अर्धनारीश्वरं नाम शिवयोर्हर्षवर्धनम्

ಈ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಣ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಹೆಸರು ‘ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ’; ಇದು ಶಿವ-ಶಕ್ತಿಯಿಬ್ಬರ ಹರ್ಷವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 34

य इदं कीर्तयेद्भक्त्या यस्य कस्यापि शिक्षया । स तत्फलमवाप्नोति शिवयोः प्रीतिकारणात्

ಯಾರು ಯಾರಿಂದಾದರೂ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿದರೆ, ಶಿವ-ಶಕ್ತಿಯರ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದರಿಂದ ಅವನು ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 35

सकलभुवनभूतभावनाभ्यां जननविनाशविहीनविग्रहाभ्याम् । नरवरयुवतीवपुर्धराभ्यां सततमहं प्रणतोस्मि शंकराभ्याम्

ಸಕಲ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಸಕಲ ಭೂತಗಳನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುವವರು, ಜನನ-ವಿನಾಶರಹಿತ ದಿವ್ಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು, ಕೃಪೆಯಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಶುಭ ಯುವತಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಆ ಇಬ್ಬರು ಶಂಕರರಿಗೆ (ಶಿವ-ಶಕ್ತಿಗೆ) ನಾನು ಸದಾ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Frequently Asked Questions

Brahmā’s creation stalls; he performs tapas and Śiva appears in response as Ardhanārīśvara, revealing the integrated male–female principle needed for procreative creation.

It signals that generativity is not merely biological or procedural; it requires the manifestation of Śakti and the sanction of Parameśvara—creation increases only when Śiva–Śakti polarity is revealed within the one reality.

Parā Śakti is described as subtle, pure, infinite, nirguṇa and niṣprapañca; Śiva is praised as transcendent and ineffable, yet capable of embodied revelation as Ardhanārīśvara.