बाणासुरस्य शङ्करस्तुतिः तथा युद्धयाचनम् | Bāṇāsura’s Praise of Śiva and Petition for Battle

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणुष्वान्यच्चरित्रं च शिवस्य परमात्मनः । भक्तवात्सल्यसंगर्भि परमानन्ददायकम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—“ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಶಿವನ ಇನ್ನೊಂದು ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಅದು ಭಕ್ತವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।”

Verse 2

पुरा बाणासुरो नाम दैवदोषाच्च गर्वितः । कृत्वा तांडवनृत्यं च तोषयामास शंकरम्

ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾಣಾಸುರನೆಂಬ ಅಸುರನಿದ್ದನು; ದೈವದೋಷದಿಂದ ಅವನು ಗರ್ವಿತನಾದನು. ಆದರೂ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿ ಶಂಕರನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು।

Verse 3

ज्ञात्वा संतुष्टमनसं पार्वतीवल्लभं शिवम् । उवाच चासुरो बाणो नतस्कन्धः कृतांजलिः

ಪಾರ್ವತೀವಲ್ಲಭನಾದ ಶಿವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅಸುರ ಬಾಣನು ಭುಜಗಳನ್ನು ನಮನಮಾಡಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ಹೇಳಿದನು।

Verse 4

बाण उवाच । देवदेव महादेव सर्वदेवशिरोमणे । त्वत्प्रसादाद्बली चाहं शृणु मे परमं वचः

ಬಾಣನು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ದೇವದೇವ, ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳ ಶಿರೋಮಣಿ! ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನೂ ಬಲಿಷ್ಠನು; ನನ್ನ ಪರಮ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

Verse 5

दोस्सहस्रं त्वया दत्तं परं भाराय मेऽभवेत् । त्रिलोक्यां प्रतियोद्धारं न लभे त्वदृते समम्

ನೀವು ದಯಪಾಲಿಸಿದ ಸಾವಿರ ಭುಜಗಳ ವರವು ನನಗೆ ಪರಮ ಭಾರವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ಸಮಾನ ಪ್ರತಿಯೋಧನನ್ನು ನಾನು ಕಾಣಲಾರೆ; ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೊರತು ಯಾರೂ ಸಮನಲ್ಲ.

Verse 6

हे देव किमनेनापि सहस्रेण करोम्यहम् । बाहूनां गिरितुल्यानां विना युद्धं वृषध्वज

ಹೇ ದೇವಾ! ಈ ಸಾವಿರ (ಸಹಾಯ)ದಿಂದ ನನಗೆ ಏನು ಅಗತ್ಯ? ಹೇ ವೃಷಧ್ವಜಾ! ಪರ್ವತಸಮಾನವಾದ ನನ್ನ ಭುಜಬಲದಿಂದ ಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದೆಲೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವೆನು.

Verse 7

कडूंत्या निभृतैदोंर्भिर्युयुत्सुर्दिग्गजानहम् । पुराण्याचूर्णयन्नद्रीन्भीतास्तेपि प्रदुद्रुवुः

ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಅವನು ನಿಯಮಿತವಾದರೂ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳ ದಿಗ್ಗಜ ಆನೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು. ಪುರಾತನ ಪರ್ವತಗಳನ್ನೂ ಪುಡಿಮಾಡುತ್ತಾ ಮುಂದುವರಿದಾಗ, ಭೀತರಾದ ಶತ್ರುಗಳೂ ಓಡಿ ಹೋದರು.

Verse 8

मया यमः कृतो योद्धा वह्निश्च कृतको महान् । वरुणश्चापि गोपालो गवां पालयिता तथा

ನನ್ನಿಂದ ಯಮನನ್ನು ಯೋಧನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು; ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಮಹತ್ತಾದ ನಿಯುಕ್ತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಹಾನ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವರುಣನೂ ಗೋಪಾಲನಾಗಿ—ಗೋವುಗಳ ಪಾಲಕ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 9

गजाध्यक्षः कुबेरस्तु सैरन्ध्री चापि निरृतिः । जितश्चाखंडलो लोके करदायी सदा कृतः

ಗುಹ್ಯಕರ ಅಧಿಪತಿ ಕುಬೇರನೂ ವಶಗೊಂಡನು; ಸೈರಂಧ್ರೀಯೊಡನೆ ನಿರೃತಿಯೂ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಖಂಡಲ (ಇಂದ್ರ)ನೂ ಸೋತು ಸದಾ ತೆರಿಗೆ ನೀಡುವವನಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 10

युद्धस्यागमनं ब्रूहि यत्रैते बाहवो मम । शत्रुहस्तप्रयुक्तश्च शस्त्रास्त्रैर्जर्जरीकृताः

ಈ ಯುದ್ಧವು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು—ಶತ್ರುವಿನ ಕೈಗಳಿಂದ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಈ ಭುಜಗಳು ಹೇಗೆ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಜರ್ಜರಿತವಾದವು?

Verse 11

पतंतु शत्रुहस्ताद्वा पातयन्तु सहस्रधा । एतन्मनोरथं मे हि पूर्णं कुरु महेश्वर

ನಾನು ಶತ್ರುವಿನ ಕೈಗೆ ಬೀಳಲಿ ಅಥವಾ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಸಾವಿರ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಬೀಳಿಸಲಿ—ಓ ಮಹೇಶ್ವರ, ನನ್ನ ಈ ಮನೋರಥವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸು।

Verse 12

सनत्कुमार उवाच । तच्छ्रुत्वा कुपितो रुद्रस्त्वट्टहासं महाद्भुतम् । कृत्वाऽब्रवीन्महामन्युर्भक्तबाधाऽपहारकः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ರುದ್ರನು ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಅವನು ಅತೀ ಅದ್ಭುತವಾದ ಘನ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಮಾತಾಡಿದನು—ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಬಾಧೆಗಳನ್ನು ಹರಿಸುವ ಮಹಾಕ್ರೋಧಿ।

Verse 13

रुद्र उवाच । धिग्धिक्त्वां सर्वतो गर्विन्सर्वदैत्यकुलाधम । बलिपुत्रस्य भक्तस्य नोचितं वच ईदृशम्

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಧಿಕ್ ಧಿಕ್ ನಿನಗೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗರ್ವದಿಂದ ಉಬ್ಬಿದವನೇ, ದೈತ್ಯಕುಲದ ಅಧಮನೇ! ಬಲಿಯ ಪುತ್ರನೂ ಭಕ್ತನೂ ಆಗಿ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ।

Verse 14

दर्पस्यास्य प्रशमनं लप्स्यसे चाशु दारुणम् । महायुद्धमकस्माद्वै बलिना मत्समेन हि

“ಇವನ ದರ್ಪವು ಶೀಘ್ರವೇ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಶಮನವಾಗುವುದನ್ನು ನೀನು ಕಾಣುವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ನನ್ನ ಸಮಬಲವಂತನೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಉದ್ಭವಿಸುವುದು.”

Verse 15

तत्र ते गिरिसंकाशा बाहवोऽनलकाष्ठवत् । छिन्ना भूमौ पतिष्यंति शस्त्रास्त्रैः कदलीकृताः

ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಪರ್ವತಸಮಾನವಾದ, ಅಗ್ನಿಕಟ್ಟಿಗೆಯಂತೆ ಕಠಿಣವಾದ ಭುಜಗಳು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಬಾಳೆಕಾಂಡದಂತೆ ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದವು.

Verse 16

यदेष मानुषशिरो मयूरसहितो ध्वजः । विद्यते तव दुष्टात्मंस्तस्य स्यात्पतनं यदा

ಓ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನೇ! ಮಾನವಶಿರಸ್ಸುಳ್ಳ ಹಾಗೂ ಮಯೂರಪಿಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ನಿನ್ನ ಧ್ವಜವು ನಿಂತಿರುವವರೆಗೆ ನಿನ್ನ ಪತನ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆ ಧ್ವಜವು ಕುಸಿದಾಗ ನಿನ್ನ ಪತನವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 17

स्थापितस्यायुधागारे विना वातकृतं भयम् । तदा युद्धं महाघोरं संप्राप्तमिति चेतसि

ಆಯುಧಗಳು ಆಯುಧಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎದ್ದಂತೆ ಭಯ ಉಂಟಾಯಿತು; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ—“ಇಗೋ ಮಹಾಘೋರ ಯುದ್ಧವು ಬಂದಿದೆ” ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತು.

Verse 18

निधाय घोरं संग्रामं गच्छेथाः सर्वसैन्यवान् । सांप्रतं गच्छ तद्वेश्म यतस्तद्विद्यते शिवः

“ಸರ್ವಸೈನ್ಯ ಸಮೇತ ಈ ಘೋರ ಸಂಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಈಗ ತಕ್ಷಣ ಆ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಇರುವನು.”

Verse 19

तथा तान्स्वमहोत्पातांस्तत्र द्रष्टासि दुर्मते । इत्युक्त्वा विररामाथ गर्वहृद्भक्तवत्सलः

“ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ, ಹೇ ದುರ್ಮತೇ, ನೀನೇ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಆ ಮಹೋತ್ಪಾತಗಳನ್ನು ನೀನು ಕಾಣುವೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಹೃದಯದ ಗರ್ವವನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನು ನಂತರ ಮೌನನಾದನು।

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । तच्छ्रुत्वा रुद्रमभ्यर्च्य दिव्यैरजंलिकुड्मलैः । प्रणम्य च महादेवं बाणश्च स्वगृहं गतः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಾಣನು ದಿವ್ಯ ಅಜಂಲಿ ಸಸ್ಯದ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ರುದ್ರನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಬಾಣನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು।

Verse 21

कुंभाण्डाय यथावृत्तं पृष्टः प्रोवाच हर्षितः । पर्यैक्षिष्टासुरो बाणस्तं योगं ह्युत्सुकस्सदा

ಕುಂಭಾಂಡನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು. ಇತ್ತ ಅಸುರ ಬಾಣನು ಆ ಯೋಗಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸದಾ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ, ಅದನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ನಿರಂತರ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 22

अथ दैवात्कदाचित्स स्वयं भग्नं ध्वजं च तम् । दृष्ट्वा तत्रासुरो बाणो हृष्टो युद्धाय निर्ययौ

ನಂತರ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ಆ ಧ್ವಜವೇ ಸ್ವತಃ ಮುರಿದಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಅಸುರ ಬಾಣನು ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 23

स स्वसैन्यं समाहूय संयुक्तः साष्टभिर्गणैः । इष्टिं सांग्रामिकां कृत्वा दृष्ट्वा सांग्रामिकं मधु

ಅವನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಎಂಟು ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸಜ್ಜನಾದನು. ನಂತರ ಸಂಗ्रामಿಕ ಇಷ್ಟಿ ಎಂಬ ಯುದ್ಧಯಾಗವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಯುದ್ಧಯಾತ್ರೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ‘ಸಂಗ್ರಾಮಿಕ ಮಧು’ವನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 24

ककुभां मंगलं सर्वं संप्रेक्ष्य प्रस्थितोऽभवत् । महोत्साहो महावीरो बलिपुत्रो महारथः

ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಮಂಗಳಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮಹೋತ್ಸಾಹಿ ಮಹಾವೀರ ಮಹಾರಥಿಯಾದ ಬಲಿಪುತ್ರನು ಹೊರಟನು।

Verse 25

इति हृत्कमले कृत्वा कः कस्मादागमिष्यति । योद्धा रणप्रियो यस्तु नानाशस्त्रास्त्रपारगः

ಈ ರೀತಿ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಯಾರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದು ಅವನಿಗೆ ಎದುರಾಗಬಲ್ಲರು? ಯುದ್ಧಪ್ರಿಯನಾಗಿ ನಾನಾವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದ ಯೋಧನು ಆಗ ಅಜೇಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 26

यस्तु बाहुसहस्रं मे छिनत्त्वनलकाष्ठवत् । तथा शस्त्रैर्महातीक्ष्णैश्च्छिनद्मि शतशस्त्विह

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ನನ್ನ ಸಹಸ್ರ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಕಾಡಿನ ಒಣಕಟ್ಟೆಯಂತೆ ಕತ್ತರಿಸಿದರೂ, ಅವನನ್ನೂ ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ, ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 27

एतस्मिन्नंतरे कालः संप्राप्तश्शंकरेण हि । यत्र सा बाणदुहिता सुजाता कृतमंगला

ಈ ನಡುವೆ ಶಂಕರನ ವಿಧಾನದಂತೆ ನಿಯತವಾದ ಕಾಲವು ಸಮೀಪಿಸಿತು; ಅಲ್ಲಿ ಬಾಣನ ಪುತ್ರಿ ಸುಜಾತಾ ಮಂಗಳಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಳಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು।

Verse 28

माधवं माधवे मासि पूजयित्वा महानिशि । सुप्ता चांतः पुरे गुप्ते स्त्रीभावमुपलंभिता

ಮಾಧವ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ) ಮಾಧವನು (ವಿಷ್ಣು) ಪೂಜಿಸಿ, ಆ ಮಹಾರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಗರದ ಗುಪ್ತ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸಿದಳು; ನಂತರ ಎಚ್ಚರವಾದಾಗ/ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅವಳು ಸ್ತ್ರೀಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಳೆಂದು ಕಂಡುಬಂತು।

Verse 29

गौर्या संप्रेषितेनापि व्याकृष्टा दिव्यमायया । कृष्णात्मजात्मजेनाथ रुदंती सा ह्यनाथवत्

ಗೌರಿಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಅವಳು ದಿವ್ಯಮಾಯೆಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತಳಾಗಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು; ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರನ ಪುತ್ರನು ಹಿಡಿದಾಗ ಅವಳು ಅನಾಥೆಯಂತೆ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳು।

Verse 30

स चापि तां बलाद्भुक्त्वा पार्वत्याः सखिभिः पुनः । नीतस्तु दिव्ययोगेन द्वारकां निमिषांतरात्

ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸಿದನು; ನಂತರ ಪಾರ್ವತಿಯ ಸಖಿಯರು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿದು, ದಿವ್ಯಯೋಗಬಲದಿಂದ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು।

Verse 31

मृदिता सा तदोत्थाय रुदंती विविधा गिरः । सखीभ्यः कथयित्वा तु देहत्यागे कृतक्षणा

ಅವಳು ದುಃಖದಿಂದ ನಲುಗಿ ಎದ್ದು, ಅಳುತ್ತಾ ಹಲವು ವಿಲಾಪವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದಳು. ಸಖಿಯರಿಗೆ ಹೇಳಿ ತಕ್ಷಣವೇ ದೇಹತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದಳು।

Verse 32

सख्या कृतात्मनो दोषं सा व्यास स्मारिता पुनः । सर्वं तत्पूर्ववृत्तांतं ततो दृष्ट्वा च सा भवत्

ಆಮೇಲೆ, ಓ ವ್ಯಾಸ, ಸಖಿಯು ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೋಷವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿತು. ನಂತರ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಅವಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೋಧಗೊಂಡಳು।

Verse 33

अब्रवीच्चित्रलेखां च ततो मधुरया गिरा । ऊषा बाणस्य तनया कुंभांडतनयां मुने

ನಂತರ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಬಾಣನ ಮಗಳು ಊಷಾ ಮಧುರ ವಾಣಿಯಿಂದ ಚಿತ್ರಲೇಖೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು; ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ಕುಂಭಾಂಡನ ಮಗಳು।

Verse 34

ऊषोवाच । सखि यद्येष मे भर्ता पार्वत्या विहितः पुरा । केनोपायेन ते गुप्तः प्राप्यते विधिवन्मया

ಊಷೆ ಹೇಳಿದರು—“ಸಖಿ! ಪಾರ್ವತೀ ದೇವಿಯು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ನನಗಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದ ಭರ್ತನು ಇವನೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ನೀನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿರುವ ಅವನನ್ನು ನಾನು ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಿ?”

Verse 35

कस्मिन्कुले स वा जातो मम येन हृतं मनः । इत्युषावचनं श्रुत्वा सखी प्रोवाच तां तदा

“ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕದ್ದವನು ಯಾವ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು?” ಎಂದು ಊಷಾ ಹೇಳಿದಳು. ಅವಳ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಸಖಿ ಆಗ ಅವಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

Verse 36

चित्रलेखोवाच । त्वया स्वप्ने च यो दृष्टः पुरुषो देवि तं कथम् । अहं संमानयिष्यामि न विज्ञातस्तु यो मम

ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ಹೇಳಿದಳು—“ದೇವಿ, ನೀನು ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಆ ಪುರುಷನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಿ? ಅವನು ನನಗೆ ತಿಳಿದವನು ಅಲ್ಲ.”

Verse 37

दैत्यकन्या तदुक्ते तु रागांधा मरणोत्सुका । रक्षिता च तया सख्या प्रथमे दिवसे ततः

ಆ ಮಾತುಗಳಾದಾಗ ದೈತ್ಯಕನ್ಯೆ ರಾಗದಿಂದ ಅಂಧಳಾಗಿ ಮರಣಕ್ಕೂ ಆಸಕ್ತಳಾದಳು. ಆಗ ಆ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಸಖಿಯು ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಳು.

Verse 38

पुनः प्रोवाच सोषा वै चित्रलेखा महामतिः । कुंभांडस्य सुता बाणतनयां मुनिसत्तम

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಂತರ ಕುಂಭಾಂಡನ ಪುತ್ರಿ ಮಹಾಮತಿ ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ಬಾಣನ ಪುತ್ರಿ ಊಷೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 39

चित्रलेखोवाच । व्यसनं तेऽपकर्षामि त्रिलोक्यां यदि भाष्यते । समानेष्ये नरं यस्ते मनोहर्ता तमादिश

ಚಿತ್ರಲೇಖೆ ಹೇಳಿದರು—“ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದಾದರೆ ನಿನ್ನ ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ನಾನು ದೂರಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಮನವನ್ನು ಕದ್ದ ಆ ಪುರುಷನನ್ನು ನಾನು ಕರೆತರುತ್ತೇನೆ—ಅವನು ಯಾರು ಎಂದು ಹೇಳು.”

Verse 40

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा वस्त्रपुटके देवान्दैत्यांश्च दानवान् । गन्धर्वसिद्धनागांश्च यक्षादींश्च तथालिखत्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ವಸ್ತ್ರಪుటಕದಲ್ಲಿ ದೇವರು, ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು; ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಾದಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಲಿಖಿತಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 41

तथा नरांस्तेषु वृष्णीञ्शूरमानकदुंदुभिम् । व्यलिखद्रामकृष्णौ च प्रद्युम्नं नरसत्तमम्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ನರರಲ್ಲಿ ಅವನು ವೃಷ್ಣಿವಂಶೀಯರಾದ ಶೂರ, ಆನಕದುಂದುಭಿ; ಹಾಗೆಯೇ ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರನ್ನು ಲಿಖಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ನರಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನೂ ಬರೆಯಿಸಿದನು.

Verse 42

अनिरुद्धं विलिखितं प्राद्युम्निं वीक्ष्य लज्जिता । आसीदवाङ्मुखी चोषा हृदये हर्षपूरिता

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಬರೆದ ಅನಿರುದ್ಧನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ಊಷೆ ಲಜ್ಜಿತಳಾದಳು. ಮಾತು ನಿಂತು, ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ನಿಂತಳು.

Verse 43

ऊषा प्रोवाच चौरोऽसौ मया प्राप्तस्तु यो निशि । पुरुषः सखि येनाशु चेतोरत्नं हृतं मम

ಊಷೆ ಹೇಳಿದರು—ಸಖಿ! ರಾತ್ರಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ ಆ ಪುರುಷನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಳ್ಳನೇ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ನನ್ನ ಹೃದಯರತ್ನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡನು.

Verse 44

यस्य संस्पर्शनादेव मोहिताहं तथाभवम् । तमहं ज्ञातुमिच्छामि वद सर्वं च भामिनि

ಯಾರ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ನಾನು ಹೀಗೆ ಮೋಹಿತನಾದೆನೋ, ಅವನನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ಭಾಮಿನಿ (ತೇಜಸ್ವಿನಿ), ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು.

Verse 45

कस्यायमन्वये जातो नाम किं चास्य विद्यते । इत्युक्ता साब्रवीन्नाम योगिनी तस्य चान्वयम्

“ಇವನು ಯಾವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು? ಇವನ ಹೆಸರು ಏನು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಯೋಗಿನಿಯು ಅವನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕುಲಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು।

Verse 46

सर्वमाकर्ण्य सा तस्य कुलादि मुनिसत्तम । उत्सुका बाणतनया बभाषे सा तु कामिनी

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವನ ಕುಲಾದಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿ, ಬಾಣನ ಪುತ್ರಿ—ಉತ್ಸುಕಳಾಗಿ, ಪ್ರೇಮವಶಳಾಗಿ—ಅಂದು ಮಾತಾಡಿದಳು।

Verse 47

ऊषोवाच । उपायं रचय प्रीत्या तत्प्राप्त्यै सखि तत्क्षणात् । येनोपायेन तं कांतं लभेयं प्राणवल्लभम्

ಊಷೆ ಹೇಳಿದರು—ಸಖಿಯೇ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸು; ಅದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಪ್ರಿಯನಾದ ಆ ಕಾಂತನನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ।

Verse 48

यं विनाहं क्षणं नैकं सखि जीवितुमुत्सहे । तमानयेह सद्यत्नात्सुखिनीं कुरु मां सखि

ಸಖಿಯೇ, ಅವನಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಬದುಕಲು ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸರ್ವಯತ್ನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದು ನನ್ನನ್ನು ಸುಖಿನಿಯಾಗಿಸು, ಸಖಿಯೇ।

Verse 49

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्ता सा तथा बाणात्मजया मंत्रिकन्यका । विस्मिताभून्मुनिश्रेष्ठ सुविचारपराऽभवत्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಬಾಣನ ಪುತ್ರಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಮಂತ್ರಿಯ ಕನ್ಯೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಳು, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮತ್ತು ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತು।

Verse 50

ततस्सखीं समाभाष्य चित्रलेखा मनोजवा । बुद्ध्वा तं कृष्णपौत्रं सा द्वारकां गंतुमुद्यता

ನಂತರ ಸಖಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಮನೋಜವಳಾದ ಚಿತ್ರಲೇಖೆ—ಅವನು ಕೃಷ್ಣನ ಮೊಮ್ಮಗನೆಂದು ತಿಳಿದು—ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧಳಾದಳು।

Verse 51

ज्येष्ठकृष्णचतुर्दश्यां तृतीये तु गतेऽहनि । आप्रभातान्मुहूर्ते तु संप्राप्ता द्वारकां पुरीम्

ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ದಿನ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ಪ್ರಭಾತಕ್ಕೂ ಮುನ್ನದ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಅವಳು ದ್ವಾರಕಾ ನಗರಿಗೆ ತಲುಪಿದಳು।

Verse 52

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहि तायां पंचमे युद्धखण्डे ऊषाचरित्रवर्णनं नाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಊಷಾಚರಿತ್ರವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಐವತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 53

क्रीडन्नारीजनैस्सार्द्धं प्रपिबन्माधवी मधु । सर्वांगसुन्दरः श्यामः सुस्मितो नवयौवनः

ಸ್ತ್ರೀಜನರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಮಾಧವೀ ಮಧುವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರ, ಮೃದುಸ್ಮಿತ, ನವಯೌವನದ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ।

Verse 54

ततः खट्वां समारूढमंधकारपटेन सा । आच्छादयित्वा योगेन तामसेन च माधवम्

ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ಖಟ್ವೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ತಾಮಸ ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಮಾಧವ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಅಂಧಕಾರದ ಪರದೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಿ ಅವನ ಬೋಧವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಳು।

Verse 55

ततस्सा मूर्ध्नि तां खट्वां गृहीत्वा निमिषांतरात् । संप्राप्ता शोणितपुरं यत्र सा बाणनंदिनी

ನಂತರ ಅವಳು ಆ ಖಟ್ವೆಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಕಣ್ಮಿಟುಕಿನೊಳಗೆ ಶೋಣಿತಪುರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದಳು—ಅಲ್ಲಿ ಬಾಣನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 56

कामार्ता विविधान्भावाञ्चकारोन्मत्तमानसा । आनीतमथ तं दृष्ट्वा तदा भीता च साभवत्

ಕಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಉನ್ಮತ್ತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಲವು ಭಾವಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು; ಆದರೆ ಅವನನ್ನು ಮುಂದೆ ತಂದಾಗ ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಭೀತಳಾದಳು।

Verse 57

अंतःपुरे सुगुप्ते च नवे तस्मिन्समागमे । यावत्क्रीडितुमारब्धं तावज्ज्ञातं च तत्क्षणात्

ಅಂತಃಪುರದ ಆ ಹೊಸದೂ ಸುಗೋಪ್ತವೂ ಆದ ಸಮಾಗಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕ್ರೀಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅದು ತಿಳಿದುಬಿಟ್ಟಿತು।

Verse 58

अंतःपुरद्वारगतैर्वेत्रजर्जरपाणिभिः । इंगितैरनुमानैश्च कन्यादौःशील्यमाचरन्

ಅಂತಃಪುರದ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ನಿಂತು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ವೇತ್ರದಂಡಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಸೇವಕರು ಸೂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅನುಮಾನಗಳಿಂದ ಕನ್ಯೆಯ ಶೀಲಾಚಾರವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ತಕ್ಕಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದರು।

Verse 59

स चापि दृष्टस्तैस्तत्र नरो दिव्यवपुर्धरः । तरुणो दर्शनीयस्तु साहसी समरप्रियः

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನ ದೇಹಧಾರಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡರು—ಯುವಕ, ಮನೋಹರ, ಸಾಹಸಿ ಮತ್ತು ಸಮರಪ್ರಿಯ।

Verse 60

तं दृष्ट्वा सर्वमाचख्युर्बाणाय बलिसूनवे । पुरुषास्ते महावीराः कन्यान्तःपुररक्षकाः

ಅವನನ್ನು ಕಂಡು, ಆ ಮಹಾವೀರರು—ಕನ್ಯೆಯರ ಅಂತಃಪುರ ರಕ್ಷಕರು—ಬಲಿಯ ಪುತ್ರ ಬಾಣನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 61

द्वारपाला ऊचुः । देव कश्चिन्न जानीते गुप्तश्चांतःपुरे बलात् । स कस्तु तव कन्यां वै स्वयंग्राहादधर्षयत्

ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಹೇಳಿದರು—“ದೇವಾ! ಅವನು ಯಾರು ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದು; ಬಲದಿಂದ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನುಗ್ಗಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಯಾರು ಅವನು, ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮರ್ಯಾದೆ ಮೀರಿ ವರ್ತಿಸಿದನು?”

Verse 62

दानवेन्द्र महाबाहो पश्यपश्यैनमत्र च । यद्युक्तं स्यात्तत्कुरुष्व न दुष्टा वयमित्युत

“ಹೇ ದಾನವೇಂದ್ರ, ಮಹಾಬಾಹೋ! ಇಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ನೋಡು, ನೋಡು. ಯುಕ್ತವಾದುದನ್ನೇ ಮಾಡು; ನಾವು ದುಷ್ಟರಲ್ಲ”—ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು।

Verse 63

सनत्कुमार उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा दानवेन्द्रो महाबलः । विस्मितोभून्मुनिश्रेष्ठ कन्यायाः श्रुतदूषणः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ದಾನವೇಂದ್ರನು ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡನು; ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಕನ್ಯೆಯ ಕುರಿತು ನಿಂದನೀಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವನು ಕೇಳಿದ್ದನು.