अध्याय ३८ — काली-शंखचूड-युद्धे अस्त्रप्रयोगः (Kālī and Śaṅkhacūḍa: Mantra-Weapons and Surrender in Battle)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । सा च गत्वा हि संग्रामं सिंहनादं चकार ह । देव्याश्च तेन नादेन मूर्च्छामापुश्च दानवाः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ದೇವಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಿದಳು. ದೇವಿಯ ಆ ನಾದದಿಂದ ದಾನವರು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತರಾಗಿ ಕುಸಿದರು.

Verse 2

अट्टाट्टहासमशिवं चकार च पुनः पुनः । तदा पपौ च माध्वीकं ननर्त रणमूर्द्धनि

ಅವನು ಮರುಮರು ಘೋರವೂ ಭಯಂಕರವೂ ಆದ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಮಾಧ್ವೀಕ (ಮಧುಮದ್ಯ) ಕುಡಿದು, ರಣಭೂಮಿಯ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದನು—ಯುದ್ಧಮಧ್ಯೆ ರುದ್ರಶಕ್ತಿಯ ಭೀತಿದಾಯಕ ವೈಭವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ.

Verse 3

उग्रदंष्ट्रा चोग्रदंडा कोटवी च पपौ मधु । अन्याश्च देव्यस्तत्राजौ ननृतुर्मधु संपपुः

ಉಗ್ರದಂಷ್ಟ್ರಾ, ಉಗ್ರದಂಡಾ ಮತ್ತು ಕೋಟವೀ ಮಧುವನ್ನು ಕುಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ದೇವಿಯರೂ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ ಮರುಮರು ಮಧುವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದರು.

Verse 4

महान् कोलाहलो जातो गणदेवदले तदा । जहृषुर्बहुगर्जंतस्सर्वे सुरगणादयः

ಆ ವೇಳೆ ಗಣದೇವದಳದಲ್ಲಿಯೂ ದೇವಗಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ದೇವಸಮೂಹಗಳು ಪುನಃಪುನಃ ಘೋರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದರು.

Verse 5

दृष्ट्वा कालीं शंखचूडश्शीघ्रमाजौ समाययौ । दानवाश्च भयं प्राप्ता राजा तेभ्योऽभयं ददौ

ಕಾಳಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಶಂಖಚೂಡನು ತಕ್ಷಣವೇ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದನು. ದಾನವರು ಭಯಪಟ್ಟುಕೊಂಡರು; ಆದರೆ ಅವರ ರಾಜನು ಅವರಿಗೆ ಅಭಯ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 6

काली चिक्षेप वह्निं च प्रलयाग्निशिखोपमम् । राजा जघान तं शीघ्रं वैष्णवांकितलीलया

ಕಾಳಿಯು ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಶಿಖೆಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಎಸೆದಳು. ಆದರೆ ರಾಜನು ವೈಷ್ಣವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಂಕಿತವಾದ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶಮಾಡಿದನು.

Verse 7

नारायणास्त्रं सा देवी चिक्षेप तदुपर्यरम् । वृद्धिं जगाम तच्छस्त्रं दृष्ट्वा वामं च दानवम्

ನಂತರ ದೇವಿಯು ಅವನ ಮೇಲೆ ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದಳು. ಎದುರಿನ ದುಷ್ಟ ದಾನವನನ್ನು ಕಂಡು ಆ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಯಿತು.

Verse 8

तं दृष्ट्वा शंखचूडश्च प्रलयाग्निशिखोपमम् । पपात दंडवद्भूमौ प्रणनाम पुनःपुनः

ಅವನನ್ನು ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಶಿಖೆಯಂತೆ ದಹಿಸುತ್ತಿರುವವನಾಗಿ ಕಂಡ ಶಂಖಚೂಡನು ದಂಡವತ್ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಪುನಃಪುನಃ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 9

निवृत्तिं प्राप तच्छ्स्त्रं दृष्ट्वा नम्रं च दानवम् । ब्रह्मास्त्रमथ सा देवी चिक्षेप मंत्रपूर्वकम्

ನಮ್ರನಾದ ದಾನವನನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಅಸ್ತ್ರವು ಉಪಸಂಹೃತವಾಯಿತು; ನಂತರ ದೇವಿಯು ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ತಮಾಡಿದಳು।

Verse 10

तं दृष्ट्वा प्रज्ज्वलंतं च प्रणम्य भुवि संस्थितः । ब्रह्मास्त्रेण दानवेन्द्रो विनिवारं चकार ह

ಅವನನ್ನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿರುವವನಾಗಿ ಕಂಡ ದಾನವೇಂದ್ರನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ತಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು।

Verse 11

अथ क्रुद्धो दानवेन्द्रो धनुराकृष्य रंहसा । चिक्षेप दिव्यान्यस्त्राणि देव्यै वै मंत्रपूर्वकम्

ಆಮೇಲೆ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ದಾನವೇಂದ್ರನು ವೇಗವಾಗಿ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೇವಿಯ ಮೇಲೆ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ತಮಾಡಿದನು।

Verse 12

आहारं समरे चक्रे प्रसार्य मुखमायतम् । जगर्ज साट्टहासं च दानवा भयमाययुः

ಸಮರದಲ್ಲಿ ಅವನು ದೀರ್ಘಮುಖವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ನುಂಗಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು; ನಂತರ ಅಟ್ಟಹಾಸದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದಾಗ ದಾನವರು ಭಯಾಕ್ರಾಂತರಾದರು।

Verse 13

काल्यै चिक्षेप शक्तिं स शतयोजनमायताम् । देवी दिव्यास्त्रजालेन शतखंडं चकार सा

ಅವನು ಕಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ಶತಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಶಕ್ತಿ-ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಸೆದನು. ದೇವಿಯು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಜಾಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ಶತಖಂಡಗಳಾಗಿ ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಿದಳು.

Verse 14

स च वैष्णवमस्त्रं च चिक्षेप चंडिकोपरि । माहेश्वरेण काली च विनिवारं चकार सा

ಅವನು ಚಂಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ವೈಷ್ಣವಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ಕಾಳಿಯು ಮಾಹೇಶ್ವರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ತಡೆದು ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸಿದಳು.

Verse 15

एवं चिरतरं युद्धमन्योन्यं संबभूव ह । प्रेक्षका अभवन्सर्वे देवाश्च दानवा अपि

ಹೀಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ದೇವರೂ ದಾನವರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಕೇವಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿ ನಿಂತರು.

Verse 16

अथ कुद्धा महादेवी काली कालसमा रणे । जग्राह मन्त्रपूतं च शरं पाशुपतं रुषा

ನಂತರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾಲಸಮಾನವಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮಹಾದೇವಿ ಕಾಳಿಯು ಮಂತ್ರಪೂತ ಪಾಶುಪತ ಬಾಣವನ್ನು ರೋಷದಿಂದ ಹಿಡಿದಳು.

Verse 17

क्षेपात्पूर्वं तन्निषेद्धुं वाग्बभूवाशरीरिणी । न क्षिपास्त्रमिदं देवि शंखचूडाय वै रुषा

ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಸೆಯುವ ಮೊದಲು ತಡೆಯಲು ಅಶರೀರವಾಣಿ ಉದಯವಾಯಿತು—“ದೇವಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಶಂಖಚೂಡನ ಮೇಲೆ ಈ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಸೆಯಬೇಡ.”

Verse 18

मृत्युः पाशुपतान्नास्त्यमोघादपि च चंडिके । शंखचूडस्य वीरस्योपायमन्यं विचारय

ಹೇ ಚಂಡಿಕೆ, ವೀರ ಶಂಖಚೂಡನ ಮರಣವು ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಅಮೋಘ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸು.

Verse 19

इत्याकर्ण्य भद्रकाली न चिक्षेप तदस्त्रकम् । शतलक्षं दानवानां जघास लीलया क्षुधा

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಭದ್ರಕಾಳಿಯು ಆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎಸೆಯಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಷುಧೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾಗಿ ಅವಳು ಲೀಲೆಯಿಂದ ದಾನವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷರನ್ನು ನುಂಗಿಬಿಟ್ಟಳು.

Verse 20

अत्तुं जगाम वेगेन शंखचूडं भयंकरी । दिव्यास्त्रेण च रौद्रेण वारयामास दानवः

ಭಯಂಕರಿಯಾದ ದೇವಿ ವೇಗದಿಂದ ಶಂಖಚೂಡನನ್ನು ನುಂಗಲು ಧಾವಿಸಿದಳು; ಆದರೆ ಆ ದಾನವನು ದಿವ್ಯ ರೌದ್ರ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ತಡೆದನು.

Verse 21

अथ क्रुद्धो दानवेन्द्रः खड्गं चिक्षेप सत्वरम् । ग्रीष्मसूर्योपमं तीक्ष्णधारमत्यंतभीकरम्

ಆಮೇಲೆ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ದಾನವೇಂದ್ರನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎಸೆದನು—ಅದು ಗ್ರೀಷ್ಮಸೂರ್ಯನಂತೆ ದೀಪ್ತ, ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣಧಾರೆಯುಳ್ಳದು, ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು.

Verse 22

सा काली तं समालोक्यायांतं प्रज्वलितं रुषा । प्रसार्य मुखमाहारं चक्रे तस्य च पश्यतः

ಆ ಕಾಳಿಯು ಅವನು ಕೋಪದಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಬಾಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಅವನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.

Verse 23

दिव्यान्यस्त्राणि चान्यानि चिच्छेद दानवेश्वरः । प्राप्तानि पूर्वतश्चक्रे शतखंडानि तानि च

ದಾನವರ ಅಧಿಪತಿಯು ಆ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಇತರ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನೂ ಛೇದಿಸಿದನು. ಅವು ಅವನತ್ತ ಬಂದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಅವನು ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿ ಶತಖಂಡಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 24

पुनरत्तुं महादेवी वेगतस्तं जगाम ह । सर्वसिद्धेश्वरः श्रीमानंतर्धानं चकार सः

ಮತ್ತೆ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಮಹಾದೇವಿ ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೋದಳು; ಆದರೆ ಸರ್ವಸಿದ್ಧೇಶ್ವರನಾದ ಶ್ರೀಮಂತನು ಅಂತರಧಾನವನ್ನಾದನು.

Verse 25

वेगेन मुष्टिना काली तमदृष्ट्वा च दानवम् । बभंज च रथं तस्य जघान किल सारथिम्

ಆಗ ಕಾಳಿಯು ವೇಗದ ಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರದಿಂದ—ಆ ದಾನವನನ್ನು ನೋಡದೇಯೇ—ಅವನೆಡೆಗೆ ಬಡಿದಳು. ಅವನ ರಥವನ್ನು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಮುರಿದು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನೂ ಕೆಡವಿದಳು।

Verse 26

अथागत्य द्रुतं मायी चक्रं चिक्षेप वेगतः । भद्रकाल्यै शंखचूडः प्रलयाग्निशिखो पमम्

ನಂತರ ಮಾಯಾವಿ ಶಂಖಚೂಡನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು, ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಭದ್ರಕಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ಚಕ್ರವನ್ನು ಎಸೆದನು—ಅದು ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯ ಶಿಖೆಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 27

सा देवी तं तदा चक्रं वामहस्तेन लीलया । जग्राह स्वमुखेनैवाहारं चक्रे रुषा द्रुतम्

ಆಗ ದೇವಿಯು ಆ ಚಕ್ರವನ್ನು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಲೀಲೆಯಂತೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು; ನಂತರ ಕೋಪದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಬಾಯಿಗೆ ತಂದು, ನುಂಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದಳು।

Verse 28

मुष्ट्या जघान तं देवी महाकोपेन वेगतः । बभ्राम दानवेन्द्रोपि क्षणं मूर्च्छामवाप सः

ಆಗ ದೇವಿಯು ಮಹಾಕೋಪದಿಂದ ಮಹಾವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದಳು. ದಾನವರ ಅಧಿಪತಿಯೂ ತತ್ತರಿಸಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.

Verse 29

क्षणेन चेतनां प्राप्य स चोत्तस्थौ प्रतापवान् । न चक्रे बाहु युद्धं च मातृबुद्ध्या तया सह

ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಆ ಪ್ರತಾಪವಂತನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು; ಆದರೆ ಅವಳನ್ನು ಮಾತೃಭಾವದಿಂದ ನೋಡಿ, ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಬಾಹುಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 30

गृहीत्वा दानवं देवी भ्रामयित्वा पुनःपुनः । ऊर्द्ध्वं च प्रापयामास महाकोपेन वेगतः

ದೇವಿಯು ದಾನವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮರುಮರು ತಿರುಗಿಸಿ, ಮಹಾಕೋಪದಿಂದ ಮಹಾವೇಗದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಸೆದಳು.

Verse 31

उत्पपात च वेगेन शंखचूडः प्रतापवान् । निपत्य च समुत्तस्था प्रणम्य भद्रकालिकाम्

ಆಗ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಶಂಖಚೂಡನು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಜಿಗಿದು ಎದ್ದನು. ಬಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು, ಭದ್ರಕಾಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು.

Verse 32

रत्नेन्द्रसारनिर्माणविमानं सुमनो हरम् । आरुरोह स हृष्टात्मा न भ्रान्तोपि महारणे

ರತ್ನಾಧಿಪತಿಯ ಸಾರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಮನೋಹರವಾದ ಆ ವಿಮಾನವನ್ನು ಅವನು ಹರ್ಷಚಿತ್ತದಿಂದ ಏರಿದನು; ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಮೋಹಿತನಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 33

दानवानां हि क्षतजं सा पपौ कालिका क्षुधा । एतस्मिन्नंतरे तत्र वाग्वभूवाशरीरिणी

ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕಾಲಿಕಾ ದಾನವರ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಹರಿದ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿದಳು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ದೇಹವಿಲ್ಲದ ವಾಣಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 34

लक्षं च दानवेन्द्राणामवशिष्टं रणेऽधुना । उद्धतं गुञ्जतां सार्द्धं ततस्त्वं भुंक्ष्व चेश्वरि

“ಇನ್ನೂ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾನವೇಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ—ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವವರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಈಶ್ವರಿ, ಅವರ ಗದ್ದಲದ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಅವರನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸು (ಸಂಹರಿಸು).”

Verse 35

संग्रामे दानवेन्द्रं च हंतुं न कुरु मानसम् । अवध्योयं शंखचूडस्तव देवीति निश्चयम्

“ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾನವೇಂದ್ರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಡ. ಓ ದೇವಿ, ಈ ಶಂಖಚೂಡನು ನಿನಗೆ ಅವಧ್ಯನು—ಇದು ನಿಶ್ಚಯ.”

Verse 36

तच्छुत्वा वचनं देवी निःसृतं व्योममंडलात् । दानवानां बहूनां च मांसं च रुधिरं तथा

ವ್ಯೋಮಮಂಡಲದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿದ ದೇವಿಯು, ಅನೇಕ ದಾನವರ ಮಾಂಸವೂ ರಕ್ತವೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡಳು।

Verse 37

भुक्त्वा पीत्वा भद्रकाली शंकरांतिकमाययौ । उवाच रणवृत्तांतं पौर्वापर्येण सक्रमम्

ಭೋಜನಪಾನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಭದ್ರಕಾಳಿ ಶಂಕರನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಳು. ನಂತರ ಯುದ್ಧವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಆದಿಯಿಂದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು।

Verse 38

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वि० रुद्रसं०पं०युद्धखंडे शंखचूडवधे कालीयुद्धवर्णनं नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಗದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ ಶಂಖಚೂಡವಧ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿನ ‘ಕಾಳೀಯುದ್ಧವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಮೂವತ್ತೆಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.