शङ्खचूडदूतागमनम् — The Arrival of Śaṅkhacūḍa’s Envoy (and Praise of Śiva)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । तत्र स्थित्वा दानवेन्द्रो महान्तं दानवेश्वरम् । दूतं कृत्वा महाविज्ञं प्रेषयामास शंकरम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ದಾನವರೇಂದ್ರನು ದಾನವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್, ಪ್ರಾಜ್ಞನೂ ವಿವೇಕಿಯೂ ಆದ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ದೂತನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ ಶಂಕರನ (ಶಿವನ) ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 2

स तत्र गत्वा दूतश्च चन्द्रभालं ददर्श ह । वटमूले समासीनं सूर्यकोटिसमप्रभम्

ಅಲ್ಲಿ ಹೋದ ದೂತನು ಚಂದ್ರಭಾಲನನ್ನು ಕಂಡನು—ವಟವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 3

कृत्वा योगासनं दृष्ट्या मुद्रायुक्तं च सस्मितम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं ज्वलंतं ब्रह्मतेजस

ಯೋಗಾಸನವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸ್ಥಿರ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುದ್ರಾಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಮೃದುಸ್ಮಿತದಿಂದ—ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 4

त्रिशूलपट्टिशधरं व्याघ्रचर्मांबरावृतम् । भक्तमृत्युहरं शांतं गौरीकान्तं त्रिलोचनम्

ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಶವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮಾಂಬರದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ; ಭಕ್ತರ ಮರಣವನ್ನೂ ಹರಿಸುವ ಶಾಂತನಾದ ಗೌರೀಕಾಂತ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಮಹಾದೇವನು।

Verse 5

तपसां फलदातारं कर्त्तारं सर्वसंपदाम् । आशुतोषं प्रसन्नास्य भक्तानुग्रहकारकम्

ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲದಾತ, ಸರ್ವಸಂಪತ್ತಿನ ಕರ್ತೃ; ಕ್ಷಿಪ್ರಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಆಶುತೋಷ, ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನಮುಖ—ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುವ ಶಿವನು.

Verse 6

विश्वनाथं विश्वबीजं विश्वरूपं च विश्वजम् । विश्वंभरं विश्वकरं विश्वसंहारकारणम्

ನಾನು ವಿಶ್ವನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವನೇ ವಿಶ್ವಬೀಜ, ಅವನ ರೂಪವೇ ವಿಶ್ವ, ವಿಶ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾಗುವವನು; ಅವನು ಜಗದ್ಧಾರಕ, ಸರ್ವಕರ್ತೃ, ವಿಶ್ವಸಂಹಾರದ ಕಾರಣ.

Verse 7

कारणं कारणानां च नरकार्णवतारणम् । ज्ञानप्रदं ज्ञानबीजं ज्ञानानन्दं सनातनम्

ಅವನು ಕಾರಣಗಳಿಗೂ ಕಾರಣ, ನರಕಸಾಗರದಿಂದ ದಾಟಿಸುವವನು. ಅವನು ಮೋಕ್ಷಪ್ರದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಜ್ಞಾನಬೀಜ, ಜ್ಞಾನಾನಂದಸ್ವರೂಪನಾದ ಸನಾತನ.

Verse 8

अवरुह्य रथाद् दूतस्तं दृष्ट्वा दानवेश्वरः । शंकरं सकुमारं च शिरसा प्रणनाम सः

ರಥದಿಂದ ಇಳಿದ ದೂತನು, ದಾನವರ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಶಂಕರನಿಗೂ ದಿವ್ಯ ಕುಮಾರನಿಗೂ (ಸ್ಕಂದನಿಗೂ) ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 9

वामतो भद्रकाली च स्कंदं तत्पुरतः स्थितम् । लोकाशिषं ददौ तस्मै काली स्कंदश्च शंकरः

ಅವನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಕಾಳಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು, ಅವನ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಆಗ ಕಾಳಿ, ಸ್ಕಂದ ಮತ್ತು ಶಂಕರರು ಅವನಿಗೆ ಲೋಕಗಳ ಮಂಗಳಕರ ಶಿವಾಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದರು.

Verse 10

अथासौ शंखचूडस्य दूतः परमशास्त्रवित् । उवाच शंकरं नत्वा करौ बद्ध्वा शुभं वचः

ಆಮೇಲೆ ಶಂಖಚೂಡನ ದೂತನು—ಪರಮ ಶಾಸ್ತ್ರವಿತ್—ಶಂಕರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಶುಭ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 11

दूत उवाच । शंखचूडस्य दूतोऽहं त्वत्सकाशमिहागतः । वर्तते ते किमिच्छाद्य तत्त्वं ब्रूहि महेश्वर

ದೂತನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಶಂಖಚೂಡನ ದೂತನು; ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರನೇ, ಈಗ ನೀವು ಏನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀರಿ? ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.

Verse 12

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा च वचनं शंखचूडस्य शंकरः । प्रसन्नात्मा महादेवो भगवांस्तमुवाच ह

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಶಂಖಚೂಡನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಗವಾನ್ ಮಹಾದೇವನಾದ ಶಂಕರನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 13

महादेव उवाच । शृणु दूत महाप्राज्ञ वचो मम सुखावहम् । कथनीयमिदं तस्मै निर्विवादं विचार्य च

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ದೂತನೇ, ಸುಖ-ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ತರುವ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ, ವಿವಾದವಿಲ್ಲದಂತೆ ಇದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸು.

Verse 14

विधाता जगतां ब्रह्मा पिता धर्मस्य धर्मवित् । मरीचिस्तस्य पुत्रश्च कश्यपस्तत्सुतः स्मृतः

ಲೋಕಗಳ ವಿಧಾತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಧರ್ಮವಿದನು; ಧರ್ಮಪಿತನೆಂದು ಸ್ಮೃತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಪುತ್ರ ಮರೀಚಿ; ಮರೀಚಿಯ ಪುತ್ರ ಕಶ್ಯಪನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 15

दक्षः प्रीत्या ददौ तस्मै निजकन्यास्त्रयोदश । तास्वेका च दनुस्साध्वी तत्सौभाग्यविवर्द्धिनी

ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದಕ್ಷನು ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಹದಿಮೂರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಅವರಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ವಿಯಾದ ದನು ಒಬ್ಬಳು; ಅವಳು ಅವನ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶುಭಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದಳು.

Verse 16

चत्वारस्ते दनोः पुत्रा दानवास्तेजसोल्बणाः । तेष्वेको विप्रचित्तिस्तु महाबलपराक्रमः

ದನುವಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು—ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದಾನವರು. ಅವರಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ ಎಂಬ ಒಬ್ಬನು ಮಹಾಬಲ ಮತ್ತು ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 17

तत्पुत्रो धार्मिको दंभो दानवेन्द्रो महामतिः । तस्य त्वं तनयः श्रेष्ठो धर्मात्मा दानवेश्वरः

ಅವನ ಪುತ್ರ ದಂಭನು—ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ, ದಾನವರಲ್ಲಿ ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಅಧಿಪತಿ. ಮತ್ತು ನೀನು ಅವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ—ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ದಾನವೇಶ್ವರನು.

Verse 18

पुरा त्वं पाषर्दो गोपो गोपेष्वेव च धार्मिकः । अधुना राधिकाशापाज्जातस्त्वं दानवेश्वरः

ಹಿಂದೆ ನೀನು ಪಾಷರ್ದ ಎಂಬ ಗೋಪನು; ಗೋಪರಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದೆ. ಈಗ ರಾಧಿಕೆಯ ಶಾಪದಿಂದ ನೀನು ದಾನವೇಶ್ವರನಾಗಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದಿದ್ದೀ.

Verse 19

दानवीं योनिमायातस्तत्त्वतो न हि दानवः । निजवृतं पुरा ज्ञात्वा देववैरं त्यजाधुना

ನೀನು ದಾನವೀ ಯೋನಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ ತತ್ತ್ವತಃ ದಾನವನು ಅಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಪೂರ್ವವೃತ್ತವನ್ನು ತಿಳಿದು ಈಗಲೇ ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಈ ವೈರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು.

Verse 20

द्रोहं न कुरु तैस्सार्द्धं स्वपदं भुंक्ष्व सादरम् । नाधिकं सविकारं च कुरु राज्यं विचार्य च

ಅವರೊಡನೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ವಪದವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಅನುಭವಿಸು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳು; ಅತಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿಕಾರ–ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಶಾಂತಿಯಿಂದ ಆಳಬೇಡ.

Verse 21

देहि राज्यं च देवानां मत्प्रीतिं रक्ष दानव । निजराज्ये सुखं तिष्ठ तिष्ठंतु स्वपदे सुराः

ಓ ದಾನವನೇ! ದೇವರ ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಮರಳಿ ಒಪ್ಪಿಸು; ನನ್ನ ಪ್ರಸನ್ನತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡು. ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸು; ಸುರರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಪದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರಲಿ.

Verse 22

अलं भूतविरोधेन देवद्रोहेण किं पुनः । कुलीनाश्शुद्धकर्माणः सर्वे कश्यपवंशजाः

ಭೂತಜೀವಿಗಳೊಡನೆ ವಿರೋಧವೇ ಸಾಕು—ಇನ್ನೂ ದೇವದ್ರೋಹದ ಮಾತೇನು! ಇವರೆಲ್ಲ ಕಶ್ಯಪವಂಶಜರು, ಕುಲೀನರು, ಶುದ್ಧಕರ್ಮಿಗಳು.

Verse 23

यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्या दिकानि च । ज्ञातिद्रोहजपापस्य कलां नार्हंति षोडशीम्

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಎಷ್ಟೇ ಪಾಪಗಳಿದ್ದರೂ, ಸ್ವಜನದ್ರೋಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಪಾಪದ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 24

सनत्कुमार उवाच । इत्यादिबहुवार्त्तां च श्रुतिस्मृतिपरां शुभाम् । प्रोवाच शंकरस्तस्मै बोधयन् ज्ञानमुत्तमम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಪರವಾದ ಅನೇಕ ಶುಭ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಂಕರನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 25

शिक्षितश्शंखचूडेन स दूतस्तर्कवित्तम । उवाच वचनं नम्रो भवितव्यविमोहितः

ಶಂಖಚೂಡನಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಆ ದೂತನು, ತರ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು, ವಿನಯದಿಂದ ತನ್ನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಆದರೆ ವಿಧಿಯ ಬಲದಿಂದ ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಮೋಹಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 26

दूत उवाच । त्वया यत्कथितं देव नान्यथा तत्तथा वचः । तथ्यं किंचिद्यथार्थं च श्रूयतां मे निवेदनम्

ದೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಾ! ನೀವು ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಬೇರೆಲ್ಲ; ಅದೇ ಯಥಾರ್ಥ. ಆದರೂ ನನ್ನ ನಿವೇದನವನ್ನೂ ಕೇಳಿರಿ—ಸತ್ಯವೂ ಯಥೋಚಿತವೂ ಆದುದನ್ನು.

Verse 27

ज्ञातिद्रोहे महत्पापं त्वयोक्तमधुना च यत् । तत्किमीशासुराणां च न सुराणां वद प्रभो

ಸ್ವಜನದ್ರೋಹ ಮಹಾಪಾಪವೆಂದು ನೀವು ಈಗ ಹೇಳಿದರು. ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರಭೋ, ಹೇಳಿರಿ—ಇದು ಈಶಾಸುರರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದೇ, ದೇವರಿಗೆ ಅಲ್ಲವೇ?

Verse 28

सर्वेषामिति चेत्तद्वै तदा वच्मि विचार्य च । निर्णयं ब्रूहि तत्राद्य कुरु संदेहभंजनम्

ನೀವು “ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ” ಎಂದರೆ, ನಾನು ಕೂಡ ವಿಚಾರಿಸಿ ಹೇಳುವೆನು. ಈಗ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹೇಳಿ ನನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸಿರಿ.

Verse 29

मधुकैटभयोर्दैत्यवरयोः प्रलयार्णवे । शिरश्छेदं चकारासौ कस्माच्चक्री महेश्वर

ಪ್ರಳಯಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೈತ್ಯರ ಶಿರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮಹೇಶ್ವರನು ಚಕ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ಏಕೆ ಛೇದಿಸಿದನು?

Verse 30

त्रिपुरैस्सह संयुद्धं भस्मत्वकरणं कुतः । भवाञ्चकार गिरिश सुरपक्षीति विश्रुतम्

ತ್ರಿಪುರರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಹೇಗೆ ನಡೆದು ಅವರು ಭಸ್ಮವಾದರು? ಹೇ ಗಿರೀಶ, ನೀನು ‘ಸುರಪಕ್ಷ’—ದೇವರ ರಕ್ಷಕ—ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀ.

Verse 31

गृहीत्वा तस्य सर्वस्वं कुतः प्रस्थापितो बलिः । सुतलादि समुद्धर्तुं तद्द्वारे च गदाधरः

ಅವನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬಲಿಯನ್ನು ನಂತರ ಹೇಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು? ಸುತಲಾದಿ ಪಾತಾಳಗಳಿಂದ (ಅವನನ್ನು) ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಲು ಗದಾಧರ ವಿಷ್ಣು ಆ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.

Verse 32

सभ्रातृको हिरण्याक्षः कथं देवैश्च हिंसितः । शुंभादयोऽसुराश्चैव कथं देवैर्निपातिताः

ಸಹೋದರನೊಡನೆ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ದೇವರುಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂಹರಿಸಿದರು? ಹಾಗೆಯೇ ಶುಂಭಾದಿ ಅಸುರರನ್ನು ದೇವರುಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಡವಿದರು?

Verse 33

पुरा समुद्रमथने पीयूषं भक्षितं सुरैः । क्लेशभाजो वयं तत्र ते सर्वे फलभोगिनः

ಹಿಂದೆ ಸಮುದ್ರಮಥನದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಅಮೃತವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರು. ಆ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಭಾಗಿಗಳು ನಾವು, ಫಲಭೋಗಿಗಳು ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಆದರು.

Verse 34

क्रीडाभांडमिदं विश्वं कालस्य परमात्मनः । स ददाति यदा यस्मै तस्यै तस्यैश्वर्यं भवे त्तदा

ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವು ಕಾಲರೂಪ ಪರಮಾತ್ಮನ ಕ್ರೀಡಾಭಾಂಡ. ಅವನು ಯಾರಿಗೆ ಯಾವಾಗ ನೀಡುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 35

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडवधे शिवदूतसंवादो नाम पंचत्रिंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ ಶಂಖಚೂಡವಧ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿನ ‘ಶಿವದೂತಸಂವಾದ’ ಎಂಬ ಮுப்பತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 36

तवानयोर्विरोधे च गमनं निष्फलं भवेत् । समसंबंधिनां तद्वै रोचते नेश्वरस्य ते

ಈ ಇಬ್ಬರ ವಿರೋಧ ಇರುವ ವೇಳೆ ನೀವು ಹೊರಟರೆ ನಿಮ್ಮ ಗಮನ ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾನ ಲೋಕಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಅದು ಇಷ್ಟವಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ನೀವು ಈಶ್ವರನಾದ ನಿಮಗೆ ಅದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.

Verse 37

सुरासुराणां सर्वेषामीश्वरस्य महात्मनः । इयं ते रहिता लज्जा स्पर्द्धास्माभिस्सहाधुना

ಹೇ ಮಹಾತ್ಮನೇ, ದೇವಾಸುರರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಈಶ್ವರನೇ! ನಿಮಗೆ ಲಜ್ಜೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆಯೇ, ಈಗ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಿರಿ?

Verse 38

यतोधिका चैव कीर्तिर्हानिश्चैव पराजये । तवैतद्विपरीतं च मनसा संविचार्य ताम्

ಪರಾಜಯದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಯ ನಷ್ಟವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ—ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ.

Verse 39

सनत्कुमार उवाच । इत्येतद्वचनं श्रुत्वा संप्रहस्य त्रिलोचनः । यथोचितं च मधुरमुवाच दानवेश्वरम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತ್ರಿನೇತ್ರ (ಶಿವ) ಮೃದುವಾಗಿ ನಗಿದರು; ನಂತರ ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಧುರವಾಗಿ ದಾನವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 40

महेश उवाच । वयं भक्तपराधीना न स्वतंत्राः कदापि हि । तदिच्छया तत्कर्माणो न कस्यापि च पक्षिणः

ಮಹೇಶನು ಹೇಳಿದರು—ನಾವು ಭಕ್ತರ ಅಧೀನರು; ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರರಲ್ಲ. ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ನಾವು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ; ಯಾರ ಪರವೂ ಪಕ್ಷಪಾತ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 41

पुरा विधिप्रार्थनया युद्धमादौ हरेरपि । मधुकैटभयोर्देत्यवरयोः प्रलयार्णवे

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಳಯಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮಧು–ಕೈಟಭ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೈತ್ಯರ ವಿರುದ್ಧ, ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ, ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯೂ (ವಿಷ್ಣು) ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು।

Verse 42

देवप्रार्थनया तेन हिरण्यकशिपोः पुरा । प्रह्रादार्थं वधोऽकारि भक्तानां हितकारिणा

ಹಿಂದೆ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ, ಭಕ್ತಹಿತಕಾರಿಯಾದ ಆ ಪ್ರಭುವು ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ವಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 43

त्रिपुरैस्सह संयुद्धं भस्मत्वकरणं ततः । देवप्रार्थनयाकारि मयापि च पुरा श्रुतम्

ತ್ರಿಪುರರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವಾಯಿತು; ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡಿದುದೂ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದಲೇ ನಡೆದಿತು—ಇದನ್ನೂ ನಾನು ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ।

Verse 44

सर्वेश्वर्यास्सर्वमातुर्देवप्रार्थनया पुरा । आसीच्छुंभादिभिर्युद्धं वधस्तेषां तया कृतः

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಸರ್ವೇಶ್ವರಿ ಸರ್ವಮಾತೆ ಶುಂಬಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತಳಾಗಿ, ತಾನೇ ಅವರ ಸಂಹಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದಳು।

Verse 45

अद्यापि त्रिदशास्सर्वे ब्रह्माणं शरणं ययुः । स सदेवो हरिर्मां च देवश्शरणमागतः

ಇಂದಿಗೂ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ; ಆ ಹರಿಯೂ (ವಿಷ್ಣು) ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ।

Verse 46

हरिब्रह्मादिकानां च प्रार्थनावशतोप्यहम् । सुराणामीश्वरो दूत युद्धार्थमगमं खलु

ಹರಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ನಾನು—ದೇವರ ಈಶ್ವರನಾಗಿದ್ದರೂ—ಯುದ್ಧಾರ್ಥವಾಗಿ ದೂತನಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದೆನು।

Verse 47

पार्षदप्रवरस्त्वं हि कृष्णस्य च महात्मनः । ये ये हताश्च दैतेया नहि केपि त्वया समाः

ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾತ್ಮ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾರ್ಷದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಹತರಾದ ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಮನಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 48

का लज्जा महती राजन् मम युद्धे त्वया सह । देवकार्यार्थमीशोहं विनयेन च प्रेषितः

ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವ ಮಹಾ ಲಜ್ಜೆ? ದೇವಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು—ಈಶ್ವರನಾಗಿದ್ದರೂ—ವಿನಯದಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ।

Verse 49

गच्छ त्वं शंखचूडे वै कथनीयं च मे वचः । स च युक्तं करोत्वत्र सुरकार्यं करोम्यहम्

ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಂಖಚೂಡನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ತಿಳಿಸು. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಯುಕ್ತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ; ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 50

इत्युक्त्वा शंकरस्तत्र विरराम महेश्वरः । उत्तस्थौ शंखचूडस्य दूतोऽगच्छत्तदंतिकम्

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರ ಶಂಕರನು ವಿರಮಿಸಿದನು. ಆಗ ಶಂಖಚೂಡನ ದೂತನು ಎದ್ದು ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋದನು.