भूतत्रिपुरधर्मवर्णनम् (Description of the Dharma/Conduct of the Bhūta-Tripura) — Chapter 3

Verse 1

शिव उवाच । अयं वै त्रिपुराध्यक्ष पुण्यवान्वर्ततेऽधुना । यत्र पुण्यं प्रवर्तेत न हंतव्यो बुधैः क्वचित्

ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ತ್ರಿಪುರಾಧ್ಯಕ್ಷನು ಈಗ ಪುಣ್ಯವಂತನಾಗಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಎಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಯಾವಾಗಲೂ ಅವನನ್ನು ವಧಿಸಬಾರದು.

Verse 2

जानामि देवकष्टं च विबुधास्सकलं महत् । दैत्यास्ते प्रबला हंतुमशक्यास्तु सुरासुरैः

ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ, ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಬಂದ ಮಹಾ ಕಷ್ಟವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಆ ದೈತ್ಯರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲರು; ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲಾರರು.

Verse 3

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे त्रिपुरवधोपाख्याने भूतत्रिपुरधर्मवर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಪುರವಧೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ಭೂತತ್ರಿಪುರಧರ್ಮವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ತೃತೀಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 4

मित्रद्रोहं कथं जानन्करोमि रणकर्कशः । सुहृद्द्रोहे महत्पापं पूर्वमुक्तं स्वयंभुवा

ನಾನು—ಯುದ್ಧದಿಂದ ಕಠೋರನಾದರೂ—ತಿಳಿದುಕೊಂಡೇ ಮಿತ್ರದ್ರೋಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ? ಸುಹೃದ್‌ದ್ರೋಹವು ಮಹಾಪಾಪವೆಂದು ಸ್ವಯಂಭೂ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ।

Verse 5

ब्रह्मघ्नं च सुरापे च स्तेये भग्नव्रते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಕಳ್ಳತನ ಹಾಗೂ ವ್ರತಭಂಗ—ಇವುಗಳಿಗೆ ಸತ್ಪುರುಷರು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಕೃತಘ್ನನಾಗಿ ದ್ರೋಹಿಸುವವನಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೇ ಇಲ್ಲ।

Verse 6

मम भक्तास्तु ते दैत्या मया वध्या कथं सुराः । विचार्यतां भवद्भिश्च धर्मज्ञैरेव धर्मतः

ಆ ದೈತ್ಯರು ನನ್ನ ಭಕ್ತರು; ಅವರ ವಧೆ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಆಗಬೇಕು—ಹಾಗಿರಲು ದೇವರುಗಳು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಲ್ಲರು? ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ನೀವು ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿರಿ.

Verse 7

तावत्ते नैव हंतव्या यावद्भक्तिकृतश्च मे । तथापि विष्णवे देवा निवेद्यं कारणं त्विदम्

ಅವರು ನನ್ನತ್ತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಅವರನ್ನು ವಧಿಸಬಾರದು. ಆದರೂ, ಓ ದೇವರೆ, ಈ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿರಿ.

Verse 8

सनत्कुमार उवाच । इत्येवं तद्वचः श्रुत्वा देवाश्शक्रपुरोगमाः । न्यवेदयन् द्रुतं सर्वे ब्रह्मणे प्रथमं मुने

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಆದಿಮುನಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದರು.

Verse 9

ततो विधिं पुरस्कृत्य सर्वे देवास्सवासवाः । वैकुंठं प्रययुश्शीघ्रं सर्वे शोभासमन्वितम्

ಆಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ವಿಧಾತ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು, ದಿವ್ಯ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು।

Verse 10

तत्र गत्वा हरिं दृष्ट्वा प्रणेमुर्जातसंभ्रमाः । तुष्टुवुश्च महाभक्त्या कृतांजलिपुटास्सुराः

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಹರಿಯನ್ನು (ವಿಷ್ಣುವನ್ನು) ಕಂಡ ದೇವರುಗಳು ಅಚಾನಕ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ತುಂಬಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಮಹಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 11

स्वदुःखकारणं सर्वं पूर्ववत्तदनंतरम् । न्यवेदयन्द्रुतं तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे

ತನ್ನ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಹಿಂದೆ ನಡೆದಂತೆಯೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಿದನು।

Verse 12

देवदुःखं ततः श्रुत्वा दत्तं च त्रिपुरालये । ज्ञात्वा व्रतं च तेषां तद्विष्णुर्वचनमब्रवीत्

ನಂತರ ದೇವರ ದುಃಖವನ್ನು ಕೇಳಿ, ತ್ರಿಪುರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ವರವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವರ ವ್ರತಾಚರಣೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 13

विष्णुरुवाच । इदं सत्यं वचश्चैव यत्र धर्मस्सनातनः । तत्र दुःखं न जायेत सूर्ये दृष्टे यथा तमः

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸತ್ಯವಚನ: ಎಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ನೆಲೆಸಿದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಹುಟ್ಟದು; ಸೂರ್ಯನ ದರ್ಶನವಾದಾಗ ಕತ್ತಲೆ ಮಾಯವಾಗುವಂತೆ।

Verse 14

सनत्कुमार उवाच । इत्येतद्वचनं श्रुत्वा देवा दुःखमुपागताः । पुनरूचुस्तथा विष्णुं परिम्लानमुखाम्बुजाः

ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಹೇಳಿದರು—ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವರು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರ ಕಮಲಮುಖಗಳು ಮ್ಲಾನವಾಗಿ, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 15

देवा ऊचुः । कथं चैव प्रकर्त्तव्यं कथं दुःखं निरस्यते । कथं भवेम सुखिनः कथं स्थास्यामहे वयम्

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ದುಃಖವನ್ನು ಹೇಗೆ ದೂರ ಮಾಡುವುದು? ನಾವು ಹೇಗೆ ಸುಖಿಗಳಾಗುವುದು, ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು?

Verse 16

कथं धर्मा भविष्यंति त्रिपुरे जीविते सति । देवदुःखप्रदा नूनं सर्वे त्रिपुरवासिनः

ತ್ರಿಪುರ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವವರೆಗೆ ಧರ್ಮ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುವುದು? ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತ್ರಿಪುರವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ದೇವರಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವವರೇ.

Verse 17

किं वा ते त्रिपुरस्येह वधश्चैव विधीयताम् । नोचेदकालिकी देवसंहतिः क्रियतां ध्रुवम्

ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರನ ವಧೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ದೇವಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಮೇತಗೊಳಿಸಲಿ.

Verse 18

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा ते तदा देवा दुःखं कृत्वा पुनः पुनः । स्थितिं नैव गतिं ते वै चक्रुर्देववरादिह

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಆ ದೇವರುಗಳು ಮರುಮರು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು. ಓ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಗತಿಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 19

तान्वै तथाविधान्दृष्ट्वा हीनान्विनयसंयुतान् । सोपि नारायणः श्रीमांश्चिंतयेच्चेतसा तथा

ಅವರನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ—ಕುಗ್ಗಿದ್ದರೂ ವಿನಯಸಂಪನ್ನರಾಗಿದ್ದವರಾಗಿ—ಶ್ರೀಮಾನ್ ನಾರಾಯಣನೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 20

किं कार्यं देवकार्येषु मया देवसहा यिना । शिवभक्तास्तु ते दैत्यास्तारकस्य सुता इति

ದೇವಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಏನು ಕೆಲಸ, ನಾನು ದೇವರ ಸಹಾಯಕನೇ ಆಗಿರುವಾಗ? ಆ ದೈತ್ಯರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶಿವಭಕ್ತರು; ಅವರು ತಾರಕನ ಪುತ್ರರು.

Verse 21

इति संचिन्त्य तत्काले विष्णुना प्रभविष्णुना । ततो यज्ञास्स्मृतास्तेन देवकार्यार्थमक्षयाः

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ವಿಷ್ಣು ದೇವಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಕ್ಷಯ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

Verse 22

तद्विष्णुस्मृतिमात्रेण यज्ञास्ते तत्क्षणं द्रुतम् । आगतास्तत्र यत्रास्ते श्रीपतिः पुरुषोत्तमः

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಆ ಯಜ್ಞಗಳು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ವೇಗವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದವು; ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪತಿ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಇದ್ದನು.

Verse 23

ततो विष्णुं यज्ञपतिं पुराणं पुरुषं हरिम् । प्रणम्य तुष्टुवुस्ते वै कृतांजलिपुटास्तदा

ನಂತರ ಅವರು ಯಜ್ಞಪತಿ, ಆದಿಪುರુષ ಹರಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 24

भगवानपि तान्दृष्ट्वा यज्ञान्प्राह सनातनम् । सनातनस्तदा सेंद्रान्देवानालोक्य चाच्युतः

ಆ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಭಗವಂತನು ಸನಾತನನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು. ಆಗ ಅಚ್ಯುತ ಸನಾತನನು ಇಂದ್ರসহ ದೇವರನ್ನು ನೋಡಿ ಯಥೋಚಿತ ವಚನವನ್ನು ನುಡಿದನು.

Verse 25

विष्णुरुवाच । अनेनैव सदा देवा यजध्वं परमेश्वरम् । पुरत्रयविनाशाय जगत्त्रयविभूतये

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವರೆ, ಇದೇ ವಿಧಿಯಿಂದ ಸದಾ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಯಜಿಸಿ; ತ್ರಿಪುರನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಲೋಕಕ್ಕೆ ದಿವ್ಯ ವಿಭೂತಿ ದೊರಕುವಂತೆ.

Verse 26

सनत्कुमार उवाच । अच्युतस्य वचः श्रुत्वा देवदेवस्य धीमतः । प्रेम्णा ते प्रणतिं कृत्वा यज्ञेशं तेऽस्तुवन्सुराः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಅಚ್ಯುತ (ವಿಷ್ಣು), ದೇವದೇವನಾದ ಧೀಮಂತ ಪ್ರಭುವಿನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಯಜ್ಞೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 27

एवं स्तुत्वा ततो देवा अजयन्यज्ञपूरुषम् । यज्ञोक्तेन विधानेन संपूर्णविधयो मुने

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿ ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞಪುರುಷನ ಮೇಲೆ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವರು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು।

Verse 28

ततस्तस्माद्यज्ञकुंडात्समुत्पेतुस्सहस्रशः । भूतसंघा महाकायाः शूलशक्तिगदायुधाः

ನಂತರ ಆ ಯಜ್ಞಕುಂಡದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭೂತಸಂಘಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು—ಮಹಾಕಾಯರು, ಶೂಲ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಆಯುಧಗಳಾಗಿ ಧರಿಸಿದವರು।

Verse 29

ददृशुस्ते सुरास्तान् वै भूतसंघान्सहस्रशः । शूल शक्तिगदाहस्तान्दण्डचापशिलायुधान्

ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆ ಭೂತಸಂಘಗಳನ್ನು ಕಂಡರು—ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶೂಲ, ಶಕ್ತಿ, ಗದೆ ಇದ್ದವು; ದಂಡ, ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನೂ ಆಯುಧಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು।

Verse 30

नानाप्रहरणोपेतान् नानावेषधरांस्तथा । कालाग्निरुद्रसदृशान्कालसूर्योपमांस्तदा

ಅವರು ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ನಾನಾವೇಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರನಂತೆ ಹಾಗೂ ಕಾಲಸೂರ್ಯನಂತೆ—ಅತೀ ಉಗ್ರರೂ ಭಯಂಕರರೂ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರು.

Verse 31

दृष्ट्वा तानब्रवीद्विष्णुः प्रणिपत्य पुरःस्थितान् । भूतान्यज्ञपतिः श्रीमानुद्राज्ञाप्रतिपालकः

ಅವರು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯಜ್ಞಪತಿ ಶ್ರೀಮಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಆ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ರುದ್ರಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಪಾಲಿಸುವವನು.

Verse 32

विष्णुरुवाच । भूताः शृणुत मद्वाक्यं देवकार्यार्थमुद्यताः । गच्छन्तु त्रिपुरं सद्यस्सर्वे हि बलवत्तराः

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಭೂತಗಳೇ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ದೇವಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಧತರಾಗಿ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ—ಅತಿಬಲಿಷ್ಠರು—ತಕ್ಷಣವೇ ತ್ರಿಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ।

Verse 33

गत्वा दग्ध्वा च भित्त्वा च भङ्क्त्वा दैत्यपुरत्रयम् । पुनर्यथागता भूतागंतुमर्हथ भूतये

ಹೋಗಿ ದೈತ್ಯರ ಆ ತ್ರಿಪುರಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ, ಭೇದಿಸಿ, ಒಡೆದು ಚೂರುಮೂರುಮಾಡಿರಿ. ನಂತರ ನೀವು ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಮರಳಿ ಬಂದು, ಓ ಭೂತಗಳೇ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಬನ್ನಿರಿ।

Verse 34

सनत्कुमार उवाच । तच्छ्रुत्वा भगवद्वाक्यं ततो भूतगणाश्च ते । प्रणम्य देवदेवं तं ययुर्दैत्यपुरत्रयम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವಂತನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಭೂತಗಣಗಳು ದೇವಾಧಿದೇವ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತ್ರಿಪುರ ಎಂಬ ದೈತ್ಯಪುರತ್ರಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು।

Verse 35

गत्वा तत्प्रविशंतश्च त्रिपुराधिपतेजसि । भस्मसादभवन्सद्यश्शलभा इव पावके

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ತ್ರಿಪುರಾಧಿಪತಿಯ ದಹಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವಾದರು—ಅಗ್ನಿಗೆ ಧಾವಿಸುವ ಶಲಭಗಳಂತೆ।

Verse 36

अवशिष्टाश्च ये केचित्पलायनपरायणाः । निस्सृत्यारं समायाता हरेर्निकटमाकुलाः

ಮತ್ತೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಕೆಲವರು—ಓಡಿಹೋಗುವುದಲ್ಲೇ ತತ್ಪರರು—ಬಾಗಿಲ್ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಧಾವಿಸಿ, ಬಹಳ ಅಶಾಂತಿಯಾಗಿ ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

Verse 37

तान्दृष्ट्वा स हरिः श्रुत्वा तच्च वृत्तमशेषतः । चिंतयामास भगवान्मनसा पुरुषोत्तमः

ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪುರುಷೋತ್ತಮನಾದ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—ಆ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು.

Verse 38

किं कृत्यमधुना कार्यमिति संतप्तमानसः । संतप्तानमरान्सर्वानाज्ञाय च सवासवान्

ದುಃಖದಿಂದ ದಗ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಇದೀಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಯಾವ ಉಪಾಯ ಉಳಿದಿದೆ?” ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಅಮರ ದೇವರೂ ವ್ಯಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವರ ದುಃಖಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದನು।

Verse 39

कथं तेषां च दैत्यानां बलाद्धत्वा पुरत्रयम् । देवकार्यं करिष्यामीत्यासीच्चिंतासमाकुलः

ಅವನು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು—“ಆ ಬಲಿಷ್ಠ ದೈತ್ಯರ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ನಾನು ಬಲಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಹೇಗೆ ಧ್ವಂಸಮಾಡಿ, ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೆರವೇರಿಸಲಿ?”

Verse 40

नाशोऽभिचारतो नास्ति धर्मिष्ठानां न संशयः । इति प्राह स्वयं चेशः श्रुत्याचारप्रमाणकृत्

“ಪರಮ ಧರ್ಮಿಷ್ಠರಿಗೆ ಅಭಿಚಾರ (ಮಂತ್ರತಂತ್ರ)ದಿಂದ ನಾಶವಿಲ್ಲ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ಸ್ವಯಂ ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿ, ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರವನ್ನೇ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 41

दैत्याश्च ते हि धर्मिष्ठास्सर्वे त्रिपुरवासिनः । तस्मादवध्यतां प्राप्ता नान्यथा सुरपुंगवाः

ಆ ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರದ ನಿವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು. ಎಲೈ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವರು ಅವಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಬೇರೆನೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 42

कृत्वा तु सुमहत्पापं रुद्रमभ्यर्चयंति ते । मुच्यंते पातकैः सर्वैः पद्मपत्रमिवांभसा

ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಅವರು ರುದ್ರನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದರೆ, ಕಮಲದ ಎಲೆಯು ನೀರಿನಿಂದ ಅಂಟದಂತೆ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 43

रुद्राभ्यर्चनतो देवाः सर्वे कामा भवंति हि । नानोपभोगसंपत्तिर्वश्यतां याति वै भुवि

ರುದ್ರನ ಅರ್ಚನೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಾನಾ ವಿಧದ ಭೋಗಗಳ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ವಶೀಕರಣ ಶಕ್ತಿಯು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 44

तस्मात्तद्भोगिनो दैत्या लिंगार्चनपरायणाः । अनेकविधसंपत्तेर्मोक्षस्यापि परत्र च

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ದೈತ್ಯರು ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ ಆ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 45

ततः कृत्वा धर्मविघ्नं तेषामेवात्ममायया । दैत्यानां देवकार्यार्थं हरिष्ये त्रिपुरं क्षणात्

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವರ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿಘ್ನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆ ದೈತ್ಯರ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಶಪಡಿಸುವೆನು.

Verse 46

विचार्येत्थं ततस्तेषां भगवान्पुरुषोत्तमः । कर्तुं व्यवस्थितः पश्चाद्धर्मविघ्नं सुरारिणाम्

ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಭಗವಾನ್ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ದೇವಶತ್ರುಗಳ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು, ಅವರ ಅಧರ್ಮಬಲವು ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಲೆಂದು.

Verse 47

यावच्च वेद धर्मास्तु यावद्वै शंकरार्चनम् । यावच्च शुचिकृत्यादि तावन्नाशो भवेन्न हि

ವೇದಧರ್ಮಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ, ಶಂಕರಾರ್ಚನೆ ನಡೆಯುವವರೆಗೆ, ಶೌಚಕೃತ್ಯಾದಿಗಳು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವವರೆಗೆ—ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ನಾಶ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪತನ) ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 48

तस्मादेवं प्रकर्तव्यं वेदधर्मस्ततो व्रजेत् । त्यक्तलिंगार्चना दैत्या भविष्यंति न संशयः

ಆದ್ದರಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ವೇದಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು. ದೈತ್ಯರು ಶಿವಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವರು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 49

इति निश्चित्य वै विष्णुर्विघ्नार्थमकरोत्तदा । तेषां धर्मस्य दैत्यानामुपायं श्रुति खण्डनम्

ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ವಿಷ್ಣುವು ಆಗ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಕಾರ್ಯನಿರತನು ಆದನು. ದೈತ್ಯರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಉಪಾಯವಾಗಿ ಶ್ರುತಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವನ್ನು ಖಂಡಿಸುವುದು (ವಿಕೃತಿ) ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 50

तदैवोवाच देवान्स विष्णुर्देवसहायकृत् । शिवाज्ञया शिवेनैवाज्ञप्तस्त्रैलोक्यरक्षणे

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಸಹಾಯಕನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು; ತ್ರೈಲೋಕ್ಯರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅವನು ಸ್ವತಃ ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಶಿವನಿಂದಲೇ ನಿಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 51

विष्णुरुवाच । हे देवास्सकला यूयं गच्छत स्वगृहान्ध्रुवम् । देवकार्यं करिष्यामि यथामति न संशयः

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳೇ, ನೀವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿರಿ. ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಂತೆ ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 52

तान्रुद्राद्विमुखान्नूनं करिष्यामि सुयत्नतः । स्वभक्तिरहिताञ्ज्ञात्वा तान्करिष्यति भस्मसात्

ರುದ್ರನಿಗೆ ವಿಮುಖರಾದವರನ್ನು ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುವೆನು. ಅವರು ನಿಜಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅವನು (ರುದ್ರ) ಅವರನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡುವನು।

Verse 53

सनत्कुमार उवाच । तदाज्ञां शिरसाधायश्वासितास्तेऽमरा मुने । स्वस्वधामानि विश्वस्ता ययुर्ब्रह्मापि मोदिताः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶಿರಸಾವಹಿಸಿ ದೇವತೆಗಳು ಧೈರ್ಯಗೊಂಡರು. ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹೋದರು; ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು।

Verse 54

ततश्चैवाकरोद्विष्णुर्देवार्थं हितमुत्तमम् । तदेव श्रूयतां सम्यक्सर्वपापप्रणाशनम्

ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವು ದೇವರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಅದನ್ನೇ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ; ಅದು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುವುದು।