Adhyaya 27
Rudra SamhitaYuddha KhandaAdhyaya 2736 Verses

शङ्खचूडवधकथनम् / The Account of Śaṅkhacūḍa’s Slaying

ಅಧ್ಯಾಯ ೨೭ರಲ್ಲಿ ಸನತ್ಕುಮಾರರು ವ್ಯಾಸರಿಗೆ—ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ದೃಢವಾದ ಶಿವಭಕ್ತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾಪಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉಪದ್ರವಕಾರಿಯಾದ ದೈತ್ಯವೀರ ಶಂಖಚೂಡನ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಅವನ ವಧ ಸಂಭವಿಸುವುದೆಂದು ಸೂಚನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪುರಾಣೀಯ ಕಾರಣಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಂಶವಿವರಣೆ—ಮರೀಚಿಪುತ್ರ ಕಶ್ಯಪ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಪ್ರಜಾಪತಿ; ದಕ್ಷನು ತನ್ನ ಹದಿಮೂರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಅವರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮಹಾವಿಸ್ತಾರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ (ಅಪಾರವಾದುದರಿಂದ ಸಂಕ್ಷೇಪ). ಕಶ್ಯಪನ ಪತ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ದನು ಪ್ರಮುಖಳು; ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಪುತ್ರ ದಂಭ—ಧಾರ್ಮಿಕ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹವಂತ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತ—ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಶಂಖಚೂಡ-ದೈವಕ್ರಮ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ನೆಲೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथान्यच्छंभुचरितं प्रेमतः शृणु वै मुने । यस्य श्रवणमात्रेण शिवभक्तिर्दृढा भवेत्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನೇ! ಈಗ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಶಂಭುವಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಪವಿತ್ರ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಅದರ ಕೇವಲ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಶಿವಭಕ್ತಿ ದೃಢವಾಗಿ ಅಚಲವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 2

शंखचूडाभिधो वीरो दानवो देवकंटकः । यथा शिवेन निहतो रणमूर्ध्नि त्रिशूलतः

ಶಂಖಚೂಡನೆಂಬ ಆ ವೀರ ದಾನವನು, ದೇವರಿಗೆ ಕಂಟಕನಾಗಿದ್ದವನು—ರಣಭೂಮಿಯ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ತ್ರಿಶೂಲಾಘಾತದಿಂದ ಹೇಗೆ ಸಂಹೃತನಾದನು.

Verse 3

तच्छंभुचरितं दिव्यं पवित्रं पापनाशनम् । शृणु व्यास सुसंप्रीत्या वच्मि सुस्नेहतस्तव

ಹೇ ವ್ಯಾಸ! ಆ ದಿವ್ಯ, ಪವಿತ್ರ, ಪಾಪನಾಶಕ ಶಂಭುಚರಿತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೇಳು; ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸ्नेಹದಿಂದಲೇ ನಾನು ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 4

मरीचेस्तनयो धातुः पुत्रो यः कश्यपो मुनिः । स धर्मिष्ठस्सृष्टिकर्त्ता विध्याज्ञप्तः प्रजापतिः

ಮರೀಚಿಯ ಪುತ್ರ ಧಾತಾ; ಅವನ ಪುತ್ರ ಮುನಿ ಕಶ್ಯಪ. ಆ ಕಶ್ಯಪನು ಪರಮ ಧರ್ಮಿಷ್ಠನು; ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದನು.

Verse 5

दक्षः प्रीत्या ददौ तस्मै निजकन्यास्त्रयोदश । तासां प्रसूतिः प्रसभं न कथ्या बहुविस्तृताः

ದಕ್ಷನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಹದಿಮೂರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಅವರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂತಾನವು ಅಪಾರವಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದುದು; ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು.

Verse 6

यत्र देवादिनिखिलं चराचरमभूज्जगत् । विस्तरात्तत्प्रवक्तुं च कः क्षमोऽस्ति त्रिलोकके

ದೇವಾದಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತೋ—ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲು ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸಮರ್ಥರು?

Verse 7

प्रस्तुतं शृणु वृत्तांतं शंभुलीलान्वितं च यत् । तदेव कथयाम्यद्य शृणु भक्तिप्र वर्द्धनम्

ಈಗ ಪ್ರಸಕ್ತವಾದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು; ಅದು ಶಂಭುವಿನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಅದೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಇಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು, ಇದು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 8

तासु कश्यपत्नीषु दनुस्त्वेका वरांगना । महारूपवती साध्वी पतिसौभाग्यवर्द्धिता

ಕಶ್ಯಪನ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ದನು ಒಬ್ಬಳೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರಾಂಗನೆ; ಮಹಾರೂಪವತಿ, ಸಾಧ್ವಿ, ಪತಿಯ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವಳು.

Verse 9

आसंस्तस्या दनोः पुत्रा बहवो बलवत्तराः । तेषां नामानि नोच्यंते विस्तारभयतो मुने

ಓ ಮುನೇ, ದನುವಿಗೆ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು, ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠರು. ವಿವರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಭಯದಿಂದ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 10

तेष्वेको विप्रचित्तिस्तु महाबलपराक्रमः । तत्पुत्रो धार्मिको दंभो विष्णुभक्तो जितेन्द्रियः

ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ. ಅವನ ಪುತ್ರ ದಂಭನು ಧಾರ್ಮಿಕನು, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನು, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು.

Verse 11

नासीत्तत्तनयो वीरस्ततश्चिंतापरोऽभवत् । शुक्राचार्यं गुरुं कृत्वा कृष्णमंत्रमवाप्य च

ಆ ವೀರನಿಗೆ ಪುತ್ರನಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಚಿಂತಾಪರನಾದನು. ಬಳಿಕ ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಗುರುವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕೃಷ್ಣಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಪಡೆದನು।

Verse 12

तपश्चकार परमं पुष्करे लक्षवर्षकम् । कृष्णमंत्रं जजापैव दृढं बद्धासनं चिरम्

ಅವನು ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ದೃಢ ಬದ್ಧಾಸನದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕುಳಿತು, ಅಚಲ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಕೃಷ್ಣಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು।

Verse 13

तपः प्रकुर्वतस्तस्य मूर्ध्नो निस्सृत्य प्रज्व लत् । विससार च सर्वत्र तत्तेजो हि सुदुस्सहम्

ಅವನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಆ ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತು; ಆ ಅಗ್ನಿಮಯ ಕಾಂತಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಸ್ಸಹವಾಗಿತ್ತು।

Verse 14

तेन तप्तास्सुरास्सर्वे मुनयो मनवस्तथा । सुनासीरं पुरस्कृत्य ब्रह्माणं शरणं ययुः

ಆ ತಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು, ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಗಳು—ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು—ಬ್ರಹ್ಮನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು।

Verse 15

प्रणम्य च विधातारं दातारं सर्वसंपदाम् । तुष्टुवुर्विकलाः प्रोचुः स्ववृत्तांतं विशेषतः

ಸರ್ವಸಂಪತ್ತಿನ ದಾತನಾದ ವಿಧಾತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವ್ಯಾಕುಲರಾದವರು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ನಂತರ ತಮ್ಮಿಗೆ ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು.

Verse 16

तदाकर्ण्य विधातापि वैकुंठं तैर्ययौ सह । तदेव विज्ञापयितुं निखिलेन हि विष्णवे

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಧಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಅವರೊಡನೆ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲು.

Verse 17

तत्र गत्वा त्रिलोकेशं विष्णुं रक्षाकरं परम् । प्रणम्य तुष्टुवुस्सर्वे करौ बद्ध्वा विनम्रकाः

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ತ್ರಿಲೋಕೇಶ್ವರನಾದ ಪರಮ ರಕ್ಷಕ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದರು. ಕೈಜೋಡಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 18

देवा ऊचुः । देवदेव न जानीमो जातं किं कारणं त्विह । संतप्तास्स कला जातास्तेजसा केन तद्वद

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವ! ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿದೆ, ಅದರ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದು. ನಮ್ಮ ಕಲಾ/ಶಕ್ತಿಗಳು ದಗ್ಧವಾಗಿವೆ—ಇದು ಯಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ? ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿರಿ.

Verse 19

तप्तात्मनां त्वमविता दीनबंधोऽनुजीविनाम् । रक्षरक्ष रमानाथ शरण्यश्शरणागतान्

ತಪ್ತ ಹೃದಯಗಳವರ ರಕ್ಷಕ ನೀವೇ; ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಬದುಕುವ ದೀನರ ಬಂಧುವೂ ನೀವೇ. ಹೇ ರಮಾನಾಥ! ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು—ಶರಣಾಗತರ ಪರಮ ಶರಣ್ಯ ನೀವೇ.

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णुर्ब्रह्मादीनां दिवौकसाम् । उवाच विहसन्प्रेम्णा शरणागतवत्सलः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲನಾದ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 21

विष्णुरुवाच । सुस्वस्था भवताव्यग्रा न भयं कुरुतामराः । नोपप्लवा भविष्यन्ते लयकालो न विद्यते

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವರೆ, ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿರ್ವ್ಯಗ್ರರಾಗಿರಿ; ಭಯಪಡಬೇಡಿ. ಯಾವುದೇ ಉಪದ್ರವ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಪ್ರಳಯಕಾಲವಲ್ಲ।

Verse 22

दानवो दंभनामा हि मद्भक्तः कुरुते तपः । पुत्रार्थी शमयिष्यामि तमहं वरदानतः

“ದಂಭ ಎಂಬ ದಾನವನು ನನ್ನ ಭಕ್ತನು; ಅವನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಪುತ್ರಾರ್ಥಿಯಾಗಿರುವ ಅವನನ್ನು ನಾನು ವರದಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವೆನು।”

Verse 23

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तास्ते सुरास्सर्वे धैर्यमालंब्य वै मुने । ययुर्ब्रह्मादयस्सुस्थास्स्वस्वधामानि सर्वशः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನೇ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಆಲಂಬಿಸಿ ಶಾಂತರಾದರು; ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಸುಸ್ಥಚಿತ್ತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 24

अच्युतोऽपि वरं दातुं पुष्करं संजगाम ह । तपश्चरति यत्रासौ दंभनामा हि दानवः

ಅಚ್ಯುತ (ವಿಷ್ಣು) ಕೂಡ ವರ ನೀಡಲು ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ದಂಭ ಎಂಬ ದಾನವನು ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 25

तत्र गत्वा वरं ब्रूहीत्युवाच परिसांत्वयन् । गिरा सूनृतया भक्तं जपंतं स्वमनुं हरिः

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಅವನಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುತ್ತಾ ಮಧುರ ಹಾಗೂ ಸತ್ಯವಚನಗಳಿಂದ—“ವರವನ್ನು ಬೇಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆ ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನಿರಂತರ ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 26

तच्छ्रुत्वा वचनं विष्णोर्दृष्ट्वा तं च पुरः स्थितम् । प्रणनाम महाभक्त्या तुष्ट्वाव च पुनः पुनः

ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವುದಾಗಿ ನೋಡಿ, ಅವನು ಮಹಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ತುತಿಸಿ ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು.

Verse 27

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडोत्पत्तिवर्णनं नाम सप्तविंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಶಂಖಚೂಡನ ಉತ್ಪತ್ತಿವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।

Verse 28

स्वभक्तं तनयं देहि महाबल पराक्रमम् । त्रिलोकजयिनं वीरमजेयं च दिवौकसाम्

ನಿನ್ನದೇ ಭಕ್ತನಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು—ಅವನು ಮಹಾಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮಯುಕ್ತನಾಗಿ, ತ್ರಿಲೋಕಜಯಿ ವೀರನಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಜೇಯನಾಗಿರಲಿ।

Verse 29

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तो दानवेन्द्रेण तं वरं प्रददौ हरिः । निवर्त्य चोग्रतपसस्ततस्सोंतरधान्मुने

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ದಾನವೇಂದ್ರನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಹರಿ ಅವನಿಗೆ ಆ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವನ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು.

Verse 30

गते हरौ दानवेन्द्रः कृत्वा तस्यै दिशे नमः । जगाम स्वगृहं सिद्धतदाः पूर्ण मनोरथः

ಹರಿ ತೆರಳಿದ ನಂತರ ದಾನವೇಂದ್ರನು ಆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಉದ್ದೇಶ ಸಿದ್ಧಿಸಿ, ಮನೋರಥ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ತೃಪ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

Verse 31

कालेनाल्पेन तत्पत्नी सगर्भा भाग्यवत्यभूत् । रराज तेजासात्यंतं रोचयंती गृहांतरम्

ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅವನ ಪತ್ನಿ ಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಿ ಗರ್ಭವತಿಯಾದಳು. ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಮನೆಯ ಒಳಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾ ವಿರಾಜಿಸಿದಳು.

Verse 32

सुदामानाम गोपो यो कृष्णस्य पार्षदाग्रणीः । तस्या गर्भे विवेशासौ राधाशप्तश्च यन्मुने

ಓ ಮುನೇ! ಸುದಾಮಾ ಎಂಬ ಆ ಗೋಪನು, ಕೃಷ್ಣನ ಪಾರ್ಷದರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನು; ರಾಧೆಯ ಶಾಪದಿಂದ ಅವಳ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 33

असूत समये साध्वी सुप्रभं तनयं ततः । जातकं सुचकारासौ पिताहूय मुनीन्बहून्

ಪ್ರಸವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಸಾಧ್ವಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು. ನಂತರ ತಂದೆ ಅನೇಕ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿ ಶುಭ ಜನ್ಮಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 34

उत्सवस्सुमहानासीत्तस्मिञ्जाते द्विजोत्तम । नाम चक्रे पिता तस्य शंख चूडेति सद्दिने

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಅವನು ಜನಿಸಿದಾಗ ಮಹಾ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಶುಭ ದಿನ ತಂದೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಅವನಿಗೆ “ಶಂಖಚೂಡ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.

Verse 35

पितुर्गेहे स ववृधे शुक्लपक्षे यथा शशी । शैशवेभ्यस्तविद्यस्तु स बभूव सुदीप्तिमान्

ಅವನು ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚಂದ್ರನಂತೆ ವೃದ್ಧಿಯಾದನು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ವಿದ್ಯಾಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಬುದ್ಧಿ-ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಆದನು.

Verse 36

स बालक्रीडया नित्यं पित्रोर्हर्षं ततान ह । प्रियो बभूव सर्वेषां कुलजानां विशेषतः

ಅವನು ನಿತ್ಯ ಬಾಲಕ್ರೀಡೆಗಳಿಂದ ತಂದೆತಾಯಿಯ ಹರ್ಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಕುಲದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾದನು.

Frequently Asked Questions

It announces and contextualizes the slaying of the demon-hero Śaṅkhacūḍa by Śiva on the battlefield, while building the background through dānava genealogy.

The chapter explicitly treats hearing Śiva’s deeds as transformative—śravaṇa alone is said to strengthen firm Śiva-bhakti and function as a purifier (pāpanāśana).

Śiva is emphasized as the decisive divine agent whose triśūla ends adharma; the narrative also stresses Purāṇic causality through prajāpati lineage (Kaśyapa, Danu, Vipracitti, Dambha).