राहोर्विमोचनानन्तरं जलन्धरस्य सैन्योद्योगः — Rahu’s Aftermath and Jalandhara’s Mobilization

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ कथा ते श्राविताद्भुता । महाप्रभोश्शंकरस्य यत्र लीला च पावनी

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞ ಸನತ್ಕುಮಾರ! ನೀವು ನನಗೆ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಅದರಲ್ಲಿ ಮಹಾಪ್ರಭು ಶಂಕರನ ಪಾವನ ಲೀಲೆಯು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 2

इदानीं ब्रूहि सुप्रीत्या कृपां कृत्वा ममो परि । राहुर्मुक्तः कुत्र गतः पुरुषेण महामुने

ಈಗ ದಯಮಾಡಿ, ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸಿ ಹೇಳಿರಿ, ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ—ಆ ಮಹಾಪುರುಷನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ರಾಹು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು?

Verse 3

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य व्यासस्यामितमेधसः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा ब्रह्मपुत्रो महामुनिः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅಪಾರ ಮೇಧೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಾಸನ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ, ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮಹಾಮುನಿ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । राहुर्विमुक्तो यस्तेन सोपि तद्वर्वरस्थले । अतस्स वर्वरो भूत इति भूमौ प्रथां गतः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಯಾರಿಂದ ರಾಹು ವಿಮುಕ್ತನಾದನೋ, ಅವನೂ ಅದೇ ‘ವರವರ’ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದನು. ಆದಕಾರಣ ಅವನು ‘ವರವರ-ಭೂತ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ಆ ಹೆಸರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

Verse 5

ततः स मन्यमानस्स्वं पुनर्जनिमथानतः । गतगर्वो जगामाथ जलंधरपुरं शनैः

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಗರ್ವವನ್ನು ತೊರೆದು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಜಲಂಧರಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಹೋದನು.

Verse 6

जलंधराय सोऽभ्येत्य सर्वमीशविचेष्टितम् । कथयामास तद्व्यासाद्व्यास दैत्येश्वराय वै

ಜಲಂಧರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಡೆದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಈಶ್ವರ ಶಿವನ ದಿವ್ಯಚೇಷ್ಟೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ದೈತ್ಯೇಶ್ವರನಿಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.

Verse 7

सनत्कुमार उवाच । जलंधरस्तु तच्छ्रुत्वा कोपाकुलितविग्रहः । बभूव बलवान्सिन्धुपुत्रो दैत्येन्द्रसत्तमः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಮುದ್ರಪುತ್ರನಾದ, ದೈತ್ಯೇಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ಜಲಂಧರನು ಕೋಪದಿಂದ ಅಶಾಂತನಾಗಿ, ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ಉಗ್ರವಾಯಿತು.

Verse 8

ततः कोपपराधीनमानसो दैत्यसत्तमः । उद्योगं सर्वसैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह

ನಂತರ ಕೋಪದ ಅಧೀನವಾದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ದೈತ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಎಲ್ಲಾ ದೈತ್ಯಸೈನ್ಯಗಳಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

Verse 9

जलंधर उवाच । निर्गच्छंत्वखिला दैत्याः कालनेमिमुखाः खलु । तथा शुंभनिशुम्भाद्या वीरास्स्वबलसंयुताः

ಜಲಂಧರನು ಹೇಳಿದನು—ಕಾಲನೇಮಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೈತ್ಯರು ಹೊರಡಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭಾದಿ ವೀರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಲಿ।

Verse 10

कोटिर्वीरकुलोत्पन्नाः कंबुवंश्याश्च दौर्हृदाः । कालकाः कालकेयाश्च मौर्या धौम्रास्तथैव च

ವೀರಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಯೋಧರು ಇದ್ದರು—ಕಂಬುವಂಶೀಯರು, ದೌರ್ಹೃದರು, ಕಾಲಕರು, ಕಾಲಕೇಯರು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೌರ್ಯರು ಮತ್ತು ಧೌಮ್ರರೂ ಇದ್ದರು।

Verse 11

इत्याज्ञाप्यासुरपतिस्सिंधुपुत्रो प्रतापवान् । निर्जगामाशु दैत्यानां कोटिभिः परिवारितः

ಹೀಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ, ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ಅಸುರಪತಿ—ಸಿಂಧುವಿನ ಪುತ್ರ—ದೈತ್ಯರ ಕೋಟಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಟನು।

Verse 12

ततस्तस्याग्रतश्शुक्रो राहुश्छिन्नशिरोऽभवत् । मुकुटश्चापतद्भूमौ वेगात्प्रस्खलितस्तदा

ಆಗ ಅವನ ಮುಂದೆಯೇ ಶುಕ್ರನೂ ರಾಹುವೂ ಶಿರಚ್ಛೇದಿತರಾದರು. ಆ ಪ್ರಹಾರದ ವೇಗದಿಂದ ಅವರ ಮುಕುಟಗಳು ಜಾರಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು.

Verse 13

व्यराजत नभः पूर्णं प्रावृषीव यथा घनैः । जाता अशकुना भूरि महानिद्रावि सूचकाः

ಆಕಾಶವು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಘನಮೇಘಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತುಂಬಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು. ಅನೇಕ ಅಪಶಕುನ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು—ಬರುವ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮಹಾಮೋಹ-ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸಿನ ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿ.

Verse 14

तस्योद्योगं तथा दृष्ट्वा गीर्वाणास्ते सवासवाः । अलक्षितास्तदा जग्मुः कैलासं शंकरालयम्

ಅವನ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಆ ದೇವತೆಗಳು—ಇಂದ್ರನೊಡನೆ—ಆಗ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದೆ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ, ಶಂಕರನ ಆಲಯಕ್ಕೆ, ತೆರಳಿದರು।

Verse 15

तत्र गत्वा शिवं दृष्ट्वा सुप्रणम्य सवासवाः । देवास्सर्वे नतस्कंधाः करौ बद्ध्वा च तुष्टुवुः

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಶಿವನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸುಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು. ವಿನಯದಿಂದ ಭುಜಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 16

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणाकर शंकर । नमस्तेस्तु महेशान पाहि नश्शरणागतान्

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವ, ಕರುಣಾಕರ ಶಂಕರ! ಹೇ ಮಹೇಶಾನ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಶರಣಾಗತರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 17

विह्वला वयमत्युग्रं जलंधरकृतात्प्रभो । उपद्रवात्सदेवेन्द्राः स्थानभ्रष्टाः क्षितिस्थिताः

ಪ್ರಭೋ! ಜಲಂಧರನು ಮಾಡಿದ ಅತಿಭೀಕರ ಉಪದ್ರವದಿಂದ ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ದೇವೇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳೂ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಚ್ಯುತರಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 18

न जानासि कथं स्वामिन्देवापत्तिमिमां प्रभो । तस्मान्नो रक्षणार्थाय जहि सागरनन्दनम्

ಸ್ವಾಮಿನ್, ಪ್ರಭೋ! ದೇವರಿಗೆ ಬಂದ ಈ ಆಪತ್ತನ್ನು ನೀವು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯದೆ ಇರಬಹುದು? ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಾಗರನಂದನ (ಜಲಂಧರ)ನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿರಿ.

Verse 19

अस्माकं रक्षणार्थाय यत्पूर्वं गरुडध्वजः । नियोजितस्त्वया नाथ न क्षमस्सोऽद्य रक्षितुम्

ಹೇ ನಾಥಾ! ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀವು ಹಿಂದೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಗರುಡಧ್ವಜನು, ಇಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ।

Verse 20

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे जलंधरवधोपाख्याने सामान्यगणासुरयुद्धवर्णनं नाम विंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಗವಾದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಜಲಂಧರವಧೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ “ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಣರು ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಯುದ್ಧವರ್ಣನೆ” ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 21

अलक्षिता वयं चात्रागताश्शंभो त्वदंतिकम् । स आयाति त्वया कर्त्तुं रणं सिंधुसुतो बली

ಹೇ ಶಂಭೋ! ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದೆ ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಸಿಂಧುವಿನ ಬಲಿಷ್ಠ ಪುತ್ರನು ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ।

Verse 22

अतस्स्वामिन्रणे त्वं तमविलंबं जलंधरम् । हंतुमर्हसि सर्वज्ञ पाहि नश्शरणागतान्

ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಸ್ವಾಮೀ! ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀವು ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಆ ಜಲಂಧರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬೇಕು. ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞನೇ! ಶರಣಾಗತರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 23

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा ते सुरास्सर्वे प्रभुं नत्वा सवासवाः । पादौ निरीक्ष्य संतस्थुर्महेशस्य विनम्रकाः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ; ಮಹೇಶ್ವರನ ಪಾದಗಳನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ವಿನಯದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.

Verse 24

सनत्कुमार उवाच । इति देववचः श्रुत्वा प्रहस्य वृषभध्वजः । द्रुतं विष्णुं समाहूय वचनं चेदमब्रवीत्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವೃಷಭಧ್ವಜ (ಶಿವ) ನಗಿದರು. ತಕ್ಷಣ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 25

ईश्वर उवाच । हृषीकेश महाविष्णो देवाश्चात्र समागताः । जलंधरकृतापीडाश्शरणं मेऽतिविह्वलाः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಹೃಷೀಕೇಶ, ಓ ಮಹಾವಿಷ್ಣು! ಇಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಜಲಂಧರನ ಪೀಡೆಯಿಂದ ಅತೀವ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ನನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 26

जलंधरः कथं विष्णो संगरे न हत स्त्वया । तद्गृहं चापि यातोऽसि त्यक्त्वा वैकुण्ठमात्मनः

ಹೇ ವಿಷ್ಣು! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಲಂಧರನು ನಿನ್ನಿಂದ ಹೇಗೆ ಹತನಾಗಲಿಲ್ಲ? ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ವೈಕುಂಠವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನ ಗೃಹಕ್ಕೂ ಏಕೆ ಹೋದೆ?

Verse 27

मया नियोजितस्त्वं हि साधुसंरक्षणाय च । निग्रहाय खलानां च स्वतंत्रेण विहारिणा

ಸಜ್ಜನರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ನಾನೇ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದೇನೆ—ನೀನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಮಾಡುವವನು.

Verse 28

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य महेशस्य वचनं गरुडध्वजः । प्रत्युवाच विनीतात्मा नतकस्साञ्जलिर्हरिः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಮಹೇಶನ ವಚನವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ ಗರುಡಧ್ವಜನಾದ ಹರಿ ವಿನೀತಮನದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧನಾಗಿ, ನಂತರ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 29

विष्णुरुवाच । तवांशसंभवत्वाच्च भ्रातृत्वाच्च तथा श्रियः । मया न निहतः संख्ये त्वमेनं जहि दानवम्

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ನನ್ನ ಅಂಶದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯ ಸಹೋದರನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲಿಲ್ಲ. ನೀನೇ ಈ ದಾನವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು.

Verse 30

महाबलो महावीरो जेयस्सर्वदिवौकसाम् । अन्येषां चापि देवेश सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

ಅವನು ಮಹಾಬಲವಂತನು, ಮಹಾವೀರನು—ಸರ್ವ ದಿವೌಕಸರನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದವನು. ಇತರರನ್ನೂ ಸಹ, ಓ ದೇವೇಶ; ಇದನ್ನು ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 31

मया कृतो रणस्तेन चिरं देवान्वितेन वै । मदुपायो न प्रवृत्तस्तस्मिन्दानवपुंगवे

ದೇವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಆ ಮಹಾಬಲನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದೆನು. ಆದರೂ ಆ ದಾನವಶ್ರೇಷ್ಠನ ವಿರುದ್ಧ ನನ್ನ ಉಪಾಯ ಫಲಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 32

तत्पराक्रमतस्तुष्टो वरं ब्रूहीत्यहं खलु । इति मद्वचनं श्रुत्वा स वव्रे वरमुत्तमम्

ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ನಾನು ‘ವರವನ್ನು ಹೇಳು’ ಎಂದು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು. ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಅವನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 33

मद्भगिन्या मया सार्द्धं मद्गेहे ससुरो वस । मदधीनो महाविष्णो इत्यहं तद्गृहं गतः

“ನನ್ನ ಸಹೋದರಿಯೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಓ ಮಾವನವರೇ, ವಾಸಿಸಿರಿ. ಮಹಾವಿಷ್ಣು ನನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಾನು ಅವನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದೆ।

Verse 34

सनत्कुमार उवाच । इति विष्णोर्वचश्श्रुत्वा शकरस्स महेश्वरः । विहस्योवाच सुप्रीतस्सदयो भक्तवत्सलः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ವಿಷ್ಣುವಿನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ಹಾಗೂ ಕರುಣಾಮಯ ಮಹೇಶ್ವರ ಶಂಕರನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಗೆದು ನಂತರ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 35

महेश्वर उवाच । हे विष्णो सुरवर्य त्वं शृणु मद्वाक्यमादरात् । जलंधरं महादैत्यं हनिष्यामि न संशयः

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಷ್ಣು, ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಕೇಳು. ಮಹಾದೈತ್ಯ ಜಲಂಧರನನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 36

स्वस्थानं गच्छ निर्भीतो देवा गच्छंत्वपि ध्रुवम् । निर्भया वीतसंदेहा हतं मत्वाऽसुराधिपम्

ನಿರ್ಭೀತನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ದೇವರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಲಿ. ಭಯವೂ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಅಸುರಾಧಿಪತಿ ಹತನಾದನೆಂದು ತಿಳಿದು ಮರಳಿ ಹೋಗಿರಿ.

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा महेशस्य वचनं स रमापतिः । सनिर्जरो जगामाशु स्वस्थानं गतसंशयः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹೇಶನ ವಚನವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ, ರಮಾಪತಿ (ವಿಷ್ಣು) ಅಮರರೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅವನ ಸಂಶಯ ನಿವಾರಣೆಯಾಯಿತು.

Verse 38

एतस्मिन्नंतरे व्यास स दैत्येन्द्रोऽतिविक्रमः । सन्नद्धैरसुरैस्सार्द्धं शैलप्रांतं ययौ बली

ಈ ನಡುವೆ, ಓ ವ್ಯಾಸ, ಅತಿವಿಕ್ರಮಿಯಾದ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರ ಬಲಿ ಸನ್ನದ್ಧ ಅಸುರರೊಂದಿಗೆ ಶೈಲದ ಪ್ರಾಂತಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 39

कैलासमवरुध्याथ महत्या सेनया युतः । संतस्थौ कालसंकाशः कुर्वन्सिंहरवं महान्

ನಂತರ ಅವನು ಮಹಾಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೈಲಾಸವನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ನಿಂತನು; ಕಾಲದಂತೆ ಭಯಾನಕನಾಗಿ ಮಹಾ ಸಿಂಹನಾದವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

Verse 40

अथ कोलाहलं श्रुत्वा दैत्यनादसमुद्भवम् । चुक्रोधातिमहेशानो महालीलः खलांतकः

ಆಗ ದೈತ್ಯರ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಕೋಲಾಹಲವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಲೀಲಾಮಯನೂ ದುಷ್ಟಾಂತಕನೂ ಆದ ಪರಮ ಮಹೇಶ್ವರ ಶಿವನು ಕ್ರೋಧಗೊಂಡನು।

Verse 41

समादिदेश संख्याय स्वगणान्स महाबलान् । नंद्यादिकान्महादेवो महोतिः कौतुकी हरः

ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ಣ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಉದ್ದೀಪ್ತನಾದ ಹರ ಮಹಾದೇವನು ನಂದಿ ಮೊದಲಾದ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ಗಣಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾಬದ್ಧವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು।

Verse 42

नन्दीभमुखसेनानीमुखास्सर्वे शिवाज्ञया । गणाश्च समनह्यंत युद्धाया तित्वरान्विताः

ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಂದಿ-ಭೃಂಗಿ ಮೊದಲಾದ ಸೇನಾನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಗಣರು ಆತುರದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು।

Verse 43

अवतेरुर्गणास्सर्वे कैलासात्क्रोधदुर्मदाः । वल्गतो रणशब्दांश्च महावीरा रणाय हि

ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಗಣರು ಇಳಿದು ಬಂದರು—ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತರು, ತಮ್ಮ ಪರಾಕ್ರಮದ ಗರ್ವದಿಂದ ದುರ್ಮದರು. ಆ ಮಹಾವೀರರು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಾ ಭಯಂಕರ ರಣನಾದಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದರು.

Verse 44

ततस्समभवद्युद्धं कैलासोपत्यकासु वै । प्रमथाधिपदैत्यानां घोरं शस्त्रास्त्रसंकुलम्

ಆಮೇಲೆ ನಿಜವಾಗಿ ಕೈಲಾಸದ ಉಪತ್ಯಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಥಾಧಿಪತಿಗಳೂ ದೈತ್ಯರೂ ನಡುವೆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವು ಸಂಭವಿಸಿತು; ಅದು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತುಂಬಿತ್ತು।

Verse 45

भेरीमृदंगशंखौघैर्निस्वानैर्वीरहर्षणैः । गजाश्वरथशब्दैश्च नादिता भूर्व्यकंपत

ಭೇರಿ, ಮೃದಂಗ, ಶಂಖಗಳ ವೀರಹರ್ಷಕರ ನಾದಗಳಿಂದಲೂ, ಗಜ-ಅಶ್ವ-ರಥಗಳ ಗದ್ದಲದಿಂದಲೂ ಭೂಮಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿ ಕಂಪಿಸಿತು।

Verse 46

शक्तितोमरबाणौघैर्मुसलैः पाशपट्टिशैः । व्यराजत नभः पूर्णं मुक्ताभिरिव संवृतम्

ಶಕ್ತಿ, ತೋಮರ, ಬಾಣಗಳ ಧಾರೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮುಸಲ, ಪಾಶ, ಪಟ್ಟಿಶಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವು ತುಂಬಿ, ಚದರಿದ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।

Verse 47

निहतैरिव नागाश्वैः पत्तिभिर्भूर्व्यराजत । वज्राहतैः पर्वतेन्द्रैः पूर्वमासीत्सुसंवृता

ಹತವಾದ ಯುದ್ಧಗಜಗಳು, ಅಶ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಾತಿಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ ಹಾಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು; ಅದು ಹಿಂದೆ ವಜ್ರಾಘಾತದಿಂದ ಚೂರುಚೂರಾದ ಮಹಾಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದಂತೆ ತೋಚಿತು।

Verse 48

प्रमथाहतदैत्यौघैर्दैत्याहतगणैस्तथा । वसासृङ्मांसपंकाढ्या भूरगम्याभवत्तदा

ಆಗ ಪ್ರಮಥರು ಸಂಹರಿಸಿದ ದೈತ್ಯಸಮೂಹಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು ಹೊಡೆದು ಬೀಳಿಸಿದ ಶಿವಗಣಸಮೂಹಗಳ ಕಾರಣ, ಕೊಬ್ಬು, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ಕೆಸರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭೂಮಿ ದಾಟಲಾಗದಂತಾಯಿತು.

Verse 49

प्रमथाहतदैत्यौघान्भार्गवस्समजीवयत् । युद्धे पुनः पुनश्चैव मृतसंजीवनी बलात्

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಥರು ಹೊಡೆದು ಬಿದ್ದ ದೈತ್ಯಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ) ಮೃತಸಂಜೀವನೀ ಮಂತ್ರಬಲದಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 50

दृष्ट्वा व्याकुलितांस्तांस्तु गणास्सर्वे भयार्दिताः । शशंसुर्देवदेवाय सर्वे शुक्रविचेष्टितम्

ಅವರನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ಭಯಪೀಡಿತರಾಗಿ ಕಂಡು, ಎಲ್ಲಾ ಗಣರು ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಶುಕ್ರನ ಎಲ್ಲ ತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನೂ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು।

Verse 51

तच्छ्रुत्वा भगवान्रुद्रश्चकार क्रोधमुल्बणम् । भयंकरोऽतिरौद्रश्च बभूव प्रज्वलन्दिशः

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ಅತೀವ ಉಗ್ರವಾದ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಭಯಂಕರನಾಗಿ, ಅತಿರೌದ್ರನಾಗಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳೇ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 52

अथ रुद्रमुखात्कृत्या बभूवातीवभीषणा । तालजंघोदरी वक्त्रा स्तनापीडितभूरुहा

ಅನಂತರ ರುದ್ರನ ಮುಖದಿಂದ ಕೃತ್ಯಾ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು—ಅತೀವ ಭೀಕರಳಾಗಿ. ಅವಳ ಜಂಘೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ ತಾಳಮರದ ಕಾಂಡದಂತೆ; ಮುಖ ಘೋರ; ಸ್ತನಗಳು ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನ್ನು ಒತ್ತಿದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಂಡವು।

Verse 53

सा युद्धभूमिं तरसा ससाद मुनिसत्तम । विचचार महाभीमा भक्षयंती महासुरान्

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ಅವಳು ವೇಗದಿಂದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ತಲುಪಿದಳು. ಮಹಾಭೀಕರಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಮಹಾಸುರರನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸತೊಡಗಿದಳು.

Verse 54

अथ सा रणमध्ये हि जगाम गतभीर्द्रुतम् । यत्रास्ते संवृतो दैत्यवरेन्द्रैस्स हि भार्गवः

ನಂತರ ಅವಳು ಭಯವಿಲ್ಲದವಳಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ರಣಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು—ದೈತ್ಯರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರ) ಇದ್ದ ಸ್ಥಳದತ್ತ.

Verse 55

स्वतेजसा नभो व्याप्य भूमिं कृत्वा च सा मुने । भार्गवं स्वभगे धृत्वा जगामांतर्हिता नभः

ಹೇ ಮುನೇ! ಅವಳು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಭಾರ್ಗವನನ್ನು ತನ್ನ ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಅಂತರ್ದಾನವಾಗಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.

Verse 56

विद्रुतं भार्गवं दृष्ट्वा दैत्यसैन्यगणास्तथा । प्रम्लानवदना युद्धान्निर्जग्मुर्युद्धदुर्मदाः

ಭಾರ್ಗವನು ಓಡಿಹೋಗುವುದನ್ನು ಕಂಡ ದೈತ್ಯಸೈನ್ಯದ ಗುಂಪುಗಳೂ—ಹಿಂದೆ ಯುದ್ಧಮದದಿಂದ ಮತ್ತರಾಗಿದ್ದವರು—ಮುಖ ಮ್ಲಾನವಾಗಿ, ಧೈರ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಹೊರಟರು।

Verse 57

अथोऽभज्यत दैत्यानां सेना गणभयार्दिता । वायुवेगहता यद्वत्प्रकीर्णा तृणसंहतिः

ಆಮೇಲೆ ಶಿವನ ಗಣಗಳ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ದೈತ್ಯರ ಸೇನೆ ಒಡೆದು ಚದುರಿತು—ವೇಗವಂತ ಗಾಳಿಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಒಣ ಹುಲ್ಲಿನ ರಾಶಿ ಚದುರಿಹೋಗುವಂತೆ।

Verse 58

भग्नां गणभयाद्दैत्यसेनां दृष्ट्वातिमर्षिताः । निशुंभशुंभौ सेनान्यौ कालनेमिश्च चुक्रुधुः

ಶಿವಗಣಗಳ ಭಯದಿಂದ ದೈತ್ಯಸೇನೆ ಭಂಗಗೊಂಡುದನ್ನು ಕಂಡು, ಸೇನಾನಾಯಕರು ನಿಶುಂಬ-ಶುಂಬರು ಹಾಗೂ ಕಾಲನೇಮಿ ಅತಿಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದರು।

Verse 59

त्रयस्ते वरयामासुर्गणसेनां महाबलाः । मुंचंतश्शरवर्षाणि प्रावृषीव बलाहकाः

ಆ ಮೂವರು ಮಹಾಬಲಿಗಳು ಗಣಸೇನೆಯ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ತಡೆದು, ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು।

Verse 60

ततो दैत्यशरौघास्ते शलभानामिव व्रजाः । रुरुधुः खं दिशस्सर्वा गणसेनामकंपयन्

ಆಮೇಲೆ ದೈತ್ಯರ ಬಾಣಗಳ ಆ ಘನಘೋರ ಪ್ರವಾಹವು ಮಿಡತೆಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ತಡೆದು, ಶಿವಗಣಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಂಪಿಸಿತು.

Verse 61

गणाश्शरशतैर्भिन्ना रुधिरासारवर्षिणः । वसंतकिंशुकाभासा न प्राजानन्हि किंचन

ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿತರಾದ ಗಣರು ರಕ್ತಧಾರೆಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು. ಅವರ ದೇಹಗಳು ವಸಂತದ ಕಿಂಶುಕ ಪುಷ್ಪಗಳಂತೆ ಕೆಂಪಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು; ಆದರೂ ಶಿವಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗಿ, ನಿರ್ಭಯರಾಗಿ, ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 62

ततः प्रभग्नं स्वबलं विलोक्य नन्द्यादिलंबोदरकार्त्तिकेयाः । त्वरान्विता दैत्यवरान्प्रसह्य निवारयामासुरमर्षणास्ते

ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸೇನೆ ಚೂರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಂದಿ ಮೊದಲಾದವರು—ಲಂಬೋದರ (ಗಣೇಶ) ಮತ್ತು ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ—ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದರು. ಅಸಹ್ಯ ಕೋಪದಿಂದ ಅವರು ದೈತ್ಯರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು.