राहोः शिरच्छेदन-कारणकथनम् / The Account of Rāhu’s Beheading (Cause and Background)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । एकदा वारिधिसुतो वृन्दापति रुदारधीः । सभार्य्यस्संस्थितो वीरोऽसुरैस्सर्वैः समन्वितः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಒಮ್ಮೆ ವಾರಿಧಿಪುತ್ರನಾದ ವೃಂದಾಪತಿ, ಕಠೋರ ಸಂಕಲ್ಪದ ವೀರನು, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಅಸುರರ ಸಹಿತ, ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 2

तत्राजगाम सुप्रीतस्सुवर्चास्त्वथ भार्गवः । तेजः पुंजो मूर्त इव भासयन्सकला दिशः

ಆಗ ಭೃಗು ವಂಶದ ಭಾರ್ಗವ ಋಷಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ದೀಪ್ತಿಮಂತನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು; ತೇಜಸ್ಸಿನ ಮೂರ್ತರೂಪದ ಗುಚ್ಛದಂತೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 3

तं दृष्ट्वा गुरुमायान्तमसुरास्तेऽखिला द्रुतम् । प्रणेमुः प्रीतमनसस्सिंधुपुत्रोऽपि सादरम्

ಗುರುವು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರು ತಕ್ಷಣವೇ ಹರ್ಷಚಿತ್ತದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು; ಸಿಂಧುಪುತ್ರ (ಜಲಂಧರ)ನೂ ಸಹ ಆದರದಿಂದ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

Verse 4

दत्त्वाशीर्वचनं तेभ्यो भार्गवस्तेजसां निधिः । निषसादासने रम्ये संतस्थुस्तेऽपि पूर्ववत्

ಅವರಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಚನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ತೇಜಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯಾದ ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ) ಸುಂದರ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು; ಅವರು ಕೂಡ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.

Verse 5

अथ सिंध्वात्मजो वीरो दृष्ट्वा प्रीत्या निजां सभाम् । जलंधरः प्रसन्नोऽभूदनष्टवरशासनः

ಅಂದು ಸಿಂಧುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ವೀರ ಜಲಂಧರನು ತನ್ನ ಸಭೆಯನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ನೋಡಿ, ಅಪ್ರತಿಹತ ವರಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು।

Verse 6

तत्स्थितं छिन्नशिरसं दृष्ट्वा राहुं स दैत्यराट् । पप्रच्छ भार्गवं शीघ्रमिदं सागरनन्दनः

ಅಲ್ಲಿ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಹು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೈತ್ಯರಾಟನಾದ ಸಾಗರನಂದನನು ತಕ್ಷಣ ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರ)ನನ್ನು ‘ಇದೇನು?’ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 7

जलंधर उवाच । केनेदं विहितं राहोश्शिरच्छेदनकं प्रभो । तद्ब्रूहि निखिलं वृत्तं यथावत्तत्त्वतो गुरो

ಜಲಂಧರನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಭೋ! ರಾಹುವಿನ ಶಿರಶ್ಛೇದನವನ್ನು ಯಾರು ವಿಧಿಸಿದರು? ಗುರುವರ್ಯ, ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತತ್ತ್ವತಃ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 8

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सिन्धुपुत्रस्य भार्गवः । स्मृत्वा शिवपदांभोजं प्रत्युवाच यथार्थवत्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಸಿಂಧುಪುತ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಾರ್ಗವನು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಯಥಾರ್ಥವೂ ಯುಕ್ತವೂ ಆದ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 9

शुक्र उवाच । जलंधर महावीर सर्वासुरसहायक । शृणु वृत्तांतमखिलं यथावत्कथयामि ते

ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಜಲಂಧರ ಮಹಾವೀರ, ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರ ಸಹಾಯಕನೇ! ಕೇಳು, ನಡೆದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿನಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 10

पुराभवद्बलिर्वीरो विरोचनसुतो बली । हिरण्यकशिपोश्चैव प्रपौत्रो धर्मवित्तमः

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಎಂಬ ವೀರನಿದ್ದನು—ವಿರೋಚನನ ಪುತ್ರ, ಮಹಾಬಲವಂತ; ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಪ್ರಪೌತ್ರ, ಧರ್ಮಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು।

Verse 11

पराजितास्सुरास्तेन रमेशं शरणं ययुः । सवासवास्स्ववृत्तांतमाचख्युः स्वार्थसाधकाः

ಅವನಿಂದ ಪರಾಜಿತರಾದ ಅಸುರರು ರಮೇಶನ ಶರಣು ಹೋದರು. ವಸುಗಳು ಹಾಗೂ ಆದಿತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು—ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ।

Verse 12

तदाज्ञया सुरैः सार्द्धं चक्रुस्संधिमथो सुराः । स्वकार्यसिद्धये तातच्छलकर्मविचक्षणाः

ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಸುರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿದರು. ಓ ತಾತ, ಯುಕ್ತಿಚಾತುರ್ಯದ ಛಲಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರು।

Verse 13

अथामृतार्थे सिंधोश्च मंथनं चक्रुरादरात् । विष्णोस्सहायिनस्ते हि सुरास्सर्वेऽसुरैस्सह

ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಸಮುದ್ರಮಥನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಅಸುರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

Verse 14

ततो रत्नोपहरणमकार्षुर्दैत्यशत्रवः । जगृहुर्यत्नतो देवाः पपुरप्यमृतं छलात्

ನಂತರ ದೈತ್ಯಶತ್ರುಗಳಾದ ದೇವರುಗಳು ರತ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ದೇವರುಗಳು ಅವನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಪಡೆದು, ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಮೃತವನ್ನೂ ಪಾನಮಾಡಿದರು.

Verse 15

ततः पराभवं चक्रुरसुराणां सहायतः । विष्णोस्सुरास्सचक्रास्तेऽमृतापानाद्बलान्विताः

ನಂತರ ಮಿತ್ರರ ಸಹಾಯದಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಅಸುರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಅಮೃತಪಾನದಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠರಾದ ಚಕ್ರಾಯುಧಧಾರಿ ದೇವರುಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು.

Verse 16

शिरश्छेदं चकारासौ पिबतश्चामृतं हरिः । राहोर्देवसभां हि पक्षपाती हरेस्सदा

ರಾಹು ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿದನು. ದೇವಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿ ಸದಾ ದೇವರ ಪಕ್ಷಪಾತಿಯಾಗಿ ರಾಹುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

सनत्कुम्रार उवाच । एवं कविस्तस्य शिरश्छेदं राहोश्शशंस च । अमृतार्थे समुद्रस्य मंथनं देवकारितम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಕವಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ರಾಹುವಿನ ಶಿರಚ್ಛೇದವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದನು. ಅಮೃತಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ದೇವರುಗಳು ಸಮುದ್ರಮಥನವನ್ನು ನಡೆಸಿಸಿದರು.

Verse 18

रत्नोपहरणं चैव दैत्यानां च पराभवम् । देवैरमृतपानं च कृतं सर्वं च विस्तरात्

ಅವನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—ರತ್ನಗಳ ಅಪಹರಣೆ, ದೈತ್ಯರ ಪರಾಭವ, ಮತ್ತು ದೇವರುಗಳ ಅಮೃತಪಾನ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ.

Verse 19

तदाकर्ण्य महावीरोम्बुधिबालः प्रतापवान् । चुक्रोध क्रोधरक्ताक्षस्स्वपितुर्मंथनं तदा

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಮಹಾವೀರ ಅಂಬುಧಿಬಾಲನು ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದನು; ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾದವು, ಆಗ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 20

अथ दूतं समाहूय घस्मराभिधमुत्तमम् । सर्वं शशंस चरितं यदाह गुरुरात्मवान्

ನಂತರ ಘಸ್ಮರ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೂತನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯಾದ ಜ್ಞಾನಿ ಗುರು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 21

अथ तं प्रेषयामास स्वदूतं शक्रसन्निधौ । संमान्य बहुशः प्रीत्याऽभयं दत्त्वा विशारदम्

ನಂತರ ತನ್ನ ದೂತನನ್ನು ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮರುಮರು ಗೌರವಿಸಿ, ಆ ನಿಪುಣ ದೂತನಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡಿ ಹೊರಡಿಸಿದನು.

Verse 22

दूतस्त्रिविष्टपं तस्य जगामारमलं सुधीः । घस्मरोंऽबुधिबालस्य सर्वदेवसमन्वितम्

ಆಮೇಲೆ ಆ ಶುದ್ಧನೂ ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆದ ದೂತನು, ಸರ್ವ ದೇವರೊಂದಿಗೆ, ಅವನ ನಿರ್ಮಲ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ) ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ—ಅಪಕ್ವ ಬುದ್ಧಿಯ ಬಾಲಸ್ವಭಾವದ ಘಸ್ಮರನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿದನು.

Verse 23

तत्र गत्वा स दूतस्तु सुधर्मां प्राप्य सत्वरम् । गर्वादखर्वमौलिर्हि देवेन्द्रं वाक्यमब्रवीत्

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಆ ದೂತನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸುಧರ್ಮಾ ಸಭೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ನಂತರ ಗರ್ವದಿಂದ ತಲೆ ಎತ್ತಿ, ದೇವೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 24

घस्मर उवाच । जलंधरोऽब्धि तनयस्सर्वदैत्यजनेश्वरः । सुप्रतापी महावीरस्स्वयं कविसहायवान्

ಘಸ್ಮರನು ಹೇಳಿದನು—ಜಲಂಧರನು ಸಮುದ್ರಪುತ್ರ, ಸಮಸ್ತ ದೈತ್ಯಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ. ಅವನು ಮಹಾಪ್ರತಾಪಿ ಮಹಾವೀರ; ಸ್ವತಃ ಕವಿ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ) ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯಕನು.

Verse 25

दूतोऽहं तस्य वीरस्य घस्मराख्यो न घस्मरः । प्रेषितस्तेन वीरेण त्वत्सकाशमिहागतः

ನಾನು ಆ ವೀರನ ದೂತನು—ನನ್ನ ಹೆಸರು ಘಸ್ಮರ; ಕೇವಲ ‘ಭಕ್ಷಕ’ನಲ್ಲ. ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ ಕಳುಹಿಸಿದುದರಿಂದ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 26

अव्याहताज्ञस्वर्वत्र जलंधर उदग्रधीः । निर्जिताखिलदैत्यारिस्स यदाह शृणुष्व तत्

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದ ಆಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ, ಉಗ್ರ ಹಾಗೂ ದೃಢಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ದೈತ್ಯರ ಎಲ್ಲಾ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಜಲಂಧರನು ಏನು ಹೇಳಿದನೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 27

जलंधर उवाच । कस्मात्त्वया मम पिता मथितस्सागरोऽद्रिणा । नीतानि सर्वरत्नानि पितुर्मे देवताधम

ಜಲಂಧರನು ಹೇಳಿದನು—ನೀನು ಪರ್ವತದಿಂದ ನನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ಸಾಗರವನ್ನು ಏಕೆ ಮಥಿಸಿದೆ? ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಸೇರಿದ ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಏಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ, ಓ ದೇವಾಧಮ?

Verse 28

उचितं न कृतं तेऽद्य तानि शीघ्रं प्रयच्छ मे । ममायाहि विचार्येत्थं शरणं दैवतैस्सह

ಇಂದಿಗೂ ನೀನು ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನಗೆ ಕೊಡು. ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬಾ.

Verse 29

अन्यथा ते भयं भूरि भविष्यति सुराधम । राज्यविध्वंसनं चैव सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಓ ಸುರಾಧಮ, ನಿನಗೆ ಮಹಾಭಯವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 30

सनत्कुमार उवाच । इति दूतवचः श्रुत्वा विस्मितस्त्रिदशाधिपः । उवाच तं स्मरन्निन्द्रो भयरोषसमन्वितः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ದೂತನ ವಚನವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ ತ್ರಿದಶಾಧಿಪತಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು. ಆ ಮಾತನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಇಂದ್ರನು ಭಯವೂ ಕ್ರೋಧವೂ ಸೇರಿ ಆವೇಶಗೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 31

अद्रयो मद्भयात्त्रस्तास्स्वकुक्षिस्था यतः कृताः । अन्येऽपि मद्द्विषस्तेन रक्षिता दितिजाः पुरा

ನನ್ನ ಭಯದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಕುಕ್ಷಿಯೊಳಗೆ ಇರುವಂತೆ (ಅಂತರಂಗದ ಅಗ್ನಿ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಯಮಿಸುವಂತೆ) ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂದೆ, ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಇತರ ದಿತಿಜ ದೈತ್ಯರನ್ನೂ ಅವನೇ ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದನು.

Verse 32

तस्मात्तद्रत्नजातं तु मया सर्वं हृतं किल । न तिष्ठति मम द्रोही सुखं सत्यं ब्रवीम्यहम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ರತ್ನಸಮೂಹವನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡೆ. ನನ್ನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವವನು ಸುಖದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಾರನು—ಇದು ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 33

शंखोप्येव पुरा दैत्यो मां द्विषन्सागरात्मजः । अभवन्मूढचित्तस्तु साधुसंगात्समुज्झित

ಹಿಂದೆ ಸಾಗರಪುತ್ರನಾದ ದೈತ್ಯ ಶಂಖನೂ ನನ್ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಸಾಧುಸಂಗದಿಂದ ಆ ಮೂಢಚಿತ್ತನೂ ಉದ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಉನ್ನತಿಗೆ ಏರಿದನು.

Verse 34

ममानुजेन हरिणा निहतस्य हि पापधीः । हिंसकस्साधुसंधस्य पापिष्ठस्सागरोदरे

ನನ್ನ ಅನುಜನಾದ ಹರಿಯು ಅವನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಆ ಪಾಪಬುದ್ಧಿ—ಹಿಂಸಕ, ಸಾಧುಸಂಘಕ್ಕೆ ಪೀಡಕ, ಅತಿಪಾಪಿ—ಈಗ ಸಾಗರೋದರಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದಾನೆ.

Verse 35

तद्गच्छ दूत शीघ्रं त्वं कथयस्वास्य तत्त्वतः । अब्धिपुत्रस्य सर्वं हि सिंधोर्मंथनकारणम्

ಆದುದರಿಂದ ಹೇ ದೂತನೇ, ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಅವನಿಗೆ ತತ್ತ್ವತಃ ಸತ್ಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳು—ಸಮುದ್ರಪುತ್ರನ ವಿಷಯದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಮುದ್ರಮಥನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರಣವನ್ನೂ.

Verse 36

सनत्कुमार उवाच । इत्थं विसर्जितो दूतो घस्मराख्यस्सुबुद्धिमान् । तदेन्द्रेणागमत्तूर्ण्णं यत्र वीरो जलंधरः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಘಸ್ಮರನೆಂಬ ಸುಬುದ್ಧಿವಂತ ದೂತನು, ಇಂದ್ರನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವೀರ ಜಲಂಧರನಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋದನು.

Verse 37

तदिदं वचनं दैत्यराजो हि तेन धीमता । कथितो निखिलं शक्रप्रोक्तं दूतेन वै तदा

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ದೂತನು, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಹೇಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂದೇಶವನ್ನು ದೈತ್ಯರಾಜನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 38

तन्निशम्य ततो दैत्यो रोषात्प्रस्फुरिताधरः । उद्योगमकरोत्तूर्णं सर्वदेवजिगीषया

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ದೈತ್ಯನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿಗಳು ನಡುಗಿದವು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವರನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 39

तदोद्योगेऽसुरेन्द्रस्य दिग्भ्यः पातालतस्तथा । दितिजाः प्रत्यपद्यंत कोटिशःकोटिशस्तथा

ಅಸುರೇಂದ್ರನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಉದ್ಯುಕ್ತನಾದ ತಕ್ಷಣ, ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಪಾತಾಳದಿಂದಲೂ ದಿತಿಜ ದೈತ್ಯರು ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಬಂದರು.

Verse 40

अथ शुंभनिशुंभाद्यै बलाधिपतिकोटिभिः । निर्जगाम महावीरः सिन्धुपुत्रः प्रतापवान्

ನಂತರ ಶುಂಭ-ನಿಶುಂಭಾದಿಗಳೂ, ಸೇನೆಗಳ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳೂ ಜೊತೆಯಾಗಿರ, ಮಹಾವೀರನೂ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿಯಾದ ಸಿಂಧುಪುತ್ರನು ಹೊರಟನು.

Verse 41

प्राप त्रिविष्टपं सद्यः सर्वसैन्यसमावृतः । दध्मौ शंखं जलधिजो नेदुर्वीराश्च सर्वतः

ಸರ್ವಸೈನ್ಯದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಕ್ಕೆ (ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ) ತಲುಪಿದನು. ಆಗ ಸಮುದ್ರಜನ್ಯ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದರು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ವೀರರು ಗರ್ಜಿಸಿದರು.

Verse 42

गत्वा त्रिविष्टपं दैत्यो नन्दनाधिष्ठितोऽभवत् । सर्व सैन्यं समावृत्य कुर्वाणः सिंहवद्रवम्

ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆ ದೈತ್ಯನು ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು. ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಸಿಂಹದಂತೆ ಭೀಕರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು।

Verse 43

पुरमावृत्य तिष्ठत्तद्दृष्ट्वा सैन्यबलं महत् । निर्ययुस्त्वमरावत्या देवा युद्धाय दंशिताः

ಪುರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಸೈನ್ಯಬಲವನ್ನು ಕಂಡು, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾದ ದೇವರುಗಳು ಅಮರಾವತಿಯಿಂದ ಹೊರಟರು।

Verse 44

ततस्समभवद्युद्धं देवदानवसेनयोः । मुसलैः परिघैर्बाणैर्गदापरशुशक्तिभिः

ನಂತರ ದೇವ-ದಾನವ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು—ಮುಸಲ, ಪರಿಘ, ಬಾಣ, ಗದೆ, ಪರಶು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ।

Verse 45

तेऽन्योन्यं समधावेतां जघ्नतुश्च परस्परम् । क्षणेनाभवतां सेने रुधिरौघपरिप्लुते

ಅವರು ಪರಸ್ಪರದ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದು ಬೀಳಿಸಿದರು. ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳು ರಕ್ತಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ ಮುಳುಗಿದವು।

Verse 46

पतितैः पात्यमानैश्च गजाश्वरथपत्तिभिः । व्यराजत रणे भूमिस्संध्याभ्रपटलैरिव

ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರೂ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವವರೂ ಆದ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ ಮತ್ತು ಪಾದಾತಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಭೂಮಿ, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದ ಮೇಘಪಟಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಆಕಾಶದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।

Verse 47

तत्र युद्धे मृतान्दैत्यान्भार्गवस्तानजीवयत् । विद्ययामृतजीविन्या मंत्रितैस्तोयबिन्दुभिः

ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ) ಅಮೃತ-ಸಂಜೀವಿನಿ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ, ಮಂತ್ರಸಂಸ್ಕೃತ ಜಲಬಿಂದುಗಳ ಮೂಲಕ ಪುನರ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 48

देवानपि तथा युद्धे तत्राजीवयदंगिराः । दिव्यौषधैस्समानीय द्रोणाद्रेस्स पुनःपुनः

ಅದೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಂಗಿರಾ ಋಷಿಯೂ ದೇವರನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದನು; ದ್ರೋಣ ಪರ್ವತದಿಂದ ದಿವ್ಯ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಮರುಮರು ತಂದು ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 49

दृष्टवान्स तथा युद्धे पुनरेव समुत्थितान् । जलंधरः क्रोधवशो भार्गवं वाक्यमब्रवीत्

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಂತುದನ್ನು ಕಂಡು, ಕ್ರೋಧವಶನಾದ ಜಲಂಧರನು ಭಾರ್ಗವ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ)ನಿಗೆ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 50

जलंधर उवाच । मया देवा हता युद्धे उत्तिष्ठंति कथं पुनः । ततः संजीविनी विद्या नैवान्यत्रेति वै श्रुता

ಜಲಂಧರನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ? ಸಂಜೀವಿನೀ ವಿದ್ಯೆ ಅಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಇದೆ, ಬೇರೆಡೆ ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ।

Verse 51

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सिन्धुपुत्रस्य भार्गवः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा गुरुश्शुक्रो जलंधरम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಸಿಂಧುಪುತ್ರ ಜಲಂಧರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ, ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾದ ಗುರು ಶುಕ್ರ (ಭಾರ್ಗವ) ಜಲಂಧರನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 52

शुक्र उवाच । दिव्यौषधीस्समानीय द्रोणाद्रेरंगिरास्सुरान् । जीवयत्येष वै तात सत्यं जानीहि मे वचः

ಶುಕ್ರನು ಹೇಳಿದರು: ಓ ತಾತ, ದ್ರೋಣ ಪರ್ವತದಿಂದ ದಿವ್ಯ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಅಂಗಿರಸನು ದೇವರನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವನು. ನನ್ನ ಮಾತು ಸತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿ.

Verse 53

जयमिच्छसि चेत्तात शृणु मे वचनं शुभम् । ततः सोऽरं भुजाभ्यां त्वं द्रोणमब्धावुपाहर

ಓ ತಾತ, ನೀನು ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ನನ್ನ ಶುಭ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು. ನಂತರ ನಿನ್ನ ಎರಡು ಭುಜಗಳಿಂದ ಆ ದ್ರೋಣವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಇಡು.

Verse 54

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तस्स तु दैत्येन्द्रो गुरुणा भार्गवेण ह । द्रुतं जगाम यत्रासावास्ते चैवाद्रिराट् च सः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಗುರು ಭಾರ್ಗವನ ಉಪದೇಶದಿಂದ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ತ್ವರೆಯಿಂದ, ಪರ್ವತರಾಜ ಅದ್ರಿರಾಟ್ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 55

भुजाभ्यां तरसा दैत्यो नीत्वा द्रोणं च तं तदा । प्राक्षिपत्सागरे तूर्णं चित्रं न हरतेजसि

ಆಗ ದೈತ್ಯನು ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಹಿಡಿದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು; ದ್ರೋಣನ ತೇಜಸ್ಸು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಣವಾಗದು—ಇದು ವಿಚಿತ್ರಮೇ।

Verse 56

पुनरायान्महावीरस्सिन्धुपुत्रो महाहवम् । जघानास्त्रैश्च विविधैस्सुरान्कृत्वा बलं महत्

ಮತ್ತೆ ಮಹಾವೀರನಾದ ಸಿಂಧುಪುತ್ರನು ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿ ಬಂದನು; ಮಹಾಬಲವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದನು।

Verse 57

अथ देवान्हतान्दृष्ट्वा द्रोणाद्रिमगमद्गुरुः । तावत्तत्र गिरीद्रं तं न ददर्श सुरार्चितः

ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಹತರಾದುದನ್ನು ಕಂಡು ಗುರು ದ್ರೋಣಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದಾಗ, ಸುರರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಆ ಗಿರಿರಾಜನು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 58

ज्ञात्वा दैत्यहृतं द्रोणं धिषणो भयविह्वलः । आगत्य देवान्प्रोवाच जीवो व्याकुलमानसः

ದೈತ್ಯರು ದ್ರೋಣವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿದು, ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡ ಧೀಷಣನು ದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 59

गुरुरुवाच । पलायध्वं सुरास्सर्वे द्रोणो नास्ति गिरिर्महान् । ध्रुवं ध्वस्तश्च दैत्येन पाथोधितनयेन हि

ಗುರುವು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸಮಸ್ತ ದೇವರೇ, ಪಲಾಯನಮಾಡಿರಿ. ಮಹಾ ದ್ರೋಣ ಪರ್ವತವು ಇನ್ನು ಇಲ್ಲ; ಸಾಗರತನಯ ದೈತ್ಯನು ಅದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಧ್ವಂಸಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.

Verse 60

जलंधरो महादैत्यो नायं जेतुं क्षमो यतः । रुद्रांशसंभवो ह्येष सर्वामरविमर्दनः

ಜಲಂಧರನು ಮಹಾದೈತ್ಯನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇವನು ರುದ್ರಾಂಶದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ಸರ್ವ ದೇವರನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವವನು.

Verse 61

मया ज्ञातः प्रभावोऽस्य यथोत्पन्नः स्वयं सुराः । शिवापमानकृच्छक्रचेष्टितं स्मरताखिलम्

ಇದು ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿತೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇದರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ದೇವರೇ, ಶಿವನನ್ನು ಅಪಮಾನಿಸಿದಾಗ ಇಂದ್ರನು ಮಾಡಿದ ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಿರಿ.

Verse 62

सनत्कुमार उवाच । श्रुत्वा तद्वचनं देवास्सुराचार्यप्रकीर्तितम् । जयाशां त्यक्तवंतस्ते भयविह्वलितास्तथा

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವಗುರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವತೆಗಳು ಜಯದ ಆಶೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭಯದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು.

Verse 63

दैत्यराजेन तेनातिहन्यमानास्समंततः । धैर्यं त्यक्त्वा पलायंत दिशो दश सवासवाः

ಆ ದೈತ್ಯರಾಜನಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾದ ವಸು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಹೋದರು.

Verse 64

देवान्विद्रावितान्दृष्ट्वा दैत्यस्सागरनंदनः । शंखभेरी जयरवैः प्रविवेशामरावतीम्

ದೇವತೆಗಳು ಓಡಿ ಚದುರಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಾಗರನಂದನನಾದ ದೈತ್ಯನು ಶಂಖ-ಭೇರಿಗಳ ಜಯಘೋಷಗಳ ನಡುವೆ ಅಮರಾವತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 65

प्रविष्टे नगरीं दैत्ये देवाः शक्रपुरोगमाः । सुवर्णाद्रिगुहां प्राप्ता न्यवसन्दैत्यतापिताः

ದೈತ್ಯನು ನಗರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ದೇವರುಗಳು ದೈತ್ಯಪೀಡಿತರಾಗಿ ಸ್ವರ್ಣಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗೆ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದರು।

Verse 66

तदैव सर्वेष्वसुरोऽधिकारेष्विन्द्रादिकानां विनिवेश्य सम्यक् । शुंभादिकान्दैत्यवरान् पृथक्पृथक्स्वयं सुवर्णादिगुहां व्यगान्मुने

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಅಸುರನು ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರನ್ನು ಅವರವರ ಅಧಿಕಾರಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶುಂಭಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾವಲುಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಹೇ ಮುನೇ, ತಾನೇ ಸ್ವರ್ಣಾದಿ ಎಂಬ ಗುಹೆಗೆ ತೆರಳಿದನು।