कैलासमार्गे शङ्करस्य परीक्षा — Śiva Tests the Approachers on the Kailāsa Path

Verse 1

व्यास उवाच । भो ब्रह्मन्भगवन्पूर्वं श्रुतं मे ब्रह्मपुत्रक । जलंधरं महादैत्यमवधीच्छंकरः प्रभुः

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಓ ಭಗವನ್, ಓ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನೇ! ಹಿಂದೆ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ: ಪ್ರಭು ಶಂಕರನು ಮಹಾದೈತ್ಯ ಜಲಂಧರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನೆಂದು.

Verse 2

तत्त्वं वद महाप्राज्ञ चरितं शशिमौलिनः । विस्तारपूर्वकं शृण्वन्कस्तृप्येत्तद्यशोऽमलम्

ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ! ಶಶಿಮೌಳಿಯಾದ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನ ಸತ್ಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು. ಅವನ ನಿರ್ಮಲ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೇಳಿ ಯಾರು ತೃಪ್ತರಾಗಬಲ್ಲರು?

Verse 3

सूत उवाच । इत्येवं व्याससंपृष्टो ब्रह्मपुत्रो महामुनिः । उवाचार्थवदव्यग्रं वाक्यं वाक्यविशारदः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ವ್ಯಾಸರು ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾಮುನಿ, ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನು, ವ್ಯಗ್ರತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು.

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । एकदा जीवशक्रौ च भक्त्या परमया मुने । दर्शनं कर्तुमीशस्य कैलासं जग्मतुर्भृशम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಯೇ! ಒಮ್ಮೆ ಜೀವ ಮತ್ತು ಶಕ್ರರು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಈಶನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.

Verse 5

अथ गुर्विन्द्रयोर्ज्ञात्वागमनं शंकरः प्रभुः । परीक्षितुं तयोर्ज्ञानं स्वदर्शनरतात्मनोः

ನಂತರ ಪ್ರಭು ಶಂಕರನು ಗುರು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರ ಆಗಮನವನ್ನು ತಿಳಿದು, ತನ್ನ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

Verse 6

महातेजस्विनं शांतं जटासंबद्धमस्तकम् । महाबाहुं महोरस्कं गौरं नयनभीषणम्

ಅವನು ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿದ್ದರೂ ಪರಮ ಶಾಂತನಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡನು; ಜಟೆಯಿಂದ ಮಸ್ತಕ ಬಂಧಿತ; ಮಹಾಬಾಹು, ವಿಶಾಲ ವಕ್ಷಸ್ಥಲ, ಗೌರವರ್ಣ, ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಭಯಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು.

Verse 7

अथ तौ गुरुशक्रौ च कुर्वंतौ गमनं मुदा । आलोक्य पुरुषं भीमं मार्गमध्येऽद्भुताकृतिम्

ಆಮೇಲೆ ಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅದ್ಭುತಾಕೃತಿಯ ಭೀಮ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡರು.

Verse 9

अथो पुरंदरोऽपृच्छत्स्वाधिकारेण दुर्मदः । पुरुषं तं स्वमार्गांतस्थितमज्ञाय शंकरम्

ಆಮೇಲೆ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ) ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ದುರ್ಮದನಾಗಿ, ತನ್ನ ಮಾರ್ಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಪುರುಷನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು—ಅವನೇ ಶಂಕರನೆಂದು ಅರಿಯದೆ.

Verse 10

पुरन्दर उवाच । कस्त्वं भोः कुत आयातः किं नाम वद तत्त्वतः । स्वस्थानेसंस्थितश्शंभु किं वान्यत्र गतः प्रभुः

ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ) ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಮಹಾನುಭಾವ, ನೀನು ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು. ಪ್ರಭು ಶಂಭು ಸ್ವಧಾಮದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆಯೇ, ಅಥವಾ ಆ ಪರಮಾಧಿಪತಿ ಬೇರೆಡೆಗೆ ತೆರಳಿದನೇ?

Verse 11

सनत्कुमार उवाच । शक्रेणेत्थं स पृष्टस्तु किंचिन्नोवाच तापसः । शक्रः पुनरपृच्छद्वै नोवाच स दिगंबरः

ಸನತ್ಕುಮಾರರು ಹೇಳಿದರು— ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದರೂ ಆ ತಪಸ್ವಿ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಶಕ್ರನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು; ಆದರೆ ದಿಗಂಬರ ವಿರಕ್ತನು ಆಗಲೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 12

पुनः पुरंदरोऽपृच्छ्ल्लोकानामधिपेश्वरः । तूष्णीमास महायोगी लीलारूपधरः प्रभुः

ಲೋಕಾಧಿಪತಿಯಾದ ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತೆ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು; ಆದರೆ ದಿವ್ಯ ಲೀಲೆಗಾಗಿ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ಮಹಾಯೋಗಿ ಪ್ರಭುವು ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು.

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पंचमे युद्धखण्डे जलंधरवधोपाख्याने शक्रजीवनं नाम त्रयोदशोऽ ध्यायः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ಶಿವ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಎರಡನೇ ರುದ್ರ ಸಂಹಿತೆಯ ಐದನೇ ಯುದ್ಧ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಜಲಂಧರ ವಧೆಯ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ 'ಶಕ್ರಜೀವನ' ಎಂಬ ಹದಿಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 14

अथ चुक्रोध देवेशस्त्रैलोक्यैश्वर्यगर्वितः । उवाच वचनं चैव तं निर्भर्त्स्य जटाधरम्

ಆಗ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಐಶ್ವರ್ಯದ ಗರ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇವೇಂದ್ರನು ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಮತ್ತು ಆ ಜಟಾಧಾರಿ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 15

इन्द्र उवाच । रे मया पृच्छ्यमानोऽपि नोत्तरं दत्तवानसि । अतस्त्वां हन्मि वज्रेण कस्ते त्रातास्ति दुर्मते

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲೈ! ನಾನು ಕೇಳಿದರೂ ನೀನು ಯಾವುದೇ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ವಜ್ರಾಯುಧದಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತೇನೆ—ಎಲೈ ದುರ್ಮತಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವರು ಯಾರು?

Verse 16

सनत्कुमार उवाच । इत्युदीर्य ततो वज्री संनिरीक्ष्य क्रुधा हि तम् । हंतुं दिगंबरं वज्रमुद्यतं स चकार ह

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ, ವಜ್ರಿಯು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ನೋಡಿ, ದಿಗಂಬರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ವಜ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 17

पुरंदरं वज्रहस्तं दृष्ट्वा देवस्सदाशिवः । चकार स्तंभनं तस्य वज्रपातस्य शंकरः

ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಕಂಡ ದೇವ ಸದಾಶಿವ—ಶಂಕರ—ಆ ವಜ್ರಪಾತದ ಬಲವನ್ನು ಸ್ಥಂಭಿಸಿ ಅದನ್ನು ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 18

ततो रुद्रः क्रुधाविष्टः करालाक्षो भयंकरः । द्रुतमेव प्रजज्वाल तेजसा प्रदहन्निव

ಆಮೇಲೆ ರುದ್ರನು ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ, ಕರಾಳ ನೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಯಂಕರನಾಗಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಜ್ವಲಿಸಿದನು—ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಹಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ।

Verse 19

बाहुप्रतिष्टंभभुवामन्युनांतश्शचीपतिः । समदह्यत भोगीव मंत्ररुद्धपराक्रमः

ಆಗ ಶಚೀಪತಿ (ಇಂದ್ರ), ತನ್ನ ಬಾಹುಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ, ನಿರ್ಬಂಧಿತರ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು—ಒಳಗೇ ಉರಿಯುವ ಸರ್ಪದಂತೆ।

Verse 20

दृष्ट्वा बृहस्पतिस्तूर्णं प्रज्वलंतं स्वतेजसा । पुरुषं तं धिया ज्ञात्वा प्रणनाम हरं प्रभुम्

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ತನ್ನ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ದಿವ್ಯ ಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡಿ, ಧೀಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ ಪರಮಪ್ರಭು ಹರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 21

कृतांजलिपुटो भूत्वा ततो गुरुरुदारधीः । नत्वा च दंडवद्भूमौ प्रभुं स्तोतुं प्रचक्रमे

ಆಗ ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ಗುರು ಅಂಜಲಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 22

गुरुरुवाच । नमो देवाधिदेवाय महादेवाय चात्मने । महेश्वराय प्रभवे त्र्यम्बकाय कपर्दिने

ಗುರು ಹೇಳಿದರು—ದೇವಾಧಿದೇವ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ, ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಮಹೇಶ್ವರ ಪ್ರಭುವಿಗೆ, ಆದಿಮೂಲ ಪ್ರಭವನಿಗೆ, ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಹಾಗೂ ಕಪರ್ಧಿನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 23

दीननाथाय विभवे नमोंऽधकनिषूदिने । त्रिपुरघ्नाय शर्वाय ब्रह्मणे परमेष्ठिने

ದೀನರ ನಾಥನಾದ ಸರ್ವಶಕ್ತ ವಿಭವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅಂಧಕನಿಷೂದನನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ತ್ರಿಪುರಘ್ನ ಶರ್ವನಿಗೆ, ಪರಮೇಷ್ಠಿ—ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮೋ ನಮಃ।

Verse 24

विरूपाक्षाय रुद्राय बहुरूपाय शंभवे । विरूपायातिरूपाय रूपातीताय ते नमः

ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಾದ ರುದ್ರನಿಗೆ, ಬಹುರೂಪನಾದ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ರೂಪಾತೀತ ಪ್ರಭು! ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪಕ್ಕೂ, ಅತಿರೂಪಕ್ಕೂ ಅತೀತನಾದ ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 25

यज्ञविध्वंसकर्त्रे च यज्ञानां फलदायिने । नमस्ते मखरूपाय परकर्मप्रवर्तिने

ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ವಿಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವವನೇ, ಯಜ್ಞಗಳ ಸತ್ಯ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮಖಸ್ವರೂಪನೇ, ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಪರಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುವವನೇ—ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 26

कालांतकाय कालाय कालभोगिधराय च । नमस्ते परमेशाय सर्वत्र व्यापिने नमः

ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನೇ, ಸ್ವಯಂ ಕಾಲನೇ, ಕಾಲಸರ್ಪವನ್ನು ಧರಿಸುವವನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರ, ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರಭು, ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಃ.

Verse 27

नमो ब्रह्मशिरोहंत्रे ब्रह्मचंद्र स्तुताय च । ब्रह्मण्याय नमस्तेऽस्तु नमस्ते परमात्मने

ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಿರವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನೇ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಭಕ್ತರಕ್ಷಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 28

त्वमग्निरनिलो व्योम त्वमेवापो वसुंधरा । त्वं सूर्यश्चन्द्रमा भानि ज्योतिश्चक्रं त्वमेव हि

ನೀನೇ ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ; ನೀನೇ ಜಲ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ. ನೀನೇ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಜ್ಯೋತಿಗಳು—ಆ ಜ್ಯೋತಿಚಕ್ರವೆಲ್ಲವೂ ನಿಜವಾಗಿ ನೀನೇ.

Verse 29

त्वमेव विष्णुस्त्वं ब्रह्मा तत्स्तुतस्त्वं परेश्वरः । मुनयः सनकाद्यास्त्वं नारदस्त्वं तपोधनः

ನೀನೇ ವಿಷ್ಣು, ನೀನೇ ಬ್ರಹ್ಮ; ಅವರಿಂದಲೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಪರೇಶ್ವರನು ನೀನೇ. ನೀನೇ ಸನಕಾದಿ ಮುನಿಗಳು; ನೀನೇ ತಪೋಧನ ನಾರದನು.

Verse 30

त्वमेव सर्व लोकेशस्त्वमेव जगदात्मकः । सर्वान्वयस्सर्वभिन्नस्त्वमेव प्रकृतेः परः

ನೀನೇ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಈಶ್ವರ; ನೀನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ. ನೀನು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಅಂತರಂಗ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಭಿನ್ನ; ನೀನೇ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಅತೀತ.

Verse 31

त्वं वै सृजसि लोकांश्च रजसा विधिनामभाक् । सत्त्वेन हरिरूपस्त्वं सकलं यासि वै जगत्

ನೀನು ರಜೋಗುಣದಿಂದ ವಿಧಾತಾ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಪದವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೀ. ಸತ್ತ್ವಗುಣದಿಂದ ಹರಿರೂಪನಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತೀ.

Verse 32

त्वमेवासि महादेव तमसा हररूपधृक् । लीलया भुवनं सर्वं निखिलं पांचभौतिकम्

ನೀನೇ ಮಹಾದೇವ. ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಹರರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀ; ನಿನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಪಂಚಭೌತಿಕವಾದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭುವನವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಧರಿಸುತ್ತೀ.

Verse 33

त्वद्ध्यानबलतस्सूर्यस्तपते विश्वभावन । अमृतं च्यवते लोके शशी वाति समरिणः

ಹೇ ವಿಶ್ವಭಾವನ! ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನಬಲದಿಂದಲೇ ಸೂರ್ಯನು ತಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಚಂದ್ರನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಧಾರೆಯನ್ನು ಸ್ರವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸಮೀರನು ಬೀಸುತ್ತಾನೆ—ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಅಂತರ್ನಿಹಿತ ಅಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 34

त्वद्ध्यानबलतो मेघाश्चांबु वर्षंति शंकर । त्वद्ध्यानबलतश्शक्रस्त्रिलोकीं पाति पुत्रवत्

ಹೇ ಶಂಕರಾ! ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನಬಲದಿಂದ ಮೇಘಗಳು ಜಲವೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ; ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನಬಲದಿಂದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಪುತ್ರರಂತೆ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 35

त्वद्ध्यानबलतो मेघाः सर्वे देवा मुनीश्वराः । स्वाधिकारं च कुर्वंति चकिता भवतो भयात्

ನಿನ್ನ ಧ್ಯಾನಬಲದಿಂದ ಮೇಘಗಳು, ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನೀಶ್ವರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಿಯತಾಧಿಕಾರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಭಯದಿಂದ ಚಕಿತರಾಗಿ ನಡುಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 36

त्वत्पादकमलस्यैव सेवनाद्भुवि मानवाः । नाद्रियन्ते सुरान्रुद लोकैश्वर्यं च भुंजते

ಹೇ ರುದ್ರಾ! ನಿನ್ನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳ ಸೇವೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮಾನವರು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯವೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 37

त्वत्पादकमलस्यैव सेवनादगमन्पराम् । गतिं योगधना नामप्यगम्यां सर्वदुर्लभाम्

ನಿನ್ನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳ ಸೇವೆಯಿಂದ ಅವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು—‘ಯೋಗಧನ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆ ಅನನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ, ಅಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ।

Verse 38

सनत्कुमार उवाच । बृहस्पतिरिति स्तुत्वा शंकरं लोकशंकरम् । पादयो पातयामास तस्येशस्य पुरंदरम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಲೋಕಹಿತಕರನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ (ಇಂದ್ರನು) ‘ಬೃಹಸ್ಪತಿ’ಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಪುರಂದರ ಇಂದ್ರನು ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಬಿದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 39

पातयित्वा च देवेशमिंद्रं नत शिरोधरम् । बृहस्पतिरुवाचेदं प्रश्रयावनतश्शिवम्

ದೇವಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರನು ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಂತೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ಭಕ್ತಿಭಾವ ಮತ್ತು ವಿನಯದಿಂದ ವಾಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 40

बृहस्पतिरुवाच । दीननाथ महादेव प्रणतं तव पादयोः । समुद्धर च शांतं स्वं क्रोधं नयनजं कुरु

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೀನನಾಥ ಮಹಾದೇವಾ! ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಾಮಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸು; ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನಿನ್ನ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ಶಾಂತಮಾಡು।

Verse 41

तुष्टो भव महादेव पाहीद्र शरणागतम् । अग्निरेव शमं यातु भालनेत्रसमुद्भवः

ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ಶರಣಾಗತನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನಿನ್ನ ಭಾಲನೇತ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಅಗ್ನಿ ಶಮನವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಲಿ.

Verse 42

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य गुरोर्वाक्यं देवदेवो महेश्वरः । उवाच करुणासिन्धुर्मेघनिर्ह्रादया गिरा

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಗುರುವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಕರುಣಾಸಮುದ್ರನು, ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 43

महेश्वर उवाच । क्रोधं च निस्सृते नेत्राद्धारयामि बृहस्पतेः । कथं हि कञ्चुकीं सर्पस्संधत्ते नोज्झितां पुनः

ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಬೃಹಸ್ಪತೇ! ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಕ್ರೋಧ ಹೊರಬಂದರೂ ನಾನು ಅದನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿ ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ತ್ಯಜಿಸಿದ ಕಂಚುಕವನ್ನು ಸರ್ಪವು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಧರಿಸಬಲ್ಲದು?

Verse 44

सनत्कुमार उवाचु । इति श्रुत्वा वचस्तस्य शंकरस्य बृहस्पतिः । उवाच क्लिष्टरूपश्च भयव्याकुलमानसः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಶಂಕರನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ರೂಪವು ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಯಿತು, ಮನಸ್ಸು ಭಯದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು; ಆಗ ಅವನು ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 45

बृहस्पतिरुवाच । हे देव भगवन्भक्ता अनुकंप्याः सदैव हि । भक्तवत्सलनामेति त्वं सत्यं कुरु शंकर

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವ, ಹೇ ಭಗವನ್! ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತರು ಸದಾ ಕರುಣೆಗೆ ಪಾತ್ರರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಶಂಕರ, ‘ಭಕ್ತವತ್ಸಲ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಸತ್ಯಮಾಡು।

Verse 46

क्षेप्तुमन्यत्र देवेश स्वतेजोऽत्युग्रमर्हसि । उद्धर्तस्सर्वभक्तानां समुद्धर पुरंदरम्

ಹೇ ದೇವೇಶ! ನಿನ್ನ ಅತ್ಯುಗ್ರ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹರಿಸು. ನೀನು ಸರ್ವಭಕ್ತರ ಉದ್ಧಾರಕನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು.

Verse 47

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तो गुरुणा रुद्रो भक्तवत्सलनामभाक् । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा सुरेज्यं प्रणतार्त्तिहा

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಗುರುವು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ರುದ್ರನು ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತದಿಂದ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು. ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತನು, ಶರಣಾಗತರ ಆర్తಿಹರನು ಅವನು ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 48

शिव उवाच । प्रीतः स्तुत्यानया तात ददामि वरमुत्तमम् । इन्द्रस्य जीवदानेन जीवेति त्वं प्रथां व्रज

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ಮಗನೇ! ಈ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಜೀವದಾನ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ನೀನು ‘ಜೀವ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗು.

Verse 49

समुद्भूतोऽनलो योऽयं भालनेत्रात्सुरेशहा । एनं त्यक्ष्याम्यहं दूरं यथेन्द्रं नैव पीडयेत्

ನನ್ನ ಭಾಲನೇತ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಅಗ್ನಿ ದೇವಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು. ಇದು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಪೀಡಿಸದಂತೆ ನಾನು ಇದನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿಬಿಡುವೆನು.

Verse 50

सनत्कुमार उवाच् । इत्युक्त्वा तं करे धृत्वा स्वतेजोऽनलमद्भुतम् । भालनेत्रात्समुद्भूतं प्राक्षिपल्लवणांभसि

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ, ಭಾಲನೇತ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ತನ್ನ ಸ್ವತೇಜೋಮಯ ಅದ್ಭುತ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಲವಣಜಲ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಎಸೆದನು।

Verse 51

ततश्चांतर्दधे रुद्रो महालीलाकरः प्रभुः । गुरुशक्रौ भयान्मुक्तौ जग्मतुः सुखमुत्तमम्

ಅನಂತರ ಮಹಾಲೀಲಾಕಾರನಾದ ಪ್ರಭು ರುದ್ರನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಗುರು (ಬೃಹಸ್ಪತಿ) ಮತ್ತು ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಇಬ್ಬರೂ ಪರಮ ಸುಖ-ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಹೊರಟರು.

Verse 52

यदर्थं गमनोद्युक्तौ दर्शनं प्राप्य तस्य वै । कृतार्थौ गुरुशक्रौ हि स्वस्थानं जग्मतुर्मुदा

ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹೊರಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರೋ, ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದು ಗುರು ಮತ್ತು ಶಕ್ರರು ಕೃತಾರ್ಥರಾದರು; ಹರ್ಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.