त्रिपुरवर्णनम् (Tripura-varṇanam) — “Description of Tripura”

Verse 1

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे त्रिपुरवधोपाख्याने त्रिपुरवर्णनं नाम प्रथमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪಂಚಮ ಯುದ್ಧಖಂಡದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿಪುರವಧೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ತ್ರಿಪುರವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 2

इदानीं ब्रूहि सुप्रीत्या चरितं वरमुत्तमम् । शंकरो हि यथा रुद्रो जघान विहरन्खलान्

ಈಗ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆ ಪರಮೋತ್ತಮ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಹೇಳು—ಶಂಕರನೇ ರುದ್ರರೂಪನಾಗಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 3

कथं ददाह भगवान्नगराणि सुरद्विषाम् । त्रीण्येकेन च बाणेन युगपत्केन वीर्यवान्

ಭಗವಾನ್ ದೇವಶತ್ರುಗಳ ನಗರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ದಹಿಸಿದನು? ಮತ್ತು ಆ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಒಬ್ಬೇ ಬಾಣದಿಂದ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಾಶಮಾಡಿದನು?

Verse 4

एतत्सर्वं समाचक्ष्व चरितं शशिमौलिनः । देवर्षिसुखदं शश्वन्मायाविहरतः प्रभोः

ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶಶಿಮೌಳಿಯ ಪ್ರಭುವಿನ ಚರಿತೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ವಿವರಿಸು—ಯಾವುದು ಸದಾ ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಋಷಿಗಳಿಗೂ ಆನಂದಕರ, ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ ಪರಮೇಶ್ವರನದು।

Verse 5

ब्रह्मोवाच । एवमेतत्पुरा पृष्टो व्यासेन ऋषिसत्तमः । सनत्कुमारं प्रोवाच तदेव कथयाम्यहम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೆ ವ್ಯಾಸನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಸನತ್ಕುಮಾರನಿಗೆ ಅದೇ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಅದೇ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 6

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाप्राज्ञ चरितं शशिमौलिनः । यथा ददाह त्रिपुरं बाणेनैकेन विश्व हृत्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ವ್ಯಾಸ, ಶಶಿಮೌಲಿಯಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪಾವನ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಕೇಳು—ವಿಶ್ವಹೃದಯಹರನಾದ ಶಂಕರನು ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಹೇಗೆ ದಹಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು।

Verse 7

शिवात्मजेन स्कन्देन निहते तारकासुरे । तत्पुत्रास्तु त्रयो दैत्याः पर्यतप्यन्मुनीश्वर

ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಶಿವಪುತ್ರನಾದ ಸ್ಕಂದನು ತಾರಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅವನ ಮೂವರು ದೈತ್ಯಪುತ್ರರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಂತಪ್ತರಾಗಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೀಡಿಸಲು ಪ್ರವೃತ್ತರಾದರು।

Verse 8

तारकाख्यस्तु तज्जेष्ठो विद्युन्माली च मध्यमः । कमलाक्षः कनीयांश्च सर्वे तुल्यबलास्सदा

ಅವರಲ್ಲಿ ‘ತಾರಕ’ ಎಂಬವನು ಹಿರಿಯ, ‘ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ’ ಮಧ್ಯಮ, ‘ಕಮಲಾಕ್ಷ’ ಕಿರಿಯ; ಆದರೂ ಅವರು ಮೂವರೂ ಸದಾ ಸಮಬಲಶಾಲಿಗಳು.

Verse 9

जितेन्द्रियास्ससन्नद्धास्संयतास्सत्यवादिनः । दृढचित्ता महावीरा देवद्रोहिण एव च

ಅವರು ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿಗಳು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸನ್ನದ್ಧರು, ನಿಯಮಶೀಲರು, ಸತ್ಯವಚನಿಗಳು. ದೃಢಚಿತ್ತ ಮಹಾವೀರರಾದರೂ, ದೇವದ್ರೋಹಿಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು.

Verse 10

ते तु मेरुगुहां गत्वा तपश्चक्रुर्महाद्भुतम् । त्रयस्सर्वान्सुभोगांश्च विहाय सुमनोहरान्

ಆ ಮೂವರು ಮೇರుపರ್ವತದ ಗುಹೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಮನೋಹರವಾದ ಸರ್ವ ಸುಖಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು।

Verse 11

वसंते सर्वकामांश्च गीतवादित्रनिस्स्वनम् । विहाय सोत्सवं तेपुस्त्रयस्ते तारकात्मजाः

ವಸಂತ ಬಂದಾಗ, ತಾರಕನ ಆ ಮೂವರು ಪುತ್ರರು ಎಲ್ಲಾ ಭೋಗಗಳನ್ನೂ, ಗೀತ-ವಾದ್ಯಗಳ ಉತ್ಸವಧ್ವನಿಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು.

Verse 12

ग्रीष्मे सूर्यप्रभां जित्वा दिक्षु प्रज्वाल्य पावकम् । तन्मध्यसंस्थाः सिद्ध्यर्थं जुहुवुर्हव्यमादरात्

ಗ್ರೀಷ್ಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿ ಅವರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದರು. ಆ ಜ್ವಲಂತ ವಲಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹವ್ಯವನ್ನು ಆಹುತಿಗೈದರು.

Verse 13

महाप्रतापपतितास्सर्वेप्यासन् सुमूर्छिताः । वर्षासु गतसंत्रासा वृष्टिं मूर्द्धन्यधारयन्

ಆ ಮಹಾಪ್ರತಾಪದ ಆಘಾತದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಬಿದ್ದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೂರ್ಚಿತರಾದರು. ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಯ ಶಮನವಾಗುವಂತೆ, ಅವರು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯುವ ವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಿದರು.

Verse 14

शरत्काले प्रसूतं तु भोजनं तु बुभुक्षिताः । रम्यं स्निग्धं स्थिरं हृद्यं फलं मूलमनुत्तमम्

ಶರದ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಕ್ವವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಹಸಿದವರು ಸೇವಿಸಿದರು—ಅದು ರಮ್ಯ, ಸ್ನಿಗ್ಧ, ಪೋಷಕ ಹಾಗೂ ಹೃದಯಾನಂದಕರವಾಗಿತ್ತು; ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಲ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳನ್ನೂ ಆಸ್ವಾದಿಸಿದರು.

Verse 15

संयमात्क्षुत्तृषो जित्वा पानान्युच्चावचान्यपि । बुभुक्षितेभ्यो दत्त्वा तु बुभूवुरुपला इव

ಸಂಯಮದಿಂದ ಅವರು ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದರು; ವಿಧವಿಧ ಪಾನೀಯಗಳ ಆಸೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿದರು. ಆ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಹಸಿದವರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿ, ಅವರು ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ, ನಿರಿಚ್ಛರಾಗಿ ಉಳಿದರು.

Verse 16

संस्थितास्ते महात्मानो निराधाराश्चतुर्दिशम् । हेमंते गिरिमाश्रित्य धैर्येण परमेण तु

ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತರು. ಹೇಮಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಪರಮ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸಹಿಸಿದರು.

Verse 17

तुषारदेहसंछन्ना जलक्लिन्नेन वाससा । आसाद्य देहं क्षौमेण शिशिरे तोयमध्यगाः

ಅವರ ದೇಹಗಳು ಮಂಜಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ನೆನೆದಿದ್ದವು. ಆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವರು ನೀರಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

Verse 18

अनिर्विण्णास्ततस्सर्वे क्रमशोऽवर्द्धयंस्तपः । तेपुस्त्रयस्ते तत्पुत्रा विधिमुद्दिश्य सत्तमाः

ನಂತರ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳ್ಳದೆ ಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಆ ಮೂವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.

Verse 19

तप उग्रं समास्थाय नियमे परमे स्थिता । तपसा कर्षयामासुर्देहान् स्वान् दानवोत्तमाः

ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಮತ್ತು ಪರಮ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ, ಆ ದಾನವ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ದಂಡಿಸಿದರು.

Verse 20

वर्षाणां शतकं चैव पदमेकं निधाय च । भूमौ स्थित्वा परं तत्र तेपुस्ते बलवत्तराः

ಒಂದು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಅವರು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಚಲರಾಗಿದ್ದರು; ಅಲ್ಲಿ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿಗಳು ಪೂರ್ಣ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.

Verse 21

ते सहस्रं तु वर्षाणां वातभक्षास्सुदारुणाः । तपस्तेपुर्दुरात्मानः परं तापमुपागताः

ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರರು; ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ದುರ್ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಮ್ಮದೇ ತಪಫಲವಾಗಿ ಪರಮ ತಾಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು.

Verse 22

वर्षाणां तु सहस्रं वै मस्तकेनास्थितास्तथा । वर्षाणां तु शतेनैव ऊर्द्ध्वबाहव आसिताः

ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ನೂರು ವರ್ಷ ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇದ್ದರು—ದೃಢ ನಿಯಮದಿಂದ ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾ.

Verse 23

एवं दुःखं परं प्राप्ता दुराग्रहपरा इमे । ईदृक्ते संस्थिता दैत्या दिवारात्रमतंद्रिता

ಹೀಗೆ ಪರಮ ದುಃಖವನ್ನು ಪಡೆದ ಇವರು ದುರುಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದರು. ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಅಲಸದೆ, ಭ್ರಾಂತ ಹಠದಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತರು॥

Verse 24

एवं तेषां गतः कालो महान् सुतपतां मुने । ब्रह्मात्मनां तारकाणां धर्मेणेति मतिर्मम

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಹೀಗೆ ಆ ಪುತ್ರಾಧಿಪತಿಗಳ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕಳೆದಿತು. ನನ್ನ ಮತಿಯಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪರಾದ ತಾರಕರು ತಮ್ಮ ನಿಯತ ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಧಾರಿತರಾಗಿ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟರು॥

Verse 25

प्रादुरासीत्ततो ब्रह्मा सुरासुरगुरुर्महान् । संतुष्टस्तपसा तेषां वरं दातुं महायशाः

ಆನಂತರ ದೇವಾಸುರರ ಗುರು ಮಹಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು. ಅವರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಂದನು॥

Verse 27

ब्रह्मोवाच । प्रसन्नोऽस्मि महादैत्या युष्माकं तपसा मुने । सर्वं दास्यामि युष्मभ्यं वरं ब्रूत यदीप्सितम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮಹಾದೈತ್ಯರೇ, ಓ ಮುನಿಯೇ! ನಿಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುವೆನು; ಇಚ್ಛಿತ ವರವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.

Verse 28

किमर्थं सुतपस्तप्तं कथयध्वं सुरद्विषां । सर्वेषां तपसो दाता सर्वकर्तास्मि सर्वदा

ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೀರಿ? ಹೇಳಿರಿ, ಓ ದೇವದ್ವೇಷಿಗಳೇ. ನಾನು ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲದಾತನು, ಸದಾ ಸರ್ವಕರ್ಮಗಳ ಕರ್ತನು.

Verse 29

सनत्कुमार उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शनैस्ते स्वात्मनो गतम् । ऊचुः प्रांजलयस्सर्वे प्रणिपत्य पितामहम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ವಸ್ಥರಾದರು. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 30

दैत्या ऊचुः । यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरस्त्वया । अवध्यत्वं च सर्वेषां सर्वभूतेषु देहिनः

ದೈತ್ಯರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದೇವೇಶ! ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ವರವನ್ನು ನೀಡುವಿರೆಂದರೆ, ನಮಗೆ ಅವಧ್ಯತ್ವವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ—ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸರ್ವ ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲಾರದೆ ಇರಲಿ.

Verse 31

स्थिरान् कुरु जगन्नाथ पांतु नः परिपंथिनः । जरारोगादयस्सर्वे नास्मान्मृत्युरगात् क्वचित्

ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥಾ! ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಥಿರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು; ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಜರಾ, ರೋಗಾದಿ ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪದಿರಲಿ; ಮರಣವು ಎಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರದಿರಲಿ।

Verse 32

अजराश्चामरास्सर्वे भवाम इति नो मतम् । समृत्यवः करिष्यामस्सर्वानन्यांस्त्रिलोकके

ನಮ್ಮ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ—ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಅಜರರೂ ಅಮರರೂ ಆಗೋಣ; ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮರಣವಶರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡೋಣ।

Verse 33

लक्ष्म्या किं तद्विपुलया किं कार्यं हि पुरोत्तमैः । अन्यैश्च विपुलैर्भोगैस्स्थानैश्वर्येण वा पुनः

ಆ ಅಪಾರ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪದವಿಗಳಿಂದ ಏನು ಕೆಲಸ? ಮತ್ತೆ, ಬಹು ಭೋಗಗಳು, ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳು ಅಥವಾ ಐಶ್ವರ್ಯಾಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ಏನು ಲಾಭ?

Verse 34

यत्रैव मृत्युना ग्रस्तो नियतं पंचभिर्दिनैः । व्यर्थं तस्याखिलं ब्रह्मन् निश्चितं न इतीव हि

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಮರಣವು ಗ್ರಸಿಸಿದವನಿಗೆ, ಐದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮರಣವಾಗಬೇಕಾದವನಿಗೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನಿಗೆ ಏನೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 35

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तेषां दैत्यानां च तपस्विनाम् । प्रत्युवाच शिवं स्मृत्वा स्वप्रभुं गिरिशं विधिः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ದೈತ್ಯರ ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿ ಋಷಿಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ, ವಿಧಿ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನು ತನ್ನ ಸ್ವಪ್ರಭು ಗಿರೀಶನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ನಂತರ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 36

ब्रह्मोवाच । नास्ति सर्वामरत्वं च निवर्तध्वमतोऽसुराः । अन्यं वरं वृणीध्वं वै यादृशो वो हि रोचते

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಮರತ್ವ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಅಸುರರೇ, ಹಿಂತಿರುಗಿರಿ. ನಿಮಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡಿರಿ.

Verse 37

जातो जनिष्यते नूनं जंतुः कोप्यसुराः क्वचित् । अजरश्चामरो लोके न भविष्यति भूतले

ಜನಿಸಿದ ಜೀವಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಜನಿಸುತ್ತದೆ; ದೇವನಾಗಲಿ ಅಸುರನಾಗಲಿ, ಈ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅಜರ-ಅಮರರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 38

ऋते तु खंडपरशोः कालकालाद्धरेस्तथा । तौ धर्माधर्मपरमावव्यक्तौ व्यक्तरूपिणौ

ಖಂಡಪರಶು ಹಾಗೂ ಕಾಲನೂ ಕಾಲಾತೀತನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಧರ್ಮಾಧರ್ಮ ಎಂಬ ಆ ಎರಡು ಪರಮ ತತ್ತ್ವಗಳು ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವ್ಯಕ್ತರೂಪಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 39

संपीडनाय जगतो यदि स क्रियते तपः । सफलं तद्गतं वेद्यं तस्मात्सुविहितं तपः

ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೀಡಿಸಲು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದರ ‘ಫಲ’ವೂ ಆ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲೇ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ತಪಸ್ಸು ಶಿವಾಜ್ಞೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಧರ್ಮಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಸುವಿಹಿತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 40

तद्विचार्य स्वयं बुद्ध्या न शक्यं यत्सुरासुरैः । दुर्लभं वा सुदुस्साध्यं मृत्युं वंचयतानघाः

ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ವಿವೇಕದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ ತಿಳಿದರು—ದೇವಾಸುರರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದು, ಅಪರೂಪವಾದುದಾಗಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಸ್ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿ, ಅದನ್ನು ಆ ನಿರ್ದೋಷಿಗಳು ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲರು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಮರಣವನ್ನೂ ಮರುಳುಗೊಳಿಸಬಲ್ಲರು।

Verse 41

तत्किंचिन्मरणे हेतुं वृणीध्वं सत्त्वमाश्रिताः । येन मृत्युर्नैव वृतो रक्षतस्तत्पृथक् पृथक्

ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರೇ, ನೀವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೋ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿರಿ; ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಮೃತ್ಯು ನಿಮಗೆ ಹಿಡಿಯದಂತೆ—ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ.

Verse 42

सनत्कुमार उवाच । एतद्विधिवचः श्रुत्वा मुहूर्त्तं ध्यानमास्थिताः । प्रोचुस्ते चिंतयित्वाथ सर्वलोकपितामहम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ವಿಧಿಯ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಧ್ಯಾನಸ್ಥರಾದರು. ನಂತರ ಚಿಂತಿಸಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

Verse 43

दैत्या ऊचुः । भगवन्नास्ति नो वेश्म पराक्रमवतामपि । अधृष्याः शात्रवानां तु यन्न वत्स्यामहे सुखम्

ದೈತ್ಯರು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವನ್, ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ನಮಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿವಾಸವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳು ಅಜೇಯರು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಲಾರವು.

Verse 44

पुराणि त्रीणि नो देहि निर्मायात्यद्भुतानि हि । सर्वसंपत्समृद्धान्य प्रधृष्याणि दिवौकसाम्

ನಮಗೆ ಮೂರು ಪುರಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು—ನಿನ್ನ ಅದ್ಭುತ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದವು. ಅವು ಸರ್ವಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಪ್ರಧೃಷ್ಯ, ಅಜೇಯವಾಗಿರಲಿ.

Verse 45

वयं पुराणि त्रीण्येव समास्थाय महीमिमाम् । चरिष्यामो हि लोकेश त्वत्प्रसादाज्जगद्गुरो

ಹೇ ಲೋಕೇಶ್ವರ, ಹೇ ಜಗದ್ಗುರೋ! ಈ ಮೂರು ಪುರಾಣಗಳ ಆಧಾರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾವು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವೆವು.

Verse 46

तारकाक्षस्ततः प्राह यदभेद्यं सुरैरपि । करोति विश्वकर्मा तन्मम हेममयं पुरम्

ಆಮೇಲೆ ತಾರಕಾಕ್ಷನು ಹೇಳಿದನು—“ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಭೇದಿಸಲಾಗದ ನನ್ನ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ನಗರವನ್ನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಿ।”

Verse 47

ययाचे कमलाक्षस्तु राजतं सुमहत्पुरम् । विद्युन्माली च संहृष्टो वज्रायसमयं महत्

ನಂತರ ಕಮಲಾಕ್ಷನು ಬೆಳ್ಳಿಮಯವಾದ ಮಹಾ ನಗರವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು; ಹರ್ಷಗೊಂಡ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿಯು ವಜ್ರಸಮಾನ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಹಾನಗರವನ್ನು ಕೋರಿದನು।

Verse 48

पुरेष्वेतेषु भो ब्रह्मन्नेकस्थानस्थितेषु च । मध्याह्नाभिजिते काले शीतांशौ पुष्प संस्थिते

ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಈ ನಗರಗಳು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಾಗ, ಅಭಿಜಿತ್ ಎಂಬ ಶುಭ ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಶೀತಕಿರಣ ಚಂದ್ರನು ಪುಷ್ಪಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವ ವೇಳೆ—(ಆ ವಿಧಿನಿರ್ಣೀತ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸುವುದು)।

Verse 49

उपर्युपर्यदृष्टेषु व्योम्नि लीलाभ्रसंस्थिते । वर्षत्सु कालमेघेषु पुष्करावर्तनामसु

ಮೇಲ್ಮೇಲೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಲೀಲಾಮಯವಾದ ಮೋಡಗುಂಪುಗಳು ನೆರೆದವು; ‘ಪುಷ್ಕರಾವರ್ತ’ ಎಂಬ ಕಪ್ಪು ಮಳೆಮೋಡಗಳು ಸುರಿಯತೊಡಗಿದವು—ಇದು ಮುಂದಿನ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದ ಪೂರ್ವಸೂಚಕ ಶಕುನದಂತೆ ಕಂಡಿತು।

Verse 50

तथा वर्षसहस्राते समेष्यामः परस्परम् । एकीभावं गमिष्यंति पुराण्येतानि नान्यथा

ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ನಾವು ಪರಸ್ಪರ ಭೇಟಿಯಾಗುವೆವು. ಆಗ ಈ ಪುರಾತನ ಪುರಾಣಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಏಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವವು—ಇತರಥಾ ಅಲ್ಲ.

Verse 51

सर्वदेवमयो देवस्सर्वेषां मे कुहेलया । असंभवे रथे तिष्ठन् सर्वोपस्करणान्विते

ಸರ್ವದೇವಮಯನಾದ ಆ ದೇವನು, ನನ್ನದೇ ಮಾಯಾಮಯ ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಯುದ್ಧೋಪಕರಣಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾದ ಅಚಿಂತ್ಯ ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತನು.

Verse 52

असंभाव्यैककांडेन भिनत्तु नगराणि नः । निर्वैरः कृत्तिवासास्तु योस्माकमिति नित्यशः

“ಒಂದೇ ಅಚಿಂತ್ಯ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ನಮ್ಮ ನಗರಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಲಿ. ಆದರೂ ವೈರವಿಲ್ಲದ ಕೃತ್ತಿವಾಸ (ಶಿವ) ನಿತ್ಯವೂ ನಮ್ಮವನೇ—ಎಂದೆಂದಿಗೂ ನಮ್ಮದೇ.”

Verse 53

वंद्यः पूज्योभिवाद्यश्च सोस्माकं निर्दहेत्कथम् । इति चेतसि संधाय तादृशो भुवि दुर्लभः

“ಅವನು ವಂದನೀಯ, ಪೂಜ್ಯ, ಅಭಿವಾದ್ಯ—ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ದಹಿಸಬಲ್ಲನು?” ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಅಂಥವನು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಲಭನೆಂದು ಅವರು ಚಿಂತಿಸಿದರು.

Verse 54

सनत्कुमार उवाच । एतच्छ्रुत्वा वचस्तेषां ब्रह्मा लोकपितामहः । एवमस्तीति तान् प्राह सृष्टिकर्ता स्मरञ्शिवम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ, “ಏವಮಸ್ತು; ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಆಗಲಿ” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 55

आज्ञां ददौ मयस्यापि कुत्र त्वं नगरत्रयम् । कांचनं राजतं चैव आयसं चेति भो मय

ಅವನು ಮಯನಿಗೂ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದನು—“ಓ ಮಯಾ, ನೀನು ತ್ರಿನಗರವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸುವೆ—ಒಂದು ಕಂಚನ (ಚಿನ್ನದ), ಒಂದು ರಾಜತ (ಬೆಳ್ಳಿಯ), ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಸ (ಕಬ್ಬಿಣದ)?”

Verse 56

इत्यादिश्य मयं ब्रह्मा प्रत्यक्षं प्राविशद्दिवम् । तेषां तारकपुत्राणां पश्यतां निजधाम हि

ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿ ಮಾಯಾಮಯನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ತಾರಕನ ಪುತ್ರರು ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು.

Verse 57

ततो मयश्च तपसा चक्रे धीरः पुराण्यथ । कांचनं तारकाक्षस्य कमलाक्षस्य राजतम्

ನಂತರ ಧೀರನೂ ನಿಪುಣನೂ ಆದ ಮಯನು ತನ್ನ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಪುರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು—ತಾರಕಾಕ್ಷನಿಗೆ ಚಿನ್ನದದು, ಕಮಲಾಕ್ಷನಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿಯದು.

Verse 58

विद्युन्माल्यायसं चैव त्रिविधं दुर्गमुत्तमम् । स्वर्गे व्योम्नि च भूमौ च क्रमाज्ज्ञेयानि तानि वै

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದುರ್ಗವು ಮೂರು ವಿಧ—ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ, ಮಾಲಿ ಮತ್ತು ಆಯಸ. ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 59

दत्वा तेभ्यो सुरेभ्यश्च पुराणि त्रीणि वै मयः । प्रविवेश स्वयं तत्र हितकामपरायणः

ಮಯನು ಆ ದೇವರಿಗೆ ಮೂರು ಪುರಗಳನ್ನು (ದುರ್ಗನಗರಗಳನ್ನು) ನೀಡಿ, ಅವರ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತ, ತಾನೇ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 60

एवं पुत्रत्रयं प्राप्य प्रविष्टास्तारकात्मजाः । बुभुजुस्सकलान्भोगान्महाबलपराक्रमाः

ಹೀಗೆ ಮೂರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದು, ತಾರಕನ ಪುತ್ರರು ತಮ್ಮ ಆಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದರು; ಮಹಾಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿದರು.

Verse 61

कल्पद्रुमैश्च संकीर्णं गजवाजिसमाकुलम् । नानाप्रासादसंकीर्णं मणिजालसमा वृतम्

ಅದು ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆನೆ-ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ನಾನಾ ಪ್ರಾಸಾದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮಣಿಗಳ ಜಾಲದಂತೆ ಸುತ್ತಲೂ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 62

सूर्यमण्डलसंकाशैर्विमानैस्सर्वतोमुखैः । पद्मरागमयैश्चैव शोभितं चन्द्रसन्निभैः

ಸರ್ವ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಮುಖವಿರುವ, ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಪದ್ಮರಾಗಮಯ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಚಂದ್ರನಂತೆಯೇ ಶೀತಲ ಕాంతಿಯಿಂದ ಮಿನುಗುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 63

प्रासादैर्गोपुरैर्दिव्यैः कैलासशिखरोपमैः । दिव्यस्त्रीजनसंकीर्णैर्गंधर्वैस्सिद्धचारणैः

ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರಗಳಂತೆ ಇರುವ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಾಸಾದಗಳು ಮತ್ತು ಭವ್ಯ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಅದು ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಮೂಹ, ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ತುಂಬಿದ್ದರು.

Verse 64

रुद्रालयैः प्रतिगृहमग्निहोत्रैः प्रतिष्ठितैः । द्विजोत्तमैश्शास्त्र ज्ञैश्शिवभक्तिरतैस्सदा

ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಲಯಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಗ್ನಿಗಳು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪಾಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಸದಾ ಶಿವಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 65

वापीकूपतडागैश्च दीर्घिकाभिस्सुशोभितम् । उद्यानवनवृक्षैश्च स्वर्गच्युत गुणोत्तमैः

ಅದು ಬಾವಿ, ಕೂಪ, ತಡಾಗ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಿಕಾ ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ಉದ್ಯಾನ, ವನ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ—ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಇಳಿದಂತಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ.

Verse 66

नदीनदसरिन्मुख्यपुष्करैः शोभितं सदा । सर्वकामफलाद्यैश्चानेकैर्वृक्षैर्मनोहरम्

ಅದು ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳು, ಹೊಳೆ-ಸರಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪುಷ್ಕರ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳ ಫಲ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅನುಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅನೇಕ ಮನೋಹರ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ರಮಣೀಯವಾಗಿತ್ತು.

Verse 67

मत्तमातंगयूथैश्च तुरंगैश्च सुशोभनैः । रथैश्च विविधाकारैश्शिबिकाभिरलंकृतम्

ಅದು ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ಸುಂದರ ಕುದುರೆಗಳು, ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಬಿಕೆಗಳು (ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳು) ಇವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 68

समयादिशिकैश्चैव क्रीडास्थानैः पृथक्पृथक् । वेदाध्ययनशालाभिर्विविधाभिः पृथक्पृथक्

ಅಲ್ಲಿ ಆಚಾರ-ಶಿಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳಿದ್ದವು; ಕ್ರೀಡಾಸ್ಥಾನಗಳೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಇದ್ದವು; ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಪಠಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾನಾವಿಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಲೆಗಳಿದ್ದವು.

Verse 69

अदृष्टं मनसा वाचा पापान्वितनरैस्सदा । महात्मभिश्शुभाचारैः पुण्यवद्भिः प्रवीक्ष्यते

ಪಾಪಯುಕ್ತ ಜನರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ವಾಕ್ಯದಿಂದಲೂ ಕಾಣದ ಆ ತತ್ತ್ವವು, ಶುಭಾಚಾರಿಗಳಾದ ಪುಣ್ಯವಂತ ಮಹಾತ್ಮರಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।

Verse 70

पतिव्रताभिः सर्वत्र पावितं स्थलमुत्तमम् । पतिसेवनशीलाभिर्विमुखाभिः कुधर्मतः

ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಪತಿವ್ರತೆಯರಾದ, ಪತಿಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದ ಮತ್ತು ಕುಧರ್ಮದಿಂದ ವಿಮುಖರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇರುತ್ತಾರೋ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಳವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 71

दैत्यशूरैर्महाभागैस्सदारैस्ससुतैर्द्विजैः । श्रौतस्मार्तार्थतत्त्वज्ञैस्स्वधर्मनिरतैर्युतम्

ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ದೈತ್ಯವೀರರು—ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೊಡನೆ—ಮತ್ತು ಶ್ರೌತ-ಸ್ಮಾರ್ತ ವಿಧಿಗಳ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದ, ಸ್ವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ದ್ವಿಜರೂ ಸೇರಿದ್ದರು।

Verse 72

व्यूढोरस्कैर्वृषस्कंधैस्सामयुद्धधरैस्सदा । प्रशांतैः कुपितैश्चैव कुब्जैर्वामनकैस्तथा

ಅವರು ಸದಾ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಿತರಾಗಿದ್ದರು—ಕೆಲವರದು ವಿಶಾಲ ವಕ್ಷಸ್ಥಲ, ವೃಷಭಸಮಾನ ಭುಜಸ್ಕಂಧ; ಕೆಲವರು ಶಾಂತರು, ಕೆಲವರು ಕ್ರೋಧಿತರಾಗಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಕುಬ್ಜರು, ಕೆಲವರು ವಾಮನರೂ ಇದ್ದರು।

Verse 73

नीलोत्पलदलप्रख्यैर्नीलकुंचितमूर्द्धजैः । मयेन रक्षितैस्सर्वैश्शिक्षितैर्युद्धलालसैः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಾಯೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿ, ಸುಶಿಕ್ಷಿತರಾಗಿ ಯುದ್ಧಲಾಲಸೆಯಿಂದಿದ್ದರು; ನೀಲೋತ್ಪಲದಳದಂತೆ ವರ್ಣವಿದ್ದು, ಕಪ್ಪು ಕುಂಚಿತ ಕೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು।

Verse 74

वरसमररतैर्युतं समंतादजशिवपूजनया विशुद्धवीर्यैः । रविमरुतमहेन्द्रसंनिकाशैस्सुरमथनैस्सुदृढैस्सुसेवितं यत्

ಆ ಸ್ಥಳವು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಮರರಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ವೀರರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು—ಅಜ ಶಿವನ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧವೀರ್ಯರಾದವರು; ಅವರು ಸೂರ್ಯ, ವಾಯು, ಮಹೇಂದ್ರನಂತೆ ದೀಪ್ತ, ಅಚಲ, ಮತ್ತು ದೇವಸೈನ್ಯವನ್ನೂ ಮಥಿಸಬಲ್ಲ ದೃಢ ಸೇವಕರಿಂದ ಸುಸೇವಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 75

शास्त्रवेदपुराणेषु येये धर्माः प्रकीर्तिताः । शिवप्रियास्सदा देवास्ते धर्मास्तत्र सर्वतः

ಶಾಸ್ತ್ರ, ವೇದ, ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾವ ಯಾವ ಧರ್ಮಗಳಿದೆಯೋ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವತಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ; ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಶಿವಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆ ಧರ್ಮಗಳು ಶಿವಾನುಗ್ರಹದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.

Verse 76

एवं लब्धवरास्ते तु दैतेयास्तारकात्मजाः । शैवं मयमुपाश्रित्य निवसंति स्म तत्र ह

ಹೀಗೆ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ತಾರಕನ ದೈತ್ಯಪುತ್ರರು ಶೈವಮಾಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದರು.

Verse 77

सर्वं त्रैलोक्यमुत्सार्य प्रविश्य नगराणि ते । कुर्वंति स्म महद्राज्यं शिवमार्गरतास्सदा

ಅವರು ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡಿ ನಗರಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮಹಾರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು—ಸದಾ ಶಿವಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ.

Verse 78

ततो महान् गतः कालो वसतां पुण्यकर्मणाम् । यथासुखं यथाजोषं सद्राज्यं कुर्वतां मुने

ಆಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದಿತು. ಅವರು ಯಥಾಸುಖವಾಗಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ, ಹೇ ಮುನೇ, ಸದುಪಾಲಿತ ಹಾಗೂ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.