नारदमोहवर्णनम् — Description of Nārada’s Delusion

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाभाग व्यासशिष्य नमोऽस्तु ते । अद्भुतेयं कथा तात वर्णिता कृपया हि नः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮಹಾಭಾಗ ಸೂತ, ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪ್ರಿಯ ತಾತ, ನೀವು ಕೃಪೆಯಿಂದ ಈ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಈಗ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 2

मुनौ गते हरिस्तात किं चकार ततः परम् । नारदोपि गतः कुत्र तन्मे व्याख्यातुमर्हसि

ಮುನಿ ತೆರಳಿದ ನಂತರ, ಹೇ ತಾತ, ಆಮೇಲೆ ಹರಿಯು ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಹಾಗೆಯೇ ನಾರದನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು? ದಯವಿಟ್ಟು ಅದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು।

Verse 3

इति श्रीशिव महापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने नारदमोहवर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ಶಿವ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಎರಡನೇ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಮೊದಲ ಖಂಡದಲ್ಲಿ (ಸೃಷ್ಟಿಖಂಡ) 'ನಾರದ ಮೋಹ ವರ್ಣನೆ' ಎಂಬ ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Verse 4

सूत उवाच । मुनौ यदृच्छया विष्णुर्गते तस्मिन्हि नारदे । शिवेच्छया चकाराशु माया मायाविशारदः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮುನಿ ನಾರದನು ಯದೃಚ್ಛೆಯಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಮಾಯಾವಿಶಾರದನಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಶಿವನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಒಂದು ಮಾಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 5

मुनिमार्गस्य मध्ये तु विरेचे नगरं महत् । शतयोजनविस्तारमद्भुतं सुमनोहरम्

ಮುನಿಗಳ ಪವಿತ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ವಿರೇಚ’ ಎಂಬ ಮಹಾನಗರವು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು—ಅದ್ಭುತವೂ ಅತಿಮನೋಹರವೂ ಆಗಿ, ಶತಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿತ್ತು।

Verse 6

स्वलोकादधिकं रम्यं नानावस्तुविराजितम् । नरनारीविहाराढ्यं चतुर्वर्णाकुलं परम्

ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ರಮಣೀಯವಾಗಿದ್ದು, ನಾನಾವಿಧ ಅದ್ಭುತ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ವಿರಾಜಿತವಾಗಿತ್ತು; ನರ-ನಾರಿಯರ ವಿಹಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಚತುರ್ವರ್ಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪರಮ ಲೋಕವಾಗಿತ್ತು।

Verse 7

तत्र राजा शीलनिर्धिर्नामैश्वर्यसमन्वितः । सुतास्वयम्वरोद्युक्तो महोत्सवसमन्वितः

ಅಲ್ಲಿ ಶೀಲನಿರ್ಧಿ ಎಂಬ ರಾಜನು ಐಶ್ವರ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಜವೈಭವದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯ ಸ್ವಯಂವರಕ್ಕಾಗಿ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಭವ್ಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 8

चतुर्दिग्भ्यः समायातैस्संयुतं नृपनन्दतैः । नानावेषैस्सुशोभैश्च तत्कन्यावरणोत्सुकैः

ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ರಾಜಕುಮಾರರು—ನೃಪಪುತ್ರರು—ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದರು. ನಾನಾವೇಷಗಳಿಂದ ಸುಶೋಭಿತರಾಗಿ, ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವರಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 9

एतादृशम्पुरं दृष्ट्वा मोहम्प्राप्तोऽथ नारदः । कौतुकी तन्नृपद्वारं जगाम मदनेधितः

ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾರದರು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಕುತೂಹಲದಿಂದ—ಮತ್ತು ಕಾಮೋದ್ರೇಕದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದಿತರಾಗಿ—ರಾಜದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

Verse 10

आगतं मुनिवर्यं तं दृष्ट्वा शीलनिधिर्नृपः । उपवेश्यार्चयांचक्रे रत्नसिंहासने वरे

ಬಂದಿದ್ದ ಆ ಮುನಿವರ್ಯರನ್ನು ನೋಡಿ ಶೀಲನಿಧಿ ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 11

अथ राजा स्वतनयां नामतश्श्रीमतीं वराम् । समानीय नारदस्य पादयोस्समपातयत्

ನಂತರ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ—ಶ್ರೀಮತಿ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು—ಕರೆತಂದು ನಾರದ ಮುನಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 12

तत्कन्यां प्रेक्ष्य स मुनिर्नारदः प्राह विस्मितः । केयं राजन्महाभागा कन्या सुरसुतोपमा

ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮುನಿ ನಾರದನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಹೇಳಿದನು— “ಓ ರಾಜನೇ, ದೇವಕನ್ಯೆಯಂತಿರುವ ಈ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಕನ್ಯೆ ಯಾರು?”

Verse 13

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा प्राह कृतांजलिः । दुहितेयं मम मुने श्रीमती नाम नामतः

ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಕೈಮುಗಿದು ಹೇಳಿದನು— “ಓ ಮುನಿಯೇ, ಇವಳು ನನ್ನ ಮಗಳು; ಹೆಸರಿನಿಂದ ‘ಶ್ರೀಮತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.”

Verse 14

प्रदानसमयं प्राप्ता वरमन्वेषती शुभम् । सा स्वयंवरसंप्राप्ता सर्वलक्षणलक्षिता

ಅವಳನ್ನು ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ಅವಳು ಶುಭ ವರನನ್ನು ಹುಡುಕತೊಡಗಿದಳು. ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಅವಳು ಸ್ವಯಂವರ ಸಭೆಗೆ ಬಂದಳು.

Verse 15

अस्या भाग्यं वद मुने सर्वं जातकमादरात् । कीदृशं तनयेयं मे वरमाप्स्यति तद्वद

ಓ ಮುನಿವರ್ಯ, ಅವಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಗ್ಯವನ್ನೂ ಜಾತಕವನ್ನೂ ಆದರದಿಂದ ಹೇಳು. ನನ್ನ ಈ ಪುತ್ರಿ ಯಾವ ವಿಧದ ವರನನ್ನು ಪಡೆಯುವಳು—ಅದನ್ನೂ ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸು.

Verse 16

इत्युक्तो मुनिशार्दूलस्तामिच्छुः कामविह्वलः । समाभाष्य स राजानं नारदो वाक्यमब्रवीत्

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ ನಾರದನು ಕಾಮದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ, ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಸೌಜನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸಿ ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 17

सुतेयं तव भूपाल सर्वलक्षणलक्षिता । महाभाग्यवती धन्या लक्ष्मीरिव गुणालया

ಓ ಭೂಪಾಲ! ನಿನ್ನ ಈ ಪುತ್ರಿ ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ, ಧನ್ಯೆ—ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆ ಗುಣಗಳ ಆಲಯವಾಗಿದೆ.

Verse 18

सर्वेश्वरोऽजितो वीरो गिरीशसदृशो विभुः । अस्याः पतिर्ध्रुवं भावी कामजित्सुरसत्तमः

ಅವನು ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ಅಜಿತ, ವೀರ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ—ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನಂತೆ ವಿಭು. ಅವನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವಳ ಪತಿಯಾಗುವನು; ಕಾಮಜಿತ, ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 19

इत्युक्त्वा नृपमामंत्र्य ययौ यादृच्छिको मुनिः । बभूव कामविवशश्शिवमाया विमोहितः

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಮುನಿಯು ರಾಜನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಹೊರಟನು. ನಂತರ ಕಾಮವಶನಾಗಿ ಶಿವಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತನಾದನು.

Verse 20

चित्ते विचिन्त्य स मुनिराप्नुयां कथमेनकाम् । स्वयंवरे नृपालानामेकं मां वृणुयात्कथम्

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಆ ಮುನಿಯು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿದನು—“ಆ ಅಭೀಷ್ಟ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲಿ? ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಾಜರ ನಡುವೆ ಅವಳು ನನಗೇ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರಿಸಲಿ?”

Verse 21

सौन्दर्यं सर्वनारीणां प्रियं भवति सर्वथा । तद्दृष्ट्वैव प्रसन्ना सा स्ववशा नात्र संशयः

ಸೌಂದರ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಸರ್ವಥಾ ಪ್ರಿಯ. ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವಳು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅದರ ವಶವಾಗುತ್ತಾಳೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 22

विधायेत्थं विष्णुरूपं ग्रहीतुं मुनिसत्तमः । विष्णुलोकं जगामाशु नारदः स्मरविह्वलः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಷ್ಣುರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾರದನು, ಕಾಮವಿಹ್ವಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 23

प्रणिपत्य हृषीकेशं वाक्यमेतदुवाच ह । रहसि त्वां प्रवक्ष्यामि स्ववृत्तान्तमशेषतः

ಹೃಷೀಕೇಶನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಅವನು ಹೀಗೆಂದನು—“ರಹಸ್ಯವಾಗಿ, ಏನನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುವೆನು।”

Verse 24

तथेत्युक्ते तथा भूते शिवेच्छा कार्यकर्त हि । ब्रूहीत्युक्तवति श्रीशे मुनिराह च केशवम्

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಭವಿಸಿತು; ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶಿವೇಚ್ಛೆಯೇ. ನಂತರ ಶ್ರೀಶ (ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ವಿಷ್ಣು) “ಹೇಳು” ಎಂದಾಗ ಮುನಿಯು ಕೇಶವನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 25

नारद उवाच । त्वदीयो भूपतिः शीलनिधिस्स वृषतत्परः । तस्य कन्या विशालाक्षी श्रीमतीवरवर्णिनी

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ನಿಮ್ಮ ರಾಜನು ಶೀಲನಿಧಿ; ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತತ್ಪರ. ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಪುತ್ರಿ ಇದೆ—ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಶ್ರೀಮತಿ, ಶುಭಲಕ್ಷಣೆಯುಳ್ಳ, ಉತ್ತಮ ವರ್ಣವತಿ.

Verse 26

जगन्मोहिन्यभिख्याता त्रैलोक्येप्यति सुन्दरी । परिणेतुमहं विष्णो तामिच्छाम्यद्य मा चिरम्

ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ! ಅವಳು ‘ಜಗನ್ಮೋಹಿನಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಳಾಗಿದ್ದು, ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅತಿಸುಂದರಿ. ನಾನು ಇಂದುಲೇ—ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ—ಅವಳನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 27

स्वयंवरं चकरासौ भूपतिस्तनयेच्छया । चतुर्दिग्भ्यः समायाता राजपुत्रास्सहस्रशः

ಮಗಳ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಆ ರಾಜನು ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು. ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ರಾಜಕುಮಾರರು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 28

यदि दास्यसि रूपं मे तदा तां प्राप्नुयां ध्रुवम् । त्वद्रूपं सा विना कंठे जयमालां न धास्यति

ನೀನು ನನಗೆ ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು. ನಿನ್ನ ರೂಪವಿಲ್ಲದೆ ಅವಳು ನನ್ನ ಕಂಠಕ್ಕೆ ಜಯಮಾಲೆಯನ್ನು ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 29

स्वरूपं देहि मे नाथ सेवकोऽहं प्रियस्तव । वृणुयान्मां यथा सा वै श्रीमती क्षितिपात्मजा

ಹೇ ನಾಥಾ! ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು; ನಾನು ನಿನ್ನ ಸೇವಕನು, ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯನು. ಆ ಶ್ರೀಮತಿ, ಭೂಮಿಯ ಪುತ್ರಿ, ನನ್ನನ್ನೇ ವರಿಸಲಿ ಎಂದು ಅನುಗ್ರಹಿಸು.

Verse 30

सुत उवाच वचः श्रुत्वा मुनेरित्थं विहस्य मधुसूदनः । शांकरीं प्रभुतां बुद्ध्वा प्रत्युवाच दयापरः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಮುನಿಯ ಇಂತಹ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಧುಸೂದನ (ವಿಷ್ಣು) ಮಂದಹಾಸ ಮಾಡಿದನು. ಶಾಂಕರಿಯ ಪರಮ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು ಕರುಣಾಮಯನು ಪ್ರತಿವಚನ ನೀಡಿದನು.

Verse 31

विष्णुरुवाच । स्वेष्टदेशं मुने गच्छ करिष्यामि हितं तव । भिषग्वरो यथार्त्तस्य यतः प्रियतरोऽसि मे

ವಿಷ್ಣುನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮುನೇ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ನಿನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುವೆನು. ನೀನು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನು; ರೋಗಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈದ್ಯನು ಪ್ರಿಯನಾಗಿರುವಂತೆ.

Verse 32

इत्युक्त्वा मुनये तस्मै ददौ विष्णुर्मुखं हरे । स्वरूपमनुगृह्यास्य तिरोधानं जगाम सः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ವಿಷ್ಣುವು ಆ ಮುನಿಗೆ ಹರಿಯೆಂಬ ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ಮುಖವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು. ಬಳಿಕ ಕೃಪೆಯಿಂದ ತನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅವನು ಅಂತರಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಟನು.

Verse 33

एवमुक्तो मुनिर्हृष्टः स्वरूपं प्राप्य वै हरेः । मेने कृतार्थमात्मानं तद्यत्नं न बुबोध सः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮುನಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು; ಹರಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ತಾನು ಕೃತಾರ್ಥನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಯತ್ನದ ಆಂತರಿಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅವನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 34

अथ तत्र गतः शीघ्रन्नारदो मुनिसत्तमः । चक्रे स्वयम्वरं यत्र राजपुत्रैस्समाकुलम्

ನಂತರ ಮುನಿಸತ್ತಮನಾದ ನಾರದನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು; ರಾಜಕುಮಾರರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು.

Verse 35

स्वयम्वरसभा दिव्या राजपुत्रसमावृता । शुशुभेऽतीव विप्रेन्द्रा यथा शक्रस भा परा

ಹೇ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ರಾಜಕುಮಾರರಿಂದ ಆವರಿತವಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ಸ್ವಯಂವರಸಭೆ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು—ಇಂದ್ರನ ಪರಮಸಭೆಯಂತೆ.

Verse 36

तस्यां नृपसभायां वै नारदः समुपाविशत् । स्थित्वा तत्र विचिन्त्येति प्रीतियुक्तेन चेतसा

ಆ ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಾರದಮುನಿ ಬಂದು ಆಸನಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಹರ್ಷ ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಳಗೇ ಚಿಂತಿಸಿದರು.

Verse 37

मां वरिष्यति नान्यं सा विष्णुरूपधरन्ध्रुवम् । आननस्य कुरूपत्वं न वेद मुनिसत्तमः

ಅವಳು ನನ್ನನ್ನೇ ವರಿಸುವಳು, ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಅಲ್ಲ—ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರೂ. ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ನನ್ನ ಮುಖದ ಕೂರುಪತೆಯನ್ನು ಅವಳು ತಿಳಿಯದು.

Verse 38

पूर्वरूपं मुनिं सर्वे ददृशुऽस्तत्र मानवाः । तद्भेदं बुबुधुस्ते न राजपुत्रादयो द्विजाः

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರೂ ಮುನಿಯನ್ನು ಅವನ ಪೂರ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಕಂಡರು; ಆದರೆ ರಾಜಪುತ್ರಾದಿ ದ್ವಿಜರೂ ಸಹ ಆ ಭೇದವನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 39

तत्र रुद्रगणौ द्वौ तद्रक्षणार्थं समागतौ । विप्ररूपधरौ गूढौ तत्रेदं जज्ञतुः परम्

ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ರುದ್ರನ ಇಬ್ಬರು ಗಣರು ಬಂದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇದ್ದು, ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದರು.

Verse 40

मूढ मत्वा मुनिं तौ तन्निकटं जग्मतुर्गणौ । कुरुतस्तत्प्रहासं वै भाषमाणौ परस्परम्

ಮುನಿಯನ್ನು ಮೂಢನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಗಣರು ಅವನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಅವನನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪರಿಹಾಸ ಮಾಡಿ ನಕ್ಕರು.

Verse 41

पश्य नारद रूपं हि विष्णोरिव महोत्तमम् । मुखं तु वानरस्येव विकटं च भयंकरम्

“ನೋಡು, ಓ ನಾರದಾ! ಈ ರೂಪವು ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆಯೇ ಪರಮೋತ್ತಮ; ಆದರೆ ಇದರ ಮುಖವು ವಾನರದಂತೆ ವಿಕಟವೂ ಭಯಂಕರವೂ ಇದೆ.”

Verse 42

इच्छत्ययं नृपसुता वृथैव स्मरमोहितः । इत्युक्त्वा सच्छलं वाक्यमुपहासं प्रचक्रतुः

“ಈ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಅವನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ; ಆದರೆ ಅದು ವ್ಯರ್ಥ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಕಾಮಮೋಹಿತನು”—ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಛಲಭರಿತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಅವನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದರು।

Verse 43

न शुश्राव यथार्थं तु तद्वाक्यं स्मरविह्वलः । पर्यैक्षच्छ्रीमतीं तां वै तल्लिप्सुर्मोहितो मुनिः

ಕಾಮವಿಹ್ವಲನಾದ ಆ ಮುನಿಗೆ ಅವಳ ಮಾತಿನ ಯಥಾರ್ಥ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಆ ಶ್ರೀಮತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 44

एतस्मिन्नंतरे भूपकन्या चांतःपुरात्तु सा । स्त्रीभिस्समावृता तत्राजगाम वरवर्णिनी

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ—ಶುಭವರ್ಣವತಿ—ಅಂತಃಪುರದಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಸಹಚರಿಯರಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಳು।

Verse 45

मालां हिरण्मयीं रम्यामादाय शुभ क्षणा । तत्र स्वयम्बरे रेजे स्थिता मध्ये रमेव सा

ಆ ಶುಭಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮನೋಹರವಾದ ಹಿರಣ್ಮಯ ಮಾಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸ್ವಯಂವರಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಅಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು।

Verse 46

बभ्राम सा सभां सर्वां मालामादाय सुव्रता । वरमन्वेषती तत्र स्वात्माभीष्टं नृपात्मजा

ಆ ಸುವ್ರತಾ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಭೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೃದಯಾಭೀಷ್ಟ ವರನನ್ನು ಹುಡುಕಿದಳು।

Verse 47

वानरास्यं विष्णुतनुं मुनिं दृष्ट्वा चुकोप सा । दृष्टिं निवार्य च ततः प्रस्थिता प्रीतमानसा

ವಾನರಮುಖವೂ ವಿಷ್ಣುಸಮಾನ ದೇಹವೂ ಹೊಂದಿದ ಮುನಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವಳು ಕೋಪಗೊಂಡಳು; ನಂತರ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಶಾಂತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟಳು।

Verse 48

न दृष्ट्वा स्ववरं तत्र त्रस्तासीन्मनसेप्सितम् । अंतस्सभास्थिता कस्मिन्नर्पयामास न स्रजम्

ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸ್ವಯಂವರ ವರನನ್ನು ಕಾಣದೆ ಅವಳು ಭಯಗೊಂಡಳು. ಸಭಾಮಂಟಪದೊಳಗೆ ನಿಂತು, ಯಾರ ಕಂಠಕ್ಕೂ ಆ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು.

Verse 49

एतस्मिन्नंतरे विष्णुराजगाम नृपाकृतिः । न दृष्टः कैश्चिदपरैः केवलं सा ददर्श हि

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ರಾಜರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು. ಇತರ ಯಾರಿಗೂ ಅವನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ಅವಳಿಗಷ್ಟೇ ಅವನು ದರ್ಶನವಾಯಿತು.

Verse 50

अथ सा तं समालोक्य प्रसन्नवदनाम्बुजा । अर्पयामास तत्कण्ठे तां मालां वरवर्णिनी

ನಂತರ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಮಲಮುಖಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವರ್ಣಿಣಿಯೂ ಆದ ಅವಳು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಕಂಠಕ್ಕೆ ಆ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.

Verse 51

तामादाय ततो विष्णू राजरूपधरः प्रभुः । अंतर्धानमगात्सद्यस्स्वस्थानं प्रययौ किल

ನಂತರ ರಾಜರೂಪಧಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭು ವಿಷ್ಣು ಅವಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 52

सर्वे राजकुमाराश्च निराशाः श्रीमतीम्प्रति । मुनिस्तु विह्वलोऽतीव बभूव मदनातुरः

ಶ್ರೀಮತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕುಮಾರರೂ ನಿರಾಶರಾದರು. ಆದರೆ ಮುನಿಯು ಕಾಮವೇದನೆಯಿಂದ ಅತೀವ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಹ್ವಲನಾದನು।

Verse 53

तदा तावूचतुस्सद्यो नारदं स्वरविह्वलम् । विप्ररूपधरौ रुद्रगणौ ज्ञानविशारदौ

ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರು ರುದ್ರಗಣರು—ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮುನಿಗಳ ರೂಪ ಧರಿಸಿದವರು—ಭಾವೋದ್ರೇಕದಿಂದ ನಡುಗುವ ಧ್ವನಿಯ ನಾರದನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು।

Verse 54

गणावूचतुः । हे नारदमुने त्वं हि वृथा मदनमोहितः । तल्लिप्सुस्स्वमुखं पश्य वानरस्येव गर्हितम्

ಗಣರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನಾರದಮುನಿಯೇ, ನೀ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮದನನ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೀಯ. ಅವಳನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಮುಖವನ್ನೇ ನೋಡು—ಕಪಿಯ ಮುಖದಂತೆ ನಿಂದನೀಯ।

Verse 55

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य तयोर्वाक्यं नारदो विस्मितोऽभवत् । मुखं ददर्श मुकुरे शिवमायाविमोहितः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಇಬ್ಬರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾರದನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು. ಶಿವಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅವನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದನು।

Verse 56

स्वमुखं वानरस्येव दृष्ट्वा चुक्रोध सत्वरम् । शापन्ददौ तयोस्तत्र गणयोर्मोहितो मुनिः

ತನ್ನ ಮುಖವು ಕಪಿಯ ಮುಖದಂತೆ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಗಣರಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ಮುನಿಯು ಅವರಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 57

युवां ममोपहासं वै चक्रतुर्ब्राह्मणस्य हि । भवेतां राक्षसौ विप्रवीर्यजौ वै तदाकृती

ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದಿರಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ರಾಕ್ಷಸರಾಗಿರಿ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣತೇಜದಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು—ಮತ್ತು ಅದೇ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿರಿ।

Verse 58

श्रुत्वा हरगणावित्थं स्वशापं ज्ञानिसत्तमौ । न किंचिदूचतुस्तौ हि मुनिमाज्ञाय मोहितम्

ಶಿವನ ಗಣಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಶಾಪವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಮುನಿ ಯಾವುದೋ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿದರು।

Verse 59

स्वस्थानं जग्मतुर्विप्रा उदासीनौ शिवस्तुतिम् । चक्रतुर्मन्यमानौ वै शिवेच्छां सकलां सदा

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳು ನಿರಾಸಕ್ತಭಾವದಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು; ಮತ್ತು ಶಿವನ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸದಾ ಶಿವೇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನಗಂಡು।