पूजाविधिः (Pūjā-vidhiḥ) — The Supreme Procedure of Worship (Morning Observances)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि पूजाविधिमनुत्तमम् । श्रूयतामृषयो देवास्सर्वकामसुखावहम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ಅನುತ್ತಮವಾದ ಪೂಜಾವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು. ಓ ಋಷಿಗಳೇ, ದೇವತೆಗಳೇ, ಕೇಳಿರಿ; ಇದು ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮ್ಯ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 2

ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय संस्मरेत्सांबकं शिवम् । कुर्यात्तत्प्रार्थनां भक्त्या सांजलिर्नतमस्तकः

ಬ್ರಾಹ್ಮಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಶಕ್ತಿಸಹಿತ ಶಿವನಾದ ಸಾಂಬಕನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧವಾಗಿ, ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು.

Verse 3

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ देवेश उत्तिष्ठ हृदयेशय । उत्तिष्ठ त्वमुमास्वामिन्ब्रह्माण्डे मंगलं कुरु

ಎದ್ದೇಳು, ಎದ್ದೇಳು ದೇವೇಶ; ಎದ್ದೇಳು ಹೃದಯೇಶಯ. ಎದ್ದೇಳು ಉಮಾಸ್ವಾಮೀ, ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವನ್ನು ಮಾಡು.

Verse 4

जानामि धर्मं न च मे प्रवृत्तिर्जानाम्यधर्मं न च मे निवृत्तिः । त्वया महादेव हृदिस्थितेन यथा नियुक्तोऽस्मि तथा करोमि

ನಾನು ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇಲ್ಲ; ಅಧರ್ಮವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅದರಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಹೃದಯಸ್ಥ ಮಹಾದೇವನೇ, ನೀನು ಹೇಗೆ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತೀಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 5

इत्युक्त्वा वचनं भक्त्या स्मृत्वा च गुरुपादके । बहिर्गच्छेद्दक्षिणाशां त्यागार्थं मलमूत्रयोः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗುರುಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಮಲಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 6

देहशुद्धिं ततः कृत्वा स मृज्जलविशोधनैः । हस्तौ पादौ च प्रक्षाल्य दंतधावनमाचरेत्

ನಂತರ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ದೇಹಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಬಳಿಕ ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 7

दिवानाथे त्वनुदिते कृत्वा वै दंतधावनम् । मुखं षोडशवारं तु प्रक्षाल्यांजलिभिस्तथा

ದಿವಾನಾಥ (ಸೂರ್ಯ) ಉದಯಿಸುವ ಮೊದಲು ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಅಂಜಲಿಜಲದಿಂದ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹದಿನಾರು ಬಾರಿ ಮುಖವನ್ನು ತೊಳೆಯಬೇಕು.

Verse 8

षष्ठ्याद्यमाश्च तिथयो नवम्यर्कदिने तथा । वर्ज्यास्सुरर्षयो यत्नाद्भक्तेन रदधावने

ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಷಷ್ಠಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಕೆಲವು ತಿಥಿಗಳು, ನವಮಿ ಹಾಗೂ ಭಾನುವಾರ; ದಂತಧಾವನ (ಹಲ್ಲು ಶುದ್ಧಿ) ಮಾಡುವಾಗ ಭಕ್ತನು ಇವುಗಳನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು।

Verse 9

यथावकाशं सुस्नायान्नद्यादिष्वथवा गृहे । देशकालाविरुद्धं च स्नानं कार्यं नरेण च

ಅವಕಾಶಾನುಸಾರ ಮನುಷ್ಯನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ನದಿಗಳಾದಿ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ. ದೇಶ-ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗದಂತೆ, ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 10

रवेर्दिने तथा श्राद्धे संक्रान्तौ ग्रहणे तथा । महादाने तथा तीर्थे ह्युपवासदिने तथा

ರವಿವಾರದಲ್ಲಿಯೂ, ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ; ಮಹಾದಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ, ತೀರ್ಥಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ, ಉಪವಾಸದ ದಿನದಲ್ಲೂ—ಇವು ಶಿವಾಚರಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯಕಾಲಗಳು.

Verse 11

अशौचेप्यथवा प्राप्ते न स्नायादुष्णवारिणा । यथा साभिमुखंस्नायात्तीर्थादौ भक्तिमान्नरः

ಅಶೌಚ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೂ ಬಿಸಿ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು. ತೀರ್ಥಾದಿ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನು ಎದುರಾಗಿ ಅಭಿಮುಖನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 12

तैलाभ्यंगं च कुर्वीत वारान्दृष्ट्वा क्रमेण च । नित्यमभ्यंगके चैव वासितं वा न दूषितम्

ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಿಗದಿತ ವಾರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ತೈಲಾಭ್ಯಂಗವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಿತ್ಯ ಅಭ್ಯಂಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದುದೂ, ಸುಗಂಧಿತವಾದುದೂ ಅಶುದ್ಧವೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने शिवपूजन वर्णनो नाम त्रयोदशोध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಥಮಖಂಡದ ಸೃಷ್ಟ್ಯುಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ಶಿವಪೂಜನ-ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ತ್ರಯೋದಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 14

देशं कालं विचार्यैवं स्नानं कुर्याद्यथा विधि । उत्तराभिमुखश्चैव प्राङ्मुखोप्यथवा पुनः

ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು—ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ।

Verse 15

उच्छिष्टेनैव वस्त्रेण न स्नायात्स कदाचन । शुद्धवस्त्रेण संस्नायात्तद्देवस्मरपूर्वकम्

ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ (ಅಪವಿತ್ರ) ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು. ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮೊದಲು ಆ ದೇವ—ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ—ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 16

परधार्य्यं च नोच्छिष्टं रात्रौ च विधृतं च यत् । तेन स्नानं तथा कार्यं क्षालितं च परित्यजेत्

ಇತರರು ಧರಿಸಿದ ವಸ್ತ್ರವಾಗಲಿ, ಉಚ್ಛಿಷ್ಟಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅಶುದ್ಧವಾದದ್ದಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ತುಂಬ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದ್ದಾಗಲಿ—ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಶುದ್ಧತೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 17

तर्पणं च ततः कार्यं देवर्षिपितृतृप्तिदम् । धौतवस्त्रं ततो धार्यं पुनराचमनं चरेत्

ಅನಂತರ ದೇವರು, ದೇವರ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾದ ತರ್ಪಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ತೊಳೆದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪುನಃ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 18

शुचौ देशे ततो गत्वा गोमयाद्युपमार्जिते । आसनं च शुभं तत्र रचनीयं द्विजोत्तमाः

ನಂತರ ಗೋಮಯಾದಿಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಶುಭ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 19

शुद्धकाष्ठसमुत्पन्नं पूर्णं स्तरितमेव वा । चित्रासनं तथा कुर्यात्सर्वकामफलप्र दम्

ಶುದ್ಧ ಮರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಆಸನ—ಪೂರ್ಣವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸರಿಯಾಗಿ ಹಾಸಿ/ಮುಚ್ಚಿರಲಿ—ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಚಿತ್ರಾಸನವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; (ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ) ಅದು ಸರ್ವಕಾಮಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 20

यथायोग्यं पुनर्ग्राह्यं मृगचर्मादिकं च यत् । तत्रोपविश्य कुर्वीत त्रिपुंड्रं भस्मना सुधीः

ನಂತರ ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಮೃಗಚರ್ಮಾದಿ ಸೂಕ್ತ ಆಸನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಸುಧೀ ಭಕ್ತನು ಭಸ್ಮದಿಂದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು।

Verse 21

जपस्तपस्तथा दानं त्रिपुण्ड्रात्सफलं भवेत् । अभावे भस्मनस्तत्र जलस्यादि प्रकीर्तितम्

ಜಪ, ತಪಸ್ಸು ಹಾಗೂ ದಾನ—ತ್ರಿಪುಂಡ್ರದೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾಗಲೇ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜಲಾದಿ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 22

एवं कृत्वा त्रिपुंड्रं च रुद्राक्षान्धारयेन्नरः । संपाद्य च स्वकं कर्म पुनराराधयेच्छिवम्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮನುಷ್ಯನು ರುದ್ರಾಕ್ಷಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು. ತನ್ನ ನಿಯತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪುನಃ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 23

पुनराचमनं कृत्वा त्रिवारं मंत्रपूर्वकम् । एकं वाथ प्रकुर्याच्च गंगाबिन्दुरिति ब्रुवन्

ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪುನಃ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಜಲವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ‘ಗಂಗಾಬಿಂದು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 24

अन्नोदकं तथा तत्र शिवपूजार्थमाहरेत् । अन्यद्वस्तु च यत्किंचिद्यथाशक्ति समीपगम्

ಅಲ್ಲಿ ಶಿವಪೂಜಾರ್ಥವಾಗಿ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ತರಬೇಕು। ಹಾಗೆಯೇ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತುವನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 25

कृत्वा स्थेयं च तत्रैव धैर्यमास्थाय वै पुनः । अर्घं पात्रं तथा चैकं जलगंधाक्षतैर्युतम्

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು, ಮತ್ತೆ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಜಲ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತ (ಅಖಂಡ ಅಕ್ಕಿ)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು।

Verse 26

दक्षिणांसे तथा स्थाप्यमुपचारस्य क्लृप्तये । गुरोश्च स्मरणं कृत्वा तदनुज्ञामवाप्य च

ಉಪಚಾರಗಳ ಸಮ್ಯಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅದನ್ನು ಬಲ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಗುರುವಿನ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಿ ಅವರ ಅನುಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾಗಬೇಕು.

Verse 27

संकल्पं विधिवत्कृत्वा कामनां च नियुज्य वै । पूजयेत्परया भक्त्या शिवं सपरिवारकम्

ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆ-ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ನಿಯೋಜಿಸಿ, ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಿವಾರಸಹಿತ ಶ್ರೀಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 28

मुद्रामेकां प्रदर्श्यैव पूजयेद्विघ्नहारकम् । सिंदुरादिपदार्थैश्च सिद्धिबुद्धिसमन्वितम्

ಒಂದು ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ವಿಘ್ನಹಾರಕ ಗಣೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಸಿಂಧೂರಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು—ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಿತನಾದವನು.

Verse 29

लक्षलाभयुतं तत्र पूजयित्वा नमेत्पुनः । चतुर्थ्यंतैर्नामपदैर्नमोन्तैः प्रणवादिभिः

ಅಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಲಾಭದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯಫಲದಾಯಕ ಅರ್ಪಣೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಮತ್ತೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ‘ಓಂ’ ಪ್ರಣವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ನಾಮಪದಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ನಮಃ’ ಸೇರಿಸಿ ವಂದಿಸಬೇಕು.

Verse 30

क्षमाप्यैनं तदा देवं भ्रात्रा चैव समन्वितम् । पूजयेत्परया भक्त्या नमस्कुर्यात्पुनः पुनः

ಆಗ ಆ ದೇವಾಧಿದೇವನ ಬಳಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಯಾಚಿಸಬೇಕು. ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 31

द्वारपालं सदा द्वारि तिष्ठंतं च महोदरम् । पूजयित्वा ततः पश्चात्पूजयेद्गिरिजां सतीम्

ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿಂತಿರುವ ದ್ವಾರಪಾಲ ಮಹೋದರನನ್ನು ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಗಿರಿಜಾ ಸತಿ (ಪಾರ್ವತಿ) ದೇವಿಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 32

चंदनैः कुंकुमैश्चैव धूपैर्दीपैरनेकशः । नैवेद्यैर्विविधैश्चैव पूजयित्वा ततश्शिवम्

ಚಂದನ, ಕುಂಕುಮ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ದೀಪಗಳು, ವಿವಿಧ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 33

नमस्कृत्य पुनस्तत्र गच्छेच्च शिवसन्निधौ । यदि गेहे पार्थिवीं वा हैमीं वा राजतीं तथा

ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು। ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ, ಬಂಗಾರದ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಶಿವಲಿಂಗವಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಅದೇ ವಿಧವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 34

धातुजन्यां तथैवान्यां पारदां वा प्रकल्पयेत् । नमस्कृत्य पुनस्तां च पूजयेद्भक्तितत्परः

ಅದನ್ನು ಧಾತುಜನ್ಯ ಪದಾರ್ಥದಿಂದಲೋ, ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಯೋಗ್ಯ ದ್ರವ್ಯದಿಂದಲೋ, ಇಲ್ಲವೆ ಪಾರದದಿಂದಲೂ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 35

तस्यां तु पूजितायां वै सर्वे स्युः पूजितास्तदा । स्थापयेच्च मृदा लिंगं विधाय विधिपूर्वकम्

ಅವಳನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದಾಗ ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಣ್ಣಿನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 36

कर्तव्यं सर्वथा तत्र नियमास्स्वगृहे स्थितैः । प्राणप्रतिष्ठां कुर्वीत भूतशुद्धिं विधाय च

ಆ ಪೂಜಾಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಗೃಹದಲ್ಲಿರುವವರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಭೂತಶುದ್ಧಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ನಂತರ ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 37

दिक्पालान्पूजयेत्तत्र स्थापयित्वा शिवालये । गृहे शिवस्सदा पूज्यो मूलमंत्राभियोगतः

ಅಲ್ಲಿ ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಪಾಲರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ತನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿಯೂ ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸದಾ ಶಿವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 38

तत्र तु द्वारपालानां नियमो नास्ति सर्वथा । गृहे लिंगं च यत्पूज्यं तस्मिन्सर्वं प्रतिष्ठितम्

ಆ ಗೃಹಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲರ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವೇ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಲಿಂಗದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 39

पूजाकाले च सांगं वै परिवारेण संयुतम् । आवाह्य पूजयेद्देवं नियमोऽत्र न विद्यते

ಪೂಜಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಧಿದೇವ ಶಿವನನ್ನು ಅವರ ಸಾಂಗಸ್ವರೂಪದೊಂದಿಗೆ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂಗಸಹಿತ) ಹಾಗೂ ಪರಿಾವಾರದೊಂದಿಗೆ ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ; ಭಕ್ತಿಯುತ ಪೂಜೆಯೇ ನಿಯಮ.

Verse 40

शिवस्य संनिधिं कृत्वा स्वासनं परिकल्पयेत् । उदङ्मुखस्तदा स्थित्वा पुनराचमनं चरेत्

ಶ್ರೀಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ತನ್ನ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ಪುನಃ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 41

प्रक्षाल्य हस्तौ पश्चाद्वै प्राणायामं प्रकल्पयेत् । मूलमंत्रेण तत्रैव दशावर्तं नयेन्नरः

ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ನಂತರ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ (ಶಿವಮಂತ್ರದಿಂದ) ಹತ್ತು ಆವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು।

Verse 42

पंचमुद्राः प्रकर्तव्याः पूजावश्यं करेप्सिताः । एता मुद्राः प्रदर्श्यैव चरेत्पूजाविधिं नरः

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವವನು ಪಂಚಮುದ್ರைகளை ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಆ ಮುದ್ರைகளை ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಪೂಜಾವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 43

दीपं कृत्वा तदा तत्र नमस्कारं गुरोरथ । बध्वा पद्मासनं तत्र भद्रासनमथापि वा

ಅಲ್ಲಿ ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ, ನಂತರ ಗುರುವಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಅಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾಸನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಭದ್ರಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 44

उत्तानासनकं कृत्वा पर्यंकासनकं तथा । यथासुखं तथा स्थित्वा प्रयोगं पुनरेव च

ಉತ್ತಾನಾಸನವನ್ನು ಹಾಗೂ ಪర్యಂಕಾಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸುಖಕರವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನಿಯತ ಪ್ರಯೋಗ (ಧ್ಯಾನ/ಪೂಜೆ) ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

Verse 45

कृत्वा पूजां पुराजातां वट्टकेनैव तारयेत् । यदि वा स्वयमेवेह गृहे न नियमोऽस्ति च

ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ವಟ್ಟಕ (ಸರಳ ನೈವೇದ್ಯ ಪಿಂಡ)ದಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅಥವಾ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ನಿಯಮವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು.

Verse 46

पश्चाच्चैवार्घपात्रेण क्षारयेल्लिंगमुत्तमम् । अनन्यमानसो भूत्वा पूजाद्रव्यं निधाय च

ನಂತರ ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಪೂಜಾದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 47

पश्चाच्चावाहयेद्देवं मंत्रेणानेन वै नरः । कैलासशिखरस्थं च पार्वतीपतिमुत्तमम्

ನಂತರ ಉಪಾಸಕನು ಇದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಆವಾಹಿಸಬೇಕು—ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಪಾರ್ವತೀಪತಿ ಪರಮ ಶಿವನನ್ನು.

Verse 48

यथोक्तरूपिणं शंभुं निर्गुणं गुणरूपिणम् । पंचवक्त्रं दशभुजं त्रिनेत्रं वृषभध्वजम्

ಯಥೋಕ್ತರೂಪಿಯಾದ ಶಂಭುವನ್ನು ನಾನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ—ನಿರ್ಗುಣನಾಗಿಯೂ ಸಗುಣರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು; ಪಂಚವಕ್ತ್ರ, ದಶಭುಜ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ವೃಷಭಧ್ವಜ।

Verse 49

कर्पूरगौरं दिव्यांगं चन्द्रमौलिं कपर्दिनम् । व्याघ्रचर्मोत्तरीयं च गजचर्माम्बरं शुभम्

ಅವರು ಕರ್ಪೂರಗೌರ ವರ್ಣದವರು, ದಿವ್ಯ ದೇಹಧಾರಿಗಳು, ಚಂದ್ರಮೌಲಿಯೂ ಜಟಾಧಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮ ಅವರ ಉತ್ತರೀಯ; ಶುಭ ಗಜಚರ್ಮ ಅವರ ವಸ್ತ್ರ—ಇಂತೆ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 50

वासुक्यादिपरीतांगं पिनाकाद्यायुधान्वितम् । सिद्धयोऽष्टौ च यस्याग्रे नृत्यंतीह निरंतरम्

ಅವರ ಅಂಗಗಳು ವಾಸುಕಿಯಂತಹ ದಿವ್ಯ ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿವೆ; ಪಿನಾಕಾದಿ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡಿ ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ—ಆ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನನ್ನು ನಾನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 51

जयजयेति शब्दश्च सेवितं भक्त पूजकैः । तेजसा दुःसहेनैव दुर्लक्ष्यं देवसेवितम्

ಭಕ್ತಪೂಜಕರು “ಜಯ ಜಯ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಸೇವಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಅವನ ದುಃಸಹ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಕಾರಣ, ದೇವರುಗಳು ಆರಾಧಿಸಿದರೂ ಅವನು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಿಗುವುದು ದುರ್ಲಭವಾಗಿತ್ತು.

Verse 52

शरण्यं सर्वसत्त्वानां प्रसन्नमुखपंकजम् । वेदैश्शास्त्रैर्यथा गीतं विष्णुब्रह्मनुतं सदा

ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಸತ್ತ್ವಗಳ ಶರಣ್ಯನು; ಅವನ ಮುಖಪದ್ಮ ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನ. ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಗೆ ಹಾಡುತ್ತವೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ, ಅವನು ಸದಾ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 53

भक्तवत्सलमानंदं शिवमावाहयाम्यहम् । एवं ध्वात्वा शिवं साम्बमासनं परिकल्पयेत्

“ಭಕ್ತವತ್ಸಲನು, ಆನಂದಸ್ವರೂಪನಾದ ಶಿವನನ್ನು ನಾನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಹೀಗೆ ಉಮಾಸಹಿತ ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅವನಿಗಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 54

चतुर्थ्यंतपदेनैव सर्वं कुर्याद्यथाक्रमम् । ततः पाद्यं प्रदद्याद्वै ततोर्घ्यं शंकराय च

ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪದಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪಾದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಶಂಕರನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 55

ततश्चाचमनं कृत्वा शंभवे परमात्मने । पश्चाच्च पंचभिर्द्रव्यैः स्नापयेच्छंकरं मुदा

ನಂತರ ಶಂಭು ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಐದು ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಶಂಕರನಿಗೆ ಸ್ನಾನ (ಅಭಿಷೇಕ) ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 56

वेदमंत्रैर्यथायोग्यं नामभिर्वा समंत्रकैः । चतुर्थ्यंतपदैर्भक्त्या द्रव्याण्येवार्पयेत्तदा

ಆಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಥಾಯೋಗ್ಯ ವೇದಮಂತ್ರಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ಮಂತ್ರಸಹಿತ ಶ್ರೀಶಿವನ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳಿಂದ, ‘-ಆಯ’ (ಚತುರ್ಥೀ) ವಿಭಕ್ತಿಯ ಅರ್ಪಣವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಪೂಜಾದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 57

तथाभिलषितं द्रव्यमर्पयेच्छंकरोपरि । ततश्च वारुणं स्नानं करणीयं शिवाय वै

ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರನ ಮೇಲೆ (ಶಿವನ ಮೇಲೆ) ಇಷ್ಟದ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು। ನಂತರ ಶಿವಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಾರుణಸ್ನಾನ—ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ—ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 58

सुगंधं चंदनं दद्यादन्यलेपानि यत्नतः । ससुगंधजलेनैव जलधारां प्रकल्पयेत्

ಸುಗಂಧ ಚಂದನ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಪನಗಳನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು। ಹಾಗೆಯೇ ಸುಗಂಧಜಲದಿಂದಲೇ ಜಲಧಾರೆ (ಅಭಿಷೇಕ)ವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು—ಶಿವನಿಗೆ।

Verse 59

वेदमंत्रैः षडंगैर्वा नामभी रुद्रसंख्यया । यथावकाशं तां दत्वा वस्त्रेण मार्जयेत्ततः

ವೇದಮಂತ್ರಗಳಿಂದಲೋ, ಷಡಂಗಮಂತ್ರಗಳಿಂದಲೋ, ಅಥವಾ ನಿಗದಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರನಾಮಗಳಿಂದಲೋ—ಯಥಾವಕಾಶ ಆ (ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು) ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮಾರ್ಜನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 60

पश्चादाचमनं दद्यात्ततो वस्त्रं समर्पयेत । तिलाश्चैव जवा वापि गोधूमा मुद्गमाषकाः

ನಂತರ ಆಚಮನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ತದನಂತರ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಎಳ್ಳು, ಯವ, ಗೋಧಿ, ಮುದ್ಗ (ಹೆಸರುಕಾಳು) ಮತ್ತು ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನಕಾಳು) ಇತ್ಯಾದಿ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನೂ ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 61

अर्पणीयाः शिवायैव मंत्रैर्नानाविधैरपि । ततः पुष्पाणि देयानि पंचास्याय महात्मने

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನಾವಿಧ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೇವಲ ಶಿವನಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪಂಚಾಸ್ಯ (ಪಂಚಮುಖ) ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 62

प्रतिवक्त्रं यथाध्यानं यथायोग्याभिलाषतः । कमलैश्शतपत्रैश्च शंखपुष्पैः परैस्तथा

ಪ್ರತಿ ಮುಖಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಿದ ಧ್ಯಾನದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯಾಭಿಲಾಷೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ—ಕಮಲಗಳು, ಶತಪತ್ರ (ಶತದಳ) ಪುಷ್ಪಗಳು, ಶಂಖಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 63

कुशपुष्पैश्च धत्तूरैर्मंदारैर्द्रोणसंभवैः । तथा च तुलसीपत्रैर्बिल्वपत्रैर्विशेषतः

ಕುಶಪುಷ್ಪಗಳು, ಧತ್ತೂರ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಮಂದಾರ ಹಾಗೂ ದ್ರೋಣಸಂಭವ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ತುಳಸಿ ಎಲೆಗಳಿಂದಲೂ—ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಗಳಿಂದ—ಶ್ರೀಶಿವನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 64

पूजयेत्परया भक्त्या शंकरं भक्तवत्सलम् । सर्वाभावे बिल्वपत्रमपर्णीयं शिवाय वै

ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲವೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಶಿವನಿಗೆ ರಂಧ್ರರಹಿತ ಬಿಲ್ವಪತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 65

बिल्वपत्रार्पणेनैव सर्वपूजा प्रसिध्यति । ततस्सुगंधचूर्णं वै वासितं तैलमुत्तमम्

ಬಿಲ್ವಪತ್ರ ಅರ್ಪಣದಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಪೂಜೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಸುಗಂಧ ಚೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಗಂಧಿತ ತೈಲವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 66

अर्पणीयं च विविधं शिवाय परया मुदा । ततो धूपं प्रकर्तव्यो गुग्गुलागुरुभिर्मुदा

ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ವಿವಿಧ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಗುಗ್ಗುಲು ಮತ್ತು ಅಗುರುಗಳಿಂದ ಧೂಪವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 67

दीपो देयस्ततस्तस्मै शंकराय घृतप्लुतः । अर्घं दद्यात्पुनस्तस्मै मंत्रेणानेन भक्तितः

ನಂತರ ಘೃತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೀಪವನ್ನು ಆ ಭಗವಾನ್ ಶಂಕರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ (ಗೌರವಜಲ) ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 68

कारयेद्भावतो भक्त्या वस्त्रेण मुखमार्जनम् । रूपं देहि यशो देहि भोगं देहि च शंकर

ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಭುವಿನ ಮುಖವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ತೊಳೆದು ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು—“ಓ ಶಂಕರಾ, ರೂಪವನ್ನು ದಯಮಾಡು; ಯಶಸ್ಸನ್ನು ದಯಮಾಡು; ಭೋಗಗಳನ್ನೂ ದಯಮಾಡು.”

Verse 69

भुक्तिमुक्तिफलं देहि गृहीत्वार्घं नमोस्तु ते । ततो देयं शिवायैव नैवेद्यं विविधं शुभम्

ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ಫಲವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಈ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಂತರ ಶಿವನಿಗೇ ಮಾತ್ರ ವಿವಿಧ ಶುಭ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 70

तत आचमनं प्रीत्या कारयेद्वा विलम्बतः । ततश्शिवाय ताम्बूलं सांगोपाङ्गं विधाय च

ನಂತರ ಭಕ್ತಿಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಚಮನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು, ಅಥವಾ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ತದನಂತರ ಸಾಂಗೋಪಾಂಗ ತಾಂಬೂಲ (ಪಾನ್)ವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 71

कुर्यादारार्तिकं पञ्चवर्तिकामनुसंख्यया । पादयोश्च चतुर्वारं द्विःकृत्वो नाभिमण्डले

ಐದು ವತ್ತಿಗಳ ದೀಪದಿಂದ ನಿಯತ ಗಣನೆಯಂತೆ ಆರಾರ್ತಿಕ (ಆರತಿ) ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಮತ್ತು ನಾಭಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ದೀಪವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಬೇಕು।

Verse 72

एककृत्वे मुखे सप्तकृत्वः सर्वाङ्गं एव हि । ततो ध्यानं यथोक्तं वै कृत्वा मंत्रमुदीरयेत्

ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಏಳು ಬಾರಿ ಅದನ್ನು ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಹೇಳಿದ ವಿಧವಾಗಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 73

यथासंख्यं यथाज्ञानं कुर्यान्मंत्रविधिन्नरः । गुरूपदिष्टमार्गेण कृत्वा मंत्रजपं सुधीः

ಮನುಷ್ಯನು ಮಂತ್ರವಿಧಿಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಂತೆ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಜ್ಞಾನಿ ಸಾಧಕನು ಗುರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಜಪ ಮಾಡಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು.

Verse 74

गुरूपदिष्टमार्गेण कृत्वा मन्त्रमुदीरयेत् । यथासंख्यं यथाज्ञानं कुर्यान्मंत्रविधिन्नरः

ಗುರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರವಿಧಿಯಂತೆ ಯಥಾಸಂಖ್ಯ ಹಾಗೂ ಯಥಾಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 75

स्तोत्रैर्नानाविधैः प्रीत्या स्तुवीत वृषभध्वजम् । ततः प्रदक्षिणां कुर्याच्छिवस्य च शनैश्शनैः

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನಾವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿವನಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 76

नमस्कारांस्ततः कुर्यात्साष्टांगं विधिवत्पुमान् । ततः पुष्पांजलिदेंयो मंत्रेणानेन भक्तितः

ನಂತರ ಪೂಜಕನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಇದೇ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 77

शंकराय परेशाय शिवसंतोषहेतवे । अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानाद्यद्यत्पूजादिकं मया

ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಂಕರನಿಗೆ, ಶಿವಸಂತೋಷಹೇತುವಾದ ಅವನಿಗೆ—ನಾನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಲಿ ಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಲಿ ಮಾಡಿದ ಪೂಜಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 78

कृतं तदस्तु सफलं कृपया तव शंकर । तावकस्त्वद्गतप्राण त्वच्चित्तोहं सदा मृड

ಹೇ ಶಂಕರ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾನು ಮಾಡಿದದ್ದೆಲ್ಲ ಫಲಪ್ರದವಾಗಲಿ. ಹೇ ಮೃಡ, ನಾನು ನಿನ್ನವನೇ; ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ, ನನ್ನ ಚಿತ್ತ ಸದಾ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ।

Verse 79

इति विज्ञाय गौरीश भूतनाथ प्रसीद मे । भूमौ स्खलितवादानां भूमिरेवावलंबनम्

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಹೇ ಗೌರೀಶ, ಹೇ ಭೂತನಾಥ—ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ವಚನದಲ್ಲಿ ಜಾರಿದವರಿಗೇ ಭೂಮಿಯೇ ಏಕೈಕ ಆಧಾರ.

Verse 80

त्वयि जातापराधानां त्वमेव शरणं प्रभो । इत्यादि बहु विज्ञप्तिं कृत्वा सम्यग्विधानतः

ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ನಿನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಅಪರಾಧ ಉಂಟಾದವರಿಗೇ ನೀನೇ ಶರಣು—ಎಂದು ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಂತಿಸಿ, ವಿಧಾನದಂತೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 82

पुष्पांजलिं समर्प्यैव पुनः कुर्यान्नतिं मुहुः । स्वस्थानं गच्छ देवेश परिवारयुतः प्रभो । पूजाकाले पुनर्नाथ त्वया गंतव्यमादरात् । इति संप्रार्थ्य वहुशश्शंकरं भक्तवत्सलम्

ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು—“ಹೇ ದೇವೇಶ, ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಆದರೆ ಹೇ ನಾಥ, ಪೂಜಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆದರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ತಪ್ಪದೆ ಬಾ.” ಹೀಗೆ ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು।

Verse 83

विसर्जयेत्स्वहृदये तदपो मूर्ध्नि विन्यसेत् । इति प्रोक्तमशेषेण मुनयः शिवपूजनम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं चैव किमन्यच्छ्रोतुमर्हथ

ಆ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಸ್ವಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಶಿರೋಮೂರ್ಧ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಓ ಮುನಿಗಳೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಿವಪೂಜೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇದು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ—ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಯೋಗ್ಯ?