वसन्तस्वरूपवर्णनम् — Description of the Form/Nature of Vasant(a)

Verse 1

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मणो हि प्रजापतेः । प्रसन्नमानसो भूत्वा तं प्रोवाच स नारदः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ, ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಂಡ ನಾರದನು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 2

नारद उवाच । ब्रह्मन् विधे महाभाग विष्णुशिष्य महामते । धन्यस्त्वं शिवभक्तो हि परतत्त्वप्रदर्शकः

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಓ ವಿಧೇ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತ ಮಹಾಮತೇ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಿಷ್ಯನೇ! ನೀನು ಧನ್ಯನು; ನೀನು ಶಿವಭಕ್ತನು, ಪರತತ್ತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುವವನು.

Verse 3

श्राविता सुकथा दिव्या शिवभक्तिविवर्द्धिनी । अरुंधत्यास्तथा तस्याः स्वरूपायाः परे भवे

ಶಿವಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಆ ದಿವ್ಯ ಸುಕಥೆಯನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸ್ವರೂಪೆಯ ಪುನಃಪ್ರಕಟನೆಯಾದ ಅರುಂಧತಿಯೂ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದಳು.

Verse 4

इदानीं ब्रूहि धर्मज्ञ पवित्रं चरितं परम् । शिवस्य परपापघ्नं मंगलप्रदमुत्तमम्

ಇದೀಗ ಹೇ ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ಶ್ರೀಶಿವನ ಪರಮಪವಿತ್ರವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೇಳು—ಅದು ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಿ ಪರಮ ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 5

गृहीतदारे कामे च दृष्टे तेषु गतेषु च । संध्यायां किं तपस्तप्तुं गतायामभवत्ततः

ಕಾಮನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಜೊತೆಗೊಂಡು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ಅವರು ತೆರಳಿದ ಮೇಲೆ, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಏನು ಅವಕಾಶ ಉಳಿಯಿತು? ಆ ಪವಿತ್ರ ವೇಳೆಯೇ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೇನು ಸಾಧ್ಯ?

Verse 6

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य ऋषेर्वै भावितात्मनः । सुप्रसन्नतरो भूत्वा ब्रह्मा वचनमब्रवीत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾದ ಋಷಿಯ ಇಂತಹ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರವಾಗಿ ನುಡಿದನು।

Verse 7

ब्रह्मोवाच । शृणु नारद विप्रेन्द्र तदैव चरितं शुभम् । शिवलीलान्वितं भक्त्या धन्यस्त्वं शिवसेवकः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನಾರದ, ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಆ ಶುಭಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಅದು ಶಿವಲೀಲೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ನೀ ಧನ್ಯನು, ನೀ ಶಿವಸೇವಕನು।

Verse 8

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां सतीचरित्रे द्वितीये सतीखंडे वसंतस्वरूपवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಗ್ರಂಥವಾದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಸತೀಚರಿತ್ರದ ದ್ವಿತೀಯ ಸತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ವಸಂತಸ್ವರೂಪವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।

Verse 9

चिंतयित्वा चिरं चित्ते शिवमायाविमोहितः । शिवे चेर्ष्यामकार्षं हि तच्छ्ृवृणुष्व वदामि ते

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಚಿಂತಿಸಿ, ಶಿವಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತನಾಗಿ, ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಈರ್ಷೆಪಟ್ಟೆ. ಅದನ್ನು ಕೇಳು; ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 10

अथाहमगमं तत्र यत्र दक्षादयः स्थिताः । सरतिं मदनं दृष्ट्वा समदोह हि किञ्चन

ನಂತರ ನಾನು ದಕ್ಷಾದಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ರತಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಮದನನನ್ನು ಕಂಡು, ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಒಳಗಿನಿಂದ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾದೆ.

Verse 11

दक्षमाभाष्य सुप्रीत्या परान्पुत्रांश्च नारद । अवोचं वचनं सोहं शिवमायाविमोहितः

ಓ ನಾರದ, ದಕ್ಷನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ಅವನ ಇತರ ಪುತ್ರರನ್ನೂ, ನಾನು—ಶಿವಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತನಾಗಿ—ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ.

Verse 12

ब्रह्मोवाच । हे दक्ष हे मरीच्याद्यास्सुताः शृणुत मद्वचः । श्रुत्वोपायं विधेयं हि मम कष्टापनुत्तये

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದಕ್ಷ, ಹೇ ಮರೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ಋಷಿಗಳ ಪುತ್ರರೇ, ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಕೇಳಿ, ನನ್ನ ಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಉಪಾಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿರಿ.

Verse 13

कांताभिलाषमात्रं मे दृष्ट्वा शम्भुरगर्हयत् । मां च युष्मान्महायोगी धिक्कारं कृतवान्बहु

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ಆಸೆಯ ಅಲ್ಪ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಕಂಡು ಶಂಭು ನನ್ನನ್ನು ಗರ್ಹಿಸಿದರು; ಆ ಮಹಾಯೋಗಿ ಮರುಮರು ನನ್ನನ್ನೂ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೂಡ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದರು.

Verse 14

तेन दुःखाभितप्तोहं लभेहं शर्म न क्वचित् । यथा गृह्णातु कांतां स स यत्नः कार्य एव हि

ಆ ದುಃಖದಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ನಾನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಂತಿ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ— ಆ ದೃಢ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕು।

Verse 15

यथा गृह्णातु कांतां स सुखी स्यां दुःखवर्जितः । दुर्लभस्य तु कामो मे परं मन्ये विचारतः

ಆ ಪ್ರಿಯನು ನನ್ನನ್ನು ವಧುವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ನಾನು ಸುಖಿಯಾಗಿ ದುಃಖವರ್ಜಿತಳಾಗುವೆ. ಆದರೆ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ— ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭನಾದ ಅವನನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ನನ್ನ ಆಸೆ ಅತಿಶಯ ಉನ್ನತವಾಗಿದೆ।

Verse 16

कांताभिलाषमात्रं मे दृष्ट्वा शंभुरगर्हयत् । मुनीनां पुरतः कस्मात्स कांतां संग्रहीष्यति

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಾಂತಾಭಿಲಾಷೆಯ ಅಲ್ಪ ಚಿಹ್ನೆ ಕಂಡರೂ ಶಂಭು ನನ್ನನ್ನು ಗರ್ಹಿಸಿದರು. ಹಾಗಾದರೆ ಮುನಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಗೆ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವರು?

Verse 17

का वा नारी त्रिलोकेस्मिन् या भवेत्तन्मनाः स्थिता । योगमार्गमवज्ञाप्य तस्य मोहं करिष्यति

ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೇ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅವನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇಡಬಲ್ಲಳು? ಯೋಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅವಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಮೋಹವನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡುವಳು।

Verse 18

मन्मथोपि समर्थो नो भविष्यत्यस्य मोहने । नितांतयोगी रामाणां नामापि सहते न सः

ಮನ್ಮಥನು (ಕಾಮದೇವ) ಕೂಡ ಅವನನ್ನು ಮೋಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪರಮ ಯೋಗಿ; ಪ್ರಲೋಭನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹೆಸರನ್ನೂ ಸಹಿಸಲಾರನು.

Verse 19

अगृहीतेषुणा चैव हरेण कथमादिना । मध्यमा च भवेत्सृष्टिस्तद्वाचा नान्यवारिता

ಆದಿಪುರುಷನಾದ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಇನ್ನೂ ಬಾಣವನ್ನೇ ಹಿಡಿಯದೆ ಇದ್ದರೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮಧ್ಯಮ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದು? ಈ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಇತರ ವಿರೋಧಿ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 20

भुवि केचिद्भविष्यंति मायाबद्धा महासुराः । बद्धा केचिद्धरेर्नूनं केचिच्छंभोरुपायतः

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಮಹಾಸುರರು ಮಾಯಾಬದ್ಧರಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುವರು. ಕೆಲವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಯಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗುವರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಶಂಭು (ಶಿವ) ಯ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತರಾಗುವರು.

Verse 21

संसारविमुखे शंभौ तथैकांतविरागिणि । अस्मादृते न कर्मान्यत् करिष्यति न संशयः

ಸಂಸಾರದಿಂದ ವಿಮುಖನಾದ ಶಂಭುವಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಏಕಾಂತ ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದವನಲ್ಲಿ—ನನ್ನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅವನು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 22

इत्युक्त्वा तनयांश्चाहं दक्षादीन् सुनिरीक्ष्य च । सरतिं मदनं तत्र सानंदमगदं ततः

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ನಾನು ನನ್ನ ಪುತ್ರರಾದ ದಕ್ಷಾದಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿದೆ. ನಂತರ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಆನಂದದಿಂದ ಸಾರಥಿ ಮದನ (ಕಾಮ)ನನ್ನು ಚಲಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟೆ.

Verse 23

ब्रह्मोवाच । मत्पुत्र वर काम त्वं सर्वथा सुखदायकः । मद्वचश्शृणु सुप्रीत्या स्वपत्न्या पितृवत्सल

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ವರಪುತ್ರ ಕಾಮ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸುಖದಾಯಕನು. ಸಂತೋಷದಿಂದ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು, ಹೇ ಸ್ವಪತ್ನಿಯ ಮೇಲೆ ಪಿತೃಸ್ನೇಹವಿರುವವನೇ.

Verse 24

अनया सहचारिण्या राजसे त्वं मनोभव । एषा च भवता पत्या युक्ता संशोभते भृशम्

ಹೇ ಮನೋಭವ, ಈ ಸಹಚಾರಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀನು ರಾಜಸಿಕ ವೈಭವದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವೆ. ಅವಳೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿ ಅತ್ಯಂತ ಕాంతಿಮಯಳಾಗಿ ಶೋಭಿಸುವಳು.

Verse 25

यथा स्त्रिया हृषीकेशो हरिणा सा यथा रमा । क्षणदा विधुना युक्ता तया युक्तो यथा विधुः

ಹೃಷೀಕೇಶ (ವಿಷ್ಣು) ಸದಾ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ಏಕವಾಗಿರುವಂತೆ, ಶ್ರೀಯೂ ಹರಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಸಂಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಹಾಗೆಯೇ ರಾತ್ರಿಯು ಚಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ, ಚಂದ್ರನೂ ರಾತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ—ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯರು, ಪರಸ್ಪರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 26

तथैव युवयोश्शोभा दांपत्यं च पुरस्कृतम् । अतस्त्वं जगतः केतुर्विश्वकेतुर्भविष्यसि

ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯದ ಮಹಿಮೆ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಅಗ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಜಗತ್ತಿನ ಕೇತು, ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಶ್ವಕೇತು ಆಗುವೆ—ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಶುಭಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು।

Verse 27

जगद्धिताय वत्स त्वं मोहयस्व पिनाकिनम् । यथाशु सुमनश्शंभुः कुर्य्याद्दारप्रतिग्रहम्

ಜಗದ್ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ವತ್ಸ, ನೀನು ಪಿನಾಕಿನ (ಶಿವ)ನ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಮೋಹವನ್ನು ಹರಿಸು; ಆಗ ಸುವಿಚಾರಿಯಾದ ಶಂಭು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ।

Verse 28

विजने स्निग्धदेशे तु पर्वतेषु सरस्सु च । यत्रयत्र प्रयातीशस्तत्र तत्रानया सह

ನಿರ್ಜನವಾದ ಸೌಮ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ—ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸರೋವರಗಳ ತೀರಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನೋ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 29

मोहय त्वं यतात्मानं वनिताविमुखं हरम् । त्वदृते विद्यते नान्यः कश्चिदस्य विमोहकः

ನೀನೇ ಸಂಯತಚಿತ್ತನಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀವಿಮುಖನಾದ ಹರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸು; ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಅವನನ್ನು ಮರುಳುಮಾಡುವವನು ಮತ್ತಾರೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 30

भूते हरे सानुरागे भवतोपि मनोभव । शापोपशांतिर्भविता तस्मादात्महितं कुरु

ಹೇ ಮನೋಭವ (ಕಾಮ), ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಭೂತ (ಶಿವ)ನ ಮೇಲೆ ಅನುರಾಗಿಯಾಗುವಾಗ ನಿನಗೂ ಶಾಪಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುವುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಆತ್ಮಹಿತವನ್ನು ಮಾಡು।

Verse 31

सानुरागो वरारोहां यदीच्छति महेश्वरः । तदा भवोपि योग्यार्यस्त्वां च संतारयिष्यति

ಹೇ ವರಾರೋಹಾ, ಮಹೇಶ್ವರನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುರಾಗದಿಂದ ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ಆಗ ಯೋಗ್ಯನೂ ಆರ್ಯನೂ ಆದ ಭವ (ಶಿವ) ನಿನ್ನನ್ನೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಾರುಮಾಡುವನು।

Verse 32

तस्माज्जायाद्वितीयस्त्वं यतस्व हरमोहने । विश्वस्य भव केतुस्त्वं मोहयित्वा महेश्वरम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯಂತೆ, ಹರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸು; ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಮರುಳುಮಾಡಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವದ ಕೇತು-ಧ್ವಜವಾಗು।

Verse 33

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचो मे हि जनकस्य जगत्प्रभोः । उवाच मन्मथस्तथ्यं तदा मां जगतां पतिम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಜಗತ್ಪ್ರಭುವಾದ ಜನಕನಿಗೆ ನಾನು ಹೇಳಿದ ವಚನವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ, ಆಗ ಮನ್ಮಥನು ನನ್ನೊಡನೆ, ಭೂತಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನನ್ನಿಗೆ, ಸತ್ಯವೂ ಯಥೋಚಿತವೂ ಆದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 34

मन्मथ उवाच । करिष्येहं तव विभो वचनाच्छंभुमोहनम् । किं तु योषिन्महास्त्रं मे तत्कांतां भगवन् सृज

ಮನ್ಮಥನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಭೋ! ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾನು ಶಂಭುವನ್ನು ಮೋಹಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವೆನು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಮಹಾಸ್ತ್ರವು ಸ್ತ್ರೀ-ಆಕರ್ಷಣಶಕ್ತಿ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಭಗವನ್, ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಆ ಪ್ರಿಯ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರಿ।

Verse 35

मया संमोहिते शंभो यया तस्यानुमोहनम् । कर्तव्यमधुना धातस्तत्रोपायं परं कुरु

ನಾನು ಯಾವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವತಃ ಮೋಹಿತನಾದೆನೋ, ಅದೇ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಂಭುವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮೋಹಿಸಬೇಕು. ಹೇ ಧಾತಾ (ಬ್ರಹ್ಮಾ)! ಈಗ ಮಾಡಬೇಕಾದುದಕ್ಕೆ ಪರಮ ಉಪಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿರಿ।

Verse 36

ब्रह्मोवाच । एवंवादिनि कंदर्पे धाताहं स प्रजापतिः । कया संमोहनीयोसाविति चिंतामयामहम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಕಂದರ್ಪನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ನಾನು ಧಾತಾ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ—‘ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮೋಹಿಸಿ ವಶಪಡಿಸಬಹುದು?’

Verse 37

चिंताविष्टस्य मे तस्य निःश्वासो यो विनिस्सृतः । तस्माद्वसंतस्संजातः पुष्पव्रातविभूषितः

ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ನನ್ನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನಿಶ್ವಾಸದಿಂದಲೇ ವಸಂತ ಋತು ಜನ್ಮವಾಯಿತು—ಪುಷ್ಪಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ।

Verse 38

शोणराजीवसंकाशः फुल्लतामरसेक्षणः । संध्योदिताखंडशशिप्रतिमास्यस्सुनासिकः

ಅವನು ಕೆಂಪು ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದ; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳಿದ ತಾಮರೆಯಂತಿದ್ದವು. ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವ ಅಖಂಡ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಅವನ ಮುಖ, ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನಾಸಿಕೆಯಿಂದ ಮಂಗಳರೂಪನು।

Verse 39

शार्ङ्गवच्चरणावर्त्तश्श्यामकुंचितमूर्द्धजः । संध्यांशुमालिसदृशः कुडलद्वयमंडितः

ಅವನ ಪಾದಗಳು ಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ವಕ್ರವಾಗಿದ್ದವು; ಕಪ್ಪು, ಕುಂಚಿತ ಕೇಶಗಳು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಸಂಧ್ಯಾಕಿರಣಗಳ ಮಾಲೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಜೋಡಿ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 40

प्रमत्तेभगतिः पीनायतदोरुन्नतांसकः । कंबुग्रीवस्सुविस्तीर्णहृदयः पीनसन्मुखः

ಅವನ ನಡೆ ಮದಿಸಿದ ಆನೆಯಂತೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿತ್ತು; ಭುಜಗಳು ದೀರ್ಘವೂ ದೃಢವೂ, ಭುಜಬಂಧಗಳು ಎತ್ತರವೂ ವಿಶಾಲವೂ. ಶಂಖದಂತೆ ಕಂಠ, ವಿಶಾಲ ವಕ್ಷಸ್ಥಲ, ಮತ್ತು ತುಂಬಿದ ಸುಂದರ ಮುಖವಿತ್ತು।

Verse 41

सर्वांगसुन्दरः श्यामस्सम्पूर्णस्सर्वलक्षणैः । दर्शनीयतमस्सर्वमोहनः कामवर्द्धनः

ಅವನು ಸರ್ವಾಂಗಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗಿದ್ದನು. ನೋಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೋಹಿಸುವ, ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಭಾವ—ಭಕ್ತಿಲಾಲಸೆಯನ್ನು—ವರ್ಧಿಸುವವನು।

Verse 42

एतादृशे समुत्पन्ने वसंते कुसुमाकरे । ववौ वायुस्सुसुरभिः पादपा अपि पुष्पिताः

ಇಂತಹ ಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧ ವಸಂತ ಉದಯಿಸಿದಾಗ ಸುಗಂಧಮಯ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು; ಮರಗಳೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೂಗಳಿಂದ ಅರಳಿದವು।

Verse 43

पिका विनेदुश्शतशः पंचमं मधुरस्वनाः । प्रफुल्लपद्मा अभवन्सरस्यः स्वच्छपुष्कराः

ನೂರಾರು ಕೋಗಿಲೆಗಳು ಪಂಚಮ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾಗಿ ಕೂಗಿದವು. ಸರೋವರಗಳು ಅರಳಿದ ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿದವು; ನೀರು ನಿರ್ಮಲವಾಯಿತು, ಪುಷ್ಕರ ತೀರಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು.

Verse 44

तमुत्पन्नमहं वीक्ष्य तदा तादृशमुत्तमम् । हिरण्यगर्भो मदनमगदं मधुरं वचः

ಅವನನ್ನು ಆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದಂತೆ ನೋಡಿ ನಾನು—ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ (ಬ್ರಹ್ಮ)—ಆಗ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದೆ; ಅವು ಮದನದ ವ್ಯಾಕುಲತೆಗೆ ಔಷಧವಾಯಿತು.

Verse 45

ब्रह्मोवाच एवं स मन्मथनिभस्सदा सहचरोभवत् । आनुकूल्यं तव कृतः सर्वं देव करिष्यति

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಮದನನಂತೆ ಸುಂದರನಾದ ಅವನು ನಿನ್ನ ನಿತ್ಯ ಸಹಚರನಾದನು. ಹೇ ದೇವಾ! ನಿನಗೆ ಅನುಕೂಲಗೊಂಡ ಅವನು ನಿನ್ನಗಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸುವನು.

Verse 46

यथाग्नेः पवनो मित्रं सर्वत्रोपकरिष्यति । तथायं भवतो मित्रं सदा त्वामनुयास्यति

ಅಗ್ನಿಗೆ ಮಿತ್ರನಾದ ಪವನನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ನಿನ್ನ ಮಿತ್ರನು ಸದಾ ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುವನು.

Verse 47

वसंतेरंतहेतुत्वाद्वसंताख्यो भवत्वयम् । तवानुगमनं कर्म तथा लोकानुरञ्जनम्

ವಸಂತದ ಅಂತರಾನಂದಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ನೀನಿರುವುದರಿಂದ, ಇವನು ‘ವಸಂತ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಲಿ. ನಿನ್ನ ನಿಯತ ಕಾರ್ಯ ನನ್ನ ಅನುಗಮನ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

Verse 48

असौ वसंतशृंगारो वासंतो मलयानिलः । भवेत्तु सुहृदो भावस्सदा त्वद्वशवर्त्तिनः

ಈ ವಸಂತಶೃಂಗಾರ—ಮಲಯದಿಂದ ಬೀಸುವ ವಸಂತ ಗಾಳಿ—ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹಾಧೀನವಾಗಿ ಮಿತ್ರಭಾವವೂ ಶುಭತೆಯೂ ಆಗಿರಲಿ।

Verse 49

विष्वोकाद्यास्तथा हावाश्चतुष्षष्टिकलास्तथा । रत्याः कुर्वंतु सौहृद्यं सुहृदस्ते यथा तव

ವಿಶ್ವೋಕಾ ಮೊದಲಾದ ದಿವ್ಯ ಅಪ್ಸರೆಯರು, ಹಾಗೆಯೇ ರತಿಯ ಹಾವಭಾವಗಳು ಮತ್ತು ಅರವತ್ತುನಾಲ್ಕು ಕಲೆಗಳು—ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಸ्नेಹಮಯ ಮಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಿ; ಅವು ನಿನ್ನ ಹಿತೈಷಿಗಳಾಗಿ, ನಿನಗೆ ಅಂಕಿತವಾಗಿರಲಿ।

Verse 50

एभिस्सहचरैः काम वसंत प्रमुखैर्भवान् । मोहयस्व महादेवं रत्या सह महोद्यतः

ಹೇ ಕಾಮಾ! ವಸಂತ ಮೊದಲಾದ ಈ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ, ರತಿಯೊಡನೆ, ಮಹೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಹೊರಟು ಮಹಾದೇವನ ಮೇಲೆ ಮೋಹವನ್ನು ಹರಡು।

Verse 51

अहं तां कामिनीं तात भावयिष्यामि यत्नतः । मनसा सुविचार्यैव या हरं मोहयिष्यति

ಹೇ ಪ್ರಿಯನೇ! ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸುಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿ, ನಾನು ಬಹು ಯತ್ನದಿಂದ ಆ ಮೋಹಿನಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುವೆನು; ಅವಳು ಹರನಾದ ಶಿವನನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವಳು।

Verse 52

ब्रह्मोवाच । एवमुक्तो मया कामः सुरज्येष्ठेन हर्षितः । ननाम चरणौ मेऽपि स पत्नी सहितस्तदा

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ದೇವಜ್ಯೇಷ್ಠನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಕಾಮನು ಆಗ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ನನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 53

दक्षं प्रणम्य तान् सर्वान्मानसानभिवाद्य च । यत्रात्मा गतवाञ्शंभुस्तत्स्थानं मन्मथो ययौ

ದಕ್ಷನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮन्मಥನು ಶಂಭು ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ ಇದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।