संध्यायाः शुद्धिः सूर्यलोकप्रवेशश्च — Purification of Sandhyā and Her Entry into the Solar Sphere

Verse 1

ब्रह्मोवाच । वरं दत्त्वा मुने तस्मिन् शंभावंतर्हिते तदा । संध्याप्यगच्छत्तत्रैव यत्र मेधातिथिर्मुनिः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಮುನಿಗೆ ಆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಭಗವಾನ್ ಶಂಭುವು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮರೆಯಾದಾಗ, ಸಂಧ್ಯೆಯೂ ಮೇಧಾತಿಥಿ ಮುನಿಯು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೇ ಹೋದಳು.

Verse 2

तत्र शंभोः प्रसादेन न केनाप्युपलक्षिता । सस्मार वर्णिनं तं वै स्वोपदेशकरं तपः

ಅಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಯಾರೂ ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವಳು ತನಗೆ ತಪಸ್ಸಿನ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಳು.

Verse 3

वसिष्ठेन पुरा सा तु वर्णीभूत्वा महामुने । उपदिष्टा तपश्चर्तुं वचनात्परमेष्ठिनः

ಓ ಮಹಾಮುನಿ, ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವಳು ವರ್ಣೀ (ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ)ಯಾಗಿ ಆಯಿತು. ಪರಮೇಷ್ಠಿನ್ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ವಸಿಷ್ಠನು ಅವಳಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಲು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.

Verse 4

तमेव कृत्वा मनसा तपश्चर्योपदेशकम् । पतित्वेन तदा संध्या ब्राह्मणं ब्रह्मचारिणम्

ಆಗ ಸಂಧ್ಯಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನೇ ತಪಸ್ಸಿನ ಉಪದೇಶಕನೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದಳು.

Verse 5

समिद्धेग्नौ महायज्ञे मुनिभिर्नोपलक्षिता । दृष्टा शंभुप्रसादेन सा विवेश विधेः सुता

ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದಾಗ ಮುನಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಂಭುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ವಿಧಾತ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಅವಳು ನಿಜವಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರವಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

Verse 6

तस्याः पुरोडाशमयं शरीरं तत्क्षणात्ततः । दग्धं पुरोडाशगंधं तस्तार यदलक्षितम्

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವಳ ದೇಹವು ಯಜ್ಞದ ಪುರೋಡಾಶಮಯವಾದಂತೆ ದಗ್ಧವಾಯಿತು. ಬೇಯಿಸಿದ ಪುರೋಡಾಶದಂತೆಯೇ ಸುಗಂಧವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತು; ಆದರೆ ಅದರ ಮೂಲವು ಯಾರಿಗೂ ಗೋಚರಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 7

वह्निस्तस्याः शरीरं तु दग्ध्वा सूर्यस्य मंडलम् । शुद्धं प्रवेशयामास शंभोरेवाज्ञया पुनः

ಅಗ್ನಿಯು ಅವಳ ದೇಹವನ್ನು ದಗ್ಧಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ಶಂಭುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಆ ಶುದ್ಧ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 8

सूर्यो त्र्यर्थं विभज्याथ तच्छरीरं तदा रथे । स्वकेशं स्थापयामास प्रीतये पितृदेवयोः

ನಂತರ ಸೂರ್ಯದೇವನು ಆ ದೇಹವನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ರಥದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಪಿತೃಗಳೂ ದೇವರೂ ಸಂತೋಷಪಡುವಂತೆ ತನ್ನ ಕೇಶವನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು।

Verse 9

तदूर्द्ध्वभागस्तस्यास्तु शरीरस्य मुनीश्वर । प्रातस्संध्याभवत्सा तु अहोरात्रादिमध्यगा

ಓ ಮುನೀಶ್ವರಾ! ಅವಳ ದೇಹದ ಊರ್ಧ್ವಭಾಗವು ಪ್ರಾತಃಸಂಧ್ಯೆಯಾಯಿತು—ಅಹೋರಾತ್ರಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯಸಂಗಮದಲ್ಲೂ ಇರುವ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸಂಧಿಕಾಲ।

Verse 10

तच्छेषभागस्तस्यास्तु अहोरात्रांतमध्यगा । सा सायमभवत्संध्या पितृप्रीतिप्रदा सदा

ಅವಳ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಅಹೋರಾತ್ರಗಳ ಸಂಧಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸಾಯಂಸಂಧ್ಯೆಯಾಯಿತು; ಅದು ಸದಾ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ-ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 11

सूर्योदयात्तु प्रथमं यदा स्यादरुणोदयः । प्रातस्संध्या तदोदेति देवानां प्रीतिकारिणी

ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅರುಣೋದಯದ ಮೊದಲ ಕಿರಣ ಕಾಣಿಸಿದಾಗ, ಆಗ ಪ್ರಾತಃಸಂಧ್ಯೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ—ಅದು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 12

अस्तं गते ततः सूर्य्ये शोणपद्मनिभे सदा । उदेति सायं संध्यापि पितॄणां मोदकारिणी

ನಂತರ ಸದಾ ಕೆಂಪು ತಾವರೆಯಂತೆ ಇರುವ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸಿದಾಗ ಸಾಯಂಸಂಧ್ಯೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಆನಂದಕಾರಿಣಿ.

Verse 13

तस्याः प्राणास्तु मनसा शंभुनाथ दयालुना । दिव्येन तु शरीरेण चक्रिरे हि शरीरिणः

ಆಗ ದಯಾಳು ಶಂಭುನಾಥನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದನು; ಅವಳ ಪ್ರಾಣಗಳು ಮರಳಿ ಬಂದವು, ಮತ್ತು ಆ ದೇಹಧಾರಿಣಿ ದಿವ್ಯ ದೇಹದಿಂದ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿತಳಾದಳು.

Verse 14

मुनेर्यज्ञावसाने तु संप्राप्ते मुनिना तु सा । प्राप्ता पुत्री वह्निमध्ये तप्तकांचनसुप्रभा

ಮುನಿಯ ಯಜ್ಞವು ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಮುನಿಗೆ ಆ ಪುತ್ರಿ ಲಭಿಸಿದಳು; ಅವಳು ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ, ಕರಗಿದ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು.

Verse 15

तां जग्राह तदा पुत्रीं मुनुरामोदसंयुतः । यज्ञार्थं तान्तु संस्नाप्य निजक्रोडे दधौ मुने

ಆಗ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುನಿಯು ಆ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು; ಯಜ್ಞಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು.

Verse 16

अरुंधती तु तस्यास्तु नाम चक्रे महामुनिः । शिष्यैः परिवृतस्तत्र महामोदमवाप ह

ಆಗ ಮಹಾಮುನಿಯು ಅವಳಿಗೆ ‘ಅರುಂಧತೀ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ದತ್ತನು. ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಪರಿವೃತನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 17

विरुणद्धि यतो धर्मं सा कस्मादपि कारणात् । अतस्त्रिलोके विदितं नाम संप्राप तत्स्वयम्

ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ತಡೆದಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಸ್ವತಃ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ ಒಂದು ನಾಮವನ್ನು ಪಡೆದಳು।

Verse 18

यज्ञं समाप्य स मुनिः कृतकृत्यभावमासाद्य संपदयुतस्तनया प्रलंभात् । तस्मिन्निजाश्रमपदे सह शिष्यवर्गैस्तामेव सततमसौ दयिते सुरर्षे

ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದ ಆ ಮುನಿಯು ಕೃತಕೃತ್ಯಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದು ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾದನು; ಪುತ್ರಿ ಸತಿಯ ನಿರಂತರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಲೂ. ನಂತರ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಪದದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯವರ್ಗದೊಂದಿಗೆ, ಹೇ ಪ್ರಿಯ, ಆ ದೇವರ್ಷಿ ಸದಾ ಅವಳನ್ನೇ ಸೇವಿಸಿ ಉಪಾಸಿಸಿದನು.

Verse 19

अथ सा ववृधे देवी तस्मिन्मुनिवराश्रमे । चन्द्रभागानदीतीरे तापसारण्यसंज्ञके

ಅನಂತರ ಆ ದೇವಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿವರನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ವಿಕಸಿಸಿದಳು—ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ, ‘ತಾಪಸಾರಣ್ಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತಪಸ್ವಿಗಳ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ।

Verse 20

संप्राप्ते पञ्चमे वर्षे चन्द्रभागां तदा गुणैः । तापसारण्यमपि सा पवित्रमकरोत्सती

ಐದನೇ ವರ್ಷ ಬಂದಾಗ ಸತಿಯು ತನ್ನ ಮಹತ್ತಾದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ನದಿಯನ್ನೂ, ತಪಸ್ವಿಗಳ ‘ತಾಪಸಾರಣ್ಯ’ ಅರಣ್ಯಾಶ್ರಮವನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದಳು।

Verse 21

विवाहं कारयामासुस्तस्या ब्रह्मसुतेन वै । वसिष्ठेन ह्यरुंधत्या ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ವಸಿಷ್ಠನ ಮೂಲಕ, ಅರುಂಧತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅವಳ ವಿವಾಹವನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರು।

Verse 22

तद्विवाहे महोत्साहो वभूव सुखवर्द्धनः । सर्वे सुराश्च मुनयस्सुखमापुः परं मुनो

ಆ ವಿವಾಹ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಉತ್ಸಾಹ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅದು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಓ ಮುನಿಯೇ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳೂ ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 23

ब्रह्मविष्णुमहेशानां करनिस्सृततोयतः । सप्तनद्यस्समुत्पन्नाश्शिप्राद्यास्सुपवित्रकाः

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರ ಕೈಗಳಿಂದ ಹರಿದ ನೀರಿನಿಂದ ಏಳು ನದಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು—ಶಿಪ್ರಾ ಮೊದಲಾದವು—ಅವು ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರಕರವಾಗಿವೆ.

Verse 24

अरुंधती महासाध्वी साध्वीनां प्रवरोत्तमा । वसिष्ठं प्राप्य संरेजे मेधातिथिसुता मुने

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಅರುಂಧತಿ—ಮಹಾಸಾಧ್ವಿ, ಸತೀಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೆ—ವಸಿಷ್ಠನನ್ನು ಪಡೆದು ಧನ್ಯ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು; ಅವಳು ಮೇಧಾತಿಥಿಯ ಪುತ್ರಿ.

Verse 25

यस्याः पुत्रास्समुत्पन्नाः श्रेष्ठाश्शक्त्यादयश्शुभाः । वसिष्ठं प्राप्य तं कांतं संरेजे मुनिसत्तमाः

ಅವಳಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಶುಭ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ಶಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದವರು. ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನಾದ ವಸಿಷ್ಠನನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಆನಂದದಿಂದ ರಮಿಸಿದಳು; ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಬದುಕಿದಳು.

Verse 26

एवं संध्याचरित्रं ते कथितं मुनिसत्तम । पवित्रं पावनं दिव्यं सर्वकामफलप्रदम्

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ಸಂಧ್ಯಾ-ಉಪಾಸನೆಯ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಶುದ್ಧ, ಪಾವನಕರ, ದಿವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಧರ್ಮ್ಯ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲಪ್ರದವಾಗಿದೆ.

Verse 27

य इदं शृणुयान्नारी पुरुषो वा शुभव्रतः । सर्वान्कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

ಶುಭವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀ ಅಥವಾ ಪುರುಷನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಅವನು/ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.