दक्षयज्ञे मुनिदेवसमागमः / The Gathering of Sages and Gods at Dakṣa’s Sacrifice

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एकदा तु मुने तेन यज्ञः प्रारंभितो महान् । तत्राहूतास्तदा सर्वे दीक्षितेन सुरर्षयः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಯೇ, ಒಮ್ಮೆ ಅವನು ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಆಗ ದೀಕ್ಷಿತ ಯಜಮಾನನು ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.

Verse 2

महर्षयोऽखिलास्तत्र निर्जराश्च समागताः । यद्यज्ञकरणार्थं हि शिवमायाविमोहितः

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಅಮರ ದೇವಗಣಗಳೂ ಸಮಾಗಮರಾದರು. ಶಿವಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅವನು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು.

Verse 3

अगस्त्यः कश्यपोत्रिश्च वामदेवस्तथा भृगुः । दधीचिर्भगवान् व्यासो भारद्वाजोऽथ गौतमः

ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಕಶ್ಯಪ, ಉತ್ರಿ, ವಾಮದೇವ ಮತ್ತು ಭೃಗು; ಪೂಜ್ಯ ದಧೀಚಿ, ಭಗವಾನ್ ವ್ಯಾಸ, ಭಾರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಗೌತಮ—ಈ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 4

पैलः पराशरो गर्गो भार्गवः ककुपस्सितः । सुमंतुत्रिककंकाश्च वैशंपायन एव च

ಪೈಲ, ಪರಾಶರ, ಗರ್ಗ, ಭಾರ್ಗವ, ಕಕುಪಸ್ಸಿತ; ಸುಮಂತು, ತ್ರಿಕಕಂಕ ಮತ್ತು ವೈಶಂಪಾಯನ—ಇವರೂ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 5

एते चान्ये च बहवो मुनयो हर्षिता ययु । मम पुत्रस्य दक्षस्य सदारास्ससुता मखम्

ಇವರು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮುನಿಗಳು ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನನ್ನ ಪುತ್ರ ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಹೋದರು—ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಪತ್ನಿಯರೂ ಇದ್ದರು, ಪುತ್ರಿಯರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದರು.

Verse 6

तथा सर्वे सुरगणा लोकपाला महोदयाः । तथोपनिर्जरास्सर्वे स्वापकारबलान्विताः

ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು, ಮಹೋನ್ನತ ಲೋಕಪಾಲಕರು, ಮತ್ತು ಇತರ ದಿವ್ಯ ಅಮರರೂ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಬಲದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 7

सत्यलोकात्समानीतो नुतोहं विश्वकारकः । ससुतस्स परीवारो मूर्तवेदापिसंयुतः

ಸತ್ಯಲೋಕದಿಂದ ಕರೆತರಲ್ಪಟ್ಟ ನಾನು—ಪ್ರಕಟ ವಿಶ್ವದ ಕರ್ತೃ ಬ್ರಹ್ಮ—ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆನು; ಪುತ್ರನೊಡನೆ, ಪರಿವಾರ‑ಪಾರ್ಷದರೊಡನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೂರ್ತಿವೇದಗಳೊಡನೆ ಸಹ।

Verse 8

वैकुंठाच्च तथा विष्णुस्संप्रार्थ्य विविधादरात् । सपार्षदपरीवारस्समानीतो मखं प्रति

ನಂತರ ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆದರದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು; ಅವನು ಪಾರ್ಷದ‑ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ಯಜ್ಞಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. (ಶೈವ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವರೂ ಯಜ್ಞಮರ್ಯಾದೆಯೊಳಗೆ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಯಜ್ಞದ ಪರಮ ಫಲ ಅಂತतः ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಶಿವನ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತ.)

Verse 9

एवमन्ये समायाता दक्षयज्ञं विमोहिताः । सत्कृतास्तेन दक्षेन सर्वे ते हि दुरात्मना

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ದಕ್ಷಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಂದರು; ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಮೋಹದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿತ್ತು. ಆ ದುರ್ಮತಿ ದಕ್ಷನು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 10

भवनानि महार्हाणि सुप्रभाणि महांति च । त्वष्ट्रा कृतानि दिव्यानि तेभ्यो दत्तानि तेन वै

ತ್ವಷ್ಟೃನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ಭವನಗಳು—ಅತಿಮೌಲ್ಯ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ—ಅವನು ನಿಜವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ದತ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 11

तेषु सर्वेषु धिष्ण्येषु यथायोग्यं च संस्थिताः । सन्मानिता अराजंस्ते सकला विष्णुना मया

ಆ ಎಲ್ಲಾ ಪವಿತ್ರ ಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿತರಾದರು. ನನ್ನಿಂದ—ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ—ಸರ್ವಥಾ ಸನ್ಮಾನಿತರಾಗಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು.

Verse 12

वर्त्तमाने महायज्ञे तीर्थे कनखले तदा । ऋत्विजश्च कृतास्तेन भृग्वाद्याश्च तपोधनाः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನಖಲ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಹಾಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ದಕ್ಷನು ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಋತ್ವಿಜರಾಗಿ (ಯಜ್ಞಪುರೋಹಿತರಾಗಿ) ನೇಮಿಸಿದ್ದನು.

Verse 13

अधिष्ठाता स्वयं विष्णुस्सह सर्वमरुद्गणैः । अहं तत्राऽभवं ब्रह्मा त्रयीविधिनिदर्शकः

ಅಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಠಾತನಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ವಿಷ್ಣುವು ಎಲ್ಲಾ ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು. ಮತ್ತು ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಇದ್ದೆ—ವೇದತ್ರಯದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವವನಾಗಿ.

Verse 14

तथैव सर्वदिक्पाला द्वारपालाश्च रक्षकाः । सायुधास्सपरीवाराः कुतूहलकरास्सदा

ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಪಾಲಕರು, ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕರು—ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಪರಿವಾರಗಳೊಂದಿಗೆ—ಸದಾ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 15

उपतस्थे स्वयं यज्ञस्सुरूपस्तस्य चाध्वरे । सर्वे महामुनिश्रेष्ठाः स्वयं वेदधराऽभवन्

ಆ ಯಜ್ಞಾಧ್ವರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಯಜ್ಞದೇವನು ಸುಂದರ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಮಹಾಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ವೇದಧಾರಕರಾಗಿ ವೇದಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

Verse 16

तनूनपादपि निजं चक्रे रूपं सहस्रशः । हविषा ग्रहणायाशु तस्मिन् यज्ञे महोत्सवे

ಆ ಮಹಾ ಯಜ್ಞಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ತನೂನಪಾತನು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಹಸ್ರ ವಿಧವಾಗಿ ಧರಿಸಿದನು.

Verse 17

अष्टाशीतिसहस्राणि जुह्वति सह ऋत्विजः । उद्गातारश्चतुषष्टि सहस्राणि सुरर्षयः

ಋತ್ವಿಜರೊಂದಿಗೆ ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ಋಷಿ-ಉದ್ಗಾತರು ಏಕಸ್ವರವಾಗಿ ಸಾಮಗಾನ ಮಾಡಿದರು.

Verse 18

अध्वर्यवोथ होतारस्तावन्तो नारदादयः । सप्तर्षयस्समा गाथाः कुर्वंति स्म पृथक्पृथक्

ಆಮೇಲೆ ಅಧ್ವರ್ಯು ಮತ್ತು ಹೋತೃ ಯಾಜಕರು—ನಾರದಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ—ಸಪ್ತಋಷಿಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಆ ಪವಿತ್ರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಧುರ ಸ್ತುತಿಗಾಥೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪಠಿಸಿದರು.

Verse 19

गंधर्वविद्याधरसिद्धसंघानादित्यसंघान् सगणान् सयज्ञान् । संख्यावरान्नागचरान् समस्तान् वव्रे स दक्षो हि महाध्वरे स्वे

ತನ್ನ ಮಹಾಧ್ವರ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ದಕ್ಷನು ಗಂಧರ್ವ, ವಿದ್ಯಾಧರ, ಸಿದ್ಧರ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು; ಆದಿತ್ಯರ ಸಂಘಗಳನ್ನು; ವಿವಿಧ ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು; ಹಾಗೆಯೇ ನಾಗಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ—ಯಾರನ್ನೂ ಬಿಡದೆ—ಆಮಂತ್ರಿಸಿದನು.

Verse 20

द्विजर्षिराजर्षिसुरर्षिसंघा नृपास्समित्राः सचिवास्स सैन्याः । वसुप्रमुख्या गणदेवताश्च सर्वे वृतास्तेन मखोपवेत्त्राः

ದ್ವಿಜಋಷಿ, ರಾಜಋಷಿ, ದೇವಋಷಿಗಳ ಸಂಘಗಳು; ಮಿತ್ರರು, ಸಚಿವರು, ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜರು; ಮತ್ತು ವಸುಗಳ ನೇತೃತ್ವದ ಗಣದೇವತೆಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಅವನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.

Verse 21

दीक्षायुक्तस्तदा दक्षः कृतकौतुकमंगलः । भार्यया सहितो रेजे कृतस्वस्त्ययनो भृशम्

ಆಗ ದಕ್ಷನು ದೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದನು; ಕೌತುಕ-ಮಂಗಳ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಾಕರ್ಮಗಳು ಶುಭವಾಗಿ ನೆರವೇರಿದವು. ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು, ಕ್ಷೇಮಾಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಿತನಾಗಿ.

Verse 22

तस्मिन् यज्ञे वृतश्शंभुर्न दक्षेण दुरात्मना । कपालीति विनिश्चित्य तस्य यज्ञार्हता न हि

ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದುರ್ಮನಸ್ಕನಾದ ದಕ್ಷನು ಶಂಭುವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ. ‘ಅವನು ಕಪಾಲಿ’ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಶಿವನು ಯಜ್ಞಭಾಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು.

Verse 23

कपालिभार्येति सती दयिता स्वसुतापि च । नाहूता यज्ञविषये दक्षेणागुणदर्शिना

ಕಪಾಲಿ (ಶಿವ) ಯ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯೂ ತನ್ನದೇ ಮಗಳೂ ಆದ ಸತಿಯನ್ನು, ಯಜ್ಞದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗುಣವನ್ನು ಕಾಣದೆ ದೋಷವನ್ನೇ ನೋಡುವ ದಕ್ಷನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 24

एवं प्रवर्तमाने हि दक्षयज्ञे महोत्सवे । स्वकार्यलग्नास्तत्रासन् सर्वे तेऽध्वरसंमताः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಧ್ವರಕ್ಕೆ ಸಂಮತರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಧಿಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗಿ ಇದ್ದರು।

Verse 25

एतस्मिन्नंतरेऽदृष्ट्वा तत्र वै शंकरं प्रभुम् । प्रोद्विग्नमानसश्शैवो दधीचो वाक्यमब्रवीत्

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ಶಂಕರನನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡ ಶೈವ ಋಷಿ ದಧೀಚಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 26

दधीच उवाच । सर्वे शृणुत मद्वाक्यं देवर्षिप्रमुखा मुदा । कस्मान्नैवागतश्शंभुरस्मिन् यज्ञे महोत्सवे

ದಧೀಚಿ ಹೇಳಿದರು—ದೇವರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯವರೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಈ ಯಜ್ಞ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಶಂಭು (ಭಗವಾನ್ ಶಿವ) ಏಕೆ ಏನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ?

Verse 27

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे यज्ञप्रारंभो नाम सप्तविंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ದ್ವಿತೀಯ ಸತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ “ಯಜ್ಞಪ್ರಾರಂಭ” ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 28

येनैव सर्वाण्यपि मंगलानि भवंति शंसन्ति महाविपश्चितः । सोऽसौ न दृष्टोऽत्र पुमान् पुराणो वृषध्वजो नीलगलः परेशः

ಯಾರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಮಂಗಳಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೋ, ಮಹಾವಿಪಶ್ಚಿತ ಋಷಿಗಳು ಸದಾ ಯಾರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೋ—ಆ ಆದಿಪುರುಷನು, ವೃಷಧ್ವಜನು, ನೀಲಕಂಠ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾವತ್ತೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ।

Verse 29

अमंगलान्येव च मंगलानि भवंति येनाधिगतानि दक्षः । त्रिपंचकेनाप्यथ मंगलानि भवंति सद्यः परतः पुराणि

ಯಾರಿಂದ ದಕ್ಷನು ಪಡೆದ ಅಮಂಗಳವನ್ನೂ ಮಂಗಳವೆಂದು ತಿಳಿದನೋ—ಅದೇ ರೀತಿ ‘ತ್ರಿ-ಪಂಚಕ’ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ತಕ್ಷಣ ಮಂಗಳ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಪುರಾತನ ಪುಣ್ಯಫಲಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 30

तस्मात्त्वयैव कर्तव्यमाह्वानं परमेशितुः । त्वरितं ब्रह्मणा वापि विष्णुना प्रभुविष्णुना

ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನ ತ್ವರಿತ ಆವಾಹನವನ್ನು ನೀನೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಬೇಗ ಮಾಡು—ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೂಲಕವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಭು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂಲಕವಾಗಲಿ।

Verse 31

इन्द्रेण लोकपालैश्च द्विजैस्सिद्धैस्सहाधुना । सर्वथाऽऽनयनीयोसौ शंकरो यज्ञपूर्त्तये

ಇಂದ್ರನು ಲೋಕಪಾಲಕರು, ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಸಾಧುಜನರೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಯಜ್ಞಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಶಂಕರನನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಾದರೂ (ಇಲ್ಲಿ) ಕರೆತರುವುದೇ ಬೇಕು.

Verse 32

सर्वैर्भवद्भिर्गंतव्यं यत्र देवो महेश्वरः । दाक्षायण्या समं शम्भुमानयध्वं त्वरान्विताः

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ದಾಕ್ಷಾಯಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಶಂಭುವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತನ್ನಿರಿ.

Verse 33

तेन सर्वं पवित्रं स्याच्छम्भुना परमात्मना । अत्रागतेन देवेशास्सांबेन परमात्मना

ಆ ಪರಮಾತ್ಮ ಶಂಭುವಿನಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ದೇವೇಶನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು ಅಂಬೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 34

यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या समग्रं सुकृतं भवेत् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ह्यानेतव्यो वृषध्वजः

ಆತನ ಸ್ಮರಣೆಯೂ ನಾಮೋಚ್ಚಾರಣೆಯೂ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಸಮಗ್ರ ಪುಣ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ಶ್ರೀಶಿವನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆವಾಹಿಸಿ ತರಬೇಕು।

Verse 35

समागते शंकरेऽत्र पावनो हि भवेन्मखः । भविष्यत्यन्यथाऽपूर्णः सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

ಇಲ್ಲಿ ಶಂಕರನು ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಈ ಯಜ್ಞವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪಾವನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ—ಇದು ಸತ್ಯ, ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 36

ब्रह्मोवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दक्षो रोषसमन्वितः । उवाच त्वरितं मूढः प्रहसन्निव दुष्टधीः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದಕ್ಷನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ಮೂಢನಾಗಿ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಮಾತನಾಡಿದನು, ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ನಗುವಂತೆ.

Verse 37

मूलं विष्णुर्देवतानां यत्र धर्मस्सनातनः । समानीतो मया सम्यक् किमूनं यज्ञकर्मणि

‘ದೇವತೆಗಳ ಮೂಲ ವಿಷ್ಣುವೇ; ಅವನಲ್ಲೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ನೆಲೆಸಿದೆ. ನಾನು ಅವನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದಿದ್ದೇನೆ—ಹಾಗಾದರೆ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಏನು ಕೊರತೆ?’

Verse 38

यस्मिन्वेदाश्च यज्ञाश्च कर्माणि विविधानि च । प्रतिष्ठितानि सर्वाणि सोऽसौ विष्णुरिहागतः

‘ಯಾರಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ಕರ್ಮಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ, ಆ ವಿಷ್ಣುವೇ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ।’ (ಶೈವ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವೈದಿಕ ವಿಧಿಗಳು ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದಾಗಲೇ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.)

Verse 39

सत्यलोकात्समायातो ब्रह्मा लोकपितामहः । वेदैस्सोपनिषद्भिश्च विविधैरागमैस्सह

ಸತ್ಯಲೋಕದಿಂದ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆಗಮಿಸಿದನು; ವೇದಗಳು, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ಆಗಮಗಳೊಂದಿಗೆ।

Verse 40

तथा सुरगणैस्साकमागतस्सुरराट् स्वयम् । तथा यूयं समायाता ऋषयो वीतकल्मषाः

ಅದೇ ರೀತಿ ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ದೇವರಾಜನು ಬಂದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಪರಹಿತರಾದ ಋಷಿಗಳೇ, ನೀವೂ ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾಗಮಿಸಿದ್ದೀರಿ।

Verse 41

येये यज्ञोचिताश्शांताः पात्रभूतास्समागताः । वेदवेदार्थतत्त्वज्ञास्सर्वे यूयं दृढव्रताः

ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ—ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರು, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದವರು, ಪಾತ್ರರಾದವರು, ಮತ್ತು ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾರ್ಥದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು—ನಿಜಕ್ಕೂ ದೃಢವ್ರತಿಗಳು.

Verse 42

अत्रैव च किमस्माकं रुद्रेणापि प्रयोजनम् । कन्या दत्ता मया विप्र ब्रह्मणा नोदितेन हि

“ಮತ್ತೆ ನಮಗೆ ರುದ್ರನಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ನನ್ನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 43

हरोऽकुलीनोसौ विप्र पितृमातृविवर्जितः । भूतप्रेतपिशाचानां पतिरेको दुरत्ययः

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಆ ಹರನು ‘ಅಕುಲೀನ’ನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಪಿತೃ‑ಮಾತೃವಿವರ್ಜಿತನು. ಅವನೇ ಭೂತ‑ಪ್ರೇತ‑ಪಿಶಾಚಗಳ ಏಕೈಕ ದುರ್ಜೇಯ ಅಧಿಪತಿ; ಜಯಿಸಲು ದುರ್ಲಭನು।

Verse 44

आत्मसंभावितो मूढ स्तब्धो मौनी समत्सरः । कर्मण्यस्मिन्न योग्योसौ नानीतो हि मयाऽधुना

ಅವನು ಆತ್ಮಗರ್ವದಿಂದ ಮದಗೊಂಡ ಮೂಢನು, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಸ್ಥಬ್ಧನು, ಹಠಮೌನಿಯು, ಈರ್ಷ್ಯಾವಂತನು. ಈ ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅವನು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಈಗ ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದಿಲ್ಲ।

Verse 45

तस्मात्त्वमीदृशं वाक्यं पुनर्वाच्यं न हि क्वचित् । सर्वेर्भवद्भिः कर्तव्यो यज्ञो मे सफलो महान्

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂತಹ ಮಾತನ್ನು ನೀವು ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೇಳಬಾರದು. ಬದಲಾಗಿ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ನನ್ನ ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ, ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವೂ ಮಂಗಳಕರವೂ ಆಗಲಿ।

Verse 46

ब्रह्मोवाच । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य दधीचो वाक्यमब्रवीत् । सर्वेषां शृण्वतां देवमुनीनां सारसं युतम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದಧೀಚಿಯು ಉತ್ತರ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ಎಲ್ಲ ದೇವಮುನಿಗಳು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ವಾಣಿ ಸಾರಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 47

दधीच उवाच । अयज्ञोयं महाजातो विना तेन शिवेन हि । विनाशोपि विशेषेण ह्यत्र ते हि भविष्यति

ದಧೀಚಿ ಹೇಳಿದರು—ಆ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಮಹಾ ‘ಅಯಜ್ಞ’ವೇ ಆಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನಾಶವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು.

Verse 48

एवमुक्त्वा दधीचोसावेक एव विनिर्गतः । यज्ञवाटाच्च दक्षस्य त्वरितः स्वाश्रमं ययौ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮುನಿ ದಧೀಚಿ ಒಬ್ಬನೇ ಹೊರಟನು. ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವಾಟದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

Verse 49

ततोन्ये शांकरा ये च मुख्याश्शिवमतानुगाः । निर्ययुस्स्वाश्रमान् सद्यश्शापं दत्त्वा तथैव च

ನಂತರ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಂಕರ ಭಕ್ತರು—ಶಿವಮತಾನುಯಾಯಿಗಳು—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಟು, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಪವನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.

Verse 50

मुनौ विनिर्गते तस्मिन् मखादन्येषु दुष्टधीः । शिवद्रोही मुनीन् दक्षः प्रहसन्निदमब्रवीत्

ಆ ಮುನಿ ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಸ್ಥಳದಿಂದ ಇತರರೂ ಹೊರಟ ನಂತರ, ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಶಿವದ್ರೋಹಿ ದಕ್ಷನು ನಗುತ್ತಾ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 51

दक्ष उवाच । गतः शिवप्रियो विप्रो दधीचो नाम नामतः । अन्ये तथाविधा ये च गतास्ते मम चाध्वरात्

ದಕ್ಷನು ಹೇಳಿದರು—ಶಿವಪ್ರಿಯನಾದ, ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದಧೀಚಿ ಹೊರಟುಹೋಗಿದ್ದಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವನಂತೆಯೇ ಇತರರೂ ನನ್ನ ಈ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 52

एतच्छुभतरं जातं संमतं मे हि सर्वथा । सत्यं ब्रवीमि देवेश सुराश्च मुनयस्तथा

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ; ನಾನು ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ದೇವೇಶ, ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ದೇವರೂ ಮುನಿಗಳೂ ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 53

विनष्टचित्ता मंदाश्च मिथ्यावादरताः खलाः । वेदबाह्या दुराचारास्त्याज्यास्ते मखकर्मणि

ಚಿತ್ತವು ನಾಶವಾದವರು, ಮಂದಬುದ್ಧಿಗಳು, ಸುಳ್ಳು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತ ದುಷ್ಟರು—ವೇದಮಾರ್ಗದ ಹೊರಗೆ ನಿಂತು ದುರುಚಾರ ಮಾಡುವವರು—ಅಂತಹವರು ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯರು.

Verse 54

वेदवादरता यूयं सर्वे विष्णुपुरोगमाः । यज्ञं मे सफलं विप्रास्सुराः कुर्वंतु माऽचिरम्

ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ವೇದವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ರತರು; ನಿಮ್ಮ ಅಗ್ರಗಾಮಿಯಾಗಿ ವಿಷ್ಣು ಇದ್ದಾನೆ. ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ದೇವತೆಗಳು ಶೀಘ್ರವೇ ನನ್ನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಫಲಪ್ರದವಾಗಿಸಲಿ.

Verse 55

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य शिवमायाविमोहिताः । यन्मखे देवयजनं चक्रुस्सर्वे सुरर्षयः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಿವಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತರಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದೇವಯಜನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

Verse 56

इति तन्मखशापो हि वर्णितो मे मुनीश्वर । यज्ञविध्वंसयोगोपि प्रोच्यते शृणु सादरम्

ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಯಜ್ಞಸಂಬಂಧವಾದ ಆ ಶಾಪವನ್ನು ನಾನು ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದೆ; ಈಗ ಯಜ್ಞವಿಧ್ವಂಸವಾದ ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳು.