दक्षस्य दुहितृविवाहवर्णनम् / The Marriages of Dakṣa’s Daughters (Genealogical Allocation)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नन्तरे देवमुने लोकपितामह । तत्रागममहं प्रीत्या ज्ञात्वा तच्चरितं द्रुतम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಮುನಿಯೇ, ಹೇ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನೇ! ಈ ನಡುವೆ ಆ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಿಳಿದು ನಾನು ಹರ್ಷದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದೆನು।

Verse 2

असांत्वयमहं दक्षं पूर्ववत्सुविचक्षणः । अकार्षं तेन सुस्नेहं तव सुप्रीतिमावहन्

ನಾನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ವಿವೇಕಿಯಾಗಿ ದಕ್ಷನನ್ನು ಸಾಂತ್ವನಗೊಳಿಸಿದೆನು; ಅದರಿಂದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ನಿನಗೆ ಮಹಾ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದೆನು।

Verse 3

स्वात्मजं मुनिवर्यं त्वां सुप्रीत्या देववल्लभम् । समाश्वास्य समादाय प्रत्यपद्ये स्वधाम ह

ಹೇ ಮುನಿವರ್ಯ, ನನ್ನ ಆತ್ಮಜ, ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನೇ! ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಶ್ವಾಸಿಸಿ ಜೊತೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ನಾನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದೆನು।

Verse 4

ततः प्रजापतिर्दक्षोऽनुनीतो मे निजस्त्रियाम् । जनयामास दुहितॄस्सुभगाः षष्टिसंमिताः

ನಂತರ ನನ್ನಿಂದ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನು ತನ್ನ ಸ್ವಪತ್ನಿಯಿಂದ ಶುಭಲಕ್ಷಣೆಯಾದ ಅರವತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಜನಿಸಿದನು।

Verse 5

तासां विवाहकृतवान्धर्मादिभिरतंद्रितः । तदेव शृणु सुप्रीत्या प्रवदामि मुनीश्वर

ಅವನು ಧರ್ಮಾದಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಗಳಂತೆ ಅಲಸದೆ ಅವರ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಈಗ ಅದೇ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೇಳು; ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 6

ददौ दश सुता दक्षो धर्माय विधिवन्मुने । त्रयोदश कश्यपाय मुनये त्रिनवेंदवे

ಹೇ ಮುನೇ, ದಕ್ಷನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಹತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಧರ್ಮಮುನಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಹದಿಮೂರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಮುನಿ ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಸೋಮ—ಚಂದ್ರದೇವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 7

भूतांगिरः कृशाश्वेभ्यो द्वेद्वे पुत्री प्रदत्तवान् । तार्क्ष्याय चापरः कन्या प्रसूतिप्रसवैर्यतः

ಭೂತಾಂಗಿರಸನು ಕೃಶಾಶ್ವರಿಗೆ ತಲಾ ಎರಡು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಸೂತಿಯ ಸಂತಾನದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನಿಗೆ ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 8

त्रिलोकाः पूरितास्तन्नो वर्ण्यते व्यासतो भयात्

ಆ (ಅತಿಭಯಂಕರ) ಘಟನೆಯಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ತುಂಬಿಬಿಟ್ಟಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಅಪಾರತೆಯೂ ಭೀತಿಕರತೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 9

केचिद्वदंति तां ज्येष्ठां मध्यमां चापरे शिवाम् । सर्वानन्तरजां केचित्कल्पभेदात्त्रयं च सत

ಕೆಲವರು ಆ ಮಂಗಳದೇವಿಯನ್ನು ಜ್ಯೇಷ್ಠೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನವರು ಶಿವೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಮೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಅವಳು ಎಲ್ಲರ ನಂತರ ಜನಿಸಿದಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕಲ್ಪಭೇದದಿಂದ ಮೂರೂ ಮಾತುಗಳು ಸತ್ಯವೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 10

अनंतरं सुतोत्पत्तेः सपत्नीकः प्रजापतिः । दक्षो दधौ सुप्रीत्मा तां मनसा जगदम्बिकाम्

ನಂತರ ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದಾಗ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಜಗದಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದನು।

Verse 11

अतः प्रेम्णा च तुष्टाव गिरा गद्गदया हि सः । भूयोभूयो नमस्कृत्य सांजलिर्विनयान्वितः

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತುಂಬಿ ಗದ್ಗದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ನಿಂತನು।

Verse 12

सन्तुष्टा सा तदा देवी विचारं मनसीति च । चक्रेऽवतारं वीरिण्यां कुर्यां पणविपूर्तये

ಆ ವೇಳೆ ದೇವಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಳಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದಳು—‘ನಿಯತ ದಿವ್ಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನಾನು ವೀರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಅವತಾರ ತಾಳುವೆನು।’

Verse 13

अथ सोवास मनसि दक्षस्य जगदम्बिका । विललास तदातीव स दक्षो मुनिसत्तम

ಅಂದು ಜಗದಂಬಿಕೆ ಸತಿ, ದಕ್ಷನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಲೀಲೆಯಿಂದ ವಿಹರಿಸಿದಳು; ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅದರಿಂದ ದಕ್ಷನ ಅಂತಃಕರಣವು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಲುಷಿತವಾಯಿತು।

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां सती खण्डे सतीजन्म बाललीलावर्णनंनाम चतुर्दशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಪವಿತ್ರ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಸತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಸತೀಜನ್ಮ ಹಾಗೂ ಬಾಲಲೀಲಾವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಚತುರ್ದಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।

Verse 15

आविर्बभूवुश्चिह्नानि दोहदस्याखिलानि वै

ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದೋಹದ (ಗರ್ಭಿಣಿಯ ಆಸೆ) ಯ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದವು।

Verse 17

कुलस्य संपदश्चैव श्रुतेश्चित्तसमुन्नतेः । व्यधत्त सुक्रिया दक्षः प्रीत्या पुंसवनादिकाः

ಕುಲಸಮೃದ್ಧಿ, ಶ್ರುತಿವಿಧಿಯ ಅನುಸರಣ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತೋನ್ನತಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪುಂಸವನಾದಿ ಶುಭಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 18

उत्सवोतीव संजातस्तदा तेषु च कर्मसु । वित्तं ददौ द्विजातिभ्यो यथाकामं प्रजापतिः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವದಂತೆಯೇ ವಾತಾವರಣ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪ್ರಜಾಪತಿ (ದಕ್ಷ) ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಧನವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು॥

Verse 19

अथ तस्मिन्नवसरे सर्वे हर्यादयस्सुराः । ज्ञात्वा गर्भगतां देवीं वीरिण्यास्ते मुदं ययुः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಹರಿ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ದೇವಿ ವೀರಿಣಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾಳೆಂದು ತಿಳಿದರು. ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವರು ಪರಮಾನಂದಗೊಂಡರು—ಶಿವಸಂಕಲ್ಪದ ಶುಭ ಪ್ರಕಟನೆ ಕಂಡು॥

Verse 20

तत्रागत्य च सर्वे ते तुष्टुवुर्जगदम्बिकाम् । लोकोपकारकरिणीं प्रणम्य च मुहुर्मुहुः

ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಜಗದಂಬಿಕೆ, ವಿಶ್ವಮಾತೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ಲೋಕಹಿತಕಾರಿಣಿಯಾದ ಆ ದೇವಿಗೆ ಅವರು ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

Verse 21

कृत्वा ततस्ते बहुधा प्रशंसां हृष्टमानसाः । दक्षप्रजापतेश्चैव वीरिण्यास्स्वगृहं ययुः

ನಂತರ ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಬಳಿಕ ದಕ್ಷಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪತ್ನಿ ವೀರಿಣಿಯ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

Verse 22

गतेषु नवमासेषु कारयित्वा च लौकिकीम् । गतिं शिवा च पूर्णे सा दशमे मासि नारद

ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಶಿವಾ (ಸತಿ) ಲೋಕಿಕ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಳು; ಹತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಓ ನಾರದ, ಅವಳು ನಿಯತ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 23

आविर्बभूव पुरतो मातुस्सद्यस्तदा मुने । मुहूर्ते सुखदे चन्द्रग्रहतारानुकूलके

ಓ ಮುನಿಯೇ! ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವಳು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು—ಸুখಪ್ರದವಾದ ಆ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದ್ದಾಗ.

Verse 24

तस्यां तु जातमात्रायां सुप्रीतोऽसौ प्रजापतिः । सैव देवीति तां मेने दृष्ट्वा तां तेजसोल्बणाम्

ಅವಳು ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಪ್ರಜಾಪತಿ (ದಕ್ಷ) ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು. ಅವಳ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವಳನ್ನೇ ಸాక్షಾತ್ ದೇವಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.

Verse 25

तदाभूत्पुष्पसद्वृष्टिर्मेघाश्च ववृषुर्जलम् । दिशश्शांता द्रुतं तस्यां जातायां च मुनीश्वर

ಆಗ ಪುಷ್ಪಗಳ ಪವಿತ್ರ ವೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು; ಮೇಘಗಳು ಜಲವನ್ನು ಧಾರೆಯಾಗಿ ಸುರಿಸಿದವು. ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಆಕೆ ಜನಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದಿಕ್ಕುಗಳು ತಕ್ಷಣ ಶಾಂತವಾದವು।

Verse 26

अवादयंत त्रिदशाश्शुभवाद्यानि खे गताः । जज्ज्वलुश्चाग्नयश्शांताः सर्वमासीत्सुमंगलम्

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ ದೇವತೆಗಳು ಶುಭ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನಾದಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಗಳು ಶಾಂತವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದು ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸಿದವು; ಎಲ್ಲವೂ ಪರಮ ಮಂಗಳಮಯವಾಯಿತು।

Verse 27

वीरिणोसंभवां दृष्ट्वा दक्षस्तां जगदम्बिकाम् । नमस्कृत्य करौ बद्ध्वा बहु तुष्टाव भक्तितः

ವೀರಿಣೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಜಗದಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡ ದಕ್ಷನು ಆಕೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 28

दक्ष उवाच । महेशानि नमस्तुभ्यं जगदम्बे सनातनि । कृपां कुरु महादेवि सत्ये सत्यस्वरूपिणि

ದಕ್ಷನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹೇಶಾನಿ, ಹೇ ಜಗದಂಬೆ ಸನಾತನಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಹೇ ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರಿರಿ.

Verse 29

शिवा शांता महामाया योगनिद्रा जगन्मयी । या प्रोच्यते वेदविद्भिर्नमामि त्वां हितावहाम्

ನಾನು ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಹೇ ಶಿವಾ, ಹೇ ಶಾಂತಾ, ಹೇ ಮಹಾಮಾಯಾ, ಹೇ ಯೋಗನಿದ್ರೆ, ಹೇ ಜಗನ್ಮಯೀ. ವೇದವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಾರುವ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಿತವನ್ನು ತರುವ ದೇವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 30

यया धाता जगत्सृष्टौ नियुक्तस्तां पुराकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

ಯಾವಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಧಾತಾ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಜಗತ್ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯುಕ್ತನಾದನೋ—ಆ ಪರಮ ಜಗದ್ದಾತ್ರಿ ಮಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 31

यया विष्णुर्जगत्स्थित्यै नियुक्तस्तां सदाकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

ಯಾವಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಜಗತ್ಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ಸದಾ ಆ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೋ—ಆ ಪರಮ ಜಗದ್ದಾತ್ರಿ ಮಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 32

यया रुद्रो जगन्नाशे नियुक्तस्तां सदाकरोत् । तां त्वां नमामि परमां जगद्धात्रीं महेश्वरीम्

ಯಾವಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ರುದ್ರನು ಜಗನ್ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ಸದಾ ಆ ಮಹಾಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೋ—ಆ ಪರಮ ಜಗದ್ದಾತ್ರಿ ಮಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 33

रजस्सत्त्वतमोरूपां सर्वकार्यकरीं सदा । त्रिदेवजननीं देवीं त्वां नमामि च तां शिवाम्

ರಜಸ್ಸು-ಸತ್ತ್ವ-ತಮಸ್ಸು ರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ, ಸದಾ ಸರ್ವಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವಳಾಗಿ, ತ್ರಿದೇವಜನನಿಯಾದ ದೇವಿ ಶಿವೆಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 34

यस्त्वां विचिंतयेद्देवीं विद्याविद्यात्मिकां पराम् । तस्य भुक्तिश्च मुक्तिश्च सदा करतले स्थिता

ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು—ವಿದ್ಯಾ-ಅವಿದ್ಯಾ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾದ ಪರಮ ದೇವಿಯನ್ನು—ನಿತ್ಯ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಎರಡೂ ಸದಾ ಕರತಲದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ।

Verse 35

यस्त्वां प्रत्यक्षतो देवि शिवां पश्यति पावनीम् । तस्यावश्यं भवेन्मुक्तिर्विद्याविद्याप्रकाशिका

ಹೇ ದೇವಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರತ्यक्षವಾಗಿ—ಪಾವನಿಯಾದ ಶಿವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ—ನೋಡುವವನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ವಿದ್ಯಾ-ಅವಿದ್ಯಾ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವಳು।

Verse 36

ये स्तुवंति जगन्मातर्भवानीमंबिकेति च । जगन्मयीति दुर्गेति सर्वं तेषां भविष्यति

ಯಾರು ಜಗನ್ಮಾತೆಯನ್ನು “ಭವಾನಿ”, “ಅಂಬಿಕಾ”, “ಜಗನ್ಮಯಿ”, “ದುರ್ಗೆ” ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಎಲ್ಲವೂ ಅವಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इति स्तुता जगन्माता शिवा दक्षेण धीमता । तथोवाच तदा दक्षं यथा माता शृणोति न

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಧೀಮಂತನಾದ ದಕ್ಷನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಶಿವಾ (ಸತಿ) ಆಗ ದಕ್ಷನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು; ಆದರೆ ಅವನು ತಾಯಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದವನಂತೆ ನಿಜವಾಗಿ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ।

Verse 38

सर्वं मुमोह तथ्यं च तथा दक्षः शृणोतु तत् । नान्यस्तथा शिवा प्राह नानोतिः परमेश्वरी

ದಕ್ಷನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೋಹಗ್ರಸ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಆದರೂ ಅವನು ಆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು. ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಶಿವಾ ಹೀಗೆಂದಳು— “ಬೇರೊಂದು ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ; ಬೇರೊಂದು ಉಪದೇಶವಿಲ್ಲ.”

Verse 39

देव्युवाच । अहमाराधिता पूर्वं सुतार्थं ते प्रजापते । ईप्सितं तव सिद्धं तु तपो धारय संप्रति

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದಳು— ಹೇ ಪ್ರಜಾಪತೇ! ಹಿಂದೆ ಪುತ್ರಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದೆ. ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಧರಿಸು.

Verse 40

ब्रह्मोवाच । एवमुक्त्वा तदा देवी दक्षं च निजमायया । आस्थाय शैशवं भावं जनन्यंते रुरोद सा

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— ಹೀಗೆಂದು ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ದಕ್ಷನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಶೈಶವಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ತಾಯಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 41

अथ तद्रोदनं श्रुत्वा स्त्रियो वाक्यं ससंभ्रमाः । आगतास्तत्र सुप्रीत्या दास्योपि च ससंभ्रमाः

ನಂತರ ಆ ಅಳುವಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನೂ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡು, ಆದರೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಬಂದರು; ದಾಸಿಯರೂ ಸಹ ಅಷ್ಟೇ ಆತುರದಿಂದ ಸೇರಿದರು.

Verse 42

दृष्ट्वासिक्नीसुतारूपं ननन्दुस्सर्वयोषितः । सर्वे पौरजनाश्चापि चक्रुर्जयरवं तदा

ಅಸಿಕ್ನಿಯ ಪುತ್ರಿ ಸತೀದೇವಿಯ ದಿವ್ಯ-ತೇಜಸ್ವಿ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಹರ್ಷಿಸಿದರು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣದ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ‘ಜಯ ಜಯ’ ಎಂದು ಮಹಾ ಜಯಘೋಷ ಮಾಡಿದರು.

Verse 43

उत्सवश्च महानासीद्गानवाद्यपुरस्सरम् । दक्षोसिक्नी मुदं लेभे शुभं दृष्ट्वा सुताननम्

ಗಾನ-ವಾದ್ಯಗಳ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯಿತು. ಮಗಳ ಶುಭಮುಖವನ್ನು ಕಂಡು ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅಸಿಕ್ನೀ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದರು.

Verse 44

दक्षः श्रुतिकुलाचारं चक्रे च विधिवत्तदा । दानं ददौ द्विजातिभ्योन्येभ्यश्च द्रविणं तथा

ಆಗ ದಕ್ಷನು ವೇದಸಮ್ಮತವಾದ ಕುಲಾಚಾರಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಮತ್ತು ಅವನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇತರರಿಗೂ ಧನ ಹಾಗೂ ದಾನಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 45

बभूव सर्वतो गानं नर्तनं च यथोचितम् । नेदुर्वाद्यानि बहुशस्सुमंगलपुरस्सरम्

ಆಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯಥೋಚಿತವಾದ ಗಾನವೂ ನೃತ್ಯವೂ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ವಾದ್ಯಗಳು ಮರುಮರು ನಿನಾದಿಸಿ, ಸುಮಂಗಳದ ಪೂರ್ವಸೂಚಕವಾಗಿ ಶಿವಭಕ್ತಿಯ ಆಂತರಿಕ ಹರ್ಷವನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೋರಿಸಿತು।

Verse 46

अथ हर्यादयो देवास्सर्वे सानुचरास्तदा । मुनिवृन्दैः समागत्योत्सवं चक्रुर्यथाविधि

ನಂತರ ಹರಿ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ, ಮುನಿವೃಂದಗಳೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ವಿಧಿವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು।

Verse 47

दृष्ट्वा दक्षसुतामंबां जगतः परमेश्वरीम् । नेमुः सविनयास्सर्वे तुष्टुवुश्च शुभैस्तवैः

ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಅಂಬಾ—ಜಗತ್ತಿನ ಪರಮೇಶ್ವರಿ—ಅವಳನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲರೂ ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶುಭಸ್ತವಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 48

ऊचुस्सर्वे प्रमुदिता गिरं जयजयात्मिकाम् । प्रशशंसुर्मुदा दक्षं वीरिणीं च विशेषतः

ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ‘ಜಯ ಜಯ’ ಎಂಬ ವಿಜಯಘೋಷವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವರು ದಕ್ಷನನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೀರಿಣಿಯನ್ನು, ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು।

Verse 49

तदोमेति नाम चक्रे तस्या दक्षस्तदाज्ञया । प्रशस्तायास्सर्वगुणसत्त्वादपि मुदान्वितः

ಆಗ ಅವಳ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ದಕ್ಷನು ಅವಳಿಗೆ ‘ಓಮಾ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಇಟ್ಟನು. ಸರ್ವ ಸದ್ಗುಣಸಂಪನ್ನಳಾದ ಆ ಪ್ರಶಸ್ತೆಯ ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಆನಂದಿತನಾಗಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದನು।

Verse 50

नामान्यन्यानि तस्यास्तु पश्चाज्जातानि लोकतः । महामंगलदान्येव दुःखघ्नानि विशेषतः

ಅನಂತರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಇನ್ನಿತರ ನಾಮಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದವು. ಅವು ಮಹಾಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುವವು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುಃಖ‑ಶೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವು.

Verse 51

दक्षस्तदा हरिं नत्वा मां सर्वानमरानपि । मुनीनपि करौ बद्ध्वा स्तुत्वा चानर्च भक्तितः

ಆಗ ದಕ್ಷನು ಹರಿಯನ್ನು (ವಿಷ್ಣುವನ್ನು) ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಅಮರ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ವಂದಿಸಿದನು. ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಮುನಿಗಳಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 52

अथ विष्ण्वादयस्सर्वे सुप्रशस्याजनंदनम् । प्रीत्या ययुस्वधामानि संस्मरन् सशिवं शिवम्

ನಂತರ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಆನಂದದಾಯಕ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು—ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಯುಕ್ತನಾದ ಮಂಗಳಸ್ವರೂಪ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ.

Verse 53

अतस्तां च सुतां माता सुसंस्कृत्य यथोचितम् । शिशुपानेन विधिना तस्यै स्तन्यादिकं ददौ

ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಯಿ ಮಗಳನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗೊಳಿಸಿ, ಶಿಶುಪಾನ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವಳಿಗೆ ಹಾಲು ಮೊದಲಾದ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದಳು।

Verse 54

पालिता साथ वीरिण्या दक्षेण च महात्मना । ववृधे शुक्लपक्षस्य यथा शशिकलान्वहम्

ವೀರಿಣಿ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ದಕ್ಷನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪೋಷಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಅವಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಳು—ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ।

Verse 55

तस्यां तु सद्गुणास्सर्वे विविशुर्द्विजसत्तम । शैशवेपि यथा चन्द्रे कलास्सर्वा मनोहराः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವಳೊಳಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸದ್ಗುಣಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು—ಚಂದ್ರನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಮನೋಹರ ಕಲைகளை ಹೊಂದಿರುವಂತೆ।

Verse 56

आचरन्निजभावेन सखीमध्यगता यदा । तदा लिलेख भर्गस्य प्रतिमामन्वहं मुहुः

ಸತಿ ಸಖಿಯರ ಮಧ್ಯೆ ತನ್ನ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಮರುಮರು ಭರ್ಗ (ಶಿವ)ನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 57

यदा जगौ सुगीतानि शिवा बाल्योचितानि सा । तदा स्थाणुं हरं रुद्रं सस्मार स्मरशासनम्

ಶಿವಾ (ಸತಿ) ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಮಧುರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದಾಗ, ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಣು—ಹರ—ರುದ್ರ, ಸ್ಮರಶಾಸನ (ಕಾಮದಮನ)ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 58

ववृधेतीव दंपत्योः प्रत्यहं करुणातुला । तस्या बाल्येपि भक्तायास्तयोर्नित्यं मुहुर्मुहुः

ಆ ದಂಪತಿಗಳ ಕರುಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಭಕ್ತಳಾದ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅವರು ನಿತ್ಯವೂ, ಮರುಮರು, ಮಮತೆಯಿಂದ ಕಾಳಜಿ ತೋರಿದರು।

Verse 59

सर्वबालागुणा क्रांतां सदा स्वालयकारिणीम् । तोषयामास पितरौ नित्यंनित्यं मुहुर्मुहुः

ಉತ್ತಮ ಕನ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಕ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಗೃಹಧರ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರತಳಾಗಿದ್ದ ಆಕೆ, ತಂದೆತಾಯಿಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ, ಮರುಮರು, ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।