देवीयोगनिद्रास्तुतिḥ तथा चण्डिकायाः प्रादुर्भावः | Hymn to Devī Yogānidrā and the Manifestation of Caṇḍikā

Verse 1

नारद उवाच । ब्रह्मन् तात महाप्राज्ञ वद नो वदतां वर । गते विष्णौ किमभवदकार्षीत्किं विधे भवान्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಪೂಜ್ಯ ತಂದೆಯೇ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ವಕ್ತೃಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ವಿಷ್ಣು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ ಏನಾಯಿತು? ಮತ್ತು ನಂತರ, ಹೇ ವಿಧಾತಾ, ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದಿ?

Verse 2

ब्रह्मोवाच । विप्रनन्दनवर्य त्वं सावधानतया शृणु । विष्णौ गते भगवति यदकार्षमहं खलु

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ವಿಪ್ರಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳು. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ ನಾನು ಮಾಡಿದುದನ್ನು ನಿನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 3

विद्याविद्यात्मिकां शुद्धां परब्रह्मस्वरूपिणीम् । स्तौमि देव जगद्धात्रीं दुर्गां शम्भुप्रियां सदा

ವಿದ್ಯಾ-ಅವಿದ್ಯಾ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಪರಮ ಶುದ್ಧೆ, ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಜಗದ್ಧಾತ್ರಿ, ಶಂಭುವಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯಳಾದ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನು ನಿತ್ಯವೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 4

सर्वत्र व्यापिनीं नित्यां निरालंबां निराकुलाम् । त्रिदेवजननीं वंदे स्थूलस्थूलामरूपिणीम्

ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ನಿತ್ಯ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವಳು ನಿರಾಲಂಬ, ನಿರಾಕುಲ; ತ್ರಿದೇವರ ಜನನಿ; ಸ್ಥೂಲಾತಿಸ್ಥೂಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದರೂ ನಿಜವಾಗಿ ಅರೂಪಿಣಿ.

Verse 5

त्वं चितिः परमानंदा परमात्मस्वरूपिणी । प्रसन्ना भव देवेशि मत्कार्यं कुरु ते नमः

ನೀನೇ ಶುದ್ಧ ಚಿತಿ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಪರಮಾತ್ಮಸ್ವಭಾವಮೂರ್ತಿ. ಓ ದೇವೇಶಿ ದೇವಿ, ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ನನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 6

ब्रह्मोवाच । एवं संस्तूयमाना सा योगनिद्रा मया मुने । आविर्बभूव प्रत्यक्षं देवर्षे चंडिका मम

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಯೋಗನಿದ್ರೆ—ನನ್ನ ಚಂಡಿಕಾ—ದೇವರ್ಷಿಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ്യക്ഷವಾಗಿ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದಳು.

Verse 7

स्निग्धांजनद्युतिश्चारुरूपा दिव्यचतुर्भुजा । सिंहस्था वरहस्ता च मुक्तामणिकचोत्कटा

ಅವಳು ಅಂಜನದಂತೆ ಸ್ನಿಗ್ಧ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಅತಿಸುಂದರ ರೂಪವತಿ, ದಿವ್ಯ ಚತುರ್ಭುಜಳಾಗಿದ್ದಳು. ಸಿಂಹಾಸೀನಳಾಗಿ, ವರದಹಸ್ತಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ, ಮುತ್ತು-ಮಣಿಗಳ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ದೀಪ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 8

शरदिंद्वानना शुभ्रचन्द्रभाला त्रिलोचना । सर्वावयवरम्या च कमलांघ्रिनखद्युतिः

ಅವಳ ಮುಖ ಶರದ್ಭಾವದ ಚಂದ್ರನಂತೆ, ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಶುಭ್ರ ಚಂದ್ರಕಲೆಯ ಕాంతಿ. ಅವಳು ತ್ರಿನೇತ್ರಿ, ಸರ್ವಾಂಗವೂ ಮನೋಹರ, ಮತ್ತು ಅವಳ ಕಮಲಪಾದಗಳ ನಖಗಳ ದ್ಯುತಿ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 9

समक्षं तामुमां वीक्ष्य मुने शक्तिं शिवस्य हि । भक्त्या विनततुंगांशः प्रास्तवं सुप्रणम्य वै

ಓ ಮುನಿಯೇ, ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಉಮೆಯನ್ನು ಕಂಡು—ಅವಳೇ ಶಿವನ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ವಂಗಿಸಿ, ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಅವಳ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 10

ब्रह्मोवाच । नमो नमस्ते जगतःप्रवृत्तिनिवृतिरूपे स्थितिसर्गरूपे । चराचराणां भवती सुशक्तिस्सनातनी सर्वविमोहनीति

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ನಮೋ ನಮಸ್ತೇ, ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರವೃತ್ತಿ-ನಿವೃತ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯೇ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯೇ. ಚರಾಚರ ಸರ್ವರಿಗೂ ನೀನೇ ಪರಮ ಶಕ್ತಿ, ಸನಾತನಿ, ಸರ್ವವಿಮೋಹಿನಿ।

Verse 11

इति श्रीशिवपुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां सतीखण्डे दुर्गास्तुतिब्रह्मवरप्राप्तिवर्णनो नामेकादशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಪುರಾಣದ ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಗದ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಯ ಸತೀಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ದುರ್ಗಾಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವರಪ್ರಾಪ್ತಿವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಏಕಾದಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 12

या योगिनां वै महिता मनोज्ञा सा त्वं न ते परमाणुसारे । यमादिपूते हृदि योगिनां या या योगिनां ध्यानपथे प्रतीता

ಯೋಗಿಗಳು ಮಹಿಮಾಪಡಿಸುವ ಆ ಮನೋಹರ ತತ್ತ್ವ ನೀನೇ; ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಮಾಣುವಿನಂತೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅನುಸರಿಸಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದು। ಯಮಾದಿ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧರಾದ ಯೋಗಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗುವೆ—ಧ್ಯಾನಪಥದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತ ದೇವಿ।

Verse 13

प्रकाशशुद्ध्यादियुता विरागा सा त्वं हि विद्या विविधावलंबा । कूटस्थमव्यक्तमनंतरूपं त्वं बिभ्रती कालमयी जगंति

ನೀನೇ ಆ ವಿದ್ಯೆ—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿ, ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವೆ. ಕಾಲಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ ನೀನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕೂಟಸ್ಥ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಅನಂತರೂಪ ಏಕವನ್ನು ಬಿಭ್ರತಿಯಾಗಿರುವೆ.

Verse 14

विकारबीजं प्रकरोपि नित्यं गुणान्विता सर्वजनेषु नूनम् । त्वं वै गुणानां च शिवे त्रयाणां निदानभूता च ततः परासि

ಹೇ ಶಿವೇ, ನೀನೇ ವಿಕಾರದ ನಿತ್ಯ ಮೂಲಬೀಜ; ಗುಣರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸರ್ವಜನರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವೆ. ನೀನೇ ತ್ರಿಗುಣಗಳ ಕಾರಣಭೂತಳಾಗಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೂ ಪರವಾಗಿ ಪರಾತ್ಪರಳಾಗಿರುವೆ.

Verse 15

सत्वं रजस्तामस इत्यमीषां विकारहीना समु वस्तितीर्या । सा त्वं गुणानां जगदेकहेतुं ब्रह्मांतरारंभसि चात्सि पासि

ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್—ಇವೆ ತ್ರಿಗುಣಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಾರರಹಿತಳಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೂ ಅತೀತವಾಗಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿರುವೆ. ಆ ಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ ನೀನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಏಕಕಾರಣ; ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲೂ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಪೋಷಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಯಕ್ಕೂ ನೀನೇ ಕರೆದೊಯ್ಯುವೆ.

Verse 16

अशेषजगतां बीजे ज्ञेयज्ञानस्वरूपिणि । जगद्धिताय सततं शिवपत्नि नमोस्तु ते

ಹೇ ಶಿವಪತ್ನೀ! ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತುಗಳ ಬೀಜಕಾರಣೆಯೇ, ಜ್ಞೇಯವೂ ಜ್ಞಾನವೂ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯೇ, ಸದಾ ಜಗದ್ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 17

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचः सा मे काली लोक विभाविनी । प्रीत्या मां जगतामूचे स्रष्टारं जनशब्दवत्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ನನ್ನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ಕಾಳಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು—ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನನ್ನು—ಜನರ ಮಾತಿನಂತೆ ಸರಳವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

Verse 18

देव्युवाच । ब्रह्मन्किमर्थं भवता स्तुताहमवधारय । उच्यतां यदि धृष्योसि तच्छीघ्रं पुरतो मम

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅವಧರಿಸು; ನೀನು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದೆ? ಧೈರ್ಯವಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 19

प्रत्यक्षमपि जातायां सिद्धिः कार्यस्य निश्चिता । तस्मात्त्वं वांछितं ब्रूहि या करिष्यामि भाविता

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿಯೇ ಸಂಭವಿಸಿದರೂ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ ನಿಶ್ಚಿತ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಬಯಸಿದುದನ್ನು ಹೇಳು—ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ನಾನು ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 20

ब्रह्मोवाच । शृणु देवि महेशानि कृपां कृत्वा ममोपरि । मनोरथस्थं सर्वज्ञे प्रवदामि त्वदाज्ञया

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ಮಹೇಶಾನಿ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ಮಾಡಿ ಕೇಳು. ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞೆ, ನನ್ನ ಹೃದಯಾಭಿಲಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 21

यः पतिस्तव देवेशि ललाटान्मेऽभवत्पुरा । शिवो रुद्राख्यया योगी स वै कैलासमास्थितः

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಆ ಪ್ರಭು—ನನ್ನ ಲಲಾಟದಿಂದ ಶಿವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ ‘ರುದ್ರ’ನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಗಿ—ಅವನೇ ಈಗ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

तपश्चरति भूतेश एक एवाविकल्पकः । अपत्नीको निर्विकारो न द्वितीयां समीहते

ಭೂತೇಶ (ಭಗವಾನ್ ಶಿವ) ಒಬ್ಬನೇ, ಒಳಗಿನ ಯಾವುದೇ ವಿಭಜನೆ-ವಿಕಲ್ಪವಿಲ್ಲದೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ। ಪತ್ನಿಯಿಲ್ಲದ, ನಿರ್ವಿಕಾರನಾದ ಅವನು ಎರಡನೆಯ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 23

तं मोहय यथा चान्यां द्वितीयां सति वीक्षते । त्वदृते तस्य नो काचिद्भविष्यति मनोहरा

ಅವನನ್ನು ಹಾಗೆ ಮೋಹಗೊಳಿಸು, ಸತೀ ಎರಡನೆಯ ಆಯ್ಕೆಯಂತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ ನೋಡಲಿ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಅವನಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮನೋಹರ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಎಂದಿಗೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 24

तस्मात्त्वमेव रूपेण भवस्व हरमोहिनी । सुता भूत्वा च दक्षस्य रुद्रपत्नी शिवे भव

ಆದುದರಿಂದ ಹರಮೋಹಿನಿ! ಹರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಅದೇ ರೂಪವನ್ನು ನೀನೇ ಧರಿಸು. ಶಿವೇ! ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿ ರುದ್ರ (ಶಿವ)ನ ಪತ್ನಿಯಾಗು.

Verse 25

यथा धृतशरीरा त्वं लक्ष्मीरूपेण केशवम् । आमोदयसि विश्वस्य हितायैतं तथा कुरु

ನೀನು ಲಕ್ಷ್ಮೀರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕೇಶವ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದಂತೆ, ವಿಶ್ವಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇದೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡು.

Verse 26

कांताभिलाषमात्रं मे दृष्ट्वाऽनिंदद्वृषध्वजः । स कथं वनितां देवी स्वेच्छया संग्रहीष्यति

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಾಂತಾಭಿಲಾಷೆಯ ಅಲ್ಪಸೂಚನೆ ಕಂಡರೂ ನಿಂದಾರಹಿತ ವೃಷಧ್ವಜ (ಶಿವ)ನು ಅದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಆತನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಯಾವುದಾದರೂ ಲೋಕಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸುವನು?

Verse 27

हरे गृहीतकांते तु कथं सृष्टिश्शुभावहा । आद्यंतमध्ये चैतस्य हेतौ तस्मिन्विरागिणि

ಹೇ ಹರಿ! ನೀನು ನಿನ್ನ ಕಾಂತೆಯನ್ನು (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಅಂಗೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಶುಭಕರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಸೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು? ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಕಾರಣಭೂತನು, ಆದಿ-ಅಂತ್ಯ-ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಆ ವಿರಾಗಿ (ಶಿವ) ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗಿ ಉಳಿದರೆ.

Verse 28

इति चिंतापरो नाहं त्वदन्यं शरणं हितम् । कृच्छ्रवांस्तेन विश्वस्य हितायैतत्कुरुष्व मे

ಈ ರೀತಿ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ನಾನು, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಹಿತಕರ ಶರಣವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಕಷ್ಟವಾದರೂ, ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡು.

Verse 29

न विष्णुस्तस्य मोहाय न लक्ष्मीर्न मनोभवः । न चाप्यहं जगन्मातर्नान्यस्त्वां कोपि वै विना

ಹೇ ಜಗನ್ಮಾತೆ! ವಿಷ್ಣುವಾಗಲಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾಗಲಿ, ಮನೋಭವ (ಕಾಮ) ಆಗಲಿ ಅವನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಲಾರರು; ನಾನೂ ಅಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಹೊರತು ನಿಜವಾಗಿ ಮತ್ತಾರೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಾರರು।

Verse 30

तस्मात्त्वं दक्षजा भूत्वा दिव्यरूपा महेश्वरी । तत्पत्नी भव मद्भक्त्या योगिनं मोहयेश्वरम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಿ! ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸು. ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ, ಹೇ ಈಶ್ವರಿ, ಆ ಯೋಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸು।

Verse 31

दक्षस्तपति देवेशि क्षीरोदोत्तरतीरगः । त्वामुद्दिश्य समाधाय मनस्त्वयि दृढव्रतः

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ದಕ್ಷನು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ದೃಢವ್ರತನಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ॥

Verse 32

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्सा चिंतामाप शिवा तदा । उवाच च स्वमनसि विस्मिता जगदम्बिका

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಿವಾ ಆಗ ಗಾಢ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಳು. ವಿಸ್ಮಿತ ಜಗದಂಬಿಕೆ ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲೇ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮಾತಾಡಿದಳು॥

Verse 33

देव्युवाच । अहो सुमहदाश्चर्यं वेदवक्तापि विश्वकृत् । महाज्ञानपरो भूत्वा विधाता किं वदत्ययम्

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಅಹೋ, ಇದು ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ! ವೇದವಕ್ತಾ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕೃತ್, ಮಹಾಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ವಿಧಾತ—ಈ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ?॥

Verse 34

विधेश्चेतसि संजातो महामोहोऽसुखावहः । यद्वरं निर्विकारं तं संमोहयितुमिच्छति

ವಿಧಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ದುಃಖಕಾರಕ ಮಹಾಮೋಹ ಉಂಟಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಅವನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿರ್ವಿಕಾರ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸಿದನು.

Verse 35

हरमोहवरं मत्तस्समिच्छति विधिस्त्वयम् । को लाभोस्यात्र स विभुर्निर्मोहो निर्विकल्पकः

ನೀನು ಹೇಳುವಂತೆ ವಿಧಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮನು ನನ್ನಿಂದ ಹರನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ವರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಲಾಭವೇನು? ಆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭು ಮೋಹರಹಿತನು, ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪನು.

Verse 36

परब्रह्माख्यो यश्शंभुर्निर्गुणो निर्विकारवान् । तस्याहं सर्वदा दासी तदाज्ञावशगा सदा

ಪರಬ್ರಹ್ಮನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ನಿರ್ಗುಣ ನಿರ್ವಿಕಾರ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಾನು ಸದಾ ದಾಸಿ; ಅವನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಸದಾ ವಶಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 37

स एव पूर्णरूपेण रुद्रनामाभवच्छिवः । भक्तोद्धारणहेतोर्हि स्वतंत्रः परमेश्वरः

ಅವನೇ ಶಿವನು ಪೂರ್ಣರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ‘ರುದ್ರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಭಕ್ತರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 38

हरेर्विधेश्च स स्वामी शिवान्न्यूनो न कर्हिचित् । योगादरो ह्यमायस्थो मायेशः परतः परः

ಅವನು ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಮತ್ತು ವಿಧಾತ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಇವರಿಗೂ ಸ್ವಾಮಿ; ಶಿವನಿಗಿಂತ ಯಾವಾಗಲೂ ಯಾವುದಲ್ಲಿಯೂ ಹೀನನಲ್ಲ. ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಆದರಯುಕ್ತ, ಮಾಯಾಮೋಹಾತೀತ, ಮಾಯೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮನು.

Verse 39

मत्वा तमात्मजं ब्रह्मा सामान्यसुरसंनिभम् । इच्छत्ययं मोहयितुमतोऽज्ञानविमोहितः

ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ದೇವನಂತೆ ಎಂದುಕೊಂಡು, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನನ್ನು ಮರುಳುಗೊಳಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು।

Verse 40

न दद्यां चेद्वरं वेदनीतिर्भ्रष्टा भवेदिति । किं कुर्यां येन न विभुः क्रुद्धस्स्यान्मे महेश्वरः

ನಾನು ವರವನ್ನು ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ವೇದವಿಹಿತ ಧರ್ಮನೀತಿ ಭ್ರಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ, ಸರ್ವಶಕ್ತ ಮಹೇಶ್ವರನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗದಂತೆ?

Verse 41

ब्रह्मो वाच । विचार्य्येत्थं महेशं तं सस्मार मनसा शिवा । प्रापानुज्ञां शिवस्याथोवाच दुर्गा च मां तदा

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಶಿವಾ (ಸತೀ) ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ಮಹೇಶನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಶಿವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಆ ವೇಳೆ ದುರ್ಗೆಯು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಳು।

Verse 42

दुर्गोवाच । यदुक्तं भवता ब्रह्मन् समस्तं सत्यमेव तत् । मदृते मोहयित्रीह शंकरस्य न विद्यते

ದುರ್ಗೆ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನೀವು ಹೇಳಿದುದೆಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವೇ. ನನ್ನ ಹೊರತು ಇಲ್ಲಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 43

हरेऽगृहीतदारे तु सृष्टिनैषा सनातनी । भविष्यतीति तत्सत्यं भवता प्रतिपादितम्

ಹೇ ಹರಿ, ನೀನು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ಇರುವವರೆಗೆ ಈ ಸನಾತನ ಸೃಷ್ಟಿ ತನ್ನ ನಿತ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ‘ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯ.

Verse 44

ममापि मोहने यन्नो विद्यतेस्य महाप्रभोः । त्वद्वाक्याद्विगुणो मेद्य प्रयत्नोऽभूत्स निर्भरः

ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮೋಹದಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಮಹಾಪ್ರಭುವನ್ನು ನಾನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ವಚನಗಳಿಂದ ಇಂದು ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ, ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ತೊಡಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 45

अहं तथा यतिष्यामि यथा दारपरिग्रहम् । हरः करिष्यति विधे स्वयमेव विमोहितः

ನಾನು ಹಾಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹರುನು ಸ್ವತಃ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ. ಓ ವಿಧಾತ ಬ್ರಹ್ಮಾ! ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅವನು ಅದನ್ನು ತಾನೇ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 46

सतीमूर्तिमहं धृत्वा तस्यैव वशवर्तिनी । भविष्यामि महाभागा लक्ष्मीर्विष्णोर्यथा प्रिया

ಸತಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಾನು ಅವನಿಗೇ ವಶವರ್ತಿನಿಯಾಗಿರುವೆ, ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಿರುವಂತೆ ನಾನು ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾಗುವೆ.

Verse 47

यथा सोपि मयैवेय वशवर्ती सदा भवेत् । तथा यत्नं करिष्यामि तस्यैव कृपया विधे

ಅವನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ನನ್ನ ವಶದಲ್ಲೇ ಇರುವಂತೆ ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವನದೇ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಓ ವಿಧೇ (ಬ್ರಹ್ಮಾ).

Verse 48

उत्पन्ना दक्षजायायां सतीरूपेण शंकरम् । अहं सभाजयिष्यामि लीलया तं पितामह

ದಕ್ಷನ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸತೀರೂಪವಾಗಿ ಜನಿಸಿ ನಾನು ಲೀಲಾಭಾವದಿಂದ ಶಂಕರನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸುವೆನು; ಓ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಅದರಿಂದ ನಿಮಗೂ ಗೌರವ ದೊರೆಯುವುದು।

Verse 49

यथान्यजंतुरवनौ वर्तते वनितावशे । मद्भक्त्या स हरो वामावशवर्ती भविष्यति

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಜೀವಿ ಸ್ತ್ರೀಯ ವಶದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಹರ (ಶಿವ)ನೂ ನನ್ನ ವಶವರ್ತಿಯಾಗುವನು.

Verse 50

ब्रह्मोवाच । मह्यमित्थं समाभाष्य शिवा सा जगदम्बिका । वीक्ष्यमाणा मया तात तत्रैवांतर्दधे ततः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸಿದ ಆ ಶಿವಾ ಜಗದಂಬಿಕೆ; ಓ ತಾತ! ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಂತರ್ಧಾನವಾದಳು।

Verse 51

तस्यामंतर्हितायां तु सोहं लोकपितामहः । अगमं यत्र स्वसुतास्तेभ्यस्सर्वमवर्णयम्

ಅವಳು (ಸತೀ) ಅಂತರ್ಧಾನವಾದ ಬಳಿಕ, ನಾನು—ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು—ನನ್ನ ಸ್ವಪುತ್ರರು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆನು।